Język

Jesteś w: Strona główna

O NAS:

EUROREGIONALNY SYSTEM WSPÓŁPRACY:

O PROJEKCIE:

 

KALENDARZ

Sortowanie: Nazwa  
XIII Ludowy Jarmark Bożonarodzeniowy
16.12.2012 r.
Głównym celem Jarmarku jest promowanie sztuki ludowej regionu. Na kiermaszu swoje rękodzieła związane z tym świątecznym okresem wystawią twórcy z Podkarpacia. Na kiermaszu będzie można podziwiać i kupić m.in. ozdoby choinkowe, kartki świąteczne, stroiki i serwetki.
XII Międzynarodowy Festiwal Jazzowy „JAZZ BEZ...”- Mikołajki Jazzowe
06.12.2012 r.  -  09.12.2012 r.
Festiwal jest jedną z ważniejszych imprez muzycznych w kraju, na stałe wpisał się również do międzynarodowego kalendarza imprez jazzowych. Odbywa się równolegle w Przemyślu i we Lwowie, a na program każdego koncertu składa się występ polskiego i zagranicznego zespołu oraz jam session. Festiwal kontynuuje tradycje „Mikołajek Jazzowych” - imprezy bardzo popularnej i cenionej wśród jazzmanów i melomanów, w której brali udział najlepsi polscy i zagraniczni muzycy. Od kilku lat festiwal organizowany jest równolegle w Sanoku i Lublinie, dołączyły także miasta na Ukrainie: Tarnopol, Sewastopol, Łuck, Iwano-Frankowsk i Kijów. Festiwal zyskał sobie opinię imprezy prezentującej najlepsze wzorce muzyki improwizowanej. Przyczynia się również do budowania polsko-ukraińskich kontaktów kulturalnych a także tworzenia międzynarodowych formacji muzycznych. Nazwa Festiwalu „Jazz bez...” wyraża główną ideę tej imprezy, promującej muzykę zarówno bez granic geograficznych, jak i wszelkich innych barier, podziałów i uprzedzeń.
XXI Międzynarodowy Festiwal Muzyki Akordeonowej
05.12.2012 r.  -  08.09.2012 r.
Organizator: Zespół Państwowych Szkół Muzycznych w Przemyślu
„48 Ogólnopolski Rajd Twierdza Przemyśl”
20.10.2012 r.
Organizator: Oddział PTTK, Koło Przewodników, Klub Górski Karpaty
PRZEMYSKA GALA TANECZNA – XII Ogólnopolski Turniej tańca Towarzyskiego z udziałem par zagranicznych „O Puchar Prezydenta Miasta Przemyśla”
14.10.2012 r.
Serdecznie zapraszamy
XXIX Przemyska Jesień Muzyczna
13.10.2012 r.  -  21.10.2012 r.
Przemyska Jesień Muzyczna to najważniejsza impreza muzyczna w Przemyślu. Swoją pierwszą edycję miała w 1984 roku. Organizatorem było - i pozostaje do dzisiaj - Towarzystwo Muzyczne, jedno z najstarszych (istniejące od 1862 r.) tego typu stowarzyszeń w Polsce. Przemyska Jesień Muzyczna to festiwal różnych stylów, dzieł, kompozytorów i epok. Jego różnorodność kształtują zarówno wielkie formy muzyki wokalnej i wokalno - instrumentalnej, opery, jak i muzyka kameralna, recitale mistrzowskie, a także muzyka etniczna, filmowa oraz jazz. Przemyska Jesień Muzyczna to również festiwal, z którym "zwiedza się" najpiękniejsze i najbardziej odpowiednie dla muzyki miejsca i wnętrza: przemyskie świątynie, Zamek w Krasiczynie, Zamek Kazimierzowski, sale: Muzeum Narodowego, Towarzystwa Muzycznego, "lustrzana" w Zespole Szkół Muzycznych, Centrum Kulturalnego. W ramach XXIX Przemyskiej Jesieni Muzycznej odbędzie się cykl koncertów muzyki klasycznej, współczesnej i popularnej w wykonaniu zaproszonych profesjonalnych solistów i zespołów muzycznych z kraju i zagranicy. Organizator: Towarzystwo Muzyczne w Przemyślu
Łańcucka Jesień Kulturalna
01.10.2012 r.  -  30.09.2012 r.
Łańcucka Jesień Kulturalna to impreza o bogatej tradycji, stanowiąca blok imprez o różnym charakterze, dedykowany wszystkim grupom wiekowym. Tradycyjnie organizowana jest na przełomie września i października.
XX Przemyska Jesień Teatralna
01.10.2012 r.  -  30.11.2012 r.
Miejsce: sala widowiskowa Centrum Kulturalne w Przemyślu Organizator: Centrum Kulturalne w Przemyślu
150 lat Towarzystwa Muzycznego w Przemyślu
01.10.2012 r.  -  31.12.2012 r.
Serdecznie zapraszamy
XII Ogólnopolski Rajd im. Dr M. Orłowicza
29.09.2012 r.
Rajd organizowany jest w ramach obchodów 33. ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI. Celem rajdu jest propagowanie postaci patrona Oddziału PTTK dr Mieczysława Orłowicza, poznanie walorów przyrodniczych i kulturowych regionu, promowanie aktywnego spędzania wolnego czasu, turystyki i krajoznawstwa. Organizator: Oddział PTTK w Przemyślu, Koło Przewodników, Klub Górski Karpaty przy współpracy Urzędu Miejskiego w Przemyślu
„Światowy Dzień Turystyki”
29.09.2012 r.
27 września przypada Światowy Dzień Turystyki, obchodzony od 1980 roku z inicjatywy Światowej Organizacji Turystyki (UNWTO). Głównym celem święta jest zwrócenie uwagi ludzi na całym świecie na znaczenie turystyki i jej wartości społecznych, kulturowych, politycznych i ekonomicznych. W 2012 roku oficjalne obchody Światowego Dnia Turystyki odbędą się 27 września w Maspalomas, Gran Canaria w Hiszpanii pod hasłem "Turystyka i zrównoważona energia - siłami napędowymi zrównoważonego rozwoju". W ramach obchodów Światowego Dnia Turystyki w Przemyślu odbędzie się cykl imprez turystycznych (rajdy piesze , rowerowe, spływy kajakowe); uhonorowanie zasłużonych w turystyce. Organizator: Urząd Miejski w Przemyślu, Wydział Sportu i Turystyki
IV Harasymiada
29.09.2012 r.
Organizator: Gmina Komańcza
XXII FESTIWAL IM. ADAMA DIDURA w Sanoku
25.09.2012 r.  -  02.10.2012 r.
XXII edycja Festiwalu im. Adama Didura rozpocznie się 25 września i potrwa do 2 października. Tej jesieni, jak co roku zresztą, do Sanockiego Domu Kultury przyjadą znamienici śpiewacy, instrumentaliści i teatry operowe i baletowe.
nowa
24.09.2012 r.  -  27.09.2012 r.
wjfipwejfgwqr
ferf
23.09.2012 r.  -  27.09.2012 r.
erferf
XXXVII Międzynarodowa Akcja „Czyste Góry\"
23.09.2012 r.
W dniu 23 września 2012 r. na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego odbędzie się już po raz trzydziesty siódmy międzynarodowa akcja "Czyste Góry". Organizatorami tego wielkiego sprzątania naszych szlaków jest Bieszczadzki Oddział PTTK Ustrzyki Dolne, Bieszczadzki Park Narodowy oraz Starostwo Powiatowe w Ustrzykach Dolnych. Jak co roku organizatorzy przygotowali dla uczestników zróżnicowane trasy: organizator: PTTK o/Ustrzyki Dolne współorganizator: Ustrzycki Dom Kultury, Bieszczadzki Park Narodowy, ZG PTTK
Turniej Wojów i Rycerstwa w Boguchwale
23.09.2012 r.
Burmistrz Boguchwały oraz Miejskie Centrum Kultury w Boguchwale, zapraszają na Turniej Wojów i Rycerstwa na ziemi boguchwalskiej. W najbliższą niedzielę, 23 września w godz.13:30-21:30 teren Zespołu Pałacowo-Parkowego przy Podkarpackim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Boguchwale, stanie się miejscem zmagań średniowiecznego rycerstwa. W programie Turnieju m.in.: zwiedzanie obozu rycerskiego, koncert muzyki dawnej oraz pokaz tańca dworskiego, strzelanie z łuku, kuszy, rzut oszczepem, pokaz musztry paradnej, walka na miecze i topory. Wszyscy przybyli będą mogli oglądnąć zaciętą bitwę i szturm na zamkowe mury. Turniej zakończy się pokazem teatru ognia oraz ucztą w zdobytym zamku. Będzie to wyśmienita okazja do przeniesienia się w średniowieczne czasy, poznania ówczesnych zwyczajów oraz podziwiania widowiskowych walk. Organizator: Burmistrz Boguchwały, Miejskie Centrum Kultury w Boguchwale
Dni Powiatu Łańcuckiego
22.09.2012 r.  -  30.09.2012 r.
Dni Powiatu Łańcuckiego w tym roku odbędą się w terminie od 22 do 30 września. Program uroczystości obejmuje wiele atrakcji i wydarzeń kulturalnych .Pierwszą imprezą będzie XXIV Powiatowy Rajd Rowerowy „Na Magdalenkę”. W następnych dniach organizatorzy zaplanowali Indywidualne Mistrzostwa Powiatu w Lekkiej Atletyce, wernisaż prac plastycznych osób niepełnosprawnych, Strategiczną Grę Terenową. W ramach Dni Powiatu zaplanowana jest również uroczysta przysięga klas wojskowych ZS nr 2 w Łańcucie. Główne uroczystości odbędą się 29 i 30 września. W sobotę o godzinie 10.00 w kościele św. Michała Archanioła w Łańcucie zostanie odprawiona msza św. w intencji mieszkańców Powiatu. Tego dnia na hali MOSiR o godz. 16.00 zaplanowane jest wręczenie Statuetki Świętego Michała Archanioła połączone z uroczystą galą z okazji XX-lecia Powiatowego Zespołu Ognisk Pracy Pozaszkolnej w Łańcucie. Impreza zostanie zamknięta Powiatowym Piknikiem Rodzinnym oraz drugim dniem Jarmarku św. Michała. Powiatowy piknik będzie miał miejsce na boiskach Zespołu Szkół Technicznych natomiast Jarmark odbędzie się w Maneżu. W niedzielę o godz. 11.00 zostanie odprawiona mszą św. dziękczynną z udziałem przedstawicieli gmin powiatu łańcuckiego oraz gości z Węgier i Ukrainy.
XIX Krośnieńska Jesień Muzyczna
21.09.2012 r.  -  30.09.2012 r.
Serdecznie zapraszamy
V Międzynarodowy Festiwal Muzyki Polskiej im. Michała Kleofasa Ogińskiego
16.09.2012 r.  -  11.11.2012 r.
W ramach tegorocznego Festiwalu odbędzie się 6 koncertów. Celem Festiwalu jest zachęcenie polskich artystów wykonawców do sięgania po nowy rodzimy repertuar, zwłaszcza szczególnie słabo rozpowszechniony w życiu muzycznym, zarówno pod kątem chronologicznym, jak i stylistycznym. W programie utwory M.K. Ogińskiego, F. Chopina, S. Moniuszki, M. Karłowicza, K. Szymanowskiego, W. Lutosławskiego i innych. Organizatorzy: Stowarzyszenie Przyjaciół Iwonicza-Zdroju, Gminny Ośrodek Kultury w Iwoniczu-Zdroju, Urząd Gminy Iwonicz-Zdrój, Starostwo Powiatowe w Krośnie
Koncert z okazji 600 lat Zagórza
16.09.2012 r.
16 września 2012 r. Rozpoczęcie o godz.15.00
„Przestrzeń otwarta dla muzyki” koncert kameralny w Baligrodzie
15.09.2012 r.
15 września 2012 r. godz. 18.30 Baligród - CERKIEW Wykonanie: Ewa Bocian - flet Joanna Supranowicz - harfa Mariola Łabno - Flanmenhaft - recytacje Wstęp Wolny
II Jarosławski Jarmark Opactwa
15.09.2012 r.  -  16.09.2012 r.
W dniach 15-16.09.2012 roku odbędzie się II Jarmark Jarosławskiego Opactwa. Na wielu straganach każdy będzie mógł znaleźć coś dla siebie, m.in. tradycyjne wyroby kulinarne, przedmioty użytkowe z wikliny, wydawnictwa regionalne, biżuterię, obrazy, broń średniowieczną, kompozycje kwiatowe, wyroby pszczelarskie. Jarmark uświetnią również występy artystyczne m. in. wieczór szantowy w wykonaniu zespołu Port Przemyśl „Poczuj w Jarosławiu wiatr w żaglach”, pokaz tańca z ogniem, IV Turniej Rycerski Ziemi Jarosławskiej, koncert zespołu „Kecsés Egyὕttes” z Szentendre na Węgrzech, „Najsłynniejsze arie operowe i operetkowe świata” w wykonaniu solistów Opery Lwowskiej, występ Powiatowego Ogniska Baletowego im. Lidii Nartowskiej oraz występy zespołów folklorystycznych. Organizatorzy nie zapomnieli również o najmłodszych uczestnikach, na których będzie czekało tego dnia wiele atrakcji i smakołyków. Tegoroczny Jarmark połączony będzie z obchodami Dni Przyjaźni Polsko-Węgierskiej.
Wiklinowe Sploty „Łowisko 2012”
09.09.2012 r.
Wśród wielu atrakcji będą min.: pokazy wyplatania wyrobów wiklinowych, koncerty zespołów, gry i zabawy dla dzieci, kiermasze wyrobów wiklinowych, pokaz sztucznych ogni oraz festyn ludowy. Gwiazdą wieczoru będzie zespół "D-BOMB". To barwne widowisko poprzedzi msza święta dziękczynna o godzinie 11.00 w kościele parafialnym w Łowisku
Jarmark Wczesnośredniowieczny w Trzcinicy – Tradycje i Rzemiosło
08.09.2012 r.
Jarmark wczesnośredniowieczny był dla ówczesnej ludności wydarzeniem wyjątkowym, wręcz świątecznym. Łączył w sobie handel, rzemiosło, rękodzieło wraz z bogatymi obrzędami i zabawą. Towarzyszyła mu szczególna atmosfera. Taki jarmark organizatorzy chcą odtworzyć w Skansenie i pokazać dawne (wczesnośredniowieczne) rzemiosła, takie jak garncarstwo, tkactwo, krawiectwo, kowalstwo, garbarstwo, bednarstwo, płatnerstwo, metalurgia brązu. Pokazane zostaną także przygotowywanie potraw i towarzyszącą temu obrzędowość. W jarmarku weźmie także udział zespół wczesnośredniowiecznych kuglarzy jarmarcznych. Jarmarczną atmosferę uzupełni wczesnośredniowieczna muzyka. Skansen Archeologiczny jest jedynym miejscem, gdzie można dotknąć, posmakować i poczuć atmosferę, jaka występowała na ówczesnych jarmarkach oraz zapoznać się z historycznym rzemiosłem, już dzisiaj nie występującym na co dzień.
Europejskie Dni Dobrosąsiedztwa Malhowice-Niżankowice
08.09.2012 r.  -  09.09.2012 r.
Tymczasowe przejście graniczne będzie otwarte 8-9 Września w godz. 10.00 - 20.00 czasu pl. Uwaga Konieczny Paszport!!!! Serdecznie zapraszamy
Dożynki Powiatowe 2012 w Dubiecku
02.09.2012 r.
Tegoroczne Dożynki Powiatowe odbędą się w Dubiecku. Zapewniamy wiele atrakcji; piknik, wystawy, koncerty, prezentacje, degustacje.
Dożynki Powiatowo - Gminne
02.09.2012 r.
Święto Plonów w Besku rozpocznie się mszą świętą odprawiona w kościele parafialnym w Besku, podczas której poświęcony zostanie chleb i wieńce dożynkowe z tegorocznych plonów. Następnie barwny korowód, prowadzony przez Starostów dożynkowych i Orkiestrę Dętą OSP Besko przemaszeruje do parku podworskiego przy domu kultury. Uczestnicy dożynek będą mogli skorzystać z mnóstwa atrakcji. Zarówno starsi, jak i młodsi będą mogli znaleźć dla siebie coś ciekawego.
IV Targi Lokalnych Grup Działania w Rzeszowie
02.09.2012 r.
Lokalnych Grup Działania (LGD) odbędą się w niedzielę 2 września 2012 roku na głównym deptaku Rzeszowa. Będzie można m.in. skosztować tradycyjnych lokalnych potraw oraz kupić wyroby rękodzielnicze. To już czwarta edycja tej imprezy. W targach udział weźmie 25 LGD z całego regionu. W trakcie imprezy odbędzie się m.in. prezentacja produktów kulinarnych tradycyjnych i regionalnych oraz rękodzielniczych, wytwarzanych przez osoby działające w LGD. Ponadto najmłodsi uczestnicy targów będą mogli wziąć udział w konkursach z wiedzy na temat funduszy europejskich. Natomiast na scenie zaprezentują się artyści z Centrum Sztuki Wokalnej w Rzeszowie, Rzeszowskiego Domu Kultury oraz Zespół Pieśni i Tańca „Twierdzanie”
Wystawa „Podkarpackie smaki”
01.09.2012 r.  -  05.10.2012 r.
Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle zaprasza do obejrzenia wystawy „Podkarpackie smaki". Wielokulturowe Podkarpacie słynie z różnorodnych atrakcji, być może nie tak spektakularnych jak w innych regionach, lecz nie mniej wartościowych i pożądanych przez turystów. Warto je poznać od strony kulinarnej. Na wystawie prezentowane są szczegółowe opisy poszczególnych potraw wraz z przepisami ich wykonania a kolorowe ilustracje działają na wyobraźnię. Wystawa jest pogrupowana na: ciasta i wypieki, dania z ziemniaków i kapusty, zupy, sery, nalewki i wina. W spisie ministerstwa rolnictwa jako potrawy i wyroby regionalne figuruje obecnie 111 produktów z Podkarpacia, co sytuuje region na trzecim miejscu w Polsce. Część prezentowanych potraw uzyskała status produktu lokalnego, inne udostępnione zostały przez Koła Gospodyń Wiejskich. Organizator: Miejska Biblioteka Publiczna w Jaśle
IV Międzynarodowy Festiwal Kultury Kresowej w Jarosławia
01.09.2012 r.  -  13.09.2012 r.
Wystawa fotograficzna Artura Dobruckiego "Ruiny kościoła podominikańskiego w Jazłowcu", koncerty, wykłady oraz jarmark są w programie IV Międzynarodowego Festiwalu Kultury Kresowej, który rozpocznie się w piątek w Jarosławiu (Podkarpackie). Jedną z atrakcji imprezy, która potrwa do 13 września, będzie projekcja dokumentalnego filmu "Kawaler księżyca" w reżyserii Jeremiego Czyżewskiego o przedwojennym polskim poecie, prozaiku i dramatopisarzu ze Lwowa, przedstawicielu tamtejszej bohemy, Henryku Zbierzchowskim (pseudonim literacki Nemo). Publiczność festiwalowa wysłucha też koncertów muzyki ukraińskiej, cygańskiej, żydowskiej oraz polskiego folkloru miejskiego. Gwiazdą tegorocznej imprezy będzie Irena Santor, która wystąpi z recitalem. W czasie wielkiego jarmarku, towarzyszącemu festiwalowi będzie można degustować regionalne potrawy z Podkarpacia, Podlasia, Lubelszczyzny, Kielecczyzny, a także zapoznać się z etapami tworzenia przedmiotów rękodzieła artystycznego. Swój udział w jarmarku zapowiedziało około 50 wystawców: twórców ludowych, lokalnych rzemieślników oraz koła gospodyń wiejskich.
VIII Festiwal Kultur Pogranicza „Karpackie Klimaty” w Krośnie
31.08.2012 r.  -  02.09.2012 r.
Prezentacja węgierskiego wina, krośnieńskiego szkła oraz m.in. folkloru i kuchni z Polski, Słowacji, Czech, Węgier i Ukrainy złożą się na 8. edycje Festiwalu Kultur Pogranicza, który w najbliższy weekend odbędzie się w Krośnie Celem festiwalu jest wzajemne poznanie obyczajów i wielowiekowych tradycji narodów żyjących w Karpatach. W jego trakcie miasto będzie tętnić kiermaszami, wystawami, koncertami. Podczas tegorocznej edycji festiwalu "Karpackie klimaty" wystąpi ponad 500 artystów na koncertach kapel folklorystycznych oraz występach zespołów tanecznych. Przez miasto przejdzie barwny korowód uczestników. Przygotowano także wystawy związane z kulturą i sztuką ludową. Zobaczyć będzie można m.in. ekspozycje zdjęć, obrazów oraz plakatów artystów z krajów zamieszkujących Karpaty. Od piątkowego popołudnia przez trzy dni na krośnieńskim rynku węgierscy winiarze będą zachęcać do degustacji swoich win. Przedsięwzięcie ma przypomnieć, że w czasach I Rzeczpospolitej Krosno żyło głównie z pośrednictwa w handlu winem z Węgier. Z kolei w Centrum Dziedzictwa Szkła oprócz wystawy szkła z miejscowych hut można będzie zobaczyć też ekspozycje o aktualnych trendach panujących w szklarstwie. Odbędą się również pokazy wytopu, grawerowania i malowania szkła. "Karpackie klimaty" są międzynarodową imprezą, która ma pokazać wielowiekową spuściznę narodów zamieszkujących Karpaty. Co roku uczestniczy w niej kilkanaście tysięcy osób.
XIV Rykowisko Galicyjskie w Zagórzu
26.08.2012 r.
Serdecznie zapraszamy
Sanocki Jarmark
26.08.2012 r.
Sanocki Jarmark jest spadkobiercą tradycji Jarmarku Ikon jednej ze sztandarowych imprez organizowanych przez Urząd Miasta Sanoka. W początkowym zamierzeniu impreza miała eksponować przede wszystkim sztukę ikonopisarską, z której słynie nie tylko Sanok, ale także całe Bieszczady. Z czasem jarmark przekształcił się w święto wszystkich artystów i rękodzielników, których w Bieszczadach jest szczególnie wielu. Organizator: Miasto Sanok
Karpacki Jarmark Turystyczny
26.08.2012 r.
„Karpacki Jarmark Turystyczny” to jedna z ważniejszych imprez turystyczno–kulturalnych w województwie podkarpackim, z roku na rok ciesząca się coraz większym zainteresowaniem wśród turystów i mieszkańców regionu. Karpacki Jarmark Turystyczny odbywa się w Ustrzykach Dolnych w pierwszej połowie sierpnia w „Parku Pod Dębami”. Jarmark nie tylko promuje stolicę Bieszczad, lecz szeroko pojętą kulturę karpacką. Dlatego wśród zaproszonych gości - oprócz naszych rodaków występują - Czesi, Ukraińcy, Węgrzy i Słowacy. Miejsce na swoje ekspozycje znajdą: biura turystyczne, właściciele obiektów noclegowych i gastronomicznych, artyści, rękodzielnicy i producenci żywności oraz organizacje, instytucje i przedsiębiorstwa w szczególny sposób wpływające na rozwój turystyki karpackiej oraz związane z ochroną dziedzictwa przyrodniczego i historyczno-kulturowego.
Wernisaż Droga Krzyżowa Nowego Życia plenerowa galeria Rzeźby Podkarpackiej w Zagórzu
24.08.2012 r.
Plenerowa Galeria Rzeźby Bieszczadzkiej 24.08.2012 r. godz. 10.00 Kościół p.w. Wniebowzięcia NMP w Zagórzu
Pożegnanie lata z Mażoretkami w Besku
19.08.2012 r.
W programie imprezy: Orkiestra Dęta z Iskrzyni Orkiestra Dęta z Haczowa Orkiestra Dęta "Lutnia" z Zarszyna Orkiestra Dęta z Beska
Koncert Muzyki Cerkiewnej w Jarosławiu
18.08.2012 r.
Wykonawcy: Chór "Zmartwychwstanie" z Iwano - Frankowska" oraz Olga Popowicz - sopran Leszek Suszycki - gitara
Wieczór Opery i Operetki w Rymanowie
18.08.2012 r.
Na scenie nad Czarnym Potokiem w Rymanowie Zdroju wystąpią: Iwona Socha - sopran Anna Bernacka - mezzosopran Dominika Farbaniec - baryton Stanisław Kuflyuk - baryton Stanisław Duda - baryton Joanna Steczek - fortepin
II Karpacki Festiwal Archeologiczny Dwa Oblicza w Trzcinicy
17.08.2012 r.  -  19.08.2012 r.
W tym roku odbędzie się druga edycja Karpackiego Festiwalu Archeologicznego „Dwa Oblicza”. Podczas imprezy zostanie przybliżony dorobek cywilizacji epoki kamienia, brązu oraz wczesnego średniowiecza. Otwarcie stanowić będzie barwny korowód odtwórców historycznych, który przemaszeruje przez wczesnośredniowieczne grodzisko w Trzcinicy, po którym odbędzie się koncert muzyki wczesnośredniowiecznej w wykonaniu zespołu TRYZNA. Na te niezwykłe trzy dni Skansen ożyje przenosząc odwiedzających w klimat epoki brązu i wczesnego średniowiecza. Wioska słowiańska przemieni się w osadę tętniącą życiem, a na placu festiwalowym stanie obóz historyczny zamieszkany prze blisko 300 odtwórców wczesnośredniowiecznych zajmujących się rzemiosłem historycznym m.in. powroźnictwem, płatnerstwem, farbiarstwem, rymarstwem, jubilerstwem, garncarstwem, plecionkarstwem, tkactwem, skórnictwem etc….. Na terenie osady z epoki brązu będzie odbywał się szereg pokazów przybliżających tajniki odlewania przedmiotów z cyny i brązu, wyrobu elementów z kości i rogu oraz wytwórczości narzędzi krzemiennych. Najważniejszym elementem tegorocznego festiwalu będą turnieje rozegrane w trzech kategoriach - łuczniczy, bojowy oraz rzutu oszczepem, które dzięki widowiskowej formie i udziale najlepszych zawodników z całej Polski, będą wspaniałą atrakcją dla Zwiedzających. Oprawę muzyczną dla kolejnych dni imprezy będzie tworzyć zespół POSPOLITE RUSZENIE wykonujący fuzję muzyki dawnej oraz lokalna grupa kultywująca regionalne tradycje – zespół Trzcinicoki. Dla najmłodszych uczestników przygotowano specjalne warsztaty, które poprzez zabawę będą uczyły i przybliżały wczesnośredniowiecznych wojów o zdobycie Karpackiej Troi.
Regionalny przegląd kapel ludowych „Koncert na dwa świerszcze i kapele” w Rymanowie
15.08.2012 r.
Podczas koncertu który odbędzie się w Amfiteatrze przy "Zielonym Domku" w Rymanowie Zdroju wystąpią: Kapela Ludowa "Rymanowianie" Kapela Ludowa "Graboszczanie" Kapela Ludowa "Białobrzeżanie" Kapela Ludowa "Trzciniocoki" Kapela Ludowa "Bukowianie" Regionalny Zespół Ludowy "Ziemia Sanocka"
XXI Święto Kultury nad Osławą w Mokrem
11.08.2012 r.  -  12.08.2012 r.
W ramach zaplanowanych uroczystości wystąpią: Zespół Pieśni i Tańca "OSŁAWIANY" oraz zespoły z Polski, Ukrainy i Słowacji
Dni Rymanowa i Rymanowa Zdroju
11.08.2012 r.  -  18.08.2012 r.
Tegoroczna uroczystość będzie obfitować w wydarzenia muzyczne, mnóstwo koncertów oraz wydarzeń sportowo-kulturalnych. Organizator: Gmina Rymanów
XIV Bieszczadzki Rajd pojazdów zabytkowych klasycznych i militarnych w Zagórzu
10.08.2012 r.  -  12.09.2012 r.
Już po raz czternasty zapraszamy na Bieszczadzki Raj Pojazdów Zabytkowych Klasycznych i Militarnych. Baza Rajdu: OSZ "ZAKUCIE" w Zagórzu Wstęp wolny
Koncert „Usta milczą dusza śpiewa” w Rymanowie
05.08.2012 r.
W programie wystąpią: Monika Niemczyk-Fabisz - sopran Krzysztof Zajdel - baryton Daniel Eibin - fortepian
II Beskidzki Rajd „Śladami Dwóch Kardynałów”
04.08.2012 r.
Trasa Rajdu biegnie przez:Pastwiska - Rudawka Rym. - Puławy Górne - Tokarnia - Karlików - Kamień - Komańcza Startujemy 4 sierpnia 2012 r. o godz. 8.00 z Pastwisk Udział w imprezie jest bezpłatny
Karpacki Jarmark połączony z I Festiwalem Powiatów Bieszczadzkich „Karpackie Smaki” w Baligrodzie
04.08.2012 r.  -  05.08.2012 r.
Tegoroczna edycja „Karpackiego Jarmarku w Baligrodzie” będzie wyjątkowa, głównie ze względu na odbywający się po raz pierwszy Festiwal Powiatów Bieszczadzkich „Karpackie Smaki”. Głównym celem tegorocznej edycji jarmarku oraz Festiwalu „Karpackie Smaki” będzie prezentacja i degustacja regionalnych potraw oraz upowszechnianie karpackiego folkloru. Czyli tego wszystkiego, co jest na tym terenie najcenniejsze, najlepsze i niepowtarzalne. Koła Gospodyń Wiejskich biorące udział w konkursie kulinarnym pt.”Smak Karpackiego Jadła”, zaprezentują przygotowane przez siebie smakowite potrawy. Uczestnicy Jarmarku będą mieli wyjątkową okazję zapoznania się z tymi wyrobami i spróbowania ich wyśmienitych smaków. Również muzyka prezentowana przez zespoły folklorystyczne, które będą brały udział w konkursie pt.”Smak Karpackiego Folkloru” sprawi, że atmosfera jarmarku będzie znakomita. Oprócz pysznego jadła i rytmicznej karpackiej muzyki uczestnicy jarmarku będą mogli odwiedzić liczne stoiska lokalnych artystów i rzemieślników, którzy będą prezentowali swoje wyroby.
VIII Międzynarodowy Plener Malarski Boguchwała 2012
02.08.2012 r.  -  16.08.2012 r.
Po raz ósmy Boguchwale gościmy artystów malarzy. W tegorocznym plenerze bierze udział 19 artystów plastyków, w większości są to profesorowie Akademii Sztuk Pięknych, przedstawiciele różnych środowisk twórczych Krakowa, Wrocławia, Warszawy, Lublina, Radomia a także Koszyc na Słowacji i Dniepropietrowska na Ukrainie. W trakcie pobytu artystów w Boguchwale organizowane są Warsztaty Grafiki Artystycznej, kierowane głównie do młodzieży gimnazjalnej i licealnej z Boguchwały. Tradycyjnie w trakcie trwania pleneru odbędzie się Wieczór Muzyki i Plastyki, tym razem będzie to „Koncert na 44 struny” – muzyka celtycka w wykonaniu Anny Faber – harfa, śpiew i jej zespołu. Koncert odbędzie się 10 sierpnia 2012 o godzinie 19.00 w kościele parafialnym w Boguchwale. Plener zakończy wystawa poplenerowa, której wernisaż odbędzie się 16 sierpnia 2012 o godz. 19.00 w Pałacu Lubomirskich w Boguchwale.
XIII Zagórski Zjazd Kapel Ludowych
29.07.2012 r.
Organizator : Miasto i Gmina Zagórz
VII edycja Wesela Podkarpackiego w Rymanowie
29.07.2012 r.
VII edycja Wesela Podkarpackiego. Podczas imprezy będzie można zobaczyć inscenizację poszczególnych zwyczajów weselnych przedstawianych przez dziesięć zespołów: Folklorna Skupina Kracunovcan ze Słowacji, Zespół Teatralno - Obrzędowy „Wielopolanie” z Wielopola Skrzyńskiego, Zespół Obrzędowy „Graboszczanie” z Grabownicy, Zespół Folklorystyczny „Folusz” z Giedlarowej, Zespół Ludowy „Sonina” z Soniny, Zespół Obrzędowy „Mazurzanie”z Mazurów, Zespół Obrzędowy „Rymanowianie” z Rymanowa, Zespół Regionalny „Wesele Krzemienickie” z Krzemienicy, Zespół Regionalny „Grodziszczoki” z Grodziska Dolnego, Zespół Regionalny „Straszydlanie” z Lubeni. Organizator: Gmina Rymanów
XVII Targi Rzemiosła i Przedsiębiorczości „Agrobieszczady 2012”
28.07.2012 r.  -  29.07.2012 r.
XVII edycja Targów Rzemiosła i Przedsiębiorczości „Agrobieszczady 2012”, organizowanych przez Starostwo Powiatowe w Lesku, odbędzie się w dniach 28-29 lipca br., przy obiektach Zespołu Szkół Drzewnych w Lesku. Impreza promuje nie tylko lokalną przedsiębiorczość, rolnictwo i bieszczadzkie obszary wiejskie, ale także całe Podkarpacie. Prawdziwie bieszczadzka gościnność i znakomita organizacja sprawiają, że do Leska na targi coraz chętniej i liczniej przybywają wystawcy z całej Polski oraz zaprzyjaźnieni przedsiębiorcy i firmy z Ukrainy czy Słowacji. Podczas „Agrobieszczadów” odbywają się m.in.: kiermasze rzemiosła i rękodzieła ludowego, prezentacje i promocje lokalnych firm, wystawa żywności ekologicznej pochodzącej z gospodarstw ekologicznych Podkarpacia, kiermasz roślin ozdobnych i bylin, wystawa zwierząt, sprzętu rolniczego i ogrodniczego. Dwa targowe dni wypełnione są także atrakcjami kulturalnymi, w tym - występami zespołów muzycznych, kapel i zespołów folklorystycznych oraz kulinarnymi, z degustacją potraw regionalnych i tradycyjnych wywodzących się z regionu. Tegoroczne prezentacje kulinarne będą miały szczególny charakter, bowiem w ramach „Agrobieszczadów” odbędzie się wojewódzki finał konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo - Smaki Regionów”. „Agrobieszczady”, odbywające się w połowie wakacji i szczycie sezonu turystycznego, są magnesem nie tylko dla wypoczywających w Bieszczadach, przyciągając do Leska już dziesiątki tysięcy zwiedzających dają niepowtarzalną możliwość poznania kolorytu Ziemi Leskiej i nietuzinkowego spędzenia dwóch wakacyjnych dni. Nic więc dziwnego, że impreza ta stała się również wielkim rodzinnym i przyjacielskim piknikiem. Zarówno odwiedzający jak i wystawcy biorący udział w wielobarwnej, rozśpiewanej i roztańczonej imprezie mogą na własne oczy przekonać się jak wielki jest potencjał gospodarczy Bieszczadów i Podkarpacia oraz jak coraz lepiej i efektywniej połączyć w jego wykorzystaniu tradycję i współczesność. Organizator: Starostwo Powiatowe w Lesku
Wystawa plenerowa \"Błogosławiony Jan Paweł II - Droga do Świętości\"
13.07.2012 r.
Kilkadziesiąt plansz z fotografiami Adama Bujaka, jednego z najlepszych dokumentalistów pontyfikatu Jana Pawła II, rozmieszczonych zostanie w Parku Zdrojowym. Na planszach będą się znajdować zdjęcia z najbardziej przełomowych momentów posługi Jana Pawła II: pielgrzymki, spotkania ze zwykłymi ludźmi i wielkimi tego świata, chwile papieskiej modlitwy... Fotografie opatrzone będą cytatami z encyklik, papieskich przemówień, homilii. Organizatorem wystawy jest Instytut Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie z inicjatywy Prezesa Zarządu Uzdrowiska Rymanów S.A. oraz Burmistrza Gminy Rymanów.
IX Międzynarodowy Festiwal Folkloru Karpat w Trzcinicy
08.07.2012 r.
Ideą festiwalu jest ocalenie i podtrzymywanie zanikających tradycji ludowych takich jak: rzemiosło, sztuka ludowa, kuchnia regionalna, stroje i muzyka karpacka. Kultywowanie i upowszechnianie bogactwa folkloru karpackiego odbywać się będzie poprzez udział i prezentację twórczości zespołów ludowych polskich i zagranicznych. Popisy oceniają profesjonaliści – uznani etnomuzykolodzy. Na festiwalowej scenie występowały już, oprócz kapel polskich, ludowe zespoły z Węgier, Rumunii, Czech, Słowacji, Litwy, Ukrainy, Albanii. Imprezie muzycznej zawsze towarzyszą wystawa i targi sztuki ludowej. Smakowitą „atrakcją” festiwalu jest tradycyjne chłopskie jadło. Organizator: Gmina Jasło
XII Rymanowskie Spotkania Orkiestr Dętych
08.07.2012 r.
Organizator: Starostwo Powiatowe w Krośnie, gmina Rymanów
XII edycja Country w Bieszczadach oraz XV Zlot Motocyklowy
06.07.2012 r.  -  07.07.2012 r.
W dniach 6-7 lipca 2012 r. w leskim amfiteatrze odbędzie się 25 edycja imprezy Country w Bieszczadach. Towarzyszyć jej będzie, także 15. jubileuszowy Zlot Motocyklowy. Organizator: Burmistrz Miast i Gminy Lesko
VI Targi Żywności Tradycyjnej „Festiwal Podkarpackich Smaków” w Górnie
01.07.2012 r.
Impreza odbywa się po raz VI. Tym razem udział zapowiedziało 120 wystawców – przede wszystkim koła gospodyń wiejskich i lokalne stowarzyszenia, ale też mali producenci, winnice, oraz rękodzielnicy. Podczas targów będzie można zakupić prezentowane potrawy i produkty. Najlepsi zostaną nagrodzeni. W programie imprezy znajdą się m.in. występy zespołów wokalno-instrumentalnych, koncerty i kiermasz rękodzieła ludowego. Organizator: Samorząd Województwa Podkarpackiego
Dni Beska
30.06.2012 r.  -  01.07.2012 r.
Podczas imprezy zaplanowano otwarcie Domu Kultury w Besku oraz obchody Nocy Świętojańskiej. W programie nie zabraknie licznych atrakcji oraz występów zespołów muzycznych.
Festiwal Kulturalny - Lubaczów 2012
24.06.2012 r.
Miasto Lubaczów po raz drugi uzyskało z Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego dofinansowanie na realizację wydarzenia pod nazwą „Festiwal Kulturalny – Lubaczów 2012”. Założeniem projektu jest wzmocnienie współpracy pomiędzy miastami państw z grupy Wyszehradzkiej poprzez podejmowanie wspólnych inicjatyw kulturalnych. Podczas Festiwalu Kulturalnego wystąpią zespoły z Érd (Węgry): Érdi Torna Club z Sobrance (Słowacja): Flauto Dolce z Pelhrimow (Czechy):4Ever z Jaworowa (Ukraina): Zhuki oraz Kresy (Gmina Lubaczów) Czerwone Korale (Gimnazjum w Oleszycach, Mali Lubaczowianie, Iskierki, Bota Fogos i Gruby Lolo. Na zakończenie wystąpi zespół [email protected] z Bułgarii i młodzież uczestnicząca w projekcie pn. "Muzyka ponad podziałami" realizowanego w ramach programu Młodzież w działaniu. Organizator: Miasto Lubaczów
Międzyregionalny pokaz i zawody zabytkowych sikawek konnych w Rudawce Rymanowskiej
17.06.2012 r.
Gmina Zarszyn w dniu 17 czerwca 2012r. organizuje w Rudawce Rymanowskiej „Międzyregionalny pokaz i zawody sikawek konnych”, którego celem jest popularyzacja zachowania pięknych tradycji pożarnictwa na wsi oraz walorów historycznych zabytkowych sikawek konnych. Organizator: Marszałek Województwa Podkarpackiego, Gmina Zarszyn
XIII Międzynarodowy Przegląd Chórów Kościelnych i Cerkiewnych w Dukli
10.06.2012 r.
10 czerwca 2012 r. w kościele O.O. Bernardynów w Dukli odbędzie się XIII Międzynarodowy Przegląd Chórów Kościelnych i Cerkiewnych. Organizator: Starostwo Powiatowe w Krośnie oraz Zakon O.O.Bernardynów w Dukli
„Od Troi po Bałtyk – RZYMSKI WEEKEND” w Trzcinicy
09.06.2012 r.  -  10.06.2012 r.
W trakcie trwania imprezy zaplanowano cały szereg atrakcji. Na terenie placu festiwalowego zostanie zrekonstruowany obóz Legionu XIIII Gemina Martia Victrix, gdzie będzie można zapoznać się z codziennym życiem żołnierzy rzymskich, ich uzbrojeniem oraz z machiną oblężniczą typu „Skorpion”. W bezpiecznym sąsiedztwie namiotów obozowych rozstawiona zostanie cywilna osada rzemieślników i kupców rzymskich. Prezentowane będą takie rzemiosła jak: tkactwo, zielarstwo oraz kuchnia śródziemnomorska. Nasi goście będą mogli także poradzić się u kapłanki zajmującej się wróżbami i magią rzymską. Wraz z kupcami do Karpackiej Troi przywędruje szkoła gladiatorów „Ludus Magnus”. Barbarzyńska część Europy będzie reprezentowana przez dwa ludy: Gotów i Wandalów. Są to plemiona, które jak się sądzi mogły w tym czasie wraz z wieloma innymi zajmować tereny obecnych ziem polskich. W obozie barbarzyńskim będzie można zgłębiać różne aspekty życia po drugiej stronie granicy Rzymu. W trakcie imprezy przewidziany jest pokaz uzbrojenia wojowników z okresu rzymskiego, musztry legionistów, które zwieńczy starcie zbrojne pomiędzy legionistami rzymskimi oraz plemionami barbarzyńskimi. Pokazy na placu festiwalowym uzupełni widowiskowy handel niewolnikami oraz walki gladiatorów.
XVII edycja spotkania „Starych potraw smak i urok” w Błażowej
27.05.2012 r.
Burmistrz Błażowej oraz Gminny Ośrodek Kultury w Błażowej zapraszają na XVII edycję plenerowej imprezy pn. ,,Starych potraw smak i urok” połączoną z Wojewódzkim Spotkaniem Kapel Ludowych, która odbędzie się 27 maja br. o godz. 14:30 na stadionie sportowym w Błażowej. W trakcie trwania imprezy odbędzie się prezentacja i degustacja tradycyjnych potraw, prezentacja dorobku artystów ludowych oraz występy kapel. Nie zabraknie również atrakcji dla dzieci. Organizator: Gmina Błażowa
I Międzynarodowy Festiwal \"Dialog Kultur\" w Rymanowie
19.05.2012 r.  -  20.05.2012 r.
W dniach 19-20 maja 2012 roku w Parku nad Czarnym Potokiem odbędzie się I Międzynarodowy Festiwal „Dialog Kultur”, w którym wezmą udział przedstawiciele zaprzyjaźnionych regionów ze Słowacji (gmina Kracunovce), Ukrainy (Bołgrad, Truskawiec) i Węgier (Sarospatok, Herzegkut). Zaproszeni goście przygotują specjalnie dla uczestników „Dialogu Kultur” potrawy charakterystyczne dla swoich regionów. Podpisane zostaną także listy intencyjne pomiędzy uczestnikami Festiwalu. Organizator: Gmina Rymanów
II Noce Kultury Galicyjskiej w Sanoku
17.05.2012 r.  -  20.05.2012 r.
Zapraszamy
„Bieszczadzkie zadumania”
29.04.2012 r.  -  15.10.2012 r.
Serdecznie zapraszamy Państwa do Bieszczadzkiego Domu Kultury na wystawę pn. "Bieszczadzkie zadumania". Codziennie w godzinach 10.00 do 17.00 możecie Państwo podziwiać prace malarskie, rzeźbę, rysunek oraz rękodzieła.
„Znane i mniej znane Twarze Jeżowskiej Kultury” wystawa i wernisaż\"
22.04.2012 r.  -  30.05.2012 r.
Organizator: Centrum Realizacji Inicjatyw „Animus” w Jeżowem, Gmina Jeżowe
XX Podkarpacka oraz IX Ogólnopolska Parada Straży Wielkanocnych \"Turki 2012\" w Grodzisku Dolnym
15.04.2012 r.
Zapraszamy na XX Podkarpacką a zarazem IX Ogólnopolską Paradę Straży Wielkanocnych "Turki 2012", która odbędzie się 15 kwietnia 2012 roku w Grodzisku Dolnym. W tym roku w imprezie udział wezmą również Turki z Brzózy Królewskiej. Organizator: Gmina Grodzisko Dolne
IV Wystawa Wielkanocna w Besku
01.04.2012 r.
W Niedzielę Palmową w Besku odbędzie się IV Wystawa Wielkanocna zorganizowana we współpracy Gminnego Ośrodka Kultury w Besku ze Stowarzyszeniem Kobiet Gminy Besko „Beskowianki”. Podczas wystawy swoje prace, stroiki i pisanki wielkanocne zaprezentują Panie z Kół Gospodyń Wiejskich z Milczy, Jaćmierza, Nowosielec, Poręb, Mymonia, Beska a także dzieci i młodzież z Zespołu Szkół w Besku oraz z Dziennego Centrum Aktywności dla Osób Niepełnosprawnych w Besku, które działa przy Polskim Stowarzyszeniu na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym. Jak co roku wystawie będzie towarzyszyła degustacja tradycyjnych potraw i kiermasz świąteczny.
XX Jasielskie Spotkania Muzyczne
29.03.2012 r.  -  01.04.2012 r.
Ponad 130 uczniów szkół muzycznych z całej Polski, m.in. z Poznania, Szczecina, Krakowa, Kielc, Katowic, Lublina i Łodzi, weźmie udział w VII Ogólnopolskim Konkursie Młodych Instrumentalistów im. Stefanii Woytowicz, który odbędzie się w Jaśle podczas jubileuszowych XX Jasielskich Spotkań Muzycznych. Honorowym patronem imprez jest burmistrz miasta Andrzej Czernecki. Spotkania potrwają od 29 marca do 1 kwietnia br. Organizatorem jest Jasielski Dom Kultury i Państwową Szkołę Muzyczną I st. im. Witolda Lutosławskiego w Jaśle.
II Międzynarodowy Konkurs Plastyczny „Nasi Sąsiedzi” w Rzeszowie
27.02.2012 r.  -  25.03.2012 r.
Młodzieżowy Dom Kultury w Rzeszowie w ramach współpracy transgranicznej pomiędzy miastami Vranov nad Topl'ou i Rzeszowem zaprasza dzieci i młodzież z województwa podkarpackiego (Polska) i kraju preszowskiego (Słowacja) do udziału w Międzynarodowym Konkursie Plastycznym pt. „NASI SĄSIEDZI - STROJE LUDOWE". Termin nadsyłania prac mija 27 lutego 2012 r. Głównym celem konkursu jest nawiązywanie i umacnianie kontaktów oraz współpracy międzynarodowej poprzez kulturę i sztukę oraz utrwalenie pozytywnych związków i wzajemnych sympatii pomiędzy Słowakami i Polakami zamieszkującymi sąsiadujące ze sobą regiony, a także propagowanie zagadnień związanych z kulturą narodową Polski i Słowacji. Organizator: Młodzieżowy Dom Kultury w Rzeszowie
X Regionalny Przegląd Grup Obrzędowych „Wątki folkloru ludowego”
05.02.2012 r.
Przedmiotem konkursu, jak co roku będą obrzędy i zwyczaje rodzinne, związane z cyklem prac na roli, pasterskie, łowieckie oraz doroczne związane z cyklem Świąt Godnich, Zapustami, Wielkim Postem, Wielkanocą, itp. Celem przeglądu jest przede wszystkim prezentacja zwyczajów i obrzędów Pogranicza Nadstańskiego, popularyzacja wartości kulturowych w społeczeństwie, a także zachowanie folkloru rodzimego dla młodszych pokoleń i środowisk twórczych. Prezentacje powinny zawierać charakterystyczne dla danego regionu ceremonie, tradycyjne czynności, zabiegi magiczne itp. z wykorzystaniem rekwizytów, kostiumów dostosowanych do charakteru widowiska, pory roku, wieku wykonawców i ich statusu społecznego, tradycyjnego składu kapeli. Organizatorami tegorocznego przeglądu są: Gminny Ośrodek Kultury w Starym Dzikowie, Wójt Gminy Stary Dzików, Centrum Kulturalne w Przemyślu. Współorganizatorem zaś Powiatowe Centrum Kultury w Lubaczowie Patronat honorowy nad przeglądem objął Starosta Powiatu Lubaczowskiego.
XXXIII Biesiada Teatralna
02.02.2012 r.  -  05.02.2012 r.
14 zespołów z całej Polski rywalizować będzie o główne nagrody: "Rogi Myśliwskie Króla Jana" w kategorii zespołów małych form i "Misy Borowiny" w kategorii indywidualnych dokonań twórczych. Trwająca trzy dni Biesiada jest jednym z najstarszych festiwali amatorskich zespołów teatralnych małych form (pierwsza odbyła się w 1976 r.) i cieszy się olbrzymim zainteresowaniem, a o udział w nim zabiegają najlepsze w kraju teatry amatorskie. Dodatkowym jego atutem jest profesjonalne jury - znani aktorzy, reżyserzy i krytycy teatralni, którzy prowadzą warsztaty i specjalistyczne konsultacje. W tym roku umiejętności młodych artystów oceniać będzie Mirosław Baka - aktor teatralny i filmowy, Remigiusz Caban - aktor, reżyser, Dyrektor Teatru im. W. Siemaszkowej w Rzeszowie, Łukasz Drewniak - krytyk teatralny i Jan Zdziarski - wykładowca Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie. Prezentacje konkursowe rozpoczną się w czwartek 2 lutego o godz. 14.00 i potrwają do soboty - 4 lutego. W tych dniach przewidziane są także wieczorne, wybrane spektakle dla mieszkańców i kuracjuszy Horyńca-Zdroju. Uroczyste wręczanie nagród oraz prezentacja laureatów odbędzie się w niedzielę, 5 lutego o godz. 16.00. Repertuar teatrów jest bardzo różnorodny - od klasycznych "Dziadów" Mickiewicza poczynając, przez adaptacje wybitnych twórców kultury, takich jak Sławomir Mrożek, Edward Redliński czy Stanisław Witkiewicz, aż po własne scenariusze, które czerpią inspirację z rozmaitych źródeł. W ramach imprezy towarzyszącej 3 lutego wystąpi PROJEKT VOLODIA - znakomity zespół muzyczny grający utwory Włodzimierza Wysockiego. Pieśni rosyjskiego barda usłyszymy również w mistrzowskiej interpretacji Mirosława Baki. Organizatorami 33. Biesiady Teatralnej - Konfrontacji Zespołów Teatralnych Małych Form są Centrum Kulturalne w Przemyślu, Gminny Ośrodek Kultury i Urząd Gminy w Horyńcu-Zdroju. Patronat honorowy sprawuje Marszałek Województwa Podkarpackiego. Podobnie jak w latach poprzednich imprezę sponsoruje Karpacka Spółka Gazownictwa.
XXXIII Biesiada Teatralna Zespołów Teatralnych Małych Form w Horyńcu Zdroju
02.02.2012 r.  -  05.02.2012 r.
Już 2 lutego w sali teatralnej Gminnego Ośrodka Kultury w Horyńcu-Zdroju rozpocznie się 33. Biesiada Teatralna, która jest spotkaniem amatorskich zespołów teatralnych małych form – teatrów dramatycznych, wizji i ruchu, teatrów poezji i jednego aktora. 14 zespołów z całej Polski rywalizować będzie o główne nagrody: „Rogi Myśliwskie Króla Jana” w kategorii zespołów małych form i „Misy Borowiny” w kategorii indywidualnych dokonań twórczych. W tym roku gwiazdą biesiady i członkiem jury będzie znany aktor Mirosław Baka. Trwająca trzy dni Biesiada jest jednym z najstarszych festiwali amatorskich zespołów teatralnych małych form (pierwsza odbyła się w 1976 r.) i cieszy się olbrzymim zainteresowaniem, a o udział w nim zabiegają najlepsze w kraju teatry amatorskie. Dodatkowym jego atutem jest profesjonalne jury – znani aktorzy, reżyserzy i krytycy teatralni, którzy prowadzą warsztaty i specjalistyczne konsultacje. Organizatorami 33. Biesiady Teatralnej – Konfrontacji Zespołów Teatralnych Małych Form są Centrum Kulturalne w Przemyślu, Gminny Ośrodek Kultury i Urząd Gminy w Horyńcu-Zdroju. Patronat honorowy sprawuje Marszałek Województwa Podkarpackiego. Podobnie jak w latach poprzednich imprezę sponsoruje Karpacka Spółka Gazownictwa.
VII Międzynarodowe Forum Pianistyczne „Bieszczady bez granic” w Sanoku
27.01.2012 r.  -  06.02.2012 r.
W dniach 27.01- 6.02.2012 na Podkarpaciu, na wschodniej Słowacji i zachodniej Ukrainie odbędzie się po raz siódmy spotkanie młodzieży pianistycznej w ramach Międzynarodowego Forum Pianistycznego „Bieszczady bez granic". Projekt początkowo lokalny, szybko stał się jednym z najważniejszych wydarzeń społeczno-kulturalnych w Euroregionie Karpat, nastawiony na pomoc młodym muzykom i promocję polskiej myśli naukowej poprzez wydawanie najcenniejszych wykładów jako Zeszyty Naukowe Forum w trzech językach: po ukraińsku, słowacku i po polsku. Forum jest wspierane przez unijny program o współpracy transgranicznej, władze miasta Sanoka, Marszałka Województwa Podkarpackiego, Instytut Kultury Polskiej na Słowacji, Instytut Słowacki w Polsce, TVP Kultura, TVP Rzeszów, Centrum Edukacji Artystycznej oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Międzynarodowe Forum Pianistyczne „Bieszczady bez granic" jest projektem unikatowym, gdyż łączy w sobie pełen zakres wiedzy potrzebnej młodemu muzykowi: od teorii po praktykę muzyczną, od wiedzy po metody ćwiczenia, od zajęć zdrowotno-rehabilitacyjnych po zajęcia z promocji i podstaw znajomości świata biznesu.
XII Międzynarodowy Konkurs Szopek Bożonarodzeniowych w Muzeum Historycznym - Pałac w Dukli
05.01.2012 r.
Wystawa w Muzeum w Dukli jest wynikiem corocznego Konkursu Szopek Bożonarodzeniowych, którego organizatorem jest Starostwo Powiatowe w Krośnie. W konkursie biorą udział uczniowie szkół podstawowych, gimnazjów, szkół średnich oraz podopieczni ośrodków Pomocy Społecznej z terenu powiatu krośnieńskiego oraz ze Słowacji z rejonu Svidnika i Stropkova.
Przegląd widowisk kolędniczych 2012 „dwa turonie tańcowały, jeden duży drugi mały” w Kolbuszowej
05.01.2012 r.
Przegląd odbywa się w sali widowiskowej MDK przy ul. Obrońców Pokoju w Kolbuszowej. Impreza ma wieloletnią tradycję, a jej zadaniem jest kultywowanie oraz dokumentowanie zanikających już zwyczajów kolędowania, będących często wręcz widowiskami kolędniczymi. Kolędowanie dawnej to przede wszystkim chodzenie od domu do domu. Nawiązaniem do tej niejako podstawowej powinności kolędników są plenerowe występy zespołów biorących udział w Przeglądzie. Cała impreza, oprócz podtrzymania tradycji i jej udokumentowania, ma za zadanie przypomnieć i na nowo popularyzować piękne i stare ludowe zwyczaje, związane z okresem bożonarodzeniowym u Lasowiaków i Rzeszowiaków, dawniej powszechne, a obecnie nieco już zapomniane. Organizowany wspólnie przez Miejski Dom Kultury i Muzeum Kultury Ludowej przy współudziale Wojewódzkiego Domu Kultury w Rzeszowie i Urzędu Miasta w Kolbuszowej.
Festiwal Kultur
30.09.2011 r.
Impreza
Piknik Rodzinny
23.09.2011 r.
W trakcie Pikniku wystąpią lokalne zespoły
Kamień Leski
22.09.2011 r.
Z Kamieniem Leskim wiążą się liczne legendy.
jubileusz
21.09.2011 r.
wystepy artstyczne
testowa inpreza
16.08.2011 r.  -  31.08.2011 r.
sdfgsdfgsdf fdfddf
Międzynarodowy Festiwal Kultury Dni Mistrza Pawła z Lewoczy jest dowodem poselstwa kultury, którego elementami są uliczne przedstawienia teatralne, muzyczne i taneczne. Przebiega od 2001 roku w lipcu i sierpniu, i przyciąga festiwalowych gości na wszystki
01.08.2011 r.  -  18.08.2011 r.
Międzynarodowy Festiwal Kultury Dni Mistrza Pawła z Lewoczy jest dowodem poselstwa kultury, którego elementami są uliczne przedstawienia teatralne, muzyczne i taneczne. Przebiega od 2001 roku w lipcu i sierpniu, i przyciąga festiwalowych gości na wszystkie rodzaje kultury i sztuki. Kontakt: Miejskie Biuro Informacji Turystycznej Levoča (Informačná kancelária mesta Levoča) Tel.: +421 (0) 53/16 188,451 37 63 Fax: +421 (0) 53/451 37 63 E-mail: [email protected] www: www.levoca.sk Link zewnętrzny Námestie Majstra Pavla 58 054 54 Levoča
Bardziejów
01.08.2011 r.
O Bardziejowie mówi się, że jest najbardziej gotyckim miastem na Słowacji. Centralną płaszczyzną centrum historycznego jest prostokątny rynek obstawiony szeregiem starodawnych domów mieszczańskich z typowymi gontowymi fasadami z podłamaniami. W środku rynku stoi budynek dawnego ratusza z XVI wieku. W cennych wnętrzach ratusza są wystawione najcenniejsze eksponaty muzeum krajoznawczego. Dalszą ekspozycję tego muzeum umieszczono do pierwotnie gotyckiego domu mieszczańskiego Gantzughof z renesansowymi arkadami, który stoi w południowozachodnim rogu rynku. Najbardziej znanym zabytkiem rynku jest rzymskokatolicki kościół parafialny św. Egidiusza (Kostol sv. Egídia) stojący w jego północnej części. Zaczęto go budować na początku XV wieku i stopniowo otrzymał wygląd monumentalnej bazyliki gotyckiej z trzema nawami. We wnętrzu zaciekawi zbiór 11 późnogotyckich ołtarzy skrzydłowych z XV wieku, z których niektóre rzeźby uważane są za szczytowe europejskie prace rzeźbiarskie. Wyjątkowy widok na Bardziejów z perspektywy ptasiej rozpościera się z olbrzymiej nowogotyckiej wieży kościelnej. Ozdobą miasta jest także franciszkański klasztor z kościołem. Klasztor stoi w pobliżu miejskich murów warownych, które są najbardziej zachowanym średniowiecznym systemem obronnym na Słowacji. Oprócz umocnienia kamiennego dochowały się dwie bramy i cztery baszty.
Połonina Wetlińska
01.08.2011 r.
Obniżenie Przełęczy Orłowicza dzieli go na dwie części: mniejszą, zachodnią, ze szczytem Smerek oraz większą, wschodnią na której znajduje się najwyższy szczyt połoniny Roh. Na połoninie znajduje się znane schronisko „Chatka Puchatka" gdzie można się przespać i podziwiać wschód słońca. Przez połoninę przebiega główny szlak beskidzki prowadzi nas przez szczyt Smerek (1222m.n.p.m.), Przęłęcz Orłowicza gdzie znajduję sie węzel szlaków. Trasy: 1) Brzegi Górne parking prosto na schronisko (1232m.n.p.m.) żółtym szlakiem 1,5h 2) Warto przejść cały szlak prowadzący z Brzegów Górnych – (szlak czerwony) – Smerek (1222m.n.p.m.) – Kalnica 3) Zatwarnica (żółty szlak) – przełęcz Orłowicza – grzbietem Połoniny Wetlińskiej - Chatka Puchatka – Brzegi Górne 6h 4) Wetlina (żółty szlak) – przełęcz Orłowicza – na Smerek i do Kalnicy lub do Chatki Puchatka grzbietem połoniny.
Międzynarodowy Festiwal Huculski
01.03.2011 r.  -  31.12.2011 r.
Spotkania, koncerty, imprezy odbywają się w całej Polsce. W regionie miejscem poznania kultury hucułów bedą Krosno Sanok i Ustrzyki Dolne. Celem Festiwalu Huculskiego „Słowiańska Atlantyda” jest upowszechnianie i promocja Huculszczyzny – najbardziej reliktowego pod względem żywotności tradycji zakątka Europy. Program imprez Festiwalu Huculskiego „Słowiańska Atlantyda” jest niezwykle bogaty i przekrojowy. Nie zabraknie ciekawych wystaw, koncertów tradycyjnej muzyki huculskiej i muzyki inspirowanej karpackim folklorem, maratonów filmowych, paneli dyskusyjnych, wykładów, konferencji naukowych, konkursów, warsztatów artystycznych. Przez wybrane miasta przejdą barwne pochody koni huculskich z towarzyszeniem muzyki huculskiej. Będzie można nauczyć się jeździć na gniadych hucułach, a także wziąć udział w wyprawie w góry Huculszczyzny i do świata kultury górskich mieszkańców Czarnohory.
Turystyka konna Gmina Baligród
Gmina Baligród to świetny teren do uprawiania turystyki konnej i dlatego też przygotowywany jest cały kompleks tras konnych z połączeniami do sąsiednich gmin, aby chętni mogli z nich korzystać. Ta forma turystyki jest bardzo przyjazna środowisku i mile spostrzegana. Latem bryczką, a zimą saniami (kuligi z ogniskiem na zakończenie) można fantastycznie spędzić czas podziwiając jednocześnie piękno przyrody.
Szlak gminny niebieski rekreacyjny - sportowy -Gmina Baligród
Szlak gminny niebieski rekreacyjny - sportowy - o długości 6 km - przejście spacerem około 3 godz. - marsz łączony z biegiem około 1,5 godz. - relaksowo rowerem górskim ok. 0,5 godz. Szlak można wykorzystać do spaceru a także do szeregu ćwiczeń połączonych z biegiem terenowym lub jazdą na rowerze górskim, a zimą dla narciarstwa biegowego. Na szlaku rozmieszczone są ławeczki drewniane, na których można odpocząć lub poćwiczyć. Szlak niebieski rozpoczyna się podobnie jak szlak żółty w centrum Baligrodu i biegnie w kierunku cerkwi baligrodzkiej grecko katolickiej (gdzie przechodzi się przez jezdnię), następnie mijamy agroturystykę "Swojskie Jadło", przechodzimy przez most i kierujemy się bitą drogą w kierunku nowej szkoły ( trasa biegnie przez ponad kilometr razem ze szlakiem żółtym). Dalej, gdy miniemy strumyk i plac na ognisko z ławkami zaczynamy się wspinać w kierunku rozwidlenia szlaków (żółtego i niebieskiego) na tak zwane "Trzy krzyże". To piękne miejsce widokowe na Baligród i okolice. Drogą polną schodzimy w dolinę kierując się do utwardzonej drogi gminnej i skręcamy w lewo w kierunku stadionu Klubu "Leśnik Baligród". Po około 1,5 godz. spaceru dochodzimy do rzeki Hoczewki i między dwoma lokalnymi budynkami przechodzimy przez most na drugą stronę . Szlak dochodzi do drogi wojewódzkiej gdzie znaki nakazują skręcić w prawo. Po przejściu obok cmentarza wojennego z lat II wojny światowej skręcamy w lewo na stadion sportowy Klubu "Leśnik Baligród". Tu można urozmaicić czas szeregiem ćwiczeń lub odpocząć na placu za klubem ( przy szlaku) gdzie znajdują się ławeczki i miejsce na ognisko. Następnie ruszamy dalej przez kładką, przez strumyk między górną częścią cmentarza wojskowego i kierując się utwardzoną drogą koło miejscowego bloku mieszkalnego w kierunku "Działu" nad Mchawę. Drogą polną (po około 0,5 km od miejsca z ławeczkami) rozpoczyna się podejście na "Dział". Po przejściu około 1,5 km zdobywamy punkt widokowy "Dział nad Mchawą", skąd rozlegają się piękne widoki na okolice. Z powyższego miejsca przez około 0.9 km drogą polną należy się kierować w kierunku strumyka, za którym szlak prowadzi ponownie drogą polną w kierunku "Działu" nad Baligrodem, gdzie rozlega się piękny widok na Baligród i okolice. Stąd już prosto w dół drogą polną do centrum Baligrodu. Po drodze mijamy cmentarz żydowski z XVIII w. ( z zachowanymi w ilości około 50 macewami) i wracamy po około 3,5 godz. do centrum Baligrodu
Szlak gminny żółty - spacerowy -Gmina Baligród
Szlak gminny żółty - spacerowy - długość 6 km - przejście spacerem około 2,5 - 3 godz. Początek szlaku, jest w centrum Baligrodu przy tablicy "Zielony Rower" przez ok. 1 km biegnie razem ze szlakiem gminnym niebieskim i prowadzi koło cerkwi Grecko-Katolickiej w Baligrodzie, gdzie trzeba przejść przez jezdnię i następnie skierować się w kierunku rzeki Hoczewki. Koło budynku agroturystyki "Swojskie Jadło", przechodzi się przez most i dalej szlak wiedzie w kierunku budynku nowej szkoły drogą utwardzoną. Znaki doprowadza nas do strumyka, gdzie w pobliżu umieszczone są ławeczki z miejscem na ognisko. Po krótkim odpoczynku zaczynamy powoli się wspinać w górę drogą leśną w kierunku punktu widokowego "Trzy Krzyże", gdzie szlaki gminne żółty i niebieski rozwidlają się. Szlak żółty odbija w prawo w kierunku przekaźnika TV. Po drodze możemy podziwiać przekrój bieszczadzkiej roślinności ze szczególnym akcentem na stanowisko olchy kosej, a także spotkać tu można różne zwierzęta oraz ptaki występujące w Bieszczadach. Po drodze są rozmieszczone w punktach widokowych i miejscach zacisznych drewniane ławki gdzie można odpocząć.W międzyczasie zdobywamy kolejne piękne miejsca widokowe na szlaku, gdzie możemy podziwiać teren gminy Baligród w wielu kierunkach. Po około 2,5 godz. spacerem docieramy na centralny punkt widokowy "Kiczera" ( przekaźnik TV), gdzie można odpocząć i podziwiać okolicę. Następnie schodzimy powoli w dół drogą polną (200 m. lasem) i ponownie drogą polną nad rzeką Hoczewką. Dalej wzdłuż biegu rzeki gdzie z lewej strony mijamy wysepkę na Hoczewce i budynek nowej szkoły po prawej, a następnie mijamy most i po ok. 3,5 godz. ( z przerwami na odpoczynek) wracamy do centrum Baligrodu lub zatrzymujemy się przy w/w miejscu na ognisko z drewnianymi ławeczkami, aby zrobić sobie piknik bądź wstąpić można za mostem do pobliskiej karczmy, aby coś się napić lub zjeść.
SZLAK: BALIGRÓD-DZIAŁ-BERDO-ŁOPIENNIK
SZLAK: BALIGRÓD-DZIAŁ-BERDO-ŁOPIENNIK - Znaki niebieskie Czas 4-5h Baligród opuszczamy drogą w kierunku południowym. Dochodzimy do pomnika żołnierzy poległych w walce z UPA. W tym miejscu szlak opuszcza drogę i zaczyna się podejście pod szczyt Kropiwne. Stąd po około 1,5h marszu osiągamy wierzchołek Berda (890 m). Poniżej wierzchołka do szlaku niebieskiego dochodzi szlak zielony z Jabłonek. Dalej szlak prowadzi na wierzchołek o nazwie Durna (979 m), z którego można dojrzeć wody jeziora solińskiego. Nazwa szczytu oznacza złe miejsce. Z Durnej po około 1,5h marszu dochodzimy do Łopiennika (1069 m), skąd szlak wiedzie w dół do miejscowości Dołżyca (PKS). Z Łopiennikiem związana jest historia oddziału partyzanckiego MUCHY, który latem 1942 roku uciekając przed pościgiem, spędził noc na tym szczycie. Otóż rankiem partyzanci opuścili wierzchołek, pozostawiając zapalone ogniska. Na to wydarzenie zareagowała artyleria niemiecka, która od rana ostrzeliwała górę, następnie przeprowadzono szturm. Jednocześnie z drugiej strony pozycje wroga na Łopienniku atakowali własowcy. W wyniku pomyłki sojusznicy zadali sobie znaczne straty. Własowcy, potoczna nazwa rosyjskiego ugrupowania politycznego i formacji zbrojnej współpracującej z III Rzeszą Niemiecką, zorganizowanej przez A.A. Własowa w 1943 roku. Utworzona z jeńców radzieckich wspierana była częściowo przez rosyjską emigrację porewolucyjną.
Szlak Edukacji Leśnej -Gmina Baligród
Nadleśnictwo Baligród zaprasza wszystkich chętnych do Ośrodka Edukacji Leśnej, którego, bazę stanowią: "zielona klasa", schronisko, które może pomieścić 20 osób z możliwością przygotowania posiłków oraz Szlak Edukacji Leśnej długości 7 km (ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna) obejmujący całość zagadnień związanych z hodowlą drzewostanów. Wędrując ścieżką od osady Nadleśnictwa mamy możliwość praktycznego poznawania gospodarki leśnej zarówno poprzez bezpośrednią obserwację przyrody jak i uzupełnienia wiedzy z kolorowych tablic zawierający pis następującej problematyki: formy ochrony przyrody w Polsce (na przykładzie pomnikowego grabu obok Nadleśnictwa), zalesienia gruntów porolnych, powierzchnie doświadczalne, przebudowa drzewostanów przedplonowych, drzewostan po przebudowie, zabiegi pielęgnacyjne (trzebieże), drzewostany nasienne, odtwarzanie lasu (odnowienia, zalesienia), odnawianie naturalne lasu, ochrona lasu, ornitologiczny zegar (ptasi budzik), szkółki leśne, gospodarka łowiecka, ochrona przed szkodami powodowanymi przez zwierzynę leśną. Obecnie szlak Edukacji Leśnej wydłużony jest o około 5 km oraz połączony ze szlakiem zielonym pomiędzy miejscowościami Rybne i Polańczyk (szczyt łączący "Wierchy" 635-punkt widokowy). Szlak biegnie z Zagórza przez szczyt Gruszki, Leska, Zwierzynia i Myczkowa (piękne tereny widokowe na Zalew Soliński), Wołkowyję, Wolę Górzańską, Terkę, szczyt Stwarna i na Krywej łączy się z szlakiem czarnym, który biegnie Smerekiem i Przełęczą Orłowicza (na połoninie Wetlińskiej). Dodatkowe informacje można uzyskać pod numerem telefonu: (013) 4684015.
Szlak Czarny ( dawniej wolnościowy) Odcinek: Przełęcz 920 - Jabłonki
Szlak rozpoczyna się na Przełęczy 920 m, ( pod Jawornem), odchodząc w kierunku północno-wschodnim. Tablica kierunkowa wskazuje- Jabłonki 1,30 h. Na początku trasy dość stromo, a potem łagodnie schodzimy na starą drogę łączącą niegdyś wieś Łubne z Maniowem. Następnie drogą, wzdłuż potoku Czerteż osiągamy miejsce, gdzie kiedyś istniała wieś Kołonice. Pozostałością są ślady po zabudowaniach oraz stare zdziczałe sady. Wędrując dalej drogą w/w dochodzimy do głównej drogi tzw. "Dużej Obwodnicy", (która wiedzie z Leska, przez Baligród, Cisnę, Ustrzyki Górne, Czarną, Ustrzyki Dolne i ponownie wraca do Leska), mijamy po lewej stronie filialny kościół rzymsko katolicki i skręcamy w prawo. Po kilku minutach miniemy przystanek PKS i dojdziemy do wsi Jabłonki, gdzie można skorzystać wedle potrzeby ze schroniska młodzieżowego "Jelonek", a wędrując dalej koło pomnika Generała Świerczewskiego znajduje się tablica z rozwidleniem szlaków. Odcinek: Jabłonki- Łopiennik Mijając pomnik Karola Świerczewskiego, idziemy szosą w kierunku południowo- wschodnim ok. 1 km, po czym skręcamy w lewo (koło kapliczki przydrożnej), idąc wzdłuż potoku Żukra. Przemieszczamy się droga leśną- po jakimś czasie przechodzimy przez potok i dalej idziemy lasem nieznacznie pod górę, osiągając po drodze szczyt Kiczera (725 m.n.p.m). Dalej droga wiedzie chwilowo łagodnie, potem stromo na szczyt Łopieninki- (978 m.n.p.m), następnie schodzimy ostro na przełącz, by znów spiąć się na kolejny szczyt- Łopennik (1069 m.n.p.m). Tu na pewno trzeba odpocząć i podjąć decyzje, co dalej?. Można dalej wędrować szlakiem czarnym w kierunku Przełęczy Orłowicza ( Połonina Wetlińska) lub zejść w/w tylko do Dołżycy- do drogi tzw. "Dużej Obwodnicy" gdzie w pobliżu znajduje się przystanek PKS ( zejście trwa ok. 0,5 h). Inna wersja wędrowania z Łopiennika: powrót niebieskim szlakiem PTTK w kierunku Baligrodu ( ok. 4 h) lub skrócenia trasy do 2 h w połowie drogi z zejściem do Jabłonek zielonym szlakiem, gdzie po drodze możemy zwiedzić rezerwat cisów woronikówka (Uwaga! Jest bardzo ostre zejście szlaku z rezerwatu w kierunku doliny wsi Jabłonki).
Turystyka samochodowa-Gmina Baligród
Turystyka samochodowa ciągle mocno praktykowana ( dla wielu Baligród jest bazą wypadową po terenie Bieszczad, a także stąd udają się na jednodniowe wycieczki na Słowację np. do Bardejewa przez przejście w Radoszycach i na Ukrainę przez przejście w Krościenku k. Ustrzyk Dolnych). Obecnie coraz częstszym w ofercie akcentem są wyjazdy w teren samochodami terenowymi na tzw. bezdroża pod hasłem "Sprawdź swój samochód i siebie". Wykorzystywane są często szalki zrywkowe drewna, a częściowo stokówki leśne, aby uatrakcyjnić przebieg trasy w różne niespodzianki. W trakcie przygotowań są znakowane trasy na okoliczność różnych imprez turystycznych tego rodzaju w naszej gminie, aby wykluczyć jazdę w miejsca nieoznaczone pod tą formą turystyki. Aktualnie w pobliskiej Hoczwi, funkcjonują wyznaczone szlaki, na które zapraszają właściciele restauracji "W Starym Piecu" Ta forma turystyki może się odbywać w sposób indywidualny lub zorganizowany drogami ogólnodostępnymi np. szlakami tematycznymi lub samochodami terenowymi szlakami specjalnie do tego wyznaczonymi z różnymi stopniami trudności (www.krainawilka.pl)
Turystyka wodna -Gmina Baligród
Lokalne rzeki i Zalew Soliński (12 km) zapewniają urozmaicenie wypoczynku. W odległości 12 km Zalew Soliński tzw. " Bieszczadzkie Morze", gdzie można uprawiać kajakarstwo, popływać rowerkiem albo pod żaglem rozkoszować się bryzą i zażywać kąpieli słonecznych. Na wieczór powrót do bazy w Baligrodzie, gdzie mile się spędzi czas przy ognisku z pieśnią regionalną. Na miejscu w Bystrym k / Baligrodu kryty i otwarty basen kąpielowy
Wyciąg narciarski przy ORW Bystre
Wyciąg narciarski Wyciąg narciarski przy ORW Bystre, tel. (013) 468-40-33. Dwie trasy zjazdowe: bardzo trudna (z homologacją FIS) - długość 920 m, różnica wzniesień 200 m, przepustowość 500 osób na godzinę oraz trasa łatwa - długość 420 m, przepustowość 500 osób na godzinę. Miłośnicy mocnych wrażeń już nie muszą wybierać się na Nosal! W Bystrym k/Baligrodu jest piękny i dobrze utrzymany wyciąg narciarski ze sztucznym naśnieżaniem i dwoma trasami zjazdowymi. Teren gminy to rewelacyjne miejsce dla zwolenników nart biegowych, a niezliczona ilość górek to świetna sposobność dla chętnych na zjazdy sankami lub na "byle czym".
Mchawa - kaplica grobowa oraz kaplica odpustowa \\\"Boga Ojca\\\" z 1823 r.
MCHAWA- nazwa pochodzi od mchów porastających dolinę. Wieś lokowano na prawie wołoskim, na terenach należących do rodu Balów, w roku 1436. W roku 1908 wybudowano cerkiew, którą rozebrano po II wojnie światowej. Na terenie wsi działał kiedyś browar, młyn i cztery karczmy. Z dawnych czasów zachowała się kaplica odpustowa p.w. Przemienienia Pańskiego z roku 1823, w której znajduje się ikona Boga Ojca, która pochodzi z ikonostasu nieistniejącej cerkwi i kaplica grobowa z pierwszej połowy XIXw. Dzisiaj na wzgórzu, na miejscu starej cerkwi, stoi nowy kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego i gmach nowej szkoły.
Nowosiółki - kaplica greckokatolicka z 1912 r.
NOWOSIÓŁKI- to typowa wieś rolnicza, położona nad rzeką Hoczewką. Została założona w XVIw. Warta obejrzenia jest greckokatolicka kaplica, pochodząca z 1912r. Ponadto dużą atrakcją cieszy się w Nowosiółkach Muzeum Przyrodniczo-Łowieckie, które skupia wiele ciekawych i rzadkich eksponatów.
Roztoki Dolne - cerkiew filialna z 1830 r.( obecnie filialny kościół rzymskokatolicki)
ROZTOKI DOLNE- to rolnicza wieś, położona nad Mchawą, która jest dopływem Hoczewki. Otaczają ją dosyć wysokie wzniesienia, dochodzące do 700m n.p.m. Była ona lokowana w 1552r. na prawie wołoskim Znajduje się tutaj drewniana cerkiew, wybudowana w 1830 roku pod wezwaniem Św. Michał Archanioła, która obecnie użytkowana jest przez wiernych kościoła rzymskokatolickiego.
Cmentarz żydowski w Baligrodzie
Cmentarz żydowski w Baligrodzie usytuowany jest na północny zachód od miejskiego rynku, w odległości około 200−300 metrów od niego, przy ulicy J. Duplaka. Ma kształt pięcioboku zbliżonego do prostokąta o ściętym jednym narożniku. Powierzchnia, wedle różnych źródeł, wynosi od 0,91 do 1 ha. Nieogrodzony obecnie cmentarz rozciąga się na zboczu górskim wzdłuż osi południowy zachód−północny wchód. Na północ od cmentarza płynie bezimienny potok, będący dopływem Hoczewki. W najniżej położonej części cmentarza znajdował się przed II wojną światową dom przedpogrzebowy
Cerkiew z 1829 r w Baligrodzie
Cerkiew z 1829 r w Baligrodzie - unikalny przykład jedno-kopułowej, bezwieżowej, szczytowej cerkwi murowanej, obok dzwonnica z XIX w Pierwsza wzmianka o cerkwi parafialnej p.w. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Baligrodzie pochodzi z 1761r. Obecna, stojąca obok baligrodzkiego rynku murowana cerkiew została wzniesiona w 1829 r., a odnowiona i przebudowana w roku 1928. Prawdopodobnie podczas owego remontu została wzniesiona drewniana kopuła.
Muzeum Przyrodniczo Łowieckie \\\"Knieja\\\"
Największa ekspozycja przyrodniczo-łowiecka w Bieszczadach.Muzeum w Nowosiółkach ukazuje spreparowane zwierzęta leśne występujące w Bieszczadach m.in. niedźwiedzia, wilka czy rysia i wiele innych zwierząt, które ciężko zaobserwować w naturalnym środowisku.
Żernica Niżna - kaplica p.w. Matki Bożej Ostrobramskiej z 1932r.(na placu murowanej cerkwi z 1843r.)
Nieistniejąca wieś nad potokiem Ruchlin, prawym dopływem Hoczewki na północ od Baligrodu. Wieś "Szernycza" powstała na prawie wołoskim w dobrach Balów z Hoczwi. W 1480 r. miała jeszcze wolniznę. W 1921 r. liczyła 70 domów i 395 mieszkańców (230 grek., 138 rzym., 27 mojż.). Mieszkało tu kilka rodzin cygańskich. Istniała murowana cerkiew greckokatolicka z 1843 r. W 1932 r. miejscowi Polacy wznieśli murowaną kaplicę. Dziś jest ona jedynym budynkiem pozostałym w opustoszałej dolinie. Na zdewastowanym cmentarzu leżą trzy krzyże ze zwieńczeń cerkwi. W kaplicy p.w. Matki Boskiej Ostrobramskiej odbywa się co roku w ostatni dzień maja nabożeństwo majowe.
Ekomuzeum - w ogniu bieszczadzkiej kuzni\\\" w Baligrodzie
W celu podniesienia atrakcyjności turystycznej Baligrodu wykorzystano zabytkową kuźnię przeniesioną tu w 1914 r. ze wsi Żernica. Właściciele udostępnili zabytkowy budynek, unikatowe wyposażenie, zachowane narzędzia kowalskie i gospodarskie. Dokonano też inwentaryzacji wyposażenia oraz opisu technik i technologii metalurgicznych stosowanych w kuźni. Obiekt ten to oryginalna atrakcja na szlaku „Zielony Rower”.
„Jar Wisłoka\\\" w Mymoniu
Być może ktoś oglądał polski western z 1968 r. „Wilcze echa" (w roli głównej Bruno O`ya - niezapomniany późniejszy Józwa Butrymowicz z „Potopu"). Wiele scen kręcono właśnie tutaj, wykorzystując dodatkowo zabudowania tutejszego, zabytkowego tartaku wodnego z 1938 r. „Jar Wisłoka" - który mieszkańcy Beska nazywają po prostu „Skałki" - jest jednym z najpiękniejszym przełomów rzecznych w polskich Karpatach. Wisłok płynie tu wąskim korytem, otoczonym urwistymi, wysokimi do 60 metrów fliszowymi zboczami, porośniętymi roślinnością (kilka gatunków pod ochroną), krzewami i karłowatymi drzewami. Jego powstanie datuje się na schyłkowy okres plejstocenu, około 80 tysięcy lat temu. Poprzednio Wisłok płynął od Sieniawy ku zachodowi, a od Rymanowa na północ korytem dzisiejszej Morwa-wy. W wyniku przeciągnięcia Wisłoka (tzw. kaptażu) przez potok wgryzający się w grzbiet wzgórz od strony Beska nastąpiła zmiana biegu rzeki. Wody bystrej, górskiej rzeki, przełamując się przez skały, rzuciły się wprost na północ, torując sobie nową drogę. Jest to jedyny plejstoceński przełom w Polsce. Dojście do jaru zabiera od stacji kolejowej w Besku około 20 minut. Szlak turystyczny idzie prosto, z biegiem rzeki, która tworzy tu małe zalewy i wodospady. Gruntową drogą (z lewej doskonały przykład geologicznego fliszu w kształcie iglic, turni i stromych grani) docieramy do tartaku (najlepiej po prostu przejść przez podwórko pamiętając, że jesteśmy na prywatnej posesji), a zaraz za nim nasza trasa biegnie już samym brzegiem rzeki. W okolicy znajdują się żeremia bobrów, zachowajmy więc ciszę. Dalej ścieżka usiana jest głazami, ale przejście nie trwa długo - oto przed nami po chwili otwiera się zaiste bajkowy widok - „Jar Wisłoka". Otacza nas nieporównane piękno; stojąc na rozległej trawiastej łące - tzw. Porzeczu, mamy z jednej strony białe, urwiste skały, z przeciwnej poorany skalnymi progami nurt Wisłoka, za którym wspinająca się w górę ściana lasu. Warto tu zrobić dłuższy odpoczynek, a nawet rozpalić ognisko - należy jednak pamiętać, że jesteśmy na gruncie prywatnym (łąka należy do mieszkańców Mymonia); zabronione jest także wszelkie „zdobywanie ścian" (zdarzył się tu już niejeden wypadek).
Wzgórze „Zamczysko\\\" w Mymoniu
Mając nieco więcej czasu, warto, idąc dalej brzegiem rzeki na wschód, odbyć spacer na wzgórze 333 -tzw. „Zamczysko", widoczne doskonale z naszej łąki. Po przekroczeniu potoku możemy wdrapać się bezpośrednio na wysoczyznę, lepiej jednak iść jeszcze 500 metrów dalej, po czym skręcić w lewo na drogę polną, biegnącą stromo w górę. Jesteśmy na rozległej, stosunkowo płaskiej terasie, wznoszącej się 30 m nad poziomem rzeki. 3,5 tysiąca lat temu istniała tu osada kultury łużyckiej (przełom epoki brązu i żelaza), najdalej wysunięta na południe. W VIII - X w. powstało tu słowiańskie grodzisko obronne, zajmujące całą powierzchnię wzgórza; rychło jednak zostało zniszczone. Nazwę wiąże się z niewielkim zameczkiem, wybudowanym około XIV - XV w., z którego zachowały się resztki fortyfikacji (dziś trudno czytelne w terenie) w postaci fragmentu wału kamienno-ziemnego, broniącego dojścia od strony zachodniej oraz bardzo już niewyraźne ślady budynków mieszkalnych. Prawdopodobnie była to pograniczna warownia, strzegąca dróg komunikacyjnych i handlowych (szlaku z Węgier na Ruś). Starzy mieszkańcy wsi wspominają resztki murów, rozbierane na budulec, ale wydaje się to mało prawdopodobne, jak i legenda o ukrytych w piwnicach pod zamczyskiem beczkach z winem. Tą samą drogą wracamy na Porzecze. Za znakami zielonymi (szlak wkrótce bardzo stromą ścieżką odchodzi w lewo) jedziemy w kierunku polnej drogi, która leśnym parowem doprowadzi nas do wsi Mymoń (obok sklepu).
Wzgórze Krzyż 342 w Besku
Bezleśna niewysoka trawiasta góra w centrum Beska, której szczyt zwieńczony jest dużym krzyżem (stąd nazwa) - znakomity punkt widokowy na całą okolicę. Według miejscowej legendy mają pod nim spoczywać nieprzebrane skarby. Najdogodniejsze dojście od drogi głównej wyraźną ścieżką - każdy z mieszkańców Beska może ją wskazać, gdyż corocznie odbywają się w tym miejscu kościelne procesje. Można urządzić krótką wędrówkę na to wzgórze - zajmie nam ona tylko 10 minut, a wysiłek wynagrodzi wspaniała dookolna panorama, obejmująca dalekie wzniesienia Beskidu Niskiego i Pogórza, ale nade wszystko plastyczną mapę Beska i najbliższych jego okolic
Wzgórze „Nad Kowalem\\\" 370 w Besku
Częściowo bezleśne wzgórze na południe od drogi głównej, na które prowadzi łatwe 10-minutowe dojście drogą polną od zajazdu „U Kowala". Przepiękna panorama wynagrodzi nam niewielki wysiłek. Przed nami wielobarwna „mapa Beska", na której odnajdziemy wszystkie charakterystyczne punkty: rzekę, drogę główną, tor kolejowy, kościół. Gdy popatrzymy dalej, otworzy się przed nami rozległa połać Dołów Jasielsko-Sanockich, wzgórza Pogórza Dynowskiego, a na południu wycinek (niestety) Beskidu Niskiego. Na zachodzie ostro ścięty „kanion" Wisłoka, przed nim Mymoń. Północny wschód wita nas górą Krzyż i znacznie niższym wzgórzem Cerkiew. W oddali widoczna doskonale Bzianka, Poręby, a w kierunku północnym na horyzoncie zabudowania Trześniowa, Jasionowa, Wzdowa i Jaćmierza. Zabranie mapy i kompasu pozwoli nam bezbłędnie wyszukać i nazwać oglądane przez nas miejsca. Pod nami zajazd „U Kowala" i sklep „Centrum" z bardzo bogatym asortymentem; na prawo od niego stacja benzynowa z restauracją i hotelem.
Zabytkowy kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Besku i kompleks plebański
Na teren kościoła wchodzimy przez zabytkową XIX-wieczną dzwonnicę. Jest to drugi wzniesiony w Besku kościół (pierwszy, wybudowany na przełomie XVI i XVII wieku po przeciwnej stronie rzeki na tzw. „Kościelisku" istniał krótko). Zgodę na jego budowę wydał 14 stycznia 1755 r. król August III, przychylając się do prośby starosty sanockiego Jerzego Wandalina Mniszcha. W tym samy roku kościół został konsekrowany. Jest to niewielki późnobarokowy drewniany (jodła) budynek konstrukcji zrębowej na kamiennej podmurówce, orientowany, zewnątrz i wewnątrz oszalowany, pokryty dwuspadowym dachem, pierwotnie gontowym, obecnie pokrytym blachą. Nad dachem u drzwi wejściowych niewielka wieżyczka z krzyżem, a nad prezbiterium sześcioboczna sygnaturka również zwieńczona krzyżem. Trzeci krzyż stanowi zakończenie prezbiterium od wschodu. Do obu stron prezbiterium przylegają niewielkie przybudówki: z lewej zakrystia, a z prawej kaplica. Po lewej stronie nawy dobudowano boczny przedsionek. Obecny gospodarz parafii, ksiądz proboszcz Andrzej Gil, chętnie pokaże nam wnętrze tego zabytkowego obiektu. A warto tam wejść, by zobaczyć pokryte malowidłami ściany, swoistą Biblię paupemm dla niepiśmiennych niegdyś chłopów. Trójnawowa wewnątrz budowla pokryta jest bogatą polichromią ze ściennymi i sufitowymi malowidłami; w prezbiterium ołtarz z 1889 r. i barokowa ambona, w ołtarzu bocznym kamienna chrzcielnica z XVIII w. Najcenniejszymi zabytkami są: mszał rzymski z jedenastoma miedziorytami, wydany w drukarni Baltazara Moreti w Antwerpii w 1680 r., świecznik na paschał i naczynia liturgiczne z pocz. XVII w. oraz szaty liturgiczne z XVIII w. Obok kościoła, po lewej, zabytkowy spichlerz plebański z pierwszej połowy XIX w. W 1981 r. długoletni proboszcz beskiej parafii, ś.p. ksiądz Jan Mikosz zainicjował budowę nowego, bardzo dużego kościoła, w które to dzieło włączyła się cała parafia. Budowla robi wrażenie -wystarczy stanąć na schodach i popatrzyć w górę na fasadę ściany czołowej, by uznać trud setek pracujących, a tysięcy wspomagających. Wewnątrz kościół jest biały, co dodatkowo rozszerza perspektywę. Za kościołem przy drodze stary, blisko 250-letni cmentarz. Z dochowanych zabytkowych nagrobków warto obejrzeć stojący blisko muru (po prawej) obelisk z 1852 r. w kształcie kamiennej kolumny zwieńczonej żelaznym krzyżem.
Wzgórze Cerkiew z cerkwiskiem
Warto przejść się na wzgórze (zwane dzisiaj Cerkiew) na prawo od budynku urzędu gminy. Szerokie kamienne schody wiodą prosto na wzniesienie, na którym do 1953 r. stała przepiękna drewniana cerkiew pw. Narodzenia Bogurodzicy, zbudowana w 1881 r. Był to trójdzielny drewniany budynek pokryty początkowo gontem, a później blachą. Na dachu były dwie wieże. Wewnątrz był bogato zdobiony ikonostas. Długoletnim proboszczem parafii greckokatolickiej był Rościsław Prus-Wiśniewski, ostatnimi zaś ks. Michał Wełyczko (zastrzelony w 1939 r. przez Niemców) i Mikołaj Hołowacz (nieprzychylnie nastawiony do Polski, szczególnie w czasie wojny), który pełnił ten urząd do 1947 r. Na polecenie władz powiatowych w Sanoku w 1953 r. cerkiew została rozebrana; zniszczono w ten sposób niezwykły zabytek, który poza funkcją sakralną, przyciągałby zaklętym w drewnie pięknem przejeżdżających drogą turystów. Dziś na tym miejscu stoi krzyż (dawne wyposażenie cerkwi i ocalały z okupacji dzwon zabrała ze sobą repatriowana ludność unicka). Wokół cerkwi znajduje się częściowo odrestaurowany, otoczony starymi drzewami cmentarz. Na dole przy wejściu na kamienne schody ustawione są dwa pomniki: prawy -wyobrażający Chrystusa i lewy - przedstawiający Matkę Bożą. Warto także minąć cmentarz i wspiąć się na wzgórze cerkiewne, z którego roztacza się przepiękny widok na wijący się u dołu Wisłok, a dalej na pasmo Bukowicy i Działu w Beskidzie Niskim.
Folwark- Gmina Besko
Trudno dociec, kiedy w Besku zbudowano pierwszy drewniany budynek dworski, mogło to być jeszcze w końcu XVIII w. Ówczesny dwór, którym opiekowała się straż dworska, spełniał zarazem rolę domku myśliwskiego, dla kończących polowanie właścicieli okolicznych wsi. Około połowy XIX w. na miejscu pierwszego dworu stanął drugi, czworoboczny, częściowo murowany budynek dworski, którego dach pokryto gontem. Dwór wewnątrz był dosyć przestronny - znajdował się tam duży salon, jadalnia, trzy pokoje oraz kuchnia. W jednym z pokojów była duża biblioteka, starsi ludzie pamiętają także cenne obrazy i stojącą zbroję. Przed gankiem umiejscowiono kwiatowy gazon, a wokół zabudowań rozciągał się park ze starymi dębami, jesionami i bukami. Obok dworu stały, istniejące do dnia dzisiejszego, zabudowania folwarczne, w których mieszkało kilkunastu fornali wraz ze swymi rodzinami. Dwór, czworaki i park opasany był murem - w jego murze od strony kościoła znajduje się kapliczka św. Floriana z gnomonem -zegarem słonecznym. Na początku XIX w. właścicielem dworu był niejaki Urbański (brat miejscowego proboszcza Szymona Urbańskiego), który zakupił dawną królewszczyznę od rządu austriackiego, zamieniając je w dobra dworskie. Kolejnymi właścicielami dworu heskiego byli Józef i Aniela Kłopotowscy, Jan Janike z Prus, Adolf de Hilde-brandt z Drezna. Od 1873 roku właścicielem dworu beskiego był Bank Krakowski Przemysłu w Sanoku. Ostatnim przed II wojną światową ordynatem dworu był książę Adam Czartoryski (właściciel Sieniawy nad Sanem; dodajmy, że jednym z jego przodków był salezjanin sługa Boży, ks. August Czartoryski,). Do 1939 roku dzierżawcą dworu i około 600 morgów ziemi był znany starszym mieszkańcom Jerzy Myczkowski, oficer biorący udział w kampanii wrześniowej. W czasie okupacji hitlerowskiej administratorem dworu był dr Oskar Schmidt, który wraz z przybyciem wojsk sowieckich opuścił Besko. W 1944 roku dwór przejęło Kółko Rolnicze w Besku, a ziemia dworska została rozparcelowana. W 1955 roku budynek dworski rozebrano, a część materiału przeznaczono na budowę remizy strażackiej. Podworski 6-hektarowy park z XIX wieku przejął miejscowy SKR.
Dom zakonny sióstr Felicjanek
4 listopada 1880 roku proboszcz w Beska, ks. Ludwik Fleischmann (Flajszman), w testamencie, zapisał Zgromadzeniu Sióstr Felicjanek sumę 5700 złotych reńskich w celu założenia w Besku ochronki dla małych dzieci i obsługi chorych w parafii. Pieniądze ofiarowane przez księdza Fleischmanna były niewystarczające na wybudowanie domu i utrzymanie sióstr, dlatego książę Władysław Czartoryski i Antoni Gniewosz (dzierżawca dóbr Beska) wybudowali wspólnym kosztem na tak zwanym Zakąciu w Besku murowany piętrowy dom z kaplicą. Pierwsze felicjanki przywiozła do Iwonicza i do Beska matka M. Magdalena Borowska ze swoją radną, siostrą M. Anielą Jeziorańską pod koniec września 1883 roku, a wkrótce dojechały jeszcze dwie siostry. Gnie-woszowie wraz z księdzem kanonikiem Franciszkiem Stankiewiczem, proboszczem miejscowym obrządku łacińskiego, starali się od 1884 roku otworzyć w Besku szkołę żeńską pod kierownictwem felicjanek. Praca sióstr na rzecz środowiska była wielokierunkowa. Siostry prowadziły szeroko zakrojoną opiekę nad chorymi mieszkańcami wsi. Bez względu na porę dnia i nocy spieszyły z pomocą wszędzie tam, gdzie ktoś zgłaszał taką prośbę. Kolejną dziedziną pracy było prowadzenie żłóbka dla dzieci matek pracujących. Siostry prowadziły również przedszkole mieszczące się w drewnianym budynku, jak to ma miejsce do chwili obecnej.
Rzeka Wisłok
Jedna z najpiękniejszych rzek Podkarpacia. Jej źródła możemy odszukać na wschodnim stoku granicznej Kanasiówki, na którą prowadzi zielony szlak turystyczny. Stąd Wisłok wije się i meandruje płynąc wioskę Wisłok, a dalej przez Moszczaniec, nieistniejącą Surowicę do Darowa. Stąd rozpoczyna się najpiękniejsza część przełomu. Rzeka opuszcza łagodne kopulaste wzgórza i wgryza się we fliszowe skały, tworząc ponad 5-kilometrowy kanion o ścianach dochodzących do 60 m. Liczne progi skalne wyrastające z dna potęgują dodatkowo urok tego „podkarpackiego Dunajca", którego kaprysy łagodzi zapora w Sieniawie. Z rzeką tą mieszkańcy Beska, Mymonia i Poręb związani są od dzieciństwa, znają brody i liczne miejsca kąpielowe, w lecie oblegane przez dzieci i młodzież. Nadwisłockie łąki zapraszają do spędzenia choćby kilku godzin. Rzeka zaprasza także do spacerów wzdłuż jej prawego lub lewego brzegu - umożliwiają to przyrzeczne ścieżki. Od Beska Wisłok jest już rzeką nizinną, łagodnie biegnąc do Bzianki, Haczowa i Krosna. Przez rzekę biegnie - obok mostu kolejowego i drogowych, piękna wisząca kładka.
Błażowa Dwór i pozostałości parku z XVIII-XIX w.
Dwór (XVIII-XIX w., przebudowany 1977). Pozostałości parku. Pozostałości dworskiego parku - Obecnie park miejski o całkowicie nowym, współczesnym układzie kompozycyjnym, zaprojektowanym przez mgr inż. Małgorzatę Kałużyńską i zrealizowanym w latach 1972-1980. Na terenie parku i dawnego folwarku zachowały się pozostałości starodrzewia, w tym dęby szypułkowe - pomnik przyrody (obwód 430) na terenie Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, 4 pomnikowe dęby i jesion - na terenie parku oraz 2 pomnikowe wierzby - nad stawem (własność RSP). Drzewostan parku stanowią obok dębów i jesionów lipy, kasztanowce, brzozy, graby, klony, topole, modrzewie - są to głównie nasadzenia młode, powojenne.
Pomnik – wspólna mogiła żołnierzy AK- Błażowa
Odwiedzając błażowski cmentarz parafialny, warto skierować się w jego centrum, gdzie przy głównej alejce, wśród mogił znajduje się szczególny grób. Jest to wspólna mogiła – pomnik wystawiony w hołdzie ośmiu żołnierzom AK poległym w lipcu 1944 r. w walce z hitlerowskim okupantem. Na okrągłej tablicy pamiątkowej, osadzonej w głównym polu krzyża Virtuti Militari, widnieje osiem nazwisk poległych żołnierzy: plut. pchr. Stanisław Jacheć, kpr. pchr. Stanisław Bieniek, kpr. pchr. Kazimierz Słaby, kpr. pchr. Dominik Kocój, st. szer. Czesław Bialic, elew Wiesław Nowak, elew Marcin Rabczak i ucz. Kazimierz Sawicki. Mogiła zwieńczona jest wysokim, metalowym krzyżem
W hołdzie królowi Jagielle-pomnik
Przy ul.Armii Krajowej, w pobliżu kościoła św.Marcina, mieszkańcy Błażowej w 1910r. wznieśli pomnik w hołdzie królowi Władysławowi Jagielle.
Kaplica wotywna Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1904 r.
Kaplica wotywna Najświętszego Serca Pana Jezusa (1904). Kaplica cmentarna - Wzniesiona została na starym cmentarzu w 1904 r. Wybudowana w stylu neogotyckim, na miejscu starej kaplicy. Do niedawna kaplicę otaczały drzewa 50- 60-letnie, o średnicy pni 50-90 cm, obecnie już wycięte. Wewnątrz kaplicy barokowe tabernakulum z 2 pot. XVIII w.
Neoromański kościół parafialny św. Marcina (1896-1900)
Neoromański kościół parafialny św. Marcina (1896-1900). Kościół parafialny p.w. św. Marcina i św. Mikołaja - Parafia erygowana została przed 1432 r. przez Piotra Lunaka Kmitę. Pierwszy kościół był drewniany. Dla bezpieczeństwa otoczony był przekopem tworzącym jakby odnogę Ryjaka, który opasując świątynię wpadał z powrotem do głównego koryta. Wskutek częstych wylewów kościół uległ zniszczeniu i został rozebrany (ok. 1822 r.). Obok była dzwonnica z 3 dzwonami i cmentarz otoczony parkanem, krytym gontowym daszkiem. Do budowy drugiego z kolei kościoła przyczynił się Karol Jerzy Flemming. Kościół ten był częściowo drewniany, częściowo murowany. Postawiono go w 1822 r. na wzgórzu, na którym stoi obecny kościół,. W latach 1896-1900 wzniesiono trzeci kościół wg planów Jana Sasa-Zubrzyckiego. Kościół ten ma 72 m długości, 54 m szerokości i 2 wieże o wysokości 50 m. Cegła na jego budowę pochodziła z Błażowej, a kamień z okolicznych wąwozów. Był remontowany w 1965 r. Na jego wyposażeniu są m. in.: obraz Chrystusa Bolesnego, zapewne z końca XVIII w., barokowy krucyfiks z XVIII w., kociołek cynowy barokowy, zapewne z XVIII w.
Hyżniańsko-Gwoźnicki Obszar Chronionego Krajobrazu.
Prawie połowa gminy Besko (5570 ha) wchodzi w skład Hyżniańsko-Gwoźnickiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Jest to obszar pomiędzy południową i zachodnią granicą gminy, na południe od drogi z Lecki do Błażowej (z ominięciem miasta), skąd początkowo wzdłuż drogi do Piątkowej, przez Makłuczkę - prawie po granicy lasu do granicy z gminą Hyżne. Ochrona przyrody. - rezerwaty: 1. "Wilcze" - leśny (głównie buczyna karpacka) Utworzony zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 lipca 1997 r. (ogłoszenie - Monitor Polski Nr 56 poz. 548) o pow. 342,33 ha, położony w południowo-zachodniej części wsi Kąkolówka, obejmujący lasy w obrębie wzniesienia o nazwie Wilcze, w oddziałach 1106, 1109-1115, 1119, 1120 i 1121 Nadleśnictwa Strzyżów. 2. "Mójka" - faunistyczno-florystyczny (bobry) Utworzony zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 lipca 1997 r. (ogłoszenie - Monitor Polski Nr 56 poz. 542) o pow. 285,56 ha, położony w południowej części wsi Futoma, w oddziałach leśnych 1081-1089 Nadleśnictwa Strzyżów, obejmujący obszar lasu, wód i łąk. - pomniki przyrody: 1. Buk pospolity "Miłosz" (ok.200 lat) - obwód 364 cm - na terenie wsi Kąkolówka, przy drodze Błażowa-Ujazdy. 2. Dąb szypułkowy (ok.200 lat) - obwód 430 cm - na terenie miasta Błażowa - Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna. 3. Dąb szypułkowy (ok.200 lat) - obwód 300 cm - na terenie Błażowej Dolnej - na skraju kompleksu leśnego, ok. 200 m na północ od drogi Błażowa-Dylągówka. 4. "Błędny Kamień" - skata magmowa (450 x 550 x 110 cm) na terenie wsi Kąkolówka ok. 100 m od lasu. Z kamieniem związana jest legenda o diable, który niósł głaz aby zniszczyć zamek w Odrzykoniu i upuścił go tutaj przez pomyłkę. Zasoby mineralne: - eksploatowane: pokłady gliny lessowej - nieeksploatowane: szare mikowe piaskowce wapniste - wody szczelinowe czwarto i trzeciorzędowe - wody oligoceńskie - diatemity (okolice Nowego Borku i Futomy) - zoolity (okolice Futomy)
Barokowa Kolegiata - Brzozów
Kościół parafialny pw. Przemienienia Pańskiego w Brzozowie – kościół rzymskokatolicki, barokowy stojący na ziemi brzozowskiej. Zbudowany został w latach 1676-1686, a konsekrowany był w 1688 r. Dwie wieże pochodzą z lat 1718-1724. Jest murowany z cegły i kamienia oraz potynkowany. Budowla jest orientowana, bazylikowo-emporowa, trójnawowa, z fasadą dwuwieżową i dwoma późnobarokowymi kaplicami, po obu stronach korpusu: pierwsza Matki Bożej Ognistej, a druga św. Wincentego á Paulo.
Pomnik Grunwaldu na placu Grunwaldzkim - Brzozów
Pomnik Grunwaldu Przy dworcu PKS, na skraju małego parku na Placu Grunwaldzkim, stoi zabytkowy pomnik upamiętniający 500-lecie bitwy pod Grunwaldem. Inicjatorem jego budowy był senator Stanisław Biały, a projektantem lwowski rzeźbiarz Władysław Gawliński. Na kamiennej podstawie znajduje się cokół, na którym stoi figura królowej Jadwigi, a pod nią umieszczona jest tablica z inskrypcją: "Królowej Korony Polskiej, I wiec katolicko-społeczny, w 500 rocznicę Grunwaldu”. W przedniej części podstawy, pod główną tablicą, znajduje się rzeźba orła z rozpostartymi skrzydłami a pod nim druga tablica upamiętniająca rok odnowy i przebudowy w lipcu 1946 r. Pomnik ogrodzony jest balustradą z łańcucha.
Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna \"Brzozów-Zdrój\"
Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna "Brzozów-Zdrój" o długości 2,5km , której powstanie jest odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie społeczeństwa na korzystanie z atrakcji przyrodniczych i miejsc wypoczynku. Zlokalizowana przy drodze z Brzozowa do Krosna biegnącej przez Malinówkę, w odległości kilka kilometrów od Brzozowa. Ścieżka rozpoczyna się na okazałej polanie przy której znajduje się kaplica - votum, ufundowana przez wychowanków seminarium duchownego, które znajdowało się niegdyś w położonym budynku zdrojowym "Anatolówka" - wzniesionym pod koniec lat 20- tych XX w, a który spłonął w 1948 roku. Na polanie przygotowane jest również obszerne zadaszenie z miejscami do grilowania, palenisko oraz tablice informacyjne przedstawiające m in. najbardziej znane gatunki drzew leśnych. Ścieżka posiada 12 przystanków przy których umieszczono tablice informacyjne ułatwiające poznanie lasu. W sąsiedztwie ścieżki znaleźć można rzadkie gatunki chronionych roślin m. in. bluszcz pospolity, kłokoczka południowa, skrzyp olbrzymi.
Muzeum Regionalne w Brzozowie
Muzeum Regionalne w Brzozowie powstało w 1980 roku jako placówka tutejszego Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Działalność ekspozycyjną rozpoczęło w maju następnego roku. Uzyskało w 1987 roku imię doc. dr. Adama Fastnachta, historyka rodem z Sanoka, badacza okresu średniowiecza w Polsce. Muzeum 1995 roku stało się jednostką samorządową Gminy Brzozów. Podstawowym zadaniem placówki jest gromadzenie, przechowywanie, konserwacja i udostępnianie muzealiów z zakresu archeologii, etnografii, historii, sztuki regionu, a także prowadzenie działalności naukowej i oświatowej w zakresie wymienionych dyscyplin oraz współdziałanie w upowszechnianiu nauki i sztuki z instytucjami, szkołami i organizacjami na terenie miasta i okolic. Najstarszymi obiektami w zbiorach są krzemienne i kamienne toporki i siekierki z okresu neolitu (4500-1700 r. p.n.e.) odkryte w trakcie prac wykopaliskowych w okolicach Brzozowa. Zbiory historyczne najliczniej reprezentowane są przez archiwalia (m.in. opis granic Brzozowa z 1748 roku i księgę wójtowsko-ławniczą z II połowy XVII wieku). Ciekawymi muzealiami historycznymi są także fajki z miejscowych warsztatów rzemieślniczych z przełomu XIX/XX wieku oraz warsztat grzebieniarski Jana Fala - ostatniego grzebieniarza w Brzozowie. Muzeum gromadzi także pamiątki kultury ludowej - liczne narzędzia pracy, przedmioty z wyposażenia mieszkań, przedmioty codziennego użytku oraz wyroby rzemiosła artystycznego. Placówka posiada m.in. rzeźby artystów: Stanisława Adamczaka ze Zmiennicy, Marka Dudy z Izdebek, Stanisława Konieczki z Humnisk, Antoniego Laska z Humnisk, Anieli Orłowskiej z Przysietnicy, Romana Sokalskiego z Humnisk, Marka Szpiecha z Hłudna, Piotra Worońca z Brzozowa.
rokokowa bazylika w Starej Wsi
Świątynia jest murowana, otynkowana we - właściwym dla swego okresu powstania - odcieniu piaskowym. Majestatycznego wyglądu nadają jej dwie symetryczne wieże, podwyższone o jedną kondygnację w połowie XIX w. Wieńczą je miedziane hełmy inspirowane zwieńczeniem wież kościoła św. Anny w Krakowie, które dzisiejszy kształt zawdzięczają Stanisławowi Krzyżanowskiemu. Przyczyną przebudowy był pożar świątyni w 1886 r. Fasada kościoła starowiejskiego odzwierciedla modę późnego baroku. Wertykalnie przecinają ją delikatnie zarysowane pilastry oddzielając tym samym trzy portale, zwieńczone nadbudowami, prowadzące do wnętrza świątyni oraz stanowiące efektowne wykończenie krawędzi wież. Natomiast horyzontalnie wyrazu nadają jej wydatne gzymsy oddzielające kondygnację nawy głównej od wież. W miejscu nawy głównej fasada jest lekko wklęsło-wypukła, co nadaje całości prostej elegancji i lekkości. Nad portalami znajdują się okna z białego szkła. Przez nie wieczorami świątynię zalewa światło zachodzącego słońca.
Drewniana świątynia gotycka w Humniskach pochodząca z XV w.,
Kościół p.w. Świętego Stanisława Biskupa z XV w. (możliwe, że z 1408 r.). Kościół drewniany, jednonawowy konstrukcji zrębowej. Orientowany, zbudowany na planie krzyża w stylu gotyckim. Ramiona boczne tworzące transeptu z kaplic po bokach nawy, zamkniętych trójbocznie o kalenicy niższej od nawy. Prezbiterium mniejsze od nawy, zamknięte trójbocznie z boczną murowaną zakrystią. Kruchta od frontu nawy i dwie mniejsze po bokach kaplic. Dach jednokalenicowy, kryty blachą miedzianą z wieżyczką na sygnaturkę. Dachy kaplic zwieńczone małymi wieżyczkami. Świątynia otoczona w przyziemiu fartuchem gontowym. Wewnątrz stropy płaskie. Chór muzyczny wsparty na czterech słupach. Ściana tęczowa o łuku półkolistym z belką tęczową z barokowym krucyfiksem z XVII w. Polichromia z 1932 r., autorstwa Włodzimierza Lisowskiego. Późnorenesansowy ołtarz główny z 1 poł. XVII w. Cztery późnobarokowe ołtarze boczne z XVIII w. Ambona barokowa z 1717 r. Gotyckie, kamienne: chrzcielnica i kropielnica z XVI w. Dzwonnica murowana, arkadowa. Współczesne ogrodzenie kamienno - drewniane.
Kościół pw. św. Bartłomieja Apostoł
Najważniejszym zabytkiem Gminy Chmielnik jest Kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła, wybudowany w 1742 roku, rozbudowany w 1890 roku. Zespół ruchomych dóbr kultury, stanowiących wyposażenie kościoła w Chmielniku, stanowi przykład typowego wyposażenia wnętrz sakralnych z okresu od połowy XVIII wieku do końca XIX wieku. Jest plastycznym dokumentem przemian zachodzących w sztuce kościelnej tego okresu. Na uwagę zasługuje tu: ołtarz główny, ołtarze boczne, malowidła tajemnic różańcowych, ambona, chrzcielnica, chór muzyczny i organy, stalle i ławki, zegar, obrazy oraz inny sprzęt i szaty liturgiczne. Kult Matki Bożej Łaskawej z Chmielnika praktykowany od ponad trzystu lat, rozpowszechniony jest nie tylko w diecezji rzeszowskiej lecz obejmuje także ośrodki polonijne w USA. O doznanych tu łaskach i cudach świadczą setki wotów złożonych przez wiernych a przede wszystkim koronacja tego cudownego obrazu, która odbyła się 4 maja w 1997 roku. Ten cenny obraz Matki Bożej Łaskawej pochodzący z poprzedniego XV–wiecznego Kościoła, spalanego w XVII w. przez Tatarów ocalał i jest dziś otaczany – jako cudowny - powszechną czcią i szacunkiem.
Kościół w Woli Rafałowskiej pw. św. Trójcy
Przebywając w naszej Gminie warto zwiedzić XIX-wieczny Kościół w Woli Rafałowskiej pw. św. Trójcy z ołtarzem głównym z 1613 roku i obrazami z XVIII w., który w 2008 r. został wpisany do rejestru zabytków. Ochroną konserwatorską na terenie gminy są objęte 53 obiekty. Są to głównie kapliczki przydrożne oraz domy i zagrody.
Zabytkowy kościół w Centrum Domaradz
Drewniany kościół, zlokalizowany w centrum Domaradza, jest naszym najstarszym zabytkiem. Mimo wybudowania nowej świątyni, wielu z nas wciąż darzy go ogromnym sentymentem, wspominając lata swojej młodości, chrzty, pierwsze komunie święte i bierzmowania oraz inne dary od Boga, jakie otrzymali właśnie w tej świątyni.
Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy
Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy - budowane od 1983 roku, poświecony w 2000 roku, obecnie znajduje się w nim obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy Parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Jaworznie - Osiedlu Stałym została erygowana 6 stycznia 1984 roku przez Ks. Kard. Franciszka Macharskiego Metropolitę Krakowskiego. Wcześniej od 1978 roku była to placówka duszpasterska przy parafii Matki Bożej Anielskiej w Dąbrowie Narodowej.
Zabytki architektury sakralnej na terenie gminy Domaradz
Do zabytków architektury sakralnej na terenie gminy Domaradz należą trzy zespoły kościelne - w Domaradzu, w Golcowej, w Baryczy, kościół filialny w Domaradzu na Zatylu, a także usytuowana na cmentarzu parafialnym kaplica cmentarna w Domaradzu. Zespół kościelny w Domaradzu składa się obecnie z kościoła, dzwonnicy umieszczonej przy ogrodzeniu otaczającym kościół oraz starodrzewia na dawnym cmentarzu przykościelnym. Kościół parafialny p.w. Św. Mikołaja w Domaradzu usytuowany jest w centrum wsi. Znajduje się on w pobliżu dawnego rynku. Teren wokół kościoła będący dawnym cmentarzem przykościelnym otoczony jest drewnianym parkanem osłoniętym gontowym daszkiem. Wzdłuż parkanu rosną stare drzewa - m.in. dęby będące pomnikami przyrody. Wewnątrz ogrodzenia w 1936 r. wzniesiono wolnostojącą dzwonnicę typu wieżowego. Na zachód od kościoła usytuowane są nowsze zabudowania gospodarcze należące do plebani, tam też do niedawna (1997 r.) stała zabytkowa plebania z XVIII/XIX w. Kościół w Domaradzu jest gotycką świątynią drewnianą. Wzniesiony został na kamiennym podmurowaniu, ze sklepionymi kryptami grobowymi pod prezbiterium. Posiada ściany o konstrukcji zrębowej wzmocnione lisicami, od zewnątrz pokryte gontem. Innym bardzo cennym zabytkowym zespołem sakralnym położonym na terenie gminy jest zespół kościelny w Golcowej, usytuowany na zachodnim krańcu wsi, blisko granicy z Domaradzem. Zespół kościelny w Golcowej składa się obecnie z kościoła, dzwonnicy umieszczonej w ogrodzeniu otaczającym kościół oraz starodrzewia. Do niedawna w skład tego zespołu wchodziła jeszcze drewniana plebania, wzniesiona na przełomie XVIII/XIX w. Niestety w 1997 roku uległa ona spaleniu. Kościół parafialny p.w. Św. Barbary i Narodzenia NMP w Golcowej położony jest na niewielkim wzniesieniu. Pierwotnie kościół mógł tu powstać już w 1448 roku. W latach 1885 - 1887 kościół został poważnie rozbudowany. Wtedy też wykonana została nowa dekoracja malarska wewnątrz kościoła. Świątynia ta wzniesiona została z drewna modrzewiowego na kamiennej podmurówce. Posiada ściany o konstrukcji zrębowej, szalowane gontem i wzmocnione lisicami. Zabytkowy zespół kościelny znajduje się również w Baryczy. W jego skład wchodzą kościół parafialny, dzwonnica kościelna, figura obok kościoła oraz plebania. Kościół w Baryczy p.w. Św. Józefa wzniesiony został w latach 1907 - 1909. Poświęcony został w 1910 roku, a konsekrowany w 1937 r. Kościół murowany jest z cegły na podmurówce z kamienia, tynkowany. Kolejnym zabytkiem architektury sakralnej na terenie Domaradza jest kościółek filialny w przysiółku Zatyle. Zbudowano go staraniem mieszkańców tego przysiółka w 1950 r. według dawnych zasad i sztuki ciesielskiej. Wzniesiono go z drewna, obity został deskami na zakładkę. Na terenie gminy Domaradz zespoły dworskie są obecnie reprezentowane jedynie przez drewniany dwór w Domaradzu. Jest on położony na zachodnim krańcu wsi blisko granicy z Lutczą. Jest to dawny dwór Kaszubskich. Wzniesiony został prawdopodobnie w latach 1890-1910. W okresie międzywojennym został częściowo przebudowany. Dwór wybudowany został z drewnianych bali ciętych mechanicznie i częściowo oszalowany. Południowo - wschodnia Polska jest regionem o dużej liczbie kapliczek i krzyży przydrożnych. Dotyczy to również gminy Domaradz. Najliczniej reprezentowane na terenie gminy są kapliczki murowane z kamienia bądź z cegły. W grupie tej wyodrębnić można kilka typów kapliczek, z których najbardziej okazałe są kapliczki „domkowe", tzn. mieszczące zamknięte wnętrze, do którego można wejść.
Trasy rowerowe -Gmina Domaradz
Do aktywnego spędzania wolnego czasu mają zachęcić mieszkańców Domaradza i osoby wypoczywające w naszej miejscowości szlaki rowerowe.Jedyny oznakowany szlak (oznakowanie obecnie jest częściowo zniszczone) zaczyna się w przysiółku Domaradza - Budzisz, przy drodze Rzeszów-Barwinek, około 700 metrów od centrum Domaradza w kierunku Barwinka. Pierwszy odcinek szlaku prowadzi w dolinę rzeki Stobnica, którą przekracza się już po przejechaniu około 200 m. Tuż za drewnianym mostem skręca się w lewo i jedzie asfaltową dróżką biegnącą u podnóża góry Chyb. Po przejechaniu ok. 1600 m skręca się w prawo w piękną dolinę rzeki Golcówka. Szlak kończy się po przejechaniu 2800 m na rozdrożu w okolicach mostu na rzece Golcówka. Szlak łatwy, biegnący prawie w całości po płaskim terenie, po nawierzchni asfaltowej. Długość trasy przy przejeździe w dwie strony: ok. 6 km Jednak atrakcyjne położenie Domaradza, z licznie występującymi pagórkami i leśnymi dróżkami oraz wspaniałymi widokami sprzyja turystyce rowerowej. Poniżej opisujemy kilka propozycji przejażdżek rowerowych, które mogą dostarczyć wielu niezapomnianych wrażeń. (szlaki nie oznakowane). Pierwszą propozycją jest trasa rozpoczynająca się w centrum Domaradza, przy stacji benzynowej. Prowadzi ona drogą w kierunku Rzeszowa, po przejechaniu około 1 km skręca w prawo w drogę prowadzącą przez Zatyle Dolne i Górne. Po przejechaniu ok. 5 km i pokonaniu pod koniec odcinka dość stromego wzniesienia dojeżdżamy do drogi Domaradz - Przemyśl obok kościółka na Zatylu. Podążamy tą drogą w kierunku Domaradza przez ok. 1 km po czym skręcamy w lewo w polną drogę. Od tej pory możemy cieszyć się wspaniałą panoramą Domaradza i okolic. Następnie zjeżdżamy dość stromymi i miejscami bardzo zniszczonymi płynącą wodą polnymi dróżkami, aż po około 5 km wyjedziemy przy szkole na Górze. (liczne polne dróżki powodują jednak, że możemy pomylić drogę i wyjechać na drogę Domaradz - Golcowa nieco wcześniej :-))) Dalszą część podróży odbywamy opisywanym powyżej istniejącym szlakiem rowerowym aż do Budzisza. Później pozostaje już tylko dojechać drogą Barwinek - Radom do skrzyżowania przy stacji benzynowej i docieramy do końca planowanej podróży. Szlak dość trudny, ze stromymi podjazdami i zjazdami, miejscami bardzo zniszczone polne drogi, długość około 16 km. Kolejna proponowana trasa jest nieco dłuższa. Zaczynamy przy stacji benzynowej w Domaradzu, jedziemy około 7 km w stronę Golcowej po czym skręcamy w prawo w drogę prowadzącą do Bliznego. Po pokonaniu stromego i dość długiego podjazdu wyjeżdżamy na wzgórze Świętego Michała. (możemy skręcić w prawo i dotrzeć do kościółka św. Michała) Tuż przed szczytem skręcamy w lewo i malowniczą drogą przez las, pokonując po drodze wzniesienia i zjazdy docieramy aż do drogi Przysietnica - Domaradz w Golcowej - Nowinach. Teraz skręcamy w lewo i przejeżdżając przez całą Golcową i Domaradz - Górę docieramy do miejsca startu. Szlak dość trudny, w większości prowadzący po nawierzchniach asfaltowych, niekiedy mocno zniszczonych, długość około 25 km Dość łatwą trasą krótką trasą jest ta prowadząca do przysiółka Podlas. Po dość stromym podjeździe przy banku w Domaradzu, będziemy łagodnie wspinać się do góry i podziwiać przepiękne krajobrazy. Szlak dość łatwy, nawierzchnia asfaltowa, później kamienista droga, długość przy przejeździe w obie strony około 6 km
Rezerwat Przyrody Prządki
Rezerwat Przyrody Prządki jest doskonałym rozwiązaniem dla osób które nie mają więcej wolnego a chcą maksymalnie wykorzystać ciepły letni weekend. Rezerwat istnieje od 1957 roku. Teren rezerwatu w całości leży w gminie Korczyna, na pograniczu wsi Czarnorzeki i Korczyna, tuż przy trasie Krosno Rzeszów, dokładniej znajduje się on 43km od Rzeszowa oraz 12km od Krosna. Atrakcjami rezerwatu jest 5 szlaków turystycznych, z pięknymi skałkami i widokami oraz zamek Kamieniec. Najwyżej położony punkt rezerwatu znajduje się na wysokości 520 m.npm. Rezerwat Przyrody Prządki tworzy zespół ostańców skalnych, skały te sięgają nawet ponad 20m, zbudowane są z gruboziarnistego piaskowca ciężkowickiego, który pod wpływem erozji stworzył swoje oryginalne kształty. Niektóre skały mają własne nazwy: Prządka-Baba, Prządka-Matka, Herszt. Nazwa rezerwatu wywodzi się z legendy, która głosiła, że skały są dziewczętami zamienionymi w kamień, ukaranymi za przędzenie lnu w dni świąteczne. Rezerwat Przyrody jest położony w obrębie Czarnorzecko – Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego i jest jego największą atrakcją turystyczną. Dzisiejsza powierzchnia chroniona wynosi 13,63 ha. Jak wspomniałem wcześniej Czarnorzecko – Strzyżowski Park Narodowy posiada 5 szlaków turystycznych: Prządki - Strzelnica, Odcinek Kamieniec – Prządki,Czarnorzeki – Dział, Strzelnica – Sucha Góra oraz szlak przy Zamku Kamieniec. Naprawdę warto przejść każdy z tych odcinków, nie są one trudne, kilka drobnych wzniesień to wszystko z czym moglibyśmy mieć problem. Czas jaki nam będzie potrzebny do zwiedzenia całego Parku Przyrody Prządki to około 2 dni. Miejscowości sąsiednie: Krosno, Korczyna, Czarnorzeki. Jeżeli planujesz zwiedzić Park Przyrody Prządki właśnie w tych miejscowościach warto popytać o Noclegi
Odrzykoń
Odrzykoń-(około 20 km od Domaradza - kierunek Rzeszów, później w Lutczy skręcamy w lewo w drogę do Krosna, w Czarnorzekach skręcamy w prawo)- ruiny zamku, znane między innymi dzięki "Zemście" A. Fredry Dookoła zamku biegnie ścieżka przyrodnicza. Kolejna, schodząca w dół prowadzi do rezerwatu Prządki. Na trasie można zobaczyć m.in. grodzisko z IX w. i dwa kurhany z cmentarzyska z tegoż wieku. Ścieżka ma długość 1,5 km. Prządki z pięknymi skałkami są oczywiście drugą po zamku atrakcją okolicy. Przy drodze w pobliżu zamku na skale znajduje się interesująca kaplica Matki Boskiej z Lourdes.
Tunel schronowy w Strzyżowie pod Górą Żarnowską
Zespół tunelu schronowego w Strzyżowie został zaprojektowany i zbudowany przez niemiecką firmę „Organisation Todt” w okresie pomiędzy wiosną 1940r. i latem 1941r. Wchodził w skład kompleksu schronowego w Stępinie-Cieszynie i Strzyżowie – Fűhrershauptguarier – Anlage Sűd”. W skład zespołu w Strzyżowie wchodziły: tunel schronowy dla pociągu sztabowego, bierne schrony zaplecza technologicznego, tunel instalacyjny, 1-torowa bocznica kolejowa, drewniany peron pomiędzy tunelem, a stacją kolejową oraz grobla o nieznanym przeznaczeniu. Tunel schronowy jest budowlą w całości podziemną na rzucie wydłużonego prostokąta o łącznej długości 438 m, posiada przekrój kolisty o średnicy 8,87m. Ściany boczne betonowe, w części żelbetowe. Sklepienia z cegły klinkierowej na zaprawie cementowej. Wlot i wylot tunelu zamykają żelbetowe zapory z prostokątnymi portalami o szerokości 5,4 m i wysokości 4,5 m, w których zamontowano potężne dwuczęściowe drzwi żelazne z wywietrznikami w górnej części i obudowanymi wejściami strażniczymi po obu stronach tunelu ( jedyne w Polsce zachowane do dzisiaj). W dniach 27-28.08.1941r., w związku ze spotkaniem hitlera z Mussolinim w Stępinie, w tunelu strzyżowskim bazował pociąg sztabowy Hitlera „Amerika”. Niemiecki pociąg sztabowy zatrzymał się w tunelu również w paźdźierniku 1943r. W 1944r. w tunel został opanowany przez partyzantów AK. Po wojnie tunel wykorzystywany był do różnych celów, m.in. jako magazyn – lodownia Centrali Rybnej, garaż Spółdzielni Transportu Wiejskiego. W 2002 r. wykonano koncepcję adaptacji tunelu na strzelnicę wojskową. Do adaptacji nie doszło.
Pustelnia św. Jana z Dukli
Pustelnia św. Jana z Dukli znajduje się na wzgórzu Zaśpit (dawniej zwane Korodół) ok. 1,5 kilometra od miejscowości Trzciana, położonej przy drodze Dukla - Barwinek. Pustelnia założona została w 1769 roku, już po beatyfikacji bł. Jana. Obecna kaplica, wzniesiona z początkiem XX-go wieku jest już trzecią w historii tego miejsca. Już po beatyfikacji w 1769 roku, z fundacji Marii Amalii z Bruhlów Mniszchowej wzniesiono tutaj murowaną kaplicę, która spłonęła jednak w 1883 roku. Jak głosi legenda Marii Amelii, właścicielce Dukli św.Jan objawił się we śnie, polecając jej, wybudować na miejscu swej pustelni kaplicę i tak też się stało. W jej miejsce w 1887 roku z fundacji Cezarego Męcińskiego wzniesiono drewnianą kaplicę. Trzecią, zachowaną do dnia dzisiejszego neogotycką murowaną kaplicę, zbudowano w latach 1906-1908 staraniem gwardiana bernardynów dukielskich Ambrożego Ligasa, według projektu bernardyna o. Kamila Żarnowskiego. Znajdująca sie w niej polichromia przedstawiająca życie bł. Jana, namalowana została przez sanockiego malarza Władysława Lisowskiego. Obok świątyni znajduje się drewniany dom rekolekcyjny, tzw. dom pustelnika oraz taras ze sztuczną grotą, mieszczącą źródełko, z którego czerpią wodę pielgrzymi. Na ścieżkach wokół świątyni rozmieszczono kapliczki Drogi Krzyżowej.
„Brodoszurki\".
Na terenie Gminy Dubiecko znajduje rezerwat torfowiskowy typu przejściowego i wysokiego o nazwie „Brodoszurki". Występująca tu flora jest bogata i różnorodna. Zawiera elementy bagienne, leśne, łąkowe i pastwiskowe. Na szczególną uwagę zasługują zespoły boru bagiennego oraz torfowisk wysokich i przejściowych. Bogata przyroda oraz duża ilość ekosystemów sprzyja występowaniu licznych gatunków zwierząt, kilkudziesięciu gatunków ptaków oraz wielu przedstawicielom płazów i gadów. Rezerwat umiejscowiony jest na terenie wsi Winne-Podbukowina i Bachórzec. W latach dziewięćdziesiątych wytyczono tu „ścieżkę" przyrodniczo-dydaktyczną. Na trasie ścieżki rozlokowano 5 tablic przystankowych zawierających podstawowe informacje o zbiorowiskach roślinnych oraz zwierzętach żyjących w okolicach każdego przystanku. Do ścieżki dojechać można autokarem, komunikacją PKS i rowerem. Czas potrzebny na przejście ścieżki wynosi około 40 minut. Zwiedzając torfowisko doznamy wielu wrażeń, odpoczniemy słuchając śpiewu ptaków, wdychać będziemy nieskażone powietrze przesycone aromatem ziół oraz lasu sosnowego.
cerkiew greko-katolicka pod wezwaniem św. Dymitra
Cerkiew jest konstrukcji zrębowej, trójdzielna, na kamiennym podmurowaniu. Nakryta trzema kopułami na ośmiobocznych bębnach. Dookoła opasanie oparte na kamiennych słupach otynkowanych zaprawą wapienną. Wewnątrz posadzka z dzikiego kamienia, w sanktuarium kamienny prestoł. Ściany powyżej opasania i wszystkie połacie dachowe obite gontem. Świątynia w Piątkowej należy do nielicznych na terenie południowo-wschodniej Polski, trójdzielnych cerkwi kopułowych. Cerkiew przeszła gruntowny remont w latach 1958-1961, obecnie nie użytkowana. Piątkowa leży na Szlaku Architektury Drewnianej, jest filią Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku.
Modrzewiowy kościół
Dużą atrakcją jest stary modrzewiowy kościół w stylu baroku, wybudowany w latach 1760 – 1763 przez Antoniego Krasickiego. W pobliżu wspomnianego kościółka znajduje się murowana świątynia, którą wzniesiono w latach międzywojennych. W jej wnętrzu odnaleźć można sporo detali pochodzących z tejże świątyni.
Cmentarz żydowski -Grodzisko Dolne
Znaczący wkład w rozwój ekonomiczny Grodziska Dolnego wniosła mniejszość żydowska, która w XIX wieku liczyła 1200 osób. Było to drugie po Leżajsku skupisko Żydów w tym regionie, posiadali tutaj synagogę i kahał. W czasie II wojny światowej Niemcy wywłaszczyli ludność żydowską. Znaczna część uciekła do Rosji, kilkanaście osób przechowała miejscowa ludność, a pozostałych (125 osób) rozstrzelano i pochowano na miejscowym kirkucie.
Kosciol parafialny p.w. sw. Barbary - Grodzisko Dolne
Usytuowany przy głównej drodze w Grodzisku Dolnym. Pierwszy kościół wzmiankowany w 1408 roku pod opieką benedyktynów. Kolejny drewniany spalili Tatarzy w 1626 roku. Budowę obecnej świątyni rozpoczęto około 1700 roku z inicjatywy proboszcza Sebastiana Zawadzkiego. Budowę ukończono po 1777 roku. Rozbudowany w latach 1857-1867: przedłużono nawę ku zachodowi, rozbudowano prezbiterium ku wschodowi, po bokach którego dostawiono zakrystie. Przed 1873 rokiem dostawiono dwie kaplice transeptowe. Na początku XX wieku dobudowano kruchtę południową. Orientowany, jednonawowy, murowany z cegły, otynkowany. Fasada zachodnia trójdzielna, poprzedzona kruchtą, zwieńczona oprofilowanym szczytem z czterema rzeźbami świętych. Na jego osi w architektonicznym obramieniu rzeźba św. Barbary. W polach bocznych nisze z rzeźbami śś Piotra i Pawła. Przy elewacjach bocznych kwadratowe kaplice, do których od wschodu przylegają zakrystie. Od wschodu zamknięte trójbocznie prezbiterium z lożami kolatorskimi na piętrze. W kalenicy dachu wieżyczka na sygnaturkę. Wyposażenie wnętrza z przełomu XIX i XX wieku. Ołtarz główny drewniany, wykonany w latach 1897-1900 przez miejscowego rzemieślnika Józefa Malacha. Z obrazami : Święta Rodzina i św. Barbara namalowanymi przez Władysława Bąkowskiego z Leżajska. Pięć ołtarzy bocznych, z których jeden w prezbiterium w 1881 roku wykonał Karol Sokalski z Łańcuta. Ponadto ambona z 1902 roku. Polichromię figuralną wykonał przed 1900 rokiem Władysław Bąkowski. Obok kościoła znajduje się dzwonnica z 1892 roku i kapliczki ufundowane w latach 20. XX wieku.
PUNKTY WIDOKOWE-Gmina Hyżne
Niewątpliwą atrakcją są punkty widokowe. Można z nich podziwiać piękne i rozległe krajobrazy. Takie punkty znajdują się w następujących miejscach: * Borówki z widokiem na dolinę Tatyny i wieś Hyżne, * przysiółek Nowa Wieś z widokiem na dolinę Tatyny i wieś Hyżne, dolinę Ryjaka, kocioł źródliskowy rzeki Mleczki, * przysiółek Kanada z widokiem na dolinę Mleczki, * nad Hyżnem z widokiem na doliny Tatyny i Mleczki, * przy drodze Błażowa - Hyżne z widokiem na dolinę Tatyny i Srebrnika, * przy drodze Szklary - Jawornik Polski z widokiem na dolinę Szklarki.
POMNIKI PRZYRODY-Gmina Hyżne
Na obszarze gminy Hyżne znajduje się kilkadziesiąt drzew, z których trzy są traktowane jako pomniki przyrody żywej. Ochronie podlegają dwie grupy dębów szypułkowych rosnących na terenie dawnego parku dworskiego a obecnie Szkoły Podstawowej w Hyżnem oraz jeden dąb szypułkowy rosnący pojedynczo w pobliżu Szkoły Podstawowej w Dylągówce. Inne zachowane okazy to jawor oraz lipy drobnolistne koło Kościoła w Hyżnem i duża grupa okazałych lip przy drodze w Dylągówce. Natomiast pojedyncze okazy rosną przy wielu zagrodach oraz niektórych kapliczkach i krzyżach przydrożnych, stanowiąc dominanty krajobrazowe.
WYCIĄG NARCIARSKI-Gmina Hyżne
Długość trasy zjazdu 320m, Trasy turystycznej: 450m. Przepustowość 900osób/godz.. Stok malowniczo położony, sztucznie naśnieżany dwoma armatkami o wysokiej wydajności. Przygotowywanie stoku do zjazdu odbywa się przy pomocy ratraka, stąd tez przez cały okres funkcjonowania wyciągu trasa zjazdowa jest w dobrym stanie pozwalającym na spokojne szusowanie. Stok zjazdowy wraz z trasą turystyczną jest oświetlony, co pozwala narciarzom na relaksowanie się zjazdem w porze wieczorowej. W kompleksie zimowego ośrodka narciarskiego tuż przy wyjeżdzie na stok znajduje się szałas wypoczynkowy z kominkiem dla narciarzy i wypożyczalnią sprzętu narciarskiego. Przy wyciągu działa szkółka narciarska oraz punkt sprzedaży ciepłych posiłków, kawy, herbaty. Wszystkich narciarzy zmotoryzowanych pomieści parking zlokalizowany 50 m. od wyciągu.
KĄPIELISKO W DYLĄGÓWCE
W malowniczo położonym kompleksie sportów zimowych tuż obok wyciągu u podnóża wzniesienia porośniętego lasem iglastym rozciąga się akwen wodny o pow. 1,5 ha w którym urządzone jest kąpielisko. Planowana jest rozbudowa zaplecza socjalnego oraz urządzenie pole biwakowego.
SZLAKI TURYSTYCZNE-Gmina Hyżne
Jednym z elementów racjonalnego zagospodarowania turystycznego terenu są wyznaczone piesze trasy. Umożliwiają one poruszanie się turystów w sposób bezpieczny i nie zagrażający środowisku naturalnemu. Przez teren gminy przebiega szlak turystyczny oznaczony kolorem niebieskim. Jest to szlak turystyczny z Rzeszowa poprzez Białą, Dylągówkę, Jawornik Polski do Dynowa. Wchodzi on na teren gminy Hyżne w okolicy przysiółka Borówki, biegnąc przez przysiółek Nowa Wieś częściowo przez wzdłuż granicy gminy Chmielnik i dalej wierzchowiną omijając Grzegorzówkę i Kanadę po czym opuszcza gminę.
Szlaki rowerowe - z dala od zgiełku-Gmina Boguchwała
Gmina Boguchwała charakteryzuje się ciekawym i zróżnicowanym ukształtowaniem terenu. Falista rzeźba poprzecinana dolinami osiąga średnio 200 do 300 m n.p.m., wznosząc się w rejonie Niechobrza na ponad 400 m n.p.m. i znacznie obniżając się w dolinie Wisłoka. Teren obecnej gminy Boguchwała w przeszłości leżał na pograniczu Małopolski i Rusi Czerwonej. Duży rozwój osadnictwa przypada na połowę XIV w. Pograniczny charakter tych ziem uwidaczniał się przez wiele wieków. Przebiegały tędy granice województw, powiatów i diecezji. Trasy rowerowe przebiegają przez trzy piękne zespoły podworskie, które są niemymi świadkami historii tych terenów. Zespół pałacowy w Boguchwale składa się z pałacu letniego z parkiem oraz kościoła z plebanią i był budowany w stylu barokowym z inicjatywy Teodora Lubomirskiego w latach 1725-1729. W zespole podworskim w Zgłobniu znajduje się najstarsza budowla na terenie gminy. Jest nią renesansowy dwór obronny z połowy XVI w., przebudowany później na spichlerz oraz klasycystyczny dwór rodziny Straszewskich z początku XIX w. W pobliżu znajduje się kościół p.w. św. Andrzeja ufundowany w 1741 r. przez Teodora Lubomirskiego. Zespół dworski w Nosówce reprezentowany jest przez pozostałości po czworaku, gorzelni oraz dwór wybudowany w połowie XIX w. przez rodzinę Dąmbskich. W pobliżu znajduje się budynek starej szkoły z początku XX w. z ciekawą Izbą Tradycji grornadzącą eksponaty kultury ludowej. Szlak zielony „Wielki Las" prowadzi przez Strzyżowsko-Sędziszowski Obszar Krajobrazu Chronionego. Dociera również do rezerwatu „Wielki Las" w Woli Zgłobieńskiej. Rezerwat ten obejmuje 70 ha lasu, gdzie chroni się przede wszystkim naturalny las o zróżnicowanych zbiorowiskach roślinnych z cennym starodrzewem buczyny karpackiej. Główną atrakcją naszych szlaków rowerowych jest piękno krajobrazu. Szczególnie wspaniałe panoramy rozciągają się ze wzniesień w Niechobrzu i Woli Zgłobieńskiej. Na jednym z najwyższych wzniesień gminy znajdującym się w Niechobrzu zlokalizowaliśmy platformę widokową, nad którą góruje 15 metrowy Krzyż Milenijny. Walory turystyczne naszych szlaków podnoszą liczne stare kapliczki i krzyże przydrożne. Mimo wkraczającej na obszar gminy Boguchwała urbanizacji można tu spotkać pozostałości architektury ludowej.
Szlaki w Boguchwale / Spacerkiem po zabytkach Boguchwały
Wycieczkę rozpoczynamy w rejonie mostu na Lubczy w tzw. Boguchwale Dolnej. W tym miejscu w czasie II wojny światowej partyzanci BCH i 39 Placówki AK stoczyli w lipcu 1944 r. potyczkę z Niemcami. Kierujemy się dalej ulicą Cichą, mijając po lewej stronie dawny młyn, a później gorzelnię, po prawej zaś stronie stadion LKS "Motor". Dochodzimy do ulicy Tkaczowa, którą idziemy około 300 metrów, skręcając później w wylot ulicy Grunwaldzkiej. Idąc dalej ulicą (dawny stary trakt przez wieś), mijamy zabytkowy dom drewniany nr 22 z 1890 r, kapliczkę z 1879 r ufundowaną przez Piotra i Agatę Tobiaszów, oraz Michała Majchrzyckiego z wizerunkiem Matki Boskiej i w pobliżu domu parafialnego kolejną kapliczkę z 1901 nr pos. 78. Ulica skręca w prawo, zostawiając po lewej stronie stary kościół parafialny, otoczony murem fundowanym przez Straszewskich z połowy XIX w, a po prawej stronie w otoczeniu jabłoni zabytkową plebanię z XVIII wieku. Przechodzimy w pobliżu pomnika Grunwaldu wzniesionego w 1910 r. z inicjatywy i finansowego wsparcia inż. Klaudiusza Angermana i znajdujemy się przy bramie dawnego, głównego wjazdu do zespołu pałacowego. Spotykamy tu figurę św. Jana Nepomucena. Mijając przystanek MPK - "Grunwald" docieramy do pałacu w Boguchwale - podziwiając pozostałości wspaniałego drzewostanu dawnego parku dworskiego.
kapliczka Niechobrz
Kamienna kapliczka z roku 1883, znajduje się przy jednej z bocznych dróg, obok domu numer 923. Z inicjatywy Gminy Boguchwała obiekt ten został odnowniony w 2008 roku.
Zespół pałacowy w Boguchwale
Zespół pałacowy w Boguchwale jest położony na stromo opadającej skarpie w kierunku południowo - wschodnim. Otacza go park od południa i od wschodu, kościół od północy, a zabudowania gospodarcze od zachodu. Sam pałac został wybudowany przez potężnego magnata – księcia Teodora Konstantego Lubomirskiego w 1728 roku, z wykorzystaniem murów wcześniejszego dworu obronnego. Powstała wspaniała rezydencja barokowa, jedyna w swoim rodzaju, porównywalna często z założeniami wilanowskimi.Pałac stanowi dzisiaj fragment większej, symetrycznej całości i składa się z pawilonu piętrowego i parterowego łącznika. Całość ma formę wydłużonego prostokąta, na który składają się rzuty prostokątne pawilonu mieszkalnego i łącznika. Piętrowy pawilon (mieszkalny) nakryty jest dachem mansardowym. Kondygnacje zaznaczone są gzymsem kordonowym. Parterowy łącznik od zachodu zlicowany z pawilonem północnym – nakryty jest dachem dwuspadowym.Od wschodu od strony ogrodowej pałac posiada galerię filarowo - arkadową z podcieniem, stanowiącą najistotniejszy element plastyczny zachowanej części pałacu.Część środkowa i wschodnia głównego korpusu pałacowego została spalona ok. 1751 roku. W latach 1901 – 1912 odbudowany został portyk i część łącznika parterowego od strony południowej. Istotnym komponentem założenia pałacowego był park i jego część ogrodowa od strony wschodniej. Główne elementy tej części zespołu pałacowego widoczne do dzisiaj to:-dwa murowane z głazów ciosanego kamienia tarasy, padające w stronę byłego stawu-schody z kamiennymi wazonami na kwadratowych cokołach-mur oporowy przy kościele-teren dawnego stawu z wyspą-grobla i punkt widokowy (kopczyk) murowano – ziemny w formie spiraliInne zabytkowe obiekty związane z otoczeniem pałacu, a zachowane do dzisiaj to: spichlerz murowany z ok. 1850 roku obecnie mieści się w nim Gminna Biblioteka Publiczna, ogrodzenie z bramą wjazdową murowano – żeliwną z poł. XIX wieku zrekonstruowane w 1912 roku, oraz kamienna figura św. Jana Nepomucena w bezpośrednim sąsiedztwie bramy wjazdowej, pochodząca z końca XVIIIwieku.
Kapliczka pod wezwaniem św. Rocha
Kapliczka pod wezwaniem św. Rocha na dawnym cmentarzu cholerycznym pochodząca z przełomu XVIII i XIX w. z interesującą polichromią iluzjonistyczną. Znajduje się przy lokalnej drodze łączącej Zgłobień z Niechobrzem.
Nowy dwór - zespół dworski w Zgłobniu
Wzniesiony został w I poł. XIX w. w stylu klasycystycznym przez ówczesnego właściciela dóbr - Józefa Straszewskiego. Obiekt położony w malowniczym parku, otoczony starodrzewem. Dziś mieści Warsztaty Terapii Zajęciowej. W skład zespołu wchodził jeszcze do niedawna, niewielki budynek z czterokolumnowym gankiem, rozebrany w 1975 roku. W sąsiedztwie dworu zachowały się pozostałości mocno zniszczonego zespołu folwarcznego.
Kościół pw. św. Andrzeja
Kościół pod wezwaniem św. Andrzeja w Zgłobniu został wzniesiony w 1741 roku staraniem księcia Teodora Konstantego Lubomirskiego. Rozbudowany przez przedłużenie nawy głównej, dodanie naw bocznych i dwóch wież w latach 1909 - 1929. Jego wystrój wewnętrzny zachowujący w elementach cechy wczesnobarokowe, a nawet romańskie, w czasach przebudowy nabrał kolorytu swoistego neorenesansu. Nawy boczne tworzą rzędy czterech kaplic po bokach nawy głównej (dwie z każdej strony). Nawa główna i prezbiterium kryte są sklepieniem kolebkowym z lunetami, nawy boczne (kaplice) sklepieniem krzyżowym.
Dwór w Nosówce
Usytuowany jest nad potokiem Nosówka. Od poł. XVIII w. aż do 1939 roku właścicielami byli Dąbscy. W części północnej i wschodniej zespołu znajdowało się kilka budynków gospodarczych m.in. istniejący do dzisiaj, ciekawy architektonicznie spichlerz. Od południa rozciągał się sad i ogród warzywny. W końcu XIX w. z inicjatywy Aleksandra Dąbskiego przebudowano dwór i założono ogród angielski, po którym do dziś pozostały
Izba Tradycji w Nosówce
W zabytkowym budynku Szkoły Powszechnej i Ochronki w Nosówce mieści się Izba Tradycji. Zostały tu zebrane i odtworzone stare sprzęty, a także elementy wystroju wnętrz. Eksponowane są stare meble, naczynia, stroje, obrazy oraz zdjęcia przedstawiające historię regionu i tutejsze zwyczaje.
Stary dwór - zespół dworski w Zgłobniu
Pierwsza wzmianka o dworze, funkcjonującym w późniejszym czasie jako spichlerz i zachowanym do dzisiaj pochodzi z roku 1595. W prywatnej kaplicy na jego piętrze odprawiano mszę podczas wizytacji biskupiej. Dawny renesansowy dwór - najstarszy zachowany obiekt architektoniczny w Gminie Boguchwała został wzniesiony w II połowie XVI w. Adaptowany na spichlerz prawdopodobnie w II połowie XVIII w. Wnętrze jednotraktowe, mieszczące 3 duże izby skrajne i środkowe sklepione kolebkowo. Wewnątrz zachowały się dwa kamienne renesansowe portale, a w elewacji zachodniej obramienia okien. Dwór jest najstarszym i najwartościowszym elementem istniejącego zespołu podworskiego.
Kaplica cmentarna - Boguchwała
Kaplica na cmentarzu parafialnym w Boguchwale. Obiekt został wzniesiony przez Henryka Straszewskiego w 1867 roku, w stylu neogotyckim, jako kaplica rodowa. W podziemiach, pod częścią ołtarzową znajduje się krypta grobowa właścicieli Boguchwały, do której prowadzi osobne wejście zlokalizowane w tylnej części Kaplicy. Efektowne jest czteropolowe sklepienie żaglaste krypty spoczywające na czterech filarach. Wnętrze Kaplicy jest bogato zdobione, niedawno gruntownie odrestaurowane.
Ratusz Lesko
Ratusz - usytuowany w centrum rynku - został wzniesiony w 1896 roku. Jest to piętrowy budynek, pokryty wysokim dachem z wieżą zegarową, utrzymany w stylu eklektycznym tak charakterystycznym dla XIX w. Nad wejściem możemy zobaczyć herb Leska z okresu pierwszych właścicieli "Śreniawa" Kmitów.
Zamek w Lesku
Zamek – wzniesiony został na starym grodzisku przez Piotra Kmitę. Z pierwotnego zamku zachowały się do dziś zewnętrzne mury zachodniego budynku wraz z basztą obronną. Za poradą królowej Bony Piotr Kmita otoczył zamek pięknym parkiem renesansowym na wzór włoski. Pozostało po nim kilka pomnikowych drzew. Zamek zmieniał właścicieli wraz z miastem. W 1704 r. zniszczyli go Szwedzi. Odbudowany, uległ pożarowi, po którym niezamieszkały zamienił się w ruinę. Wiosną 1839 r. w Lesku w zamieszkał Wincenty Pol. Miasto było wówczas własnością Ksawerego Krasickiego, przyjaciela poety. Zamek został odbudowany według planów Pola, które nadawały mu wygląd klasycystycznego dworku. Krasiccy zgromadzili na zamku piękne zbiory polskich i obcych monet, medali, galerię obrazów z dziełami Merisa, Bacciarellego, Lampiego, Angelki Kaufman i in. oraz bibliotekę i archiwum z rękopisami wielu polskich poetów. Zbiory te częściowo zostały zniszczone w czasie pożaru zamku w okresie I wojny światowej. Część biblioteki została w 1939 r. zatopiona w stawie, część później znalazła się w bibliotece Muzeum Historycznego w Sanoku, dużo książek jest w posiadaniu mieszkańców Leska. W chwili zbliżania się frontu w 1944 r. ostatni właściciel wywiózł przy pomocy Niemców 7 wagonów zbiorów.
Synagoga w Lesku
Synagoga – wzniesiona w I połowie XVIII wieku na miejscu drewnianej, zdewastowana w czasie II wojny światowej – była gruntownie odrestaurowana w latach 60-tych, a później kilkakrotnie remontowana. Synagoga jest jednonawowa ze ścianami szczytowymi zwieńczonymi kamiennymi wazami. Przy jej południowo-zachodnim narożniku znajduje się okrągła wieża, dawniej pełniąca funkcję więzienia dla Żydów. Na zewnętrznej zachodniej ścianie jest umieszczony wizerunek tablic Mojżesza, a pod nimi widnieje hebrajski napis głoszący: „jakże straszny jest ten dom – dom Boga”. Wewnątrz na ścianie wschodniej zachowało sie ozdobne obramienie aron ha - kodesz (niszy w której przechowywało się zwoje Tory), składające się z półkolumn zwieńczonych trójkątnym szczytem, nawiązujące formą do obramienia aron ha - kadesz w niezachowanej lwowskiej bożnicy Złotej Róży. Przedsionek od sali modlitewnej oddzielają żelazne kute drzwi osadzone w kamiennym portalu. Przy ścianie zachodniej znajduje się przybudówka – z pomieszczenia na piętrze, przez specjalne okienka kobiety obserwowały salę modlitewną, do której nie miały wstępu. Obecnie w głównej części budynku mieści się sala wystawowa Galerii Bieszczadzkiego Domu Kultury w Lesku.
Kirkut -Lesko
Kirkut - Świadectwem wielowiekowej obecności społeczności żydowskiej jest jeden z najstarszych w naszym kraju cmentarz żydowski, położony na niewielkim wzniesieniu, niedaleko synagogi, skupia około 2 tyś. macew, czyli żydowskich stelli nagrobnych o kształcie pionowiej prostokątnej płyty, zdobionej płaskorzeźbą i inskrypcją, wszystkie zwrócone na wschód. Poza napisami umieszczona jest skomplikowana symbolika, związana z wierzniami pozagrobowymi Żydów lub życiem zmarłego. Najstarsza z nich pochodzi z 1548 roku(znajdująca się w części północnej). Na cmentarzu tym spoczywają sławni w średniowieczu rabini i dostojnicy żydowscy, wygnani przez Świętą Inwizycję z Hiszpanii. Wejście po schodkach od ul. Słowackiego.
Trasy rowerowe-Lesko
Szlaki rowerowe "Zielony Rower – Greenway Karpaty Wschodnie" to transgraniczna sieć szlaków przyrodniczo – kulturowych. Osią trasy bieszczadzkiej jest szlak rowerowy "Zielony Rower" łączący najpiękniejsze zakątki regionu – atrakcje przyrodnicze i kulturowe, oferty ekoturystyczne, galerie oraz lokalne inicjatywy na rzecz ochrony dziedzictwa Bieszczadów. W Gminie Lesko wyznaczono terenowe szlaki rowerowe "Extreme – Bieszczady" przebiegające leśnymi ścieżkami i drogami polnymi. * Terenowy szlak rowerowy "Pogórze Leskie" (24,9 km) przebiega grzbietem Pogórza Leskiego dzielącym zlewiska Sanu i Osławy * Terenowy szlak rowerowy "Czarny Dział" (22,5 km) prowadzi przez las Czarny Dział i zmierza w kierunku lotniska szybowcowego na Górze Kamionce * Terenowy szlak rowerowy "Czulnia" (23,2 km) rozpoczyna swój bieg u podnóża Kamienia Leskiego i wznosi się na wzgórze Czulnia (576 m n. p.m.) * Terenowy szlak rowerowy "Góra Makowska" ( 21,2 km) Trasa prowadzi przez północne wzgórza pasma Durnej i Łopiennika. Dla rodzinnej turystyki rowerowej przygotowano trasy łagodniejsze biegnące po drogach utwardzonych. Trasy oznakowano w taki sposób aby rowerzysta jadąc mógł wrócić do punku z którego wyjechał. * Z Leska na wyprawę rowerową udać się można szlakiem "Góry Słonne" (54 km) przebiegającym wokół pasma "Gór Słonnych" * Kolejna trasa prowadzi na "Wzgórze Gruszka" (46 km) z którego rozciąga się wspaniała panorama na masyw Chryszczatej.
Kamień leski [Glinne]
Kamień leski [Glinne] - owiany licznymi legendami piaskowiec wznoszący się ok. 20m ponad otaczający teren - był opisywany przez piewcę ziemi bieszczadzkiej Aleksandra Fredrę m. in. w poemacie "Kamień nad Liskiem". Ten pomnik przyrody znajduje się 3km od miasta, przy głównej trasie w kierunku Ustrzyk Dolnych. Z centrum Leska prowadzi tam zielony szlak turystyczny.
Leskie źródełka mineralne
Leskie źródełka mineralne - przed I wojną światową istniał w Lesku punkt zdrojowy, w latach miedzywojennych powstał niewielki zakład przyrodniczy. Obecnie pozostałością po dawnych urządzeniach są ocembrowane studnie sześciu źródeł, figurka Matki Boskiej z napisem "Uzdrowienie chorych" oraz kamień upamiętniający śmierć Józefa Piłsudskiego.
Rezerwat Góra Sobień
Rezerwat Góra Sobień - położony na gruntach wsi Manasterzec. Obejmuje on fragmenty lasu grądowego lipowo-grabowego, buczyny karpackiej, i łęgu podgórskiego. Znajdują się tam ruiny Zamku Sobień z 1340r. - pradawnej siedziby Kmitów - założycieli Leska.
Stacja Kolejowa w Łukawicy
Stacja Kolejowa w Łukawicy Przystanek kolejowy Lesko Łukawica został wybudowany w 1872 roku jako Lisko - Łukawica. Zatrzymywały się na nim pociągi kursujące na trasie Stróże – Krościenko. Znajduje się tu 1 peron. Stacja jest obsługiwana wyłącznie przez pociągi osobowe PKP PR.
Sanktuarium Matki Boskiej Boreckiej w Borku Starym
Na jednym ze wzgórz Borku Starego, które okoliczni mieszkańcy nazywają "Jasną Górą Różańcową" stoi zabytkowy, barokowy kościół. Kiedyś był widoczny z daleka; dziś nieco przysłoniły go drzewa, których liście, jak naturalny parasol, chronią przed promieniami słońca przychodzących tutaj ludzi. Kościół ten zbudowany został dla słynącego już wówczas łaskami cudownego Obrazu Matki Bożej. Dla szerzenia kultu Maryjnego i opieki nad cudownym Obrazem sprowadzeni zostali tutaj dominikanie. Na frontonie kościoła umieszczone są dwa posągi: św. Dominika i św. Franciszka z Asyżu. Są także dwie daty: 1684 - to początek budowy kościoła i 1975 - to gruntowny remont. Jest także duży, łaciński napis VERITAS - PRAWDA - jest to herb i dewiza dominikanów - do dziś stróżów tego sanktuarium. Na ścianie południowej kościoła widać zegar słoneczny. Na zewnętrznym półkolu ściany prezbiterium są dwie kamienne tablice. Na jednej z nich jest łaciński napis, który po polsku brzmi: To miejsce jest sławne z powodu obrazu Matki Bożej i cudów od roku 1418.
Kaplica myśliwska pw św Huberta
Kościół w Miłocinie k. Rzeszowa jest jedną z dwóch w Polsce świątynią pw. św. Huberta, patrona myśliwych, a zarazem miejscem spotkań myśliwych z Podkarpacia. Podczas ubiegłorocznych obchodów święta Patrona bp Kazimierz Górny, ordynariusz diecezji rzeszowskiej, poświęcił tabernakulum oraz obrazy zdobiące wnętrze kościoła. Natomiast myśliwi podarowali wieńce jelenia, parostki rogaczy i oręż dzika. Zanim wybudowano nowy kościół w Miłocinie, myśliwi gromadzili się w XVIII-wiecznej kaplicy św. Huberta, którą wzniósł jako wotum Jerzy Ignacy Lubomirski herbu Szreniawa (1687-1753), właściciel Rzeszowa. Jak podają źródła historyczne, podczas jednego z polowań w 1739 r., został postrzelony w twarz i omal nie utracił oka. Fakt ten został uznany za cudowne wydarzenie i jest odnotowany w Księdze Cudów za przyczyną Matki Bożej Rzeszowskiej. Nowa świątynia w Miłocinie jest wspólnym dziełem parafian, ludzi dobrej woli oraz myśliwych z Rzeszowszczyzny. "Dostojnymi gośćmi w progach tej świątyni byli też księża biskupi: bp Jerzy Mazur z Irkucka i bp Marian Duś z Warszawy" - mówi ks. dr Edward Rusin, proboszcz parafii św. Huberta w Miłocinie.
Ścieżki zdrowia-Strzyżów
W Łętowni, na obszarze Strzyżowsko – Sędziszowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu można skorzystać z kompleksu ścieżek edukacyjno – rekreakcyjnych. Tworzą go: ścieżka zdrowia i ścieżka i ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna. Obie swój początek mają na polanie obok leśniczówki Łętownia. Ścieżka przyrodniczo – dydaktycznej wiedzie przez najurokliwsze zakątki leśne. Jej długość to ponad 2,5 km. Na jej trasie umieszczono 10 tablic poglądowych, które stanowią kompendium wiedzy o życiu lasu, o gatunkach roślin i zwierząt tu występujących. Ku wygodzie spacerowiczów nad suchymi jarami przerzucono oporęczowane kładki, na potoku wzniesiono mostek, strome stoki zaopatrzone są w umocnione stopnie terenowe i poręcze. Nad najgłębszym jarem urządzono półkę widokową, a nad potokiem pole biwakowe. Ścieżka zdrowia długości około 1 km i oznakowana w terenie kolorem biało-czerwonym, ma swój początek po przeciwległej w stosunku do leśniczówki stronie polany i wiedzie w górę, by po chwili połączyć się ze ścieżką edukacyjną. Na jej trasie umieszczono 6 elementów do ćwiczeń: konstrukcyjnych bądź wykorzystujących specyficzny układ naturalnych skupisk drzew. Za przejściem przez jar, trasa ścieżki schodzi w duł w stronę kąpieliska.
Stoki narciarskie-Strzyżów
W okresie zimowym atrakcją turystyczną są stoki narciarskie z wyciągami orczykowymi w Łętowni. Stok mniejszy o długości 100 m i różnicy poziomów 25m przeznaczony jest dla narciarzy początkujących. Stok duży dla narciarzy zaawansowanych ma długość 450m, a różnica poziomów to 100m. Stoki są oświetlone i sztucznie zaśnieżane Na miejscu można skorzystać z wypożyczalni sprzętu narciarskiego, porad doświadczonych instruktorów narciarstwa oraz zjeść ciepły posiłek.
PARKI KRAJOBRAZOWE-Pogórze Strzyżowskie
PARKI KRAJOBRAZOWE Pogórze Strzyżowskie to obszar niezwykle malowniczy, urzekający bogactwem krajobrazów, zróżnicowaną rzeźbą terenu, masywów leśnych i łąk. Obszary o najwyższych wartościach krajobrazowych i ekologicznych są objęte ochroną prawną. Sieć takich obszarów tworzą: Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy oraz Strzyżowsko-Sędziszowski Obszar Chronionego Krajobrazu. Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy zajmuje obszar ponad 25 tyś. ha najpiękniejszych i najbardziej wartościowych przyrodniczo terenów Pogórza. Park obejmuje, ciągnące się od zachodu wzniesienia Klonowej Góry (540 m npm.), Barda (534 m), Chełma (532 m), największe pasmo z Herbami (469 m), Czarnówkę (491 m) i Suchą Górą (591 m) oraz położone na północ grzbiety Czarnego Działu (518 m) i Brzeżanki (477m). Na północy granice parku sięgają miejscowości Brzeziny, Wiśniowa, Wysoka Strzyżowska, Strzyżów, Lutcza, na południu –Odrzykoń, na zachodzie – Brzostek, na wschodzie – Domaradz i Wola Komborska. Ponad 70% parku stanowią lasy, w dużym stopniu ekosystemy naturalne, z przewagą jodły, buka i sosny. Rzadziej występują dąb szypułkowy, grab zwyczajny, brzoza brodawkowata i modrzew europejski. W bogatej florze Parku występuje 46 gatunków górskich, a wśród nich śnieżyczka, przebiśnieg, śnieżyca wiosenna, czosnek niedźwiedzi. Ponadto 40 gatunków roślin objętych jest ochroną. m.in. widłak gwiaździsty, skrzyp olbrzymi, paprotka zwyczajna pokrzyk wilcza jagoda. Faunę tworzy 226 gatunków kręgowców, w tym 36 gatunków ryb, 18 – płazów, 6 – gadów. 140 gatunków kręgowców należy do podlegających ochronie. Wyjątkowo rzadkie okazy to: traszka karpacka, bocian czarny, puchacz, wilk, wydra i ryś. Chronione są także: chrząszcz, jelonek rogacz, trzmiele, motyle (paź żeglarz, paź królowej, tęczowiec. Strzyżowsko - Sędziszowski Obszar Chronionego Krajobrazu rozpościera się na północ od Strzyżowa. Charakteryzuje go duża różnorodność form terenu: wąwozy, kotliny pokryte bogatą roślinnością, jary. W pobliżu Sędziszowa w masywie Pogórza wyodrębnia się niesłychanie malowniczy Płaskowyż Zagorzyc i Szkodnej. Fauna i flora jest niemal taka sama jak w Czarnorzecko-Strzyżowskim Parku Krajobrazowym.
SZLAKI TURYSTYCZNE-Strzyżów
SZLAKI TURYSTYCZNE Przez najciekawsze fragmenty gminy przebiegają 2 szlaki turystyczne: zielony szlak prowadzi ze Strzyżowa w kierunku południowym przez Godową - Brzeżankę i wchodzi na grzbiet Pasma Brzeżanki, gdzie dochodzi czarny szlak turystyczny z Babicy. Z grzbietu Pasma Brzeżanki zielony szlak schodzi do Bonarówki, skąd prowadzi do ruin zamku "Kamieniec" w Odrzykoniu. czarny szlak prowadzi z Babicy przez Lubenię, Połomię, Działy do Żarnowej. Następnie polami schodzi do doliny Stobnicy, aby stromą drogą wspiąć się na Pasmo Brzeżanki. Tu czarny szlak turystyczny łączy się ze szlakiem zielonym.
Szlaki turystyczne -Gmina Jasienica Rosielna
Znacznymi walorami turystycznymi charakteryzują się zalesione wzgórza na terenie Bliznego, Orzechówki i Woli Jasienickiej. Warunki sprzyjają wyprawom rowerowym i pieszym wędrówkom. Na uwagę zasługują krajobrazy roztaczające się ze szczytu góry św. Michała w miejscowości Blizne na dolinę rzeki Stobnica czy widok z góry Połom (455 m n.p.m.) w miejscowości Wola Jasienicka. Właśnie z Woli Jasienickiej terenami Czarnorzecko- Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego wiedzie urokliwa trasa rezerwatu "Prządki" i zamku "Kamieniec"
Blizne
* Wyjątkowej urody drewniany późnogotycki kościół pw. Wszystkich Świętych został wzniesiony w połowie XV wieku. Wewnętrzne ściany świątyni pokrywa przebogata polichromia wykonana na przestrzeni kilku stuleci (XVI-XVII w.), a przedstawiająca tzw. "liber- pauperum" (księgę ubogich), czyli obrazkowy przekaz biblijny dla ludzi nie wykształconych. W Bocznym ołtarzu znajduje się cudowna figura Matki Boskiej Łaski Pełnej z drewna lipowego nieznanego autorstwa (ok. 1500r. ). W ołtarzu głównym XVII-wieczny obraz Zwiastowania NMP. Kościół malowniczo otoczony zespołem plebańskim. * W drewnianej wikarówce zbudowanej przed 1699r. znajduje się muzeum parafialne z cennymi przedmiotami, pochodzącymi z kościoła. * W obejściu także drewniana, kryta słomą stodoła z wozownią (poł. XIX w.). * Na wzgórzu Michałek XIX- wieczna kaplica pw. św. Michała, wybudowana w miejscu klasztoru kapucynów (XVII w.) i jeszcze wcześniejszej kaplicy (XVII w. ), stanowiącej wotum dziękczynne po najeździe Tatarów.
Jasienica Rosielna
* Barokowy, drewniany kościół pw. Niepokalanego poczęcia Najświętszej Panny Maryi z 1770 r. Świątynia fundacji Załuskich jest usytuowana na wzgórzu wśród drzew. Obok w dzwonnicy gotycki, prawdopodobnie XV-wieczny dzwon z napisem minuskułowym. Do kościelnego ogrodzenia kościoła przylega murowana kaplica z 1891 r. * W parku podworskim (Jasienica w przeszłości należała do Załuskich i Wysockich) zachował się fragment portyku kolumnowego dawnego domu Wysockich z I poł. XIX w., spalonego w 1916 r. oraz zespół stawów. W pobliżu rządcówka i dwa spichlerze z połowy XIX w. * Kamienna płyta w miejscu zagłady ok. 800 osób narodowości żydowskiej w dniu 11.08.1942 r.
Kościół w Trzcinicy
gotycki, drewniany kościół z XV wieku pod wezwaniem św. Doroty położony jest w centrum wsi. Zachowała sie w nim XVI wieczna polichromia oraz wyposażenie wnętrza
Kościól w Szebniach
drewniany kościół z XVII wieku pod wezwaniem św. Marcina, przebudowany w XVIII i XIX wieku kiedy to dobudowano wieżę i przybudówki. Kościół posiada bogate wyposarzenie wnętrza a na szczególną uwagę zasługuje rokokowy ołtarz główny.
Kościół w Warzycach
murowany kościół w stylu neoromańskim pod wezwaniem św. Wawrzyńca, jednonawowy z 1906r., projektowany przez Adolfa Kuhna.
Kościół w Osobnicy
neogotycki kościół z 1906r., projektowany przez Talowskiego. Charakteryzują się wysoką, strzelistą wieżą wysoką na 42 m. We wnętrzu na uwagę zasługuje ołtarz główny p.w.św. Stanisława - Biskupa i boczny Matki Boskiej.
SPACEROWY SZLAK TURYSTYCZNY-Jasło
Spacerowy szlak turystyczny Przybówka-Krajowice-Trzcinica-Skołyszyn-Święcany przechodzi przez wyjątkowo atrakcyjne, skrawki Pogórza Strzyżowskiego i Ciężkowickiego. Trasa liczy 55 km długości i przechodzi wierzchowiną Garbu Warzyc - ostatniego od południa garbu Pogórza Strzyżowskiego - przecina w poprzek dolinę Wisłoki i wychodzi na najbardziej wysunięte na południowy wschód garby Pogórza Ciężkowickiego, wznoszące się nad Kotliną Jasielską i Obniżeniem Gorlickim, schodząc w Trzcinicy oraz pomiędzy Sławęcinem i Skołyszynem w dolinę Ropy, by znowu wspiąć się na wysoczyznę. Pasma Pogórza porozcinane są często głębokimi jarami i dolinkami małych potoków. Maksymalne wzniesienia dochodzą do 388 m n.p.m. Pogórza te oddzielają od siebie wielkie doliny Wisłoka i Wisłoki. Z trasy szlaku roztacza się widok na ogromne przestrzenie Pogórzy i Beskidów. Widać stąd całą Kotlinę Krośnieńską, z przylegającymi pasmami Pogórzy, doliną Wisłoka i Krosnem. Widać Beskid Niski z górą Cergową 716 m n.p.m. i Magurą Wątkowską 829 m n.p.m., rozległe połacie Pogórza Strzyżowskiego z górą Chełm 528 m n.p.m. i przełomem Wisłoka pod Frysztakiem, garby nad Ropczycami i Dębicą. Widać Kotlinę Jasielską z Jasłem i Obniżenie Gorlickie oraz rozległe obszary Pogórza Ciężkowickiego z górą Liwocz 562 m n.p.m., zdarza się że z kilku miejsc widać także Tatry. Trasa szlaku przechodzi obok prahistorycznych osad, mogił-kurchanów, grodzisk, cmentarzy wojennych, zabytkowych kościołów, dworów i miejsc pamięci. W każdej miejscowości, przez którą przechodzi szlak, umieszczona jest tabliczka z jej historią. Tabliczki informacyjne umieszczone są także przy wszystkich obiektach zabytkowych. Trasa może być pokonywana etapami: - Przybówka-Lubla/Granice - 9,8 km (3 godz) - Lubla/Granice-Krajowice/Podzamcze-12,5 km (4 godz) - Krajowice/Podzamcze-Jasło Gamrat -ERG 4,5 km (1 godz) - Gamrat-Trzcinica-Dwór 9 km (3 godz) - Trzcinica-Dwór - Skołyszyn 7,5 km (2,5 godz) - Skołyszyn-Święcany 11,5 km (3,5 godz) gal03mm.jpg (13627 bytes) Naszą podróż po szlaku rozpoczynamy z Przysiek schodząc w dół drogą asfaltową do Trzcinicy koło dworu. Tu skręcamy w lewo i idziemy szosą w kierunku Jasła, mijając przystanek autobusowy, przechodzimy obok cmentarza parafialnego, gdzie znajdują się mogiły żołnierskie z I i II wojny światowej. Mijamy zabytkowy, drewniany kościół po prawej stronie szlaku i położony naprzeciwko nowy kościół w Trzcinicy. Przechodzimy z prawej strony Domu Ludowego i tuż za nim skręcamy w prawo, wspinając się na wierzchowinę, skąd możemy podziwiać rozległe panoramy. Dochodząc do skrzyżowania drogą asfaltową po przebyciu odcinka 1 km przechodząc pomiędzy domami Trzcinicy-Dąbrowy zchodzimy w dolinę rzeki Ropy. Tu przechodzimy tuż obok torów kolejowych prowadzących do Gamratu i stajemy u podnóża grodziska "Wały".Skęcamy w lewo i drogą między wałami grodu spnamy się znowu w górę na wysoczyznę. Warto się tu zatrzymać i zwiedzić ten wyjątkowy obiekt. Wychodząc poza ostatni wał grodu od strony zachodniej skręcamy w lewo, na drogę między polami, by po chwili skręcić w prawo i dojść do drożyny asfaltowej. Tu skręcamy w prawo i idziemy do Jareniówki, by na skrzyżowaniu z drogą Jasło-Opacie skręcić w kierunku Opacia. Po przejściu 650 m dojdziemy do lasu i tuż na jego skraju skręcimy w prawo, na wąską ścieżkę idącą w dół po stoku, która przecina małą dolinkę i dochodzi do jednego z domów w Jereniówce. Tu skręcamy w lewo dochodząć do ogrodzenia Zakładów Tworzyw Sztucznych Gamrat-ERG i dalej wzdłuż niego, aż do drogi z Jasła do Brzysk. Skręcamy w lewo idąc do Kościoła w Dąbrówce. Na jego wysokości skręcamy w prawo na drogę do Krajowic przecinającą w poprzek dolinę Wisłoki i dochodzimy do Podzamcza, do drogi Jasło-Pilzno. Tu skręcamy w prawo i po chwili znajdujemy się u podnóża zalesionych wzgórz Garbu Warzyc. Idąc w kierunku Jasła dochodzimy do miejsca, gdzie na skrzyżowaniu z wąską drogą wchodzącą między domy stoi słup oznaczający cmentarz wojenny z okresau I wojny światowej. Tu skręcamy w lewo, by za chwilę znowu skręcić nieco w lewo przechodząc przez mały ciek. Wspinając się po zboczu przechodzimy obok położonego po prawej stronie domu i dochodzimy do lasu. Szlak skręca po chwili w prawo i wspina się w górę. Tu 50 m od niego znajduje się cmentarz z okresu I wojny światowej. Idąc szlakiem wychodzimy na wierzchowinę, skręcamy w prawo, by po chwili skręcić jeszcze raz w prawo i dojść do grodziska - zamku "Golesz" w Krajowicach. Dalej szlak mija kurhany- mogiły ludności kultury ceramiki sznurowej sprzed 4 tysięcy lat. Idąc dalej wychodzimy na pola wsi Kowalowy, skąd roztacza się wspaniała panorama na Karpaty.Wchodząc w las idziemy nim aż do drogi łączącej Gorejowice z Lublicą. Tu nasz szlak spacerowy łączy się z turystycznym szlakiem niebieskim.
Walory przyrodnicze- Gmina Jasło
Gmina Jasło od południa graniczy z gminą Dębowiec i Tarnowiec, od północy z gminami Brzyska i Kołaczyce, a także z gminą Frysztak z powiatu strzyżowskiego, od zachodu z gminą Skołyszyn i na krótkim odcinku z gminą Lipinki, a od wschodu z gminami Jedlicze i Wojaszówka z powiatu krośnieńskiego. Największym bogactwem naturalnym tych terenów jest ropa naftowa i gaz ziemny. Surowce te występują w roponośnych antyklinach drugiego, trzeciego i czwartego pokładu piaskowca ciężkowickiego. Największe kopalnie ropy naftowej znajdują się dziś w południowo-zachodniej części gminy, w okolicach Osobnicy. Obok wymienionych surowców w rejonie tym występują surowce skalne oraz glinki bitumiczne. Nie brak wód mineralnych - niestety nieeksploatowanych. Bogactwem naturalnym dolin rzecznych są żwirowiska. Gleby zaliczone są od II do V klasy bonitacyjnej. Najurodzajniejsze występują w dolinach. Są to nadrzeczne mady. Występują też gleby torfiaste, będące pozostałością polodowcowych jeszcze jeziorek, licznych niegdyś na terenie całych Dołów Jasielsko-Sanockich. W większej części gminy i jej okolicy przeważają jednak gleby gliniaste i gliniasto-ilaste. Przez tereny gminy przepływają trzy rzeki: Wisłoka, Ropa i Jasiołka, nie licząc mniejszych, jak na przykład płynąca przez Osobnicę Bednarka i przez Trzcinicę rzeka Młynówka. Tak miasto, jak i miejscowości gminy położone są na terenie tzw. Dołów Jasielsko-Sanockich, stanowiących śródgórską rozległą kotlinę, rozdzielającą piętrzące się na południu Karpaty, na tym odcinku Beskidu Niskiego, od ciągnącego się na północy Pogórza Ciężkowicko-Strzyżowskiego. Podjasielska część Dołów określana jest często Kotliną Jasielską. Na południowy wschód od niej ciągnie się tzw. Pogórze Jasielskie, stanowiące północną, zewnętrzną, brzeżną strefę Beskidu Niskiego. Od wysokich partii Beskidu oddziela je Kotlina Osiecka, dobrze widoczna z okolic Jasła. Na Północnych rubieżach gminy wznoszą się niewysokie pasma górskie. Na zachód od doliny Wisłoki stanowią one południowo-wschodni skraj Pogórza Ciężkowickiego. Wyróżnia się wśród nich góra Liwocz (582 m). Na wschód od Wisłoki strefę graniczną gminy stanowi lesisty masyw południowo-zachodnich wzniesień Pogórza Strzyżowskiego, określany Wzgórzami Warzyckimi, z kulminacją Babiej Góry (387 m). Jak całe Karpaty i Pogórze, również i ta część Dołów Jasielsko-Sanockich zbudowana jest z fliszu karpackiego. Stanowią go na przemian ułożone piaskowce ciężkowickie, łupki i margle krzemionkowe. Na terenach gminy Jasło nie ma dużych kompleksów leśnych. Lasy grądowe porastające Doły Jasielsko-Sanockie dawno zostały wyniszczone. Pozostały po nich jedynie nieduże lasy i zagajniki. Największym kompleksem leśnym jest pogórzański masyw Wzgórz Warzyckich. Dominują w nim głównie buki, jodły i sosny. Obok tych drzewostanów spotyka się graby, jawory, klony, brzozy, osiki, dęby, dzikie czereśnie i lipy. Na podmokłych terenach rośnie olcha, a w dolinach rzek wierzba łoza. W poszyciu lasów spotyka się iwę, jarzębinę, dziki bez, kalinę i leszczynę. Znacznie uboższy niż na południu, w Beskidzie Niskim jest tu świat zwierząt. We wspomnianym kompleksie leśnym, mniejszych lasach, zagajnikach, a nawet na polach spotyka się sarny. Żyją tu lisy, zające, kuny, łasice, wiewiórki, popielice, piżmowce. Z ptaków drapieżnych zobaczyć można jastrzębie, kanie, postułki, sowy. W lasach, zagajnikach i parkach gnieżdżą się drozdy i szpaki, dzikie gołębie, kukułki, sroki, wrony, gawrony i inne drobne ptactwo, wśród pól zaś - bażanty, kuropatwy, przepiórki, a na skrajach lasów - jarząbki. W pobliżu wsi i terenów podmokłych gniazdują bociany. Nad rzekami i stawami spotyka się łabędzie, czarne bociany, czajki, dzikie kaczki, brodźce, rybitwy. W rzekach żyją: karpie sazany, klenie, brzany, jelce, świnki, piskorze, szczupaki czasem trafi się węgorz. Do przeszłości należą tu łososie i spotykane w Wisłoce przed ponad wiekiem jesiotry. W stawach sztucznie zarybianych łowić można karpie, leszcze, karasie i wymienione ryby rzeczne, których ikrę przenosi dzikie ptactwo. Bogaty jest też świat owadów, motyli i chrząszczy.
Jasło Park miejski
Jasło Park miejski Powstanie parku datuje się na lata 1896-1897 i jest związane ze wzniesieniem budynku Sądu Obwodowego. Park ma powierzchnię 2,2 ha. W 1899 r. na jego terenie został odsłonięty pomnik Tadeusza Kościuszki. Pod koniec XIX w. wybudowano w tym ciekawym miejscu drewnianą altanę, zwaną glorietką, na której umocowano blaszaną figurę przedstawiającą Eola - bożka wiatrów. W parku umieszczona została również płyta ku czci Nieznanego Żołnierza. W 2005 r. rozpoczęła się modernizacja parku. Zmieniona została nawierzchnia alejek, wprowadzono nową roślinność, wybudowano fontannę.
Jasło Pałac Sroczyńskich
Jasło Pałac Sroczyńskich Pałacyk wzniesiono pod koniec XVIII w. W 1896 r. został przebudowany w stylu neogotyckim według projektu znanego architekta Tadeusza Stryjeńskiego. Jest to budowla na rzucie wydłużonego prostokąta, piętrowa, z wieżami wtopionymi w korpus. Zabytek był remontowany w 1970 r. Otoczony jest parkiem o charakterze krajobrazowym.
Jasło Kamienica ze śladami po pociskach z II wojny światowej
Jasło Kamienica ze śladami po pociskach z II wojny światowej Kamienicę przy ulicy Floriańskiej w Jaśle wybudowano na początku XX wieku; do dzisiaj posiada ślady po pociskach z II wojny światowej. Podczas wielkiej wojny ojczyźnianej Jasło zostało zburzone w 97 procentach, co plasuje je w czołówce najmocniej zniszczonych miast w Europie - pod tym względem wyprzedza nawet zburzoną Warszawę. Być może przed kamienicą dokonano jakiegoś mordu, rozstrzelania, niewykluczone też, że ślady na budynku są pozostałością po niemieckiej łapance... Tego jednak dokładnie nie wiadomo. Pewne jest natomiast, że od tamtego czasu kamienica nie była remontowana, dzięki czemu po dziś dzień zachowała oryginalne "zdobienia" wydrążone w elewacji przez łuski wojennych pocisków.
Jasło Krzyż i głazy pamięci
Jasło Krzyż i głazy pamięci U zbiegu ulic Czackiego i Mickiewicza znajduje się krzyż z godłem i trzy głazy, na których umieszczone są tablice. Pierwszy głaz z tablicą poświęcony jest bohaterom i ofiarom IV rozbioru Polski z 17 września 1939 roku. Została ufundowana przez Związek Sybiraków w Jaśle w 71. rocznicę agresji sowieckiej na Polskę w dniu 17 września 2010 roku. Drugi zaś żołnierzom i policjantom, którzy zostali zamordowani przez NKWD w Katyniu, Charkowie i Twerze – Miednoje, a także ofiarom deportacji i zsyłek do łagrów na terenie Związku Sowieckiego, i tam pomordowanym oraz zmarłym, a także Polakom i ofiarom dokonanego ludobójstwa przez oprawców ONU – UPA. Natomiast trzeci poświęcony jest pamięci ofiar, które zginęły w lotniczej katastrofie w Smoleńsku w dniu 10 kwietnia 2010 roku.
Jasło Klasztor sióstr wizytek
Jasło Klasztor sióstr wizytek Klasztor i kościół wizytek pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa i Nawiedzenia NMP zbudowany został w 1903 r. na terenie części starej prochowni poaustriackiej, dla przybyłych z Francji sióstr zakonnych. Podczas II wojny światowej Niemcy wysiedlili siostry, a klasztor i kościół zniszczyli. Powojenna odbudowa ciągnęła się aż do 1966 r. W głównym ołtarzu umieszczono kopię cudownego obrazu Matki Boskiej z Ostrej Bramy. W zbiorach klasztoru znajduje się cenny zabytek - ornat z XVIII w.
Jasło Cmenarze wojenne nr 22 i 23
Jasło Cmenarze wojenne nr 22 i 23 Przez Jasło i powiat jasielski przebiegała linia frontu jednej z największych bitew I wojny światowej - bitwy gorlickiej w 1915 roku. Jej pozostałością są zachowane do dnia dzisiejszego liczne cmentarze wojenne, w tym dwa w samym Jaśle. Cmentarz wojenny nr 22 znajduje się na skwerze Podzamcza. Spoczywają na nim żołnierze austriaccy, niemieccy i rosyjscy. Cmentarz wojenny nr 23 znajduje się na terenie Starego Cmentarza przy ulicy Zielonej. Pochowani na nim są żołnierze austro - węgierscy (11) i niemieccy (3) oraz rosyjscy (1568). Ciekawostką na cmentarzu jest majestatyczny krzyż wykonany piaskowca z inskrypcjami.
Jasło Cmentarz żydowski
Jasło Cmentarz żydowski Na cmentarzu zachowanych jest ok. 100 macew. Znajduje się tam także mogiła zbiorowa żołnierzy austriackich pochodzenia żydowskiego, poległych w czasie I wojny światowej.
Jasło Fragmenty murów miejskich
Jasło Fragmenty murów miejskich Mury Miejskie w Jaśle niegdyś otaczały całe miasto, obecnie ich fragmenty zachowały się przy placu Bartłomieja z Jasła - wybitnego polskiego uczonego, rektora i reformatora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Jasielskie mury obronne w większości porastają pnącza. Ciekawy widok na mury rozciąga się z ulicy Stromej.
Dworek Marii Konopnickiej w Żarnowcu
Dworek Marii Konopnickiej w Żarnowcu -XVIII - wieczny dworek w Żarnowcu to jeden z najważniejszych zabytków Gminy Jedlicze. W latach 1903 – 1910 mieszkała tam Maria Konopnicka. Posiadłość została jej przekazana jako dar narodu polskiego w 25-lecie pracy pisarskiej. Jest on położony w parku krajobrazowym obok rzeki Jasiołki. Do 1956 roku w dworku mieszkała córka pisarki – Zofia Mickiewiczowa. Obecnie mieści się tam biograficzno – literackie Muzeum Marii Konopnickiej. Do najcenniejszych zbiorów tam zgromadzonych należą rękopisy utworów Konopnickiej, autografy i listy poetki oraz innych polskich pisarzy. Obiekt może się również poszczycić największym w Polsce zbiorem obrazów Marii Dulębianki, malarki, która mieszkała z Konopnicką w Żarnowcu, a także imponującym zbiorem stylowych kałamarzy i przyborów na biurko, medali, płaskorzeźb, ilustracji do utworów autorki. Obok Muzeum znajduje się spichlerz dworski z lat 1750-1775, w którym obecnie mieści się administracja Muzeum.
\"Stara Szkoła” w Żarnowcu
„Stara Szkoła” w Żarnowcu - szkoła z XIX wieku. Wewnątrz znajdują się ekspozycje klas lekcyjnych z tego okresu.
Kościół Parafialny w Jedliczu
Kościół Parafialny w Jedliczu – w centrum Jedlicza znajduje się neogotycki kościół parafialny. Wybudowano go w 1925 roku według projektu krakowskiego architekta Jana Sas-Zubrzyckiego. Wykonał on dwa projekty przyszłego kościoła w wariantach z jedną i dwoma wieżami. W czasie, gdy budowano kościół, cała zabudowa rynku była parterowa, nietrudno sobie wyobrazić, jakie wrażenie robił kościół mierzący blisko 60 metrów wysokości. Niegdyś na „Górce kościelnej”, naprzeciwko dzisiejszego kościoła, stał drewniany kościółek, który spłonął w 1712 roku. Na jego miejscu w 1740 r. wybudowano również drewniany kościół, który rozebrano, w 1931 r. Dzisiaj w miejscu dawnego prezbiterium znajduje się krzyż. Wyposażenie ze starego kościoła stopniowo przenoszono do nowego. W latach 1958 - 1961 świątynia otrzymała piękną, bogatą polichromię według projektu malarza prof. Władysława Drapniewskiego. Ambonę, konfesjonały, dwa ołtarze, balaski, boazerię i lampy zaprojektował prof. Wiktor Zin z Krakowa. Na uwagę zasługują ołtarze boczne pochodzące z 1740 roku, a także płaskorzeźby i obrazy.
Pałac Stawiarskich
Pałac Stawiarskich - dumą jedliczan jest zespół pałacowo - parkowy. Reprezentacyjny pałac ziemiański został wybudowany przez Zofię i Wale­riana Stawiarskich w 1925 roku. Projektantem był Jan Sas Zubrzycki, pro­fesor Politechniki Lwowskiej. Budynek stanął obok starego dworu, frontem do ulicy i kościoła. W Pałacu Stawiarskich obecnie mieści się Liceum Ogólnokształcące im. Marii Konopnickiej. Wokół zachował się park krajobrazowy z kilkoma okazami starych dębów.
Dwór Łozińskich w Potoku
Dwór Łozińskich w Potoku - zbudowany z cegły dwór Łozińskich to jedno z ciekawszy miejsc w gminie Jedlicze. Jego powstanie datuje się na 1918 rok. Obecnie znajduje się tam siedziba Środowiskowego Domu Samopomocy.
Dwór Stojowskich w Jaszczwi
Dwór Stojowskich w Jaszczwi - murowana majętność rodziny Stojowskich powstała w drugiej połowie XVIII wieku (lata 1775- 1799). Dwór położony jest w otoczeniu kompleksu parkowo - ogrodowego. Obecnie mieści się tam Dom Ludowy i Biblioteka.
Kościół parafialny p.w. Św. Katarzyny
Kościół parafialny p.w. Św. Katarzyny- wzniesiony został w stylu późnobarokowym na miejscu stojącego tu od 1529 roku drewnianego kościoła pod wezwaniem Św. Stanisława. Obecna świątynia została rozbudowana w roku 1912 - połączono nawę z wolno stojącą dzwonnicą, podwyższono mury oraz wymieniono dachy. Kościół jest jednonawowy z dwoma kaplicami bocznymi. Nawa jest szersza i wyższa od prezbiterium. W ołtarzu głównym znajduje się uchodzący za cudowny obraz Matki Boskiej Jaśliskiej sygnowany w 1634 roku przez Petrusa Raphaela Burnathowicza z Brzozowa, a koronowany przez Papieża Jana Pawła II w czerwcu 1997 roku podczas mszy w Krośnie. W zachodnim ołtarzu bocznym znajduje się obraz Św. Tekli, który jak stwierdza napis, w cudowny sposób ocalał z pożaru plebanii w 1771 roku. W wieży kościoła wiszą trzy dzwony, z czego dwa pochodzą z XVII w.
Fragmenty murów obronnych -Jedlicze
Fragmenty murów obronnych – istniejących od 1595 roku. Dzięki tym murom w 1657 roku Jaśliska obroniły się przed siedmiogrodzkimi wojskami Rakoczego. Ślady murów widać jeszcze w terenie. Ich pozostałości rozebrano w latach siedemdziesiątych na budowę drogi i tylko małe fragmenty zachowały się we wschodniej części miejscowości. W chwili obecnej jedynie niewielki wał ziemny z wystającymi fragmentami kamieni w jednym miejscu wsi są jedynymi pamiątkami po murach wokół Jaślisk. W terenie znaleźć można ponadto ślad po baszcie.
Piwnice Jaśliskie
Piwnice Jaśliskie - znajdujące się pod ratuszem i okolicznymi zabudowaniami - dawniej składowano tam wino. Część z nich uległa zawaleniu, część zamurowaniu, część została zniszczona w trakcie budowy nowych obiektów. O piwnicach Jaśliskich krążą legendy - że są wielokondygnacyjne, że można nimi przejść z jednego końca miejscowości na drugi. Największe piwnice znajdują się pod ratuszem. Są to dwie komory, równolegle położone do siebie, o długości prawie 30 metrów i wysokości ponad 3 metrów. Jednak prawdziwe labirynty znajdują się pod szkołą.
Pomnik 600-lecia Jaślisk
Pomnik 600-lecia Jaślisk - znajduje się 100 metrów od rynku przy wylocie na Daliową. Postawiony został w 1966 roku według projektu artysty malarza prof. Stanisława Puchalika dla uczczenia 1000-lecia państwa Polskiego i 600-lecia Jaślisk.
Pomnik w nieistniejącej już wsi Jasiel
Pomnik w nieistniejącej już wsi Jasiel - pomnik upamiętniający tragiczne wydarzenia w Jasielu - zamordowanie żołnierzy WOP przez członków Ukraińskiej Powstańczej Armii.
Jeżowe Muzeum Chrystusa Frasobliwego
Jeżowe Muzeum Chrystusa Frasobliwego Muzeum Chrystusa Frasobliwego w Jeżowem zajmuje pomieszczenia najstarszego budynku murowanego w gminie Jeżowe, czyli dawnej plebanii parafii Narodzenia NMP w Jeżowem, która powstała w latach 1823-1824. Obiekt ten wpisano do rejestru zabytków 22 stycznia 2009 roku. Muzeum jest jedyną placówką muzealną w Polsce, która posiada tak wielką liczbę figur Chrystusa Frasobliwego. W muzeum znajdują się też figury różnych świętych. Wszystkich figurek w jeżowskim muzeum jest ponad 600. Wspomnieć należy także o pokaźnej kolekcji obrazów. Założycielem muzeum, a zarazem głównym kolekcjonerem eksponatów był - zmarły w 2008 roku ks. Ludwik Bielawski - długoletni proboszcz parafii Narodzenia NMP. Kapłan stworzył tę placówkę w latach 90. XX wieku.
Jeżowe Cmentarzysko kurhanowe
Jeżowe Cmentarzysko kurhanowe Cmentarzysko kurhanowe w Jeżowem pochodzi prawdopodobnie ze schyłku neolitu, lub wczesnej epoki brązu. Składa się ono z 23 kopców różnej wielkości. Porastający je las przyczynił się do jego częściowego zniszczenia, głównie podczas wycinki drzew. Do rejestru zabytków zostało wpisane 27 sierpnia 1991 roku.
Jeżowe Pomnik poległych
Jeżowe Pomnik poległych Pomnik Poległych w Jeżowem zlokalizowany jest na jeżowskim cmentarzu. Został wybudowany w 1992 roku, a następnie poświęcony przez bpa sandomierskiego Edwarda Frankowskiego. Autorem i twórcą pomnika jest Piotr Kida - absolwent ASP w Krakowie. Pomnik tworzą: na wzniesieniu modlący się przed krzyżem żołnierz, natomiast poniżej znajdują się groby poległych i pomordowanych w latach 1918-1988. Ze względu na lata śmierci żołnierzy, pomnik nazwano Pomnikiem Poległych, pomimo, że sam autor nazwał go Pomnikiem Żołnierzy września 1939
Kościół p.w. NSPJ w Kamieniu
Kościół p.w. NSPJ w Kamieniu - przez ponad trzysta lat mieszkańcy Kamienia nie posiadali własnego kościoła, ani parafii i przynależeli do sąsiednich parafii w Górnie i Jeżowem. Pierwsze plany utworzenia parafii w Kamieniu zainicjowane były przez władze austriackie, lecz nie zostały one zrealizowane. Konsystorz biskupi w Przemyślu wysunął szereg zastrzeżeń. Trudność stanowiły także dominia, które nie zawsze spieszyły z wydatkami na budowę nowych kościołów. Chłopi zaś, pomimo chęci byli zbyt biedni by podjąć się realizacji tego zadania.
Pałac myśliwski w Morgach
Pałac myśliwski w Morgach - własność hrabiostwa Ressequierów. Na majątek składał się pewien obszar gruntów, dwór zwany pałacem, ale większość powierzchni zajmowały lasy. Po wyjeździe hrabiostwa z Niska, w Morgach rezydował syn - hrabia Rudolf, który w strukturach powiatowych władz w Nisku był aktywnym gospodarzem i politykiem. Pod koniec sierpnia 1914r. został powołany na przewodniczącego nowopowstałej organizacji politycznej - Powiatowego Komitetu Narodowego. Był to okres I wojny światowej i działań frontowych wzdłuż Sanu. Po napadzie na jego siedzibę i rodzinę, hrabia podjął decyzję o opuszczeniu Galicji. Sprzedał majątek w Morgach Polakowi, baronowi Janowi Götz - Okocimskiemu i w 1918r. wyjechał do Wiednia. Pałacyk to prostokątna, piętrowa budowla, nakryta dwuspadowym dachem i opatrzona w narożu wieżą zdobioną u szczytu blankami. Przed fasadą wysunięta jest parterowa dobudówka zwieńczona blankami, w której umieszczono główne wejście. Zewnętrzne elewacje o kondygnacjach wydzielonych wąskimi pasami gzymsów zdobią płaskie obramienia otworów okiennych i szerokie lizany opinające naroża wszystkich części i dzielące pola dłuższych elewacji. Obok pałacyku znajduje się dębowa aleja.
Pomnik upamiętniający bitwę pod Grunwaldem
Pomnik upamiętniający bitwę pod Grunwaldem - pomnik z kamienia wybudowany w 1910r. dla uczczenia rocznicy zwycięstwa pod Grunwaldem. Na wniosek Stowarzyszenia Patriotycznego „Sokół" w Kamieniu - Rada Gminy, z wójtem Jakubem Łachem i zastępcą Marcinem Szewczykiem, uczciła pięćsetną rocznicę zwycięstwa nad Krzyżakami poświęcając ufundowany pomnik. W uroczystość odsłonięcia pomnika wystawiona została sztuka „Racławice". W okresie okupacji hitlerowskiej z polecenia proboszcza ks. Gębskiego, tablica pamiątkowa pomnika została wymontowana przez Feliksa Dudzika i Andrzeja Kumięgę i ukryta w budynku dzwonnicy przy kościele. Po wojnie tablica została ponownie umieszczona na pomniku. W 1977r. pomnik został odnowiony. Drewniany krzyż zastąpiono betonowym oraz dokonano ogólnej renowacji zachowując przy tym pierwotny kształt. Remont wykonał Jan Henryk Rurak pod nadzorem architekta Arnolda Barańskiego i gminnego inspektora ds. budownictwa Romana Małysy.
Kapliczka-Gmina Kamień
Kapliczka - murowana kapliczka wybudowana w 1882r. przez Walentego Bochenka. Była to największa kapliczka jak na ówczesne czasy. Walenty i jego żona Katarzyna przeżywali wielką tragedię, ponieważ sześcioro ich dzieci zmarło niedługo po urodzeniu. Dopiero ich siódme dziecko, córka Regina utrzymała się przy życiu. I właśnie w dowód wdzięczności za córkę, małżeństwo wybudowało kapliczkę, gdzie przez 123 lata odbywały się nabożeństwa majowe. Po śmierci Walentego i Katarzyny kapliczką opiekowała się Regina oraz jej mąż Wojciech Czubat, a następnie synowa Reginy Stefania wraz z mężem Julianem Czubatem. W kapliczce znajdował się zabytkowy obraz i krzyż. W czasie wojny pewien żołnierz zabawiał się strzelaniem do owej rzeźby Jezusa, utrącając Mu rękę. Żołnierz wyjechał wkrótce na front wschodni, z którego wrócił jako kaleka bez ręki. Po pewnym czasie krzyż został niestety skradziony. Po śmierci Juliana i Stefanii opiekę nad kapliczką przejęli Emilia i Lesław Pirogowie. Przenieśli oni ją w inne miejsce i wykonali prace remontowe. Odnowioną kapliczkę 1 maja 2005r. poświęcił ks. Tadeusz Wójcicki.
Kapliczka -Kamień
Kapliczka - murowana kapliczka liczy przeszło 50 lat i została wybudowana przez Józefa Kumięgę. W oszklonym wgłębieniu znajduje się obraz przedstawiający Św. Rozalię, która trzyma w ręku czaszkę - patronka chroni przed chorobami zakaźnymi. Przed wojną w miejscu kapliczki stał drewniany krzyż, lecz Niemcy w czasie wojny wyrwali go i zniszczyli.
Krzyż-KAMIEŃ
Krzyż - jest to metalowy krzyż na betonowym cokole z oszklonym wgłębieniem, w którym znajduje się figura Chrystusa. Krzyż wybudowany został po I wojnie światowej przez rodzinę Halickich z wdzięczności Bogu za to, że jak nieliczni mieszkańcy Podlesia posiadają pole sięgające aż po drogę w Kamieniu. W późniejszych latach pole przekazali córce i obecnie figura znajduje się na polu należącym do Rodzeniów. Mieszkańcy Kamienia twierdzili, że po wybudowaniu krzyża ustały spory i kłótnie między.
Rezerwat Przyrody Nieożywionej \"Gołoborze\"
Rezerwat powstał w roku 1960. Ochroną objeto naturalne rumowisko skalne zarastające lasem jodłowo-bukowym. Gołoborze zajmuje obszar około 14ha. Leży pomiędzy Rabem a Bystrem.
Rezerwat Florystyczny \"Olcha kosa\" w Stężnicy
Rezerwat powstał w roku 1974 na stokach Markowskiej. Zajmuje powierzchnię 2ha. Został utworzony dla ochrony stanowisk olszy zielonej. Olsza stanowi charakterystyczny gatunek górki, wschodnio-karpacki. W Bieszczadach występuje przeważnie w rejonach połonin.
Rezerwat \\\"Worownikówka we wsi Jabłonki
Rezerwat został utworzony w 1989 roku. Ma on powierzchnię około 15ha. Powołano go do ochrony jako las jodłowo-bukowego z cisem.
Klasztor Sióstr Nazaretanek
Perłą gminy jest Klasztor Sióstr Nazaretanek miejsce internowania Prymasa 1000-lecia Stefana Wyszyńskiego. Tu kilkakrotnie przebywał ks. Karol Wojtyła, późniejszy Papież Jan Paweł II. Klasztor sióstr Nazaretanek w Komańczy, znajduje się w dolnej części wsi, przy wyjeździe w kierunku Rzepedzi. Idąc lub jadąc od strony stacji PKP Komańcza, należy skręcić pod drugi z kolei wiadukt kolejowy, znajdujący się po lewej stronie szosy.Pełna nazwa znajdującego się w Komańczy klasztoru to: Klasztor Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu, stąd potoczna nazwa "Nazaretanki". Zgromadzenie to zostało powołane już w roku 1875 przez Franciszkę Siedlecką w Rzymie. Celem owego zgromadzenia jest szerzenie Miłości Bożej wśród ludzi, ze szczególnym uwzględnieniem rodzin.
XIX wieczne cerkwie Gminy Komańcza
Elementem pejzażu kulturowego Gminy Komańcza są XIX wieczne cerkwie i kapliczki połemkowskie. Cerkwie znajdują się w miejscowościach : Wisłok Wielki, Komańcza, Radoszyce, Smolnik, Rzepedź, Turzańsk, Szczawne. Z czego w miejscowości Komańcza są dwie; pierwsza to cerkiew z XIX wieku, która w latach sześćdziesiątych przekazana została wyznawcom prawosławia (spłonęła 13 września 2006r) druga to współczesna cerkiew greckokatolicka z przeniesionymi elementami cerkwi z Dudyniec.
Ścieżka dydaktyczno- przyrodniczo- historyczna po Komańczy
Trasa ścieżki liczy 7 km i rozpoczyna się od cerkwi greckokatolickiej, następnie można zobaczyć: cerkiew prawosławną, miejsca osobliwości przyrodniczych, panoramę Komańczy z platformy widokowej klasztor SS. Nazaretanek, miejsce katastrofy samolotu z okresu II wojny światowej, dalej miejsce masowego mordu ludności romskiej również z okresu II wojny światowej. Trasa ścieżki kończy się przy kościółku rzymskokatolickim w centrum Komańczy. Przez teren gminy przebiegają również liczne szlaki turystyczne np.„Szlak Ikon doliną Osławy",„Szlak Architektury Drewnianej", oraz Trans-graniczna Trasa Rowerowa, która przez przejście graniczne w Radoszycach łączy Polskę ze Słowacją. Dopełnieniem atrakcji turystycznych jest kursująca w okresie letnim z Majdanu do Woli Michowej Bieszczadzka Kolejka Leśna. Dzięki staraniom samorządu Gminy Komańcza oraz Fundacji Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej w 2007 roku zostanie przywrócony do użytku kolejny odcinek trasy z Woli Mchowej do Łupkowa. Również funkcjonujące na terenie gminy trzy przejścia graniczne ze Słowacją; samochodowe w Radoszycach, kolejowe w Łupkowie i piesze w Balnicy stanowią o atrakcyjności turystycznej gminy.
Cerkiew św. Dymitra w Radoszycach
Cerkiew jest drewniana, trójdzielna, z trzema wieżami zwieńczonymi cebulastymi hełmami. We wnętrzu zachowało się wiele elementów oryginalnego wyposażenia, w tym ikonostas i ołtarz główny oraz ołtarz boczny z ikoną patrona cerkwi, zaś na chórze - malowidło przedstawiające cerkiew oraz Łemka w trakcie zbierania zboża. Na teren cerkwi prowadzi murowana brama-dzwonnica z pocz. XX wieku, zwieńczona trzema hełmami o formie podobnej do kopuł cerkwi. W najbliższym otoczeniu świątyni znajdował się cmentarz, z którego pozostał jeden nagrobek z 1868. W Radoszycach znajdowała się również kaplica greckokatolicka, zniszczona po 1945.
Smolnik. Cerkiew z 1806 roku.
Jednym z ciekawszych zabytków doliny Osławy, zachowanych w zadowalającym po dziś dzień stanie jest z pewnością cerkiew greckokatolicka w Smolniku nad Osławą. Warto tu zajrzeć, czy to przemierzając wzdłuż dolinę Osławy, czy też zboczyć choć na chwilę z trasy Komańcza - Cisna.Cerkiew znajduje się ok. 2km od szosy głównej, mniej więcej w centrum Smolnika. 200m wcześniej kończy się asfalt. Obiekt ulokowany jest na niewielkim wzgórzu, po prawej stronie drogi, prowadzi do niego wydeptana ścieżka.Obok cerkwi znajduje się murowana dzwonnica na rzucie kwadratu o baniastym zwieńczeniu zakończonym krzyżem. Solidna konstrukcja pozwoliłaby na zawieszenie dzwonu o dużej masie - uchwyt od takiego dzwonu leży obok dzwonnicy a druga część zawieszona jest na belce obok dzwonów. Obecnie zawieszone są dwa mniejsze dzwony. Wokół cerkwi dawny oraz dzisiejszy (czynny) cmentarz
Szczawne. Cerkiew z 1889 roku.
Cerkiew greckokatolicka (ob. prawosławna) w Szczawnem wzniesiona została w latach 1888-1889 przez cieślę Hojsana z Płonnej. Konsekrowana pw. Zaśnięcia Bogurodzicy (Matki Bożej). Świątynia ulokowana na wzgórzu, ok. 150m od szosy Szczawne - Rzepedź, nieopodal przejazdu kolejowego. Charakterystyczne dachy koloru zielonego widoczne są już z daleka - jeśli jedziemy od strony Rzepedzi.Obiekt reprezentuje typ północno-wschodni cerkwi łemkowskiej w wariancie wieżowym. W pobliżu cerkwie tego typu spotkać można jeszcze m.in. w Radoszycach oraz Wisłoku Wielkim.
Turzańsk. Cerkiew z 1803 roku.
Cerkiew prawosława w Turzańsku wzniesiona została z drewna w 1803 r. Jednak zapiski świadczą o istnieniu świątyni już w 1526 r. Świątynia wzniesiona na planie krzyża, z dwiema zakrystiami po obu stronach prezbiterium, pięciokopułowa. Nad sanktuarium, nawą i babińcem kopuły ośmiopolowe na pendentywach. W pozostałych pomieszczeniach stropy płaskie. Trójstrefowy ikonostas pochodzi z pierwszej połowy XIX w., a ołtarze boczne z początku XIX w. Ikony pędzla J. Bakowczyka (1895 r.). Przed cerkwią stoi trójkondygnacyjna dzwonnica (1817 r.), zwieńczona cebulastym hełmem. Jest najstarszą tego typu budowlą na Łemkowszczyźnie.
Komańcza. Nowa Cerkiew.
Greckokatolicka cerkiew parafialna pw. Opieki Matki Bożej. Została ona przeniesiona ze wsi Dudyńce w 1988 roku i ustawiona na piętrowej murowanej podstawie. Przy cerkwi znajdowało się do niedawna muzeum kultury łemkowskiej, jednak brak miejsca spowodował, że zostało ono zlikwidowane. Sprzęt codziennego użytku Łemków, który znajdował się w muzeum, został częściowo przeniesiony do skansenu w Sanoku, a częściowo rozdany ludziom.
Pomniki przyrody- Gmina Korczyna
Pomniki przyrody - jest to forma ochrony pojedynczych tworów przyrody ożywionej (najczęściej drzewa) i nieożywionej (skały, jaskinie, źródła, wodospady) ze względu na ich szczególne walory naukowe, estetyczne, historyczne, krajobrazowe czy pamiątkowe. Pomniki przyrody to ważne komponenty lub uzupełnienia wielkoprzestrzennego systemu obszarów chronionych jako osobliwości przyrodnicze, obiekty rzadkie, imponujące urodą i wiekiem i przez to godne zachowania dla przyszłych pokoleń. Ich liczba na obszarze Gminy nie jest imponująca. Zarejestrowano, bowiem zaledwie 6 pomników przyrody, w tym 2 pomniki przyrody ożywionej (drzewa) oraz 4 pomniki przyrody nieożywionej (skały). Najwcześniej, bo 1953 r. uznanym pomnikiem został dąb szypułkowy „Poganin” w Węglówce tuż przy kościele, nad brzegiem Czarnego Potoku. Jest najdoskonalszym drzewem naszej części Karpat. Ten liczący 891 cm obwodu „kolos” jest w znakomitej kondycji i stanowi świetną ozdobę dawnej cerkwi, obecnie kościoła. Jego nazwa sugeruje, że rósł tu już, zanim przyszli na ten teren pierwsi wyznawcy chrześcijaństwa. Kolejne pomnikowe drzewo to dąb szypułkowy rosnący również w Węglówce na posesji Państwa Teresy i Andrzeja Szewerniak. Drzewo liczy ok. 200 lat, o wys. 15 m i obwodzie 440 cm. Chroniony od 1992 roku jest przedmiotem dumy swych właścicieli. Natomiast pozostałe 4 pomniki to skałki – twory przyrody nieożywionej, wszystkie zlokalizowane w lesie na terenie Woli Komborskiej. Chronione od 1963 roku są też: • 3 skałki na „Łupanej Górze” • grupa 6-ciu skałek na wzgórzu „Trzeci Dział” • grupa 15-tu skałek w południowej części tzw. „Lasu Pałki”. Wyjątkowo oryginalną formą jest tu skałka, która ze względu na swój kształt (przypomina dawna wojskową czapkę) zwana jest „Konfederatką”. • skałka na „Piaskowej Górze” zwana „Maczugą” o charakterystycznym kształcie i bogatym urzeźbieniu powstałym w wyniku erozji. Niemal wszystkie skałki są oryginalne i bogato wymodelowane. Kształt i rzeźba oraz rozmiary były wystarczającym argumentem do uznania ich za zabytek skalny - za pomnik przyrody. Są one obok Prządek charakterystycznym elementem krajobrazu Pogórza Strzyżowsko-Dynowskiego. Stanowisko dokumentacyjne - to nowa kategoria ochrony przyrody nieożywionej zajmująca małą powierzchnię porównywalną z pomnikiem przyrody. Stanowisko dokumentacyjne obejmują utwory geologiczne ważne dla nauki i dydaktyki, obiekty przyrody nieożywionej, które dokumentują ważne etapy rozwoju budowy geologicznej regionu i procesy formowania jego rzeźby. Elementy stanowiące ich merytoryczną treść mogą być odsłonięte i dostępne do obserwacji, pokryte zwietrzeliną, glebą albo utworami pokrywowymi o małej miąższości. Na walory przyrodnicze Pogórza Karpackiego składa się interesująca rzeźba terenu, cenne zbiorowiska roślinne, bogata fauna, malownicze skałki piaskowcowe, liczne zabytki kultury materialnej oraz najmniej znane i niedoceniane podziemne obiekty - jaskinie i sztolnie. Jaskinie powstały w wyniku powierzchniowych ruchów mas skalnych lub procesów erozyjno – wietrzeniowych. Sztolnie to wyrobiska podziemne powstałe w wyniku eksploatacji płytko występujących surowców np. kamienia. Na obszarze Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego zajmującego centralną część Pogórza zainwentaryzowano ogółem 14 jaskiń oraz 13 sztolni. Wśród obiektów jaskiniowych przeważają na terenie parku jaskinie erozyjno - wietrzeniowe w formie wysokich i wąskich korytarzy. Najciekawszymi i największymi obiektami są tzw. „Mohutna Szczelina” o długości 21 m oraz „Jaskinia Garaż” mająca 14 m długości, obie w Czarnorzekach. Spośród 13 sztolni, 11 z nich zlokalizowanych jest w masywie Królewskiej Góry od strony Węglówki oraz 2 na zboczach Suchej Góry nad Czarnorzekami. Są działalnością niegdyś górniczej działalności mieszkańców Węglówki i Czarnorzek tzw. Zamieszańców. Wydobywali oni gruboziarnisty piaskowiec ciężkowicki, doskonały materiał do obróbki na nagrobki, krzyże i kapliczki przydrożne, elementy budowlane itp. Z uwagi na niekorzystną budowę geologiczną, większość sztolni jest obecnie pozawalana, a podziemia te przypominają czasami korytarze jaskiniowe i są często mylnie brane za naturalne jaskinie. Zdecydowana większość jaskini i sztolni (24 obiekty) zlokalizowana jest na terenie lasów w Nadleśnictwie Dukla, jedynie 3 obiekty położone są na gruntach prywatnych. Uwzględniając natomiast lokalizację podziemnych obiektów pod względem administracyjnym, to 23 obiekty leżą na terenie gminy Korczyna w Węglówce i Czarnorzekach, a pozostałe 4 obiekty w gminie Wojaszówka - w Łączkach Jagiellońskich. Z racji osobliwej wartości zespół sztolni w Węglówce oraz zespół sztolni w Czarnorzekach zostały objęte ochroną prawną jako stanowiska dokumentacyjne. Sztolnie w Węglówce objął ochroną w 1998 r. były wojewoda krośnieński, natomiast sztolnie w Czarnorzekach Uchwałą Rady Gminy w Korczynie w 2001 r. stały się obiektami chronionymi. Podziemne obiekty, a szczególnie sztolnie cechuje specyficzny mikroklimat, w miarę stała temperatura, wysoka wilgotność, brak światła, co sprzyja bytowaniu wielu gatunkom fauny. Najciekawszą grupę spośród niej stanowią nietoperze . Dla załagodzenia skutków środowiskowych, wynikających z penetracji turystów zostały wytyczone ścieżki przyrodnicze, które pozwalają na właściwe ukierunkowanie ruchu turystycznego oraz umożliwiają efektywne korzystanie z najpopularniejszej formy rekreacji - jaką jest turystyka piesza. Ten rodzaj turystyki sprzyja utrwalaniu pozytywnego stosunku człowieka do środowiska i kształtowania właściwego typu zachowań w stosunku do niego. korczyna
Zamek Kamieniec
Potężna kamieniecka warownia leży na dawnym szlaku handlowym łączącym Polskę z Węgrami. Powstała za czasów Kazimierza Wielkiego i w 1348 roku, jak podają źródła, stanowiła własność królewską. Pod koniec XIV w. Władysław Jagiełło przekazał zamek swemu rycerzowi Klemensowi z Moskorzewa za męstwo w wojnie z Krzyżakami. Od rycerza tego, pana na Kamieńcu, wziął swój początek ród Kamienieckich. Gotycki zamek wzniesiony na samym szczycie wzgórza (obecnie zamek górny) został rozbudowany w połowie XV w. — dobudowano wówczas część zamku położoną nieco niżej, tzw. zamek dolny. W 1530 roku borykający się z kłopotami finansowymi Kamienieccy sprzedali tę część rezydencji Sewerynowi Bonerowi, głównemu bankierowi Zygmunta I. Z czasem, jako wiano, stała się ona własnością Firlejów. Zamek górny pozostał w rękach Kamienieckich do 1601 r., kiedy to nabyli go Skotniccy. Te dwa rody (Skotniccy i Firlejowie) nie potrafiły żyć ze sobą w zgodzie. Spór o mur graniczny, studnię, kaplicę i pola uprawne trwał przez wiele lat, aż… zakończył go ślub Mikołaja Firleja z Zofią Skotnicką. Po latach nasz znakomity komediopisarz hr. Aleksander Fredro wykorzystał wątki sąsiedzkich swarów do napisania “Zemsty” - rody stały się bohaterami literackimi, a mur graniczny istnieje do dziś jako turystyczna atrakcja. W niedługim czasie po tych wydarzeniach, zamek, który przybrał renesansowy charakter, stracił swoją świetność.
Ścieżka turystyczna „Przy zamku Kamieniec”
„Przy zamku Kamieniec” - początek i koniec ścieżki znajduje się przy ruinach Kamieńca. Czas przejścia ok. 1,5 godz. Na trasie znajduje się 6 przystanków. Do najciekawszych obiektów na ścieżce zaliczyć można: niewielką jaskinię “Smoczą Jamę”, stanowisko czynnej ochrony płazów, mogiłę zbiorową z 1831 r. (ofiary epidemii cholery), grupę pomników daglezji, sosnę wejmutkę oraz interesujące gatunki roślin i zwierząt.
Ścieżka turystyczna „Czarnorzeki – Dział”
„Czarnorzeki – Dział” - ścieżka oddalona na wschód od Prządek ok. 1,5 km. Trasa ma kształt pętli o długości 1,5 km, 4 przystanki z tablicami informacyjnymi. Ze ścieżki można dojść do punktu widokowego na Dziale (516 m), z którego zachwyca przepiękny widok na Beskid Niski, Doły Jasielsko-Sanockie oraz wiele miejscowości. Przy tzw. inwersji powietrza (zdarza się to kilka razy w roku) z tego miejsca można dostrzec Wysokie Bieszczady oraz Tatry.
Ścieżka turystyczna „Zamek Kamieniec – Prządki”
„Zamek Kamieniec – Prządki” - ścieżka o długości 1,5 km, łączy dwie największe atrakcje Pogórza, tj. Prządki i zamek Kamieniec. Na trasie 6 przystanków z ciekawymi informacjami np. przyrody, lasów, prehistorii i geologii. Okolice Prządek to jeden z najbardziej atrakcyjnych obiektów wspinaczkowych w Karpatach Polskich za wyjątkiem Tatr i Pienin. Wspinać można się po skałach w sąsiedztwie Kamieńca oraz na ścianie skalnej odległej na wschód od Prządek ok. 1,5 km (najbliżej dojść z parkingu przy kościele w Czarnorzekach, ok. 300 m). Skały i ściana wyposażone są w stałe punkty asekuracyjne - ringi. Wspinaczka w rezerwacie Prządki jest zabroniona.
Ściezka turystyczna „Strzelnica – Sucha Góra”
„Strzelnica – Sucha Góra” – ścieżka turystyczna o długości 2 km przebiegająca w niezwykle malowniczym terenie. Ma ona swój początek na parkingu w Czarnorzekach obok kościoła. Na trasie ścieżki oraz w niej niewielkiej odległości, zobaczymy: podziemne wyrobiska kamienia (sztolnie) będące miejscem hibernacji nietoperzy, dwie jaskinie erozyjno – wietrzeniowe zwane „Mohuta Szczelina” o długości 21 m i „Jaskinia Garaż” o długości 14 m, pomnik przyrody źródło Mieczysław. Ścieżka kończy się na szczycie Suchej Góry.
Ścieżka turystyczna „Trzy wody”
„Trzy wody” - ścieżka długości 2 km, biegnąca przez urocze tereny Komborni - Granice Górne. Na trasie znajdują się trzy przystanki z tablicami informacyjnymi. Przy trzeciej tablicy informacyjnej znajduje się pomnik przyrody „Wodospad trzy wody”. Powstał na warstwie piaskowca w otoczeniu zwartego drzewostanu jodłowo-bukowego. Jest to jeden z nielicznych wodospadów skalnych objętych ochroną prawną na terenie województwa podkarpackiego.Na szlaku znajdują się „Zaginione skałki”, są to wychodnie skalne odsłaniające się z warstw piaskowców ciężkowickich. Także można zobaczyć okazałe modrzewie, sosnę czarną oraz drzewa żywicowane na których są ślady nacięć wykonane ostrym narzędziem.
Kapliczka - Kombornia
Murowana kapliczka znajduje się po lewej stronie drogi prowadzącej do Jabłonicy Polskiej. Brak informacji o roku budowy.
Kapliczka - Korczyna
Kamienna kapliczka wzniesiona prawdopodobnie w roku 1807. Znajduje się przy ulicy Akacjowej.
Cerkiew pw. św. Michała Archanioła
urowana cerkiew pw. św. Michała Archanioła jak podają najnowsze opracowania została wzniesiona w latach 1914 - 1917. Cerkiew została wybudowana przez ludność ruską nazwaną przez etnografów "Zamieszańcy". Obecnie spełnia funkcję kościoła pw. Niepokalanego Serca NMP. Jej projektantem był Wasylij Nahirnyj, absolwent Politechniki Lwowskiej, autor ponad 200 zrealizowanych projektów cerkwi. Cerkiew w Krasnej zaprojektowana jest zgodnie z wytycznymi soboru z 1891roku. Zbudowana na planie krzyża, prezbiterium skierowane w stronę wschodu, wejście po przeciwległej stronie. Centralną część stanowi nawa główna - po lewej i prawej stronie w ramionach krzyża znajdują się wyraźnie mniejsze od głównej nawy boczne. Wysoko wznoszą się trzy wieże uwieńczone charakterystycznymi dla architektury cerkiewnej kopułami, na których szczytach znajdują się metalowe krzyże. Do wnętrza wiedzie główne wejście od strony zachodniej. Dawny babiniec teraz określa się mianem przedsionka pod chórem. Nad nim znajduje się miejsce przeznaczone dla chóru gdzie podziwiać można zabytkowy, późnobarokowy prospekt organowy z końca XVIII wieku, trójdzielny z rzeźbą św. Michała Archanioła w zwieńczeniu (pochodzi z kościoła w Czudcu). Na wprost, na końcu nawy głównej znajduje się prezbiterium z ołtarzem głównym. Po lewej i prawej stronie prezbiterium znajdują się drzwi prowadzące do zakrystii (diakonikon i prothesis). Podejrzewa się, że pierwotne wyposażenie i wystrój wnętrza cerkwi były bardzo bogate i piękne ze względu na fakt, że wszelkie obrazy, ikony, dekoracje ( w tym ołtarze, ambona, chorągwie) i inne zostały przeniesione ze starej cerkwi. Jednakże dobra te zostały zabrane przez wysiedloną w lipcu 1945 roku ludność . Pierwsza msza w obrządku rzymskokatolickim została odprawiona we wrześniu 1945 roku. Przez kolejne dwa lata nieregularnie msze święte odprawiał ksiądz dojeżdżający z Lutczy. Następnym krokiem było ustanowienie wikariatu eksponowanego probostwa w Lutczy. Ekspozytem filii w Krasnej został mianowany kapelan AK ks. Józef Zuba. Wyposażenie niezbędne do sprawowania mszy św. wypożyczono z parafii sąsiednich. Wraz z upływem czasu parafianie odnawiali sukcesywnie swoją świątynię. Generalny remont przypada na lata 90-te XX wieku, kiedy kościół otynkowano, odnowiono poszycie dachowe, wykonano malowanie wewnątrz świątyni. Wykonano nowe ławki, ołtarze oraz centralne ogrzewanie.
Kapliczka -Korczyna
Murowana kapliczka znajduje się na ulicy Podzamcze. Brak informacji o roku budowy.
Kapliczka -Iskrzynia
Kamienna kapliczka prawdopodobnie została wzniesiona w roku 1919. Znajduje się po lewej stronie drogi prowadzącej do Rzeszowa.
Kapliczka-Kombornia
Kamienna kapliczka wzniesiona w roku 1901. Znajduje się po lewej stronie drogi prowadzącej do Korczyny.
Cmentarz greckokatolicki - Czarnorzeki
Kilka nagrobków cmentarza greckokatolickiego znajduje się w sąsiedztwie współczesnego cmentarza parafialnego.
Kapliczka -Korczyna
Murowana kapliczka wzniesiona w roku 1910. Znajduje się przy ulicy Miodowej.
Kapliczka -Korczyna
Kamienna kapliczka wzniesiona w roku 1923. Znajduje się przy ulicy Szeptyckiego, po lewej stronie drogi prowadzącej do Krosna.
Kapliczka - Iskrzynia
Murowana kapliczka znajduje się po prawej stronie drogi prowadzącej do Haczowa, 50 metrów od skrzyżowania. Brak informacji o dacie budowy.
Kapliczka - Wola Komborska
Kamienna kapliczka znajduje się po lewej stronie drogi prowadzącej do Rzeszowa, przy źródle św. Jana z Dukli. Brak informacji o roku wzniesienia.
Kaplica zamkowa - Korczyna
Pierwsza kaplica zamkowa poświęcona została 10 października 1402 roku przez biskupa Macieja Janinę, drugą erygowano ok. roku 1530. Obie kaplice były przenoszone przez cały okres historii zamku w różne miejsca. Ta została odkopana w 1996 roku i trwają prace nad jej rekonstrukcją. Przez kilka wieków kamienieccy byli kolatorami kościoła Franciszkanów w Krośnie. Święty Jan z Dukli jako gwardian franciszkański najprawdopodobniej odprawiał msze w tej kaplicy.
Kapliczka - Wola Kobmorska
Kamienna kapliczka znajduje się w przysiółku Kretówki. Brak informacji o roku budowy.
Kapliczka - Korczyna
Kamienna kapliczka wzniesiona w roku 1882. Znajduje się na skrzyżowaniu ulic Pelczara i Dolińskiej.
Mogiła z I wojny światowej - Iskrzynia
Mogiła z I wojny światowej. W celu dotarcia na miejsce należy skręcić w prawo za kościołem w Iskrzyni - jadąc w stronę Rzeszowa. Następnie trzymać się prawej strony drogi i jechać 200 metrów wzdłuż Wisłoka. Po przejechaniu mostem i dotarciu do ostrego zakrętu w lewo, należy iść prosto polną drogą kilkadziesiąt metrów - zobaczymy krzyż i kilka krzewów.
Kapliczka św. Marcina - Iskrzynia
Murowana kapliczka św. Marcina została wybudowana około roku 1800 przez Pawła Naygbara – wójta Iskrzyni. Kapliczka była usytuowana przy wiejskiej ścieżce, która przebiegała wzdłuż wysokiej skarpy i tworzyła urwisty brzeg Wisłoka. W roku 2003 została przeniesiona i przebudowana. Obecnie znajduje się przy ulicy Ogrodowej obok domu numer 22.
Kapliczka św. Tekli - Kombornia
Murowana kapliczka św. Tekli wzniesiona w roku 1806. Znajduje się po prawej stronie drogi prowadzącej do Korczyny.
Kościół pw. Matki Bożej Pocieszenia
Nowy kościół w Komborni został zbudowany w stylu polsko-nadwiślańskim, z cegły fugowanej w roku 1933. Posiada trzy nawy. Wznosi się na cokole z piaskowca. Wymiary kościoła: 43,86 m długości, 18,22 m szerokości. Od frontu posiada trójłukowy krużganek wykonany z piaskowca. Dach ostry, pokryty blachą ocynkowaną. Kalenica główna zakończona jest kamienną sygnaturą. Szczyty dachu i sygnatura zwieńczone są krzyżami kowalskiej roboty. Wewnątrz kościoła są trzy ołtarze: ołtarz wielki w prezbiterium oraz dwa ołtarze w nawach bocznych. Obydwa ołtarze boczne są jednokondygnacyjne z dwiema parami kolumn wspierającymi belkowanie, ujęte ażurowymi uchami, w zwieńczeniu znajdują się wazony. W latach 1954-57 artysta malarz Stanisław Jakubczyk z Lubatowej wykonał w całym kościele polichromię. Treść jej stanowią sceny biblijne, postacie świętych, a także ozdobne motywy roślinne, greckie znaki oznaczające "Imię Jezus" (ICQUS - Jezus Chrystus Syn Boga Zbawca, od gr. "ryba") W prezbiterium po lewej stronie, nad wejściem do zakrystii, znajduje się wizerunek przedstawiający Dzieciątko, Marię i Józefa w stajence betlejemskiej, a hołd i dary Nowonarodzonemu składają dzieci i młodzież parafii Kombornia. U dołu napis: "Znaleźli Maryję i Dziecię leżące w żłobie". Powyżej, w tarczach herbowych, nowy kościół w Komborni i wizerunek Matki Bożej Pocieszenia. Bliżej głównego ołtarza znajdują się postacie ewangelistów: Marka i Mateusza. Po prawej stronie prezbiterium widzimy hołd wszystkich stanów komborskiego ludu wraz ze św. Augustynem i św. Moniką składany Matce Bożej Pocieszenia i napis: "Hołd Ci niesiem uwielbienia". Powyżej, w tarczach herbowych, sanktuarium i obraz jasnogórski. Analogicznie do lewej strony namalowane zostały wizerunki ewangelistów: Łukasza i Jana. Po tej samej stronie, w "ślepym" oknie znajduje się polichromia przedstawiająca bł. Jana z Dukli i napis: "A odpocząwszy w Komborni, ruszył w stronę Lwowa". W nawie głównej, nad łukami po lewej i prawej stronie przedstawione są sceny biblijne dotyczące życia Matki Bożej i Jej świąt. Po prawej zaś stronie następujące wizerunki: Niepokalane Poczęcie, Narodzenie Marii, Ofiarowanie Matki Bożej, Zwiastowanie. Po lewej: Wniebowzięcie, Matka Boża Bolesna, Ofiarowanie Pana Jezusa, Narodzenie Pana Jezusa. Na wysokości witraży znajdują się tarcze herbowe z sanktuariami i wizerunkami Matki Bożej w tych sanktuariach. Po prawej stronie: Ostra Brama, Kalwaria Zebrzydowska, Tarnobrzeg, Tuchów. Po lewej stronie: Kalwaria Pacławska, Leżajsk, Stara Wieś, Tarnowiec. Nad wejściem na chór takie samo przedstawienie starego kościoła w Komborni. W przedsionku kościoła artysta ukazał postacie św. Andrzeja Boboli i św. Marcina. W latach 70-tych, kiedy proboszczem w Komborni był ksiądz Mieczysław Drapała, ufundowano i wykonano witraże w oknach świątyni. Fundatorami witraży był ks. Mieczysław Drapała i parafianie komborscy. Projekt witraży wykonał Alfred Hunia - rodem z Woli Komborskiej. W kościele, w bocznych nawach znajduje się Droga Krzyżowa, której poszczególne stacje namalowane zostały przez wybitnego malarza Jana Ekierta w roku 1934.
Cmentarz rzymsko i greckokatolicki - Węglówka
Cmentarz rzymsko i grecko katolicki w Węglówce znajduje się na wzniesieniu po prawej stronie drogi prowadzącej do Wysokiej Strzyżowskiej.
Muzeum zamkowe - Korczyna
Muzeum Zamkowe powstało w roku 1995 w dwóch wyremontowanych pomieszczeniach. Początkowo eksponowane były pamiątki z regionu oraz etnografia. Obecnie militaria i przedmioty związane z kolejnymi właścicielami zamku. Do najciekawszych należą: portrety Aleksandra Fredry, Anny Szeptyckiej, XIV w. herb z drzwi zamkowych, miecz z przełomu XIV i XV w. odnaleziony w Zyndranowej. Niektóre z militariów pochodzą z dawnego arsenału zamkowego.
Kapliczka \"Figura\" - Korczyna
Murowana kaplica wzniesiona w roku 1841 przez Franciszka Prajsnara nazywana „Figurą”. Znajduje się przy ul. Podzamcze kilkaset metrów na północ od zamku Kamieniec. Kaplica jest dwukondygnacyjna, z pomieszczeniem na parterze i piętrze. Do części parterowej prowadzą dwuskrzydłowe, wąskie, przeszklone drzwi.
Chałupa - Korczyna
Drewniana chałupa wybudowana w latach 1800-1850. Znajduje się na wzgórzu w sąsiedztwie zamku Kamieniec.
Klasztor Sióstr Sercanek
Klasztor zgromadzenia Sióstr Sercanek wybudowany w latach 1900-1925. Znajduje się po lewej stronie drogi prowadzącej do Krosna.
Cerkiew w Węglówce
Murowana cerkiew w Węglówce wybudowana w roku 1898. Obecnie pełni funkcję kościoła pw. Narodzenia NMP. Cerkiew została wybudowana przez ludność ruską nazwaną przez etnografów "Zamieszańcy".
Cmentarz protestancki - Węglówka
Cmentarz protestancki w Węglówce znajduje się w pobliżu cerkwi. Spoczywa tutaj admirał Keith Nelson (1843 - 1898) - angielski geolog i eksploatator ropy naftowej. Był pierwszą osobą, która zajmowała się wydobyciem ropy naftowej w Węglówce na skalę przemysłową. Początki eksploatacji sięgają roku 1888. W Węglówce pracowali również synowie Nelsona, Karol i Edie. Karol był dyrektorem kopalni do 1914 roku. Obaj bracia wyjechali do Anglii przed wybuchem I wojny światowej. Na nagrobku Nelsona Keitha umieszczona jest inskrypcja, którą można przetłumaczyć: "Nie ma śmierci. To, co za śmierć uważamy, jest tylko przejściem do innego życia". Obok nagrobka generała jest grób Lyle Everton Van Siekle - córki Anglika, jednego z pierwszych wiertaczy, który pracował w Węglówce w latach 1890 - 1894. Na kamiennym nagrobku przedstawiającym śpiące dziecko widnieje napis: "Lyle Everton Van Siekle zmarła dnia 6 lutego 1894 roku, mając 2 miesiące i 8 dni życia".
KOTAŃ- Drewniana Cerkiew
KOTAŃ Warto zwiedzić drewnianą cerkiew z XVIII wieku, pw. św Kosmy i Damiana przebudowaną w 1841 roku Remontowana była pod koniec XIX w., w latach 30 XX wieku a po II wojnie dopiero w latach 1962-1963. We wnętrzu nie zachwał się dawny wystruj świątyni. Została część XVII-wiecznegoikonostasu. Dzwon i żyrandolznajdują znajdują się w Desznicy. Obecnie świątynia służy jako kościół rzymskokatolicki.
MYSCOWA-cerkiew grekotatolicka
MYSCOWA Tutaj znajduje się murowana cerkiew grekotatolicka pw. św Paraskewi Męczennicy z 1796 roku. Dzisiaj służący jako kościół filialny parafii rzymskokatolickiej w Polanach. W wyposażeniu świątyni zachowały sie dawne ikony z rozebranego ikonostasu, rozmieszczone w róznych miejscach kościoła i ołtarz główny. W odległości 400 m od cerkwi znajduje się cmentarz , na którym zachowały się kamienne nagrobki z przełomu XIX i XX wieku i kaplica cmentarna.
POLANY-cerkiew grekokatolicka
POLANY We wsi oglądac można ciekawie wkomponowaną w krajobraz cerkiew grekokatolicką pw. św. Jana Złotoustego z 1894 roku. Budowę świątyni rozpoczęto przy wsparciu łemkowskich emigrantów ze Stanów Zjednoczonych. Bryła cerkwi przypomina równoramienny krzyż przykryty wielka kopułą, na wzór świątyni kijowskich. Obecnie jest to kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Częstochowskiej.
ŚWIĄTKOWA MAŁA-cerkiew grekokatolicka pw. św. Michała Archanioła
ŚWIĄTKOWA MAŁA Znajduje się tu drewnaina cerkiew grekokatolicka pw. św. Michała Archanioła , dziś kościół filialny parafi w Desznicy. Zbudowana została w 1762 roku. Reprezentuje starszy wariant zachodniołemkowskiego typu zabudowy. Jest cerkwią trójdzielną o namiotowych , łamanych kopułach z baniastymi zwieńczeniami i ślepymi latarniami. Świątynia należy do obiektów "czystych stylowo". Po roku 1947 swiątynia długo nie była używana. We wnętrzu znajduje się niekompletny ikonostas( nie posiada rzędu prazdników i proroków, a także wót carskich i diakońskich). W miejscu ikony z Crystusem Panakratorem umieszczony jest obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem(Umilenia). Na ścianach świątyni znajdują sie fragmenty ikonostasów barokowego i rokokowego z nieistniejącej dziś cerkwi w Rozstajnem i z innych okolicznych wiosek. Jest też fragment ołtarza z Ukrzyżowaniem autorstwa Bazylego Fedaka z 1843r. oraz XVII-wieczna barokowa ikona Wóz Ognisty, Sąd Ostateczny z 1653r. i chorągiew z wizerunkiem św. Mikołaja. Na wschód od cerkwi znajduje się łemkowski cmentarz.
ŚWIĄTKOWA WIELKA-drewniana cerkiew pw. św. Michała Archanioła
ŚWIĄTKOWA WIELKA Warta obejrzenia jest okazała drewniana cerkiew pw. św. Michała Archanioła , powstała w 1757roku. Obecnie jest to filia kościoła w Desznicy. Reprezentuje zachodniołemkowski typbudowy. Cerkiew orientowana, trójdzielna, z wieżą zwieńczoną izbicą. Zachowała się piękna polichromia z 2 połowy XVIIIw. Do początku lat pięcdziesiątych były w cerkwi dwa ikonostasy-jeden z 1 połowy XIX w. drugi z XVII w. złożony na strychu. Do czasów dzisiejszych ni przetrwał ani jeden. Zachował się późnobarokowy ołtarz z nową ikoną Serce Jezusa oraz boczny ołtarz rokokowy z obrazem Matki Boskiej i rzeźbą Ducha Św. . Nad przejsciem do prezbiterium znajduje się wielostrefowa ikona Ukrzyżowanego, wokół 12 prazdników.
KREMPNA-drewniana cerkiew pw. św. KOsmy i Damiana
KREMPNA W centrum Krempnej znajduje się drewniana cerkiew pw. św. KOsmy i Damiana wybudowana w 1782r. na miejscu wcześniejszej, która przetrwała 275 lat Przed wejściem stoi kamienna figura św. Mikołaja pochodząca z XIX w.
Cmentarz wojskowy Nr 3 w Ożennej
Cmentarz wojskowy Nr 3 w Ożennej z pierwszej wojny światowej- mur z kamienia łamanego, drewniana furta, dwa pomniki w formie ścian szczytowych, drewniane krzyże nagrobne i kamienne tablice. Dwa groby masowe w Ożennej- grób Nr 1- 130 pochowanych i Nr 2- 150 pochowanych Krempna- cmentarz z I wojny światowej. Zwieńczony wieńcem dębowym. Na murze ogrodzenia dwa betonowe krzyże. Nagrobne krzyże drewniane. W ostatnich latach poddany renowacji.
Trasy rowerowe na terenie gminy Krempna
Krempna- Kołomyja- Huta Krempska- Krempna, kolor zielony. Krempna- zbiornik wodny Kołomyja- szczególna zbiorowość roślinna MPN Huta Krempska- zabudowania łemkowskie Krempna- cerkiew · Krempna- Kotań- Kolanin- Świątkowa Wielka- Świątkowa Mała- Kotań- Krempna kolor czerwony. Krempna- cmentarz austriacki z I wojny światowej Kotań- Ośrodek Rekolekcyjno- Wypoczynkowy Diecezji Rzeszowskiej Kotań- cerkiew Kolanin- tereny roślinne tereny leśne MPN Świątkowa Wielka- smażalnia pstrąga Świątkowa Wielka- cerkiew Świątkowa Mała- cerkiew · Krempna- Żydowskie- Ciechań- Grab- Ożenna- Granica Państwa- Bardejów- Granica Państwa- Grab- Rozstajne- Świątkowa Mała- Krempna kolor niebieski Żydowskie i Ciechań- teren MPN oaz cmentarz parafialny sprzed II wojny światowej w Żydowskim Bardejowskie Kupele- uzdrowisko Bardejów- stare miasto Grab- zabudowania łemkowskie Rozstajne- teren MPN Świątkowa Mała- cerkiew · Krempna- Myscowa- Pańska Góra- Polany- Huta Polańska- Krempna kolor żółty Krempna- cerkiew Myscowa- cerkiew Pańska Góra- tereny widokowe Polany-cerkiew Huta Polańska- kościół odbudowany po zniszczeniach II wojny światowej
Szlaki turystyczne znajdujące się na terenie gminy Krempna
Główny Szlak Beskidzki – czerwony Biegnący od Ustronia w Beskidzie Śląskim do Wołosatego w Bieszczadach. Na teren MPN szlak wchodzi w zachodni pas otuliny od Jasionki we wsi Wołowiec, kierując się na Magurę Wątkowską, następnie przez Świerzową , Kolanin, Hałbów, Kamień, następnie schodzi do Kątów, następnie opuszcza otulinę MPN i kończy się w miejscowości Chyrowa. · Szlak graniczny im. K. Pułaskiego- niebieski Grybów- Ustrzyki Dolne. Na znacznej przestrzeni biegnący wzdłuż granicy ze Słowacją, głównym wododziałem Karpat. Wchodzi w otulinę MPN nad Radocyną- dalej biegnie granicą do przełęczy Beskid, skąd schodzi drogą do Ożennej. Z miejscowości Ożenna wchodzi w granicę MPN, a następnie przez grzbiet Nad Tysowem, zmierza dalej przez Baranie, skąd kieruje się do Barwinka. · Szlak zielony- Gorlice- Ożenna Na teren gminy wchodzi ze strony Kątów przez szczyt Kamień, następnie schodzi do Krempnej, skąd drogą w kierunku Żydowskiego przez Wysokie dochodzi do Ożennej. · Szlak żółty- szlak łączący i dojściowy. W gminie Krempna przebiega on przez tereny MPN i są to następujące trasy: z Krempnej przez Hałbów, Kotań do Mrukowej- łączy się z szlakiem czerwonym i zielonym, z Folusza przez grzbiet Magury Wątkowskiej do Baraniego- przecina szlak zielony i czarny, z Tylawy przez Olchowiec na szczyt Baranie- łączy się z szlakiem granicznym niebieskim
Szlaki konne-Gmina Krempna
Szlaki konne Istniejący na dzień dzisiejszy szlak konny jest fragmentem trans beskidzkiego szlaku konnego Brenna- Wołosate. Fragment tego szlaku zaczyna się w Nieznajowej i prowadzi przez Rozstajne, Świątkową Małą, Kotań, Hutę Krempską , Polany, Olchowiec w kierunku Tylawy.
Szlak Architektury Drewnianej
Szlak Architektury Drewnianej Przez teren gminy Krempna przebiega IV trasa Szlaku Architektury Drewnianej „ Sanocko- Dukielskiego” który ukazuje piękne cerkwie łemkowskie w miejscowościach: Chyrowa, Olchowiec Krempna, Kotań, Świątkowa Mała, Świątkowa Wielka , Pielgrzymka.Malownicze, strzeliste kościółki, kryte stromymi, często gontowymi dachami, łemkowskie cerkwie z baniastymi hełmami, kameralne, wiejskie dwory i domy szlacheckie, budowane z potężnych bali drzewnych zauro­czą każdego, nawet niezainteresowanego specjalnie budownictwem drewnianym. Bogactwo i atrakcyjność architektury drewnianej, szczególnie dobrze zachowanej właśnie w Małopolsce, to unikat na skalę światową. Jeśli dodać, że większość zabytków położonych jest w pięknych, wiejskich i górskich zakątkach, to przekonamy się, że szlak ten jest jedną z największych atrakcji turystycznych regionu. Cały Szlak Architektury Drewnianej liczy w województwie małopolskim przeszło 1500 km i obejmuje 237 różnorodnych obiektów. Są wśród nich tak sławne, jak wpisane na Listę UNESCO kościoły w Binarowej, Dębnie Podhalańskim, Lipnicy Murowanej i Sękowej. Ponadto skanseny, cerkwie, dwory, zabudowa miejska i wiejska.
Ścieżka przyrodnicza \"Kiczera\"
Ścieżka przyrodnicza Kiczera im. prof. Jana Rafińskiego znajduje się w centralnej części Parku i biegnie wokół góry o tej samej nazwie. Ścieżka ma długość 2,5 km, przejście jej zajmuje około 2 godzin. Wyruszamy z doliny potoku Krempna, z okolic starego cmentarza łemkowskiego, a nasz spacer kończymy na śródleśnej polanie. Ścieżka charakteryzuje się łagodnie nachylonymi stokami, dzięki czemu jest przyjazna dla piechurów.Ścieżka przyrodnicza biegnie przez kilka zbiorowisk roślinnych, zarówno łąkowych jak i leśnych. W zapoznaniu się z poszczególnymi przystankami pomoże Państwu nasz przewodnik. Znajdziecie w nim wiele ciekawych informacji o świecie zwierząt, roślin i przyrodzie nieożywionej Magurskiego Parku Narodowego. Pokrótce przedstawiamy w nim również niektóre sposoby ochrony czynnej stosowanej w Parku. Podczas zwiedzania zarówno ścieżki przyrodniczej, jak i całego Parku, pamiętajmy o kilku zasadach. W Parku Narodowym całość przyrody ożywionej i nieożywionej jest chroniona. Dlatego też: - poruszajmy się tylko po wyznaczonych szlakach turystycznych i drogach publicznych; - rozpalajmy ogniska i parkujmy pojazdy tylko w miejscach do tego wyznaczonych; - zachowujmy ciszę na terenie Parku a zwierzęta prowadźmy tylko na uwięzi; - nie zaśmiecajmy terenu, nie niszczmy i nie zrywajmy roślin, nie płoszmy i nie chwytajmy dzikich zwierząt.Chcemy również nadmienić, że schodzenie z wyznaczonego szlaku grozi spotkaniem z Błądzoniem - duchem zamieszkującym beskidzkie lasy, który zwykł sprowadzać ludzi na manowce. Dobrzy ludzie powiadają, że nieszczęśni wędrowcy, którzy Błądzonia spotkali, często do domu już nie powracali. Błąkali się po kniei i zaglądając w wilcze paszcze, z zimna i głodu pomierali i słuch po nich zaginął.
Kościół św. Marka w Żywcu
Kościół Św. Marka – kościół w Żywcu, w dzielnicy Śródmieście, w parafii Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Położony jest przy ul. Sienkiewicza, za Szpitalem Powiatowym. Pierwotnie był drewniany, wzniesiony w 1591 roku jako jako wotum przebłagalne dla odwrócenia szerzącej się w Żywcu zarazy. Obecny, murowany, został wybudowany w 1885 roku. W środku świątyni znajdował się niegdyś gotycki tryptyk, z którego zachowały się skrzydła przedstawiające Chrystusa Bolesnego, Matkę Boską oraz świętych. Obecnie skrzydła tryptyku znajdują się w Muzeum Narodowym w Krakowie. Na zewnątrz, we wnęce wieży umieszczona jest drewniana polichromowana płaskorzeźba pochodząca z początku XVII wieku, przedstawiająca św. Marka. Wokół kościoła powstał cmentarz, obecnie nieczynny.
Synagoga Tempel w Żywcu - Pomnik
Synagoga Tempel w Żywcu – nieistniejąca synagoga, która znajdowała się w Żywcu, w dzielnicy Zabłocie, na rogu dzisiejszych ulic Dworcowej i Wesołej, w pobliżu dworca kolejowego. Synagoga została zbudowana w połowie XIX wieku wraz ze stojącymi obok niej budynkami mykwy, Żydowskiego Domu Ludowego, Żydowskiej Szkoły Powszechnej oraz innych pomniejszych. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zburzyli synagogę i stojącę wokół niej zabudowania. Po zakończeniu wojny na ich miejscu zostały wzniesione budynki Zespołu Szkół Budowlano-Drzewnych im. Armii Krajowej. 7 lipca 2003 roku na placu gdzie stała synagoga odsłonięto pomnik autorstwa Mirosława Ciślaka, upamiętniający jej istnienie. Całość stanowi głaz piaskowca o masie czterech ton, w który wkomponowano dwie tablice z brązowego granitu ze złotymi napisami w języku polskim i hebrajskim: „W tym miejscu stała synagoga "Tempel" która została zburzona przez nazistowskiego okupanta w czasie II wojny światowej. Pamięci Żydów ziemi żywieckiej - mieszkańcy Żywca - lipiec 2003.” W 2001 roku Gmina Wyznaniowa Żydowska w Bielsku-Białej wystąpiła o ugodę do starostwa powiatowego w sprawie terenu, na którym stała synagoga i inne gminne zabudowania. W zamian za działkę powiat miałby wyremontować cmentarz żydowski w Żywcu, na którym prace wyceniono na około 150 tysięcy złotych. Wkrótce powiat wystąpił do wojewody śląskiego, a później do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o dotację na sfinansowanie przedsięwzięcia. W styczniu 2002 roku, choć resort wydał zgodę, Ministerstwo Finansów nie udzieliło kontrasygnaty i do wypłaty nie doszło. Na poczatku 2004 roku gmina żydowska przegrała postępowanie w sprawie terenu[1]. Do dnia dzisiejszego zachowały się drzewa okalające dawniej synagogę.
Kościół p.w.św.Wojciecha
Na powstanie parafii zezwolił w 1860 r biskup Jan Nepomucen Marcewicz.Była to pierwsza parafia rzymsko-katolicka, w zamieszkałym glównie przez ewangelików Działdowie.Pierwsza świątynia była mała i skromna.Kiedy po upadku powstania styczniowego napłynęły tu setki Polaków,zbudowano nowy kościół.W 1896 r powstała nowa świątynia,w stylu neogotyckim,zbudowana z czerwonej cegły,z gwieździstym sklepieniem.W 1920 roku kościól został nieco zniszczony,w czasie wojny proboszcz świątyni ,ks.Jan Łubieński zginął w Dachau.
Kościół w Lutowiskach
Latem 1890 roku pożar strawił doszczętnie prawie stuletnia cerkiew grekokatolicką dobrze służącą (żyjącym w zgodzie) w Lutowiskach i okolicy Polakom i Rusinom. Pobudowaną na nowo cerkiewkę podniesiono do rangi cerkwi parafialnej. Polakom dokuczał brak własnej świątyni. Przeto własnymi siłami wznoszą w 1898 roku kaplicę rzymsko- katolicką. W 1905 roku kapelanię obejmuje ks. Michał Huciński, wikariusz z Birczy, później proboszcz, dziekan, prałat wreszcie szambelan papieski. Z jego inicjatywy , przy jego usilnych staraniach i wsparciu wielu ludzi powstaje kościół w stanie surowym. I wojna światowa niesie nowe zniszczenia. Po odbudowie w 1923 roku kościół zostaje poświecony. Druga Wojna światowa trwa w Lutowiskach 12 lat. Miejscowa ludność zostaje unicestwiona: Żydzi rozstrzelani, Polacy i Rusini wywiezieni. Lutowiska stają się Szewczenkiem. Kościół po ograbieniu i zdewastowaniu, służy za stajnię. Po regulacji granic w roku 1951 Lutowiska wraz z częścią Bieszczadów wracają do Polski. Kościół jednak nadal niszczeje, a msze św. Odprawiane są w cerkwi. Na dobre wierni odzyskują świątynię w 1960 roku. Ponownie kościół zostaje poświęcony w październiku 1963 roku. W maju 1986 roku, po otrzymaniu nowego wystroju, kościół zostaje konsekrowany pod wezwaniem św.Stanisława Biskupa i Męczennika. Prace renowacyjne są staraniem parafian prowadzone nieprzerwanie do dziś. Kościół parafialny w Lutowiskach wpisany został do rejestru zabytków jako dobro kultury stanowiące” jedyny przykład sakralnej architektury neogotyckiej na obszarze polskich Bieszczadów”.
Ekomuzeum \"Trzy Kultury\" w Lutowiskach
Historyczne początki Lutowisk sięgają roku 1580. Przez wieki żyli tu zgodnie Ukraińcy, Żydzi i Polacy, tworząc bogatą, wielokulturową społeczność. Tragiczne wydarzenia II wojny światowej i lat bezpośrednio po niej następujących spowodowały, że tamten świat bezpowrotnie przestał istnieć. Idea Ekomuzeum „Trzech Kultur" bogato czerpie z dziedzictwa kulturowego nieistniejącej już dziś społeczności. Korzysta także z unikalnych zasobów przyrodniczych tego regionu. Oba te elementy stanowią podstawę do aktywnego włączenia się zamieszkujących dzisiaj te tereny ludzi w budowanie społecznych form ochrony tych dóbr, a także rozwoju ekonomicznego i edukacyjnego. Ekomuzeum „Trzy Kultury" to 13-kilometrowa ścieżka historyczno-przyrodnicza, na której można odwiedzić m.in. kirkut, ruiny synagogi, starą szkołę żydowską, cerkwisko i cmentarz greckokatolicki, stare bojkowskie chaty-chyże, neogotycki kościół św. Stanisława Biskupa, starą szkołę polską oraz kilka punktów widokowych, z których można obejrzeć miejsca, gdzie kręcono zdjęcia do filmu „Pan Wołodyjowski".
Fort I \"Salis-Soglio\"
Fort I "Salis-Soglio" Fort powstał w latach 1882-1886 według projekty Daniela Salis-Soglio. Założony na rzucie pięcioboku. Przy projektowaniu obiektu zakładano że będzie fortem pancernym, jednak po roku od rozpoczęcia budowy zrezygnowano z montażu wież pancernych i zmodyfikowano pierwotny projekt.
Fort XV \"Borek\" wraz z przyległą baterią artyleryjską.
Fort XV "Borek" wraz z przyległą baterią artyleryjską. Fort Borek jest jedynym fortem Twierdzy Przemyśl z zachowanymi koszarami o konstrukcji ceglanej i stropach stało - betonowych. Fort założony na planie barkanu poprzedzała sucha fosa broniona na odcinku czołowym i lewego barku z kaponiery przeciwstokowej, na odcinku szyjowym z barkanowej basteji zapola, fosa prawego barku prawdopodobnie roniona była ze stanowiska polowego. Centralną część fortu zajmowały zachowane koszary wraz ze schronem głównym, częściowo zniszczonymi wybieżniami na wał oraz stanowiskiem obserwacyjnym. Na styku czoła i prawego barku znajdowała się bateria pancerna wyposażona w dwie wieże M94 z działami przeciw szturmowymi M94 kalibru 8 cm. W lewy bark wbudowany był tradytor wyposażony w dwa działa M94 kalibru 8 cm za stalowymi pancerzami. Kaponiera przeciwstokowa, bateria pancerna i tradytor zostały wysadzone w 1915 r., rozbierane również po 1945r. Bateria artyleryjska na południe od fortu założona była na planie dwuramiennika, posiadała 6 stanowisk ciężkiej artylerii oddzielonych od siebie poprzecznicami, baterię otaczał wał z bramą wjazdową w części szyjowej, poprzedzony głęboką fosą na czołowym odcinku. Bateria jest największym obiektem tego typu w całej Twierdzy Przemyśl. Pomiędzy baterią, a fortem XV "Borek" znajdują się pozycje piechoty wraz z polową baterią artylerii. W 1999 r. Przemyskie Koło Towarzystwa Przyjaciół Fortyfikacji wraz z gminą Medyka rozpoczęło prace na forcie XV "Borek". W pierwszym etapie prac dokonano wycinki samosiewów na lewej części fortu w obrębie fos oraz częściowo odgruzowano pozostałości tradytora (zdemontowane mosiężne skale kątowe dział zostały przekazane do Muzeum Narodowego Ziemii Przemyskiej). W celu dalszego uczytelnienia obiektu koniecznym jest dalsze oczyszczanie fortu z samosiewów, szczególnie na odcinku czołowym i w fosach; dokończenie odgruzowania tradytora, wywóz drobnego gruzu z baterii pancernej, wywóz śmieci z fosy.
Fort IIb \"Cyków\".
Fort Ilb "Cyków" był typowym fortem piechoty międzypola. Założony na planie zbliżonym do półkola od strony czoła posiadał fosę o spłaszczonym stoku od zapola wał z bastejką wjazdową. W części szyjowej znajdowały się koszary wraz z kaponierą szyjową. Z koszar poprzez schron główny i wybieżnie prowadziła droga na pozycje piechoty znajdujące się na półkolistym odcinku wału czołowego. W 1915 r. prawdopodobnie częściowo wysadzony, rozebrany w latachmiędzywojennych i powojennych.
Fort II \"Jaksmanice\"
Fort II "Jaksmanice". latach międzywojennych i zniszczony przez saperów Fort II "Jaksmanice" był fortem pancernym zbliżonym koncepcyjnie do fortu IV "Optyń", jednak znacznie słabiej uzbrojonym. Założony na planie bastionu. W części szyjowej znajdowały się koszary szyjowe z kaponierą szyjową o konstrukcji ceglanej i stropach stalobetonowych połączonych ze schronem głównym. W wale czołowym znajdowały się poprzecznice ze schronami pogotowia, pomiędzy nimi stanowiska artylerii do obrony dalekiej, w trakcie oblężenia miały zmienić funkcję na pozycje piechoty. Na styku czoła i lewego barku znajdowało się stanowisko obserwacyjne wyposażone w stalową kopułę (lub wieżę) obserwacyjną. W oba barki fortu wbudowano dwukondygnacyjne tradytory, prawdopodobnie wyposażone w działa M94 kalibru 8 cm. Całość założenia otaczała sucha fosa bez kojców. Fort wysadzony w 1915 r., częściowo rozebrany w powojennych, ponadto w latach powojennych dodatkowo zniszczony przez saperów wysadzających na nim niewypały.
Fort IIa \"Mogiłki\".
Fort IIa "Mogiłki". Fort Ha "Mogiłki" był nietypowym szańcem artyleryjskim. Posiadał nieregularny narys, otoczony wałem poprzedzonym suchą fosą. W części szyjowej broniony basteją zapola. W części szyjowejznajdowałysię jednokondygnacyjne koszary o konstrukcji ceglanej, stropach stało betonowych. W części czołowej schrony pogotowia i hangary na działa. Na czole i lewym barku fortu poprzecznice i stanowiska artylerii - szaniec położony na zapolu fortu II "Jaksmanice" mógł prowadzić ostrzał artyleryjski jego przedpola oraz przedpola Grupy Siedliskiej. W 1915 r. prawdopodobnie wysadzone koszary, następnie rozebrane.
Pomnik Grunwaldu
Obiekt murowany z metalowym krzyżem w kształcie muru z trzema tablicami metalowymi oraz napisem w części środkowej „GRUNWALD” z datami 1410 i 1985 , dwoma orłami polskimi i dwoma mieczami W 1910 roku w 500 rocznicę bitwy pod Grunwaldem wzniesiono we wsi Krzyż i pod nim gromadzono się w dniach rocznic narodowych i państwowych. Inicjatorami tego przedsięwzięcia byli Leopold Fedyk - kierownik medyckiej szkoły, Kazimierz Jamroz – właściciel fabryki tkanin w Medyce i ksiądz Szymon Korpak – proboszcz i polityk okresu międzywojennego , poseł na sejm , działacz gospodarczo – społeczny . Krzyż ten w czasie II wojny światowej został zniszczony jednak dzięki staraniom sołtysa wsi Medyka Jana Pawłuckiego w roku 1985 został odtworzony
Krzyż Katyński
Krzyż metalowy malowany w kolorach drewna brzozowego z metalową tablicą Z inicjatywy ówczesnego Zarządu Gminy Medyka krzyż usytuowano na cmentarzu w Hureczku w roku 1993.
Zespół dworski - Medyka
Rejestr zabytków nr A-314 „Zespół złożony z parku, domu gościnnego i majdanu gospodarczego z d. oficyną dworską w Medyce pow. Przemyśl – własności Skarbu Państwa. Położony na pn-zach. wsi w Dolinie Sanu. Ogród z 2 poł. XVI w przekształcony XVIII wieku oraz w 1 połowie XIX wieku. Założony nieregularnie wokół tzw. wyspy powstańców, ograniczony od pd. stawami, od pn-zach i pn-wsch sadem pomologicznym. Dom gościnny zbudowany wg projektu Michała Pawlikowskiego, usytuowany na wyspie połączonej mostem i drogą z majdanem gospodarczym w kształcie podkowy, otoczony wałami i fosą z około 1534r. Oficyna klasycystyczna. Na wyspie i w parku liczne grupy drzew krajowych i drzew pomników nierodzimych:platan, orzech czarny, dąb czerwony i inne. Za fosą, na pn-wsch od wyspy kopiec Jagiełły, dwa stoły kamienne i cokół wazy ogrodowej. Zachowane: piwnica i fundamenty starszych zabudowań oraz mur dawnej ananasarnii, wzdłuż drogi przy płn. krawędzi parku.” Ochrona prawna obejmuje: Dom gościnny, oficyna, park i majdan gospodarczy w granicach pgr. 353, 354, 355, 358, 361, 383, 385, 388, 604, 607, 609, 610, 611, 612, 613, 614 KW 9493, pgr 356,616 KW 9502, pgr. 615 KW 9053, pgr. 618, 619, 620 KW 9497, pgr. 621,623 KW 9499, pgr. 622 KW 9498, pgr. 626 KW 8746, pgr. 924 KW 9517, pgr. 3652 KW 9500.
Cmentarz komunalny - Medyka
Rejestr zabytków nr A-660 „Cmentarz komunalny w m.Medyka jest usytuowany w południowej części wsi przy torach kolejowych. Ogrodzony, założony na nieregularnym planie przypominającym trapez. W układzie przestrzennym zaznaczają się dwie alejki- jedna prowadząca od bramy wejściowej do kaplicy grobowej rodziny Pawlikowskich (na osi płn-płd) oraz druga odchodząca od tejże kaplicy na zachód. Największe nasycenie starych nagrobków występuje w części północnej cmentarza- są one przemieszane z grobowcami współczesnymi. Najstarszy – datowany- nagrobek pochodzi z 1888r. Ogółem zachowało się kilkadziesiąt nagrobków z przełomu XIX/XX w – najwięcej z okresu międzywojennego. Dominują krzyże (kamienne bądź żeliwne) na postumentach. Wyróżniającymi się elementami są dwie kaplice grobowe – Pawlikowskich oraz Sienkiewiczów. Pierwsza z nich – murowana, otynkowana, na planie prostokąta, nakryta dachem w formie półwalca; druga murowana, na rzucie prostokąta, z trzema ścianami przeprutymi arkadami, nakryta dachem szczytowym, dwuspadowym. Teren cmentarza porośnięty starymi drzewami (głównie jesiony), alejki obsadzone tujami i jarzębiną.” Ochrona prawna obejmuje:działki 1300 i 1301 obejmujące teren cmentarza w granicach ogrodzenia. Uzasadnienie: „Cmentarz komunalny w Medyce założony został w 2 połowie XIX wieku. Zachowało się w nim kilkadziesiąt nagrobków z przełomu XIX/XX wieku, z których na szczególną uwagę zasługują żeliwne krzyże. Ponadto znajdują się tu dwie kaplice grobowe – z nich szczególną wartość historyczną reprezentuje kaplica rodziny Pawlikowskich – właścicieli Medyki”
Faunistyczny Rezerwat Przyrody SKARPA JAKSMANICKA
Rezerwat utworzono, by chronić kolonię lęgową żołny – gatunku wpisanego do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt. Ten piękny i bardzo rzadki ptak w Polsce gniazduje tylko w okolicach Przemyśla i Hrubieszowa. Obecnie żołny nie zakładają już gniazd w lessowej skarpie w Jaksmanicach, ponieważ przeniosły się w inne miejsce niedaleko Przemyśla. Rezerwat „Skarpa Jaksmanicka” nadal jednak istnieje, bo być może ptaki tu wrócą.
Zespół pałacowo-parkowy w Nozdrzcu
Znajdujący się na wysokiej skarpie na lewym brzegu Sanu późnoklasycystyczny pałac zbudowany został w 1843 r. Inicjatorem jego powstania był polityk galicyjski, poseł na sejm Ludwik Skrzyński. Wybudowany pałac – dwór ziemiański ze wspaniałym zespołem parkowym (ogrody, stawy, oranżeria) wzniesiony został najprawdopodobniej według projektu Seweryna Fredry (niektóre źródła mówią, że autorem był Aleksander Fredro). Początki historii tego zabytku sięgają XVI w. Pisze o nim w swoich pamiętnikach Franciszek Ksawery Prek. Pierwotnie był to drewniany dwór obronny. Później była to murowana fortyfikacja z basztami. Obecny powstał na miejscu starego zamku, którego ruiny stały jeszcze na początku XIX w. Po licznych przebudowach wynikających z obu wojen elewacja obiektu pozbawiona jest bogatego wystroju architektonicznego. Zachowała się jego zasadnicza bryła. Ma on rzadko spotykaną w polskiej architekturze asymetryczną bryłę z charakterystyczną narożną rotundą. Dzisiaj jest to budowla wolnostojąca, parterowa z piętrowymi ryzalitami, ustawiona dłuższym bokiem północ-południe, fasadą ku zachodniej stronie. Z tylnej elewacji rozpościera się rozległy widok na San. Pałac od frontu poprzedza płaski teren z rozległym ogrodem o regularnym układzie dróżek, z kolistą kompozycją pośrodku oraz pojedynczymi okazami starodrzewia. Jest to fragment dawnego ogrodu w stylu angielskim.W sąsiedztwie zespołu pałacowego usytuowane były dwie jednokondygnacyjne, dwutraktowe oficyny z pierwszej poł. XIX w. Jedna z nich przetrwała do dziś. Istnieje także neorokokowa kaplica dworska z 1889 r.
Nozdrzec Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika
Parafia rzymskokatolicka w Nozdrzcu istnieje od ponad 450 lat. Była ona kiedyś dużą parafią. Należały do niej m.in. miejscowości: Nozdrzec, Wara, Niewistka, Obarzym (do połowy XIX w.), osoby wyznania rzymskokatolickiego z Siedlisk oraz przysiółka Karolówka (do 1930 r.). W 1984 r. w Warze utworzono nową parafię pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, do której przyłączono Niewistkę. Tym co nadal łączy te wspólnoty to cmentarz, na którym spoczywają mieszkańcy zarówno Nozdrzca, Wary i Niewistki
XIX-wieczny dwór Izdebki
U podnóża malowniczych serpentyn znajduje się XIX-wieczny dwór w stylu eklektycznym, otoczony parkiem. Obecnie mieści się w nim Środowiskowy Dom Samopomocy im. Anny.
EKOMUZEUM \"W KRAINIE BOBRÓW
Trasa: Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy "Caritas" w Myczkowcach (120 miniatur drewnianych obiektów sakralnych w skali 1:25 z obszarów przygranicznych Polski, Słowacji i Ukrainy; stadnina koni "Eden", mini zoo, kawiarnia Św. Franciszka z eksponatami muzealnymi fauny Bieszczadów, możliwość spożycia ciepłego posiłku, kawy itp.) - pomnik przyrody "Skałki Myczkowieckie" - nieistniejąca wieś Mikołajec - pomnik przyrody "Kamień Orelecki" zwany "kamiennym sercem macochy" - Wierchy (m-ce widokowe) - Kamieniołom Koziniec 524 m (m-ce widokowe) - rezerwat Krajobrazowy "Koziniec" - Myczkowce (zapora wodna na Sanie, dawny teren dworski, cerkiew murowana, kuźnia) - Skałki Myczkowieckie - O.R-W "Caritas" w Myczkowcach.
EKOMUZEUM \"ZIELONY CIEŃ\" MARII CZERKAWSKIEJ
Trasa: Uherce Mineralne (Pracownia gobelinów Pani Zofii Zdanowicz) - Rudenka (Izba pamięci poetki Marii Czerkawskiej w szkole) - dawna drewniana cerkiew greckokatolicka z 1843 roku z częściowo zachowanym ikonostasem i polichromią wnętrza (dziś kościół rz. kat.) - dawna kuźnia - pracownia rzeźbiarska - widokowe wzniesienia nad wsią z panoramą na Park Krajobrazowy Gór Słonnych i Bieszczady Wysokie (teren Stowarzyszenia QUO-VADIS ) - wypał węgla drzewnego - Bezmiechowa Górna (miejsce po dworze Marii Czerkawskiej) - rezerwat przyrody "Dyrbek" - szybowisko w Bezmiechowej - Hotel Politechniki Rzeszowskiej (m-ce widokowe na Bieszczady, restauracja "U Nika") - zejście do Bezmiechowej Górnej. (Powrót busem do miejsca zakwaterowania). Czas przejścia ok. 4 - 5 godzin.
Zabytkowy Kościół w Osieku
W Osieku Jasielskim znajduje się stary kościół modrzewiowy, cały kryty gontem, wybudowany w 1419 roku pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego, otoczony starymi drzewami. Świątynia uległa przebudowie w 1640 roku. Jest to budowla trzynawowa o konstrukcji zrębowej z wieżą wzniesioną na rzucie kwadratu o pochyłych ścianach, z nadwieszoną izbicą. We wnętrzu zachowała się polichromia z 1840 roku, a także kamienna chrzcielnica z XVI wieku. Warto zobaczyć łaskami słynący obraz Przemienienia Pańskiego, pochodzący z klasztoru oo. Dominikanów ze Żmigrodu oraz olejny tryptyk z 1527r., a na wieży dzwon z 1540 roku. Świątynia stoi wśród starodrzewów na stromej skarpie. W miejscowości zachowało się kilkanaście drewnianych domów, stanowiących pozostałość dawnej zabudowy i kilka ciekawszych murowanych z początku XX wieku. W południowej części miejscowości znajdują się nikłe ślady kazimierzowskiego zamku. Nazwany został "kocim zamkiem", co wskazywałoby, na to, iż ruiny mogły być wykorzystane czasowo na obozowisko przybyłych z południa wychodźców religijnych.W rynku stoi kamienna figura św. Floriana, a na obszarze całej miejscowości porozrzucanych jest również kilka murowanych kapliczek z przełomu XIX i XX wieku.
Kościół w Załężu (XVIII w.)
Kościół w Załężu (XVIII w.) Kolejna, drewniana świątynia parafialna p.w. św. Jana Chrzciciela stoi na wzniesieniu we wsi Załęże. Zbudowana w 1760 r., przekształcona w 1883 r., powiększona w latach 50 - tych i 60 - tych XX w. o wieżę i kaplicę. We wnętrzu warto zwrócić uwagę na krucyfiks późnogotycki (sprzed 1550 r.) umieszczoną w nastawie głównego ołtarza, malowaną Matkę Boską z Dzieciątkiem (ok. 1480 r.) i powstałą w tym samym czasie Matkę Boską Apokaliptyczną, u stóp której klęczy rodzina opisana herbem Radwan. Przed wjazdem do kościoła wznosi się XVIII - wieczny obelisk.
Cerkiew w Pielgrzymce (XVIII w.)
Cerkiew w Pielgrzymce (XVIII w.) W Pielgrzymce - drewniana cerkiew św. Michała Archanioła, grekokatolicka, obecnie prawosławna. Zbudowana zapewne z końcem XVIII stulecia, gruntownie przebudowana w II pół. XIX w., należy do wariantu budownictwa zachodnio - łemkowskiego. We wnętrzu ikona Matki Boskiej z 1605 r.
XI Rajd Niepodległości
Ponad 50 załóg uczestniczyło w XI Międzynarodowym Jasielskim Samochodowym Rajdzie Niepodległości, który odbył się 11 listopada, w 93 rocznicę odzyskania przez Polskę Niepodległości. Rajd był jednocześnie X Eliminacją Mistrzostw Okręgu Rzeszowskiego w Konkursowej Jeździe Samochodem oraz kolejna eliminacja Mistrzostw Strefy Wschodniej w KJS. Dwie próby rajdu odbyły się na rynku w Osieku Jasielskim. W tym roku impreza miała charakter międzynarodowy, organizatorem rajdu był Jasielski Klub Motorowy i Ratownictwa Drogowego.
Obchody \"Święta Chleba\" w Pielgrzymce
Dnia 18 września 2011 roku w miejscowości Pielgrzymka odbyła się uroczystość, pn. „Święto Chleba”, która organizowana jest, co roku w poszczególnych miejscowościach położonych na terenie Gminy Osiek Jasielski. W ramach programu imprezy odprawiona została msza święta, po czym zaproszeni goście udali się do Domu Ludowego, gdzie nastąpiło otwarcie uroczystości, a także poświęcenie odremontowanego Domu Ludowego. Jak podkreślają organizatorzy, uroczystość ta powstała po to by przywrócić szacunek i podkreślić rolę jaką pełni dla nas tradycyjny chleb. Celem imprezy jest również odnowa i podtrzymywanie tradycji kulturalnych naszego regionu. W uroczystości wzięli udział m. in. Koła Gospodyń Wiejskich oraz władze z terenu Gminy Osiek Jasielski, a także zaproszeni goście.
Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze o Puchar Wójta Gminy Osiek Jasielski
31 lipca 2011 roku na stadionie sportowym w Pielgrzymce odbyły się Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze o Puchar Wójta Gminy Osiek Jasielski w połączeniu z Piknikiem Rodzinnym. W zawodach wzięło udział 5 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych i 2 Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze z terenu gminy. Rywalizację przeprowadzono tylko w jednej konkurencji – bojowej, gdyż złe warunki atmosferyczne uniemożliwiły odbycie pozostałych. W konkurencji bojowej strażacy zaprezentowali jak powinna wyglądać sprawnie i szybko przeprowadzona akcja gaszenia pożaru, a także pokazali swoją precyzję i umiejętności w posługiwaniu się sprzętem strażackim.W tym roku puchar trafił do ochotników OSP z Pielgrzymki, którzy okazali się najszybsi i najbardziej skuteczni, II miejsce zajęła drużyna OSP z Mrukowej, natomiast na III miejsce uplasowali się strażacy z OSP z Samoklęsk. Z drużyn młodzieżowych I miejsce przypadło OSP z Pielgrzymki, a II miejsce zajęła drużyna OSP z Samoklęsk. Zawody przebiegały w miłej i sportowej atmosferze, pomimo deszczowej pogody strażacy mogli liczyć na doping zgromadzonej publiczności. W imprezie uczestniczyli zaproszeni goście m.in. Senator RP - Pani Alicja Zając, Starosta Jasielski - Pan Adam Kmiecik, Wójt Gminy Osiek Jasielski - Pan Mariusz Pykosz, Radny Powiatowy - Pan Andrzej Stachurski, który pełni również funkcję Komendanta Gminnego ZOSP RP w Osieku Jasielskim, Prezes Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP w Jaśle - Druh Tadeusz Kiełbasa, Członek Zarządu Banku Spółdzielczego w Bieczu - Pan Marek Stój, Prezes Jasielskiego Klubu Motorowego i Ratownictwa Drogowego - Pan Józef Biernacki, przdstawiciele ochotniczych straży pożarnych, władze gminy oraz mieszkańcy z okolicznych miejscowości. Po zakończeniu zawodów na placu przy Domu Ludowym w Pielgrzymce odbyły się koncerty grup t.j.: Kapeli Ludowej „Pogórzanie” z Gorlic, zespołu KGW z Samoklęsk - „Z Notonia”, zespołu wokalno-instrumentalnego „4 Nastroje”, a także liczne atrakcje dla dzieci i dorosłych. Gwiazdą wieczoru był zespół „BONEY M”. Ponadto Panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Pielgrzymce zadbały o oprawę kulinarną imprezy. Zabawę zakończył pokaz sztucznych ogni.
Dni Osieka 2011
17.07.2011r. w Osieku Jasielskim po raz kolejny odbyła się impreza plenerowa pn. „Dni Osieka 2011”, która współfinansowana była ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 413 wdrożenie lokalnych strategii rozwoju dla małych projektów Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na której zgromadziło się kilka tysięcy osób zarówno z terenu Gminy jak i okolic. Imprezę rozpoczął występ Biesiady Polskiej – Discofull, po którym odbył się koncert zespołu „An Dreo i Karina” – jedyny w Europie duet śpiewający największe hity włoskie Al Bano & Romina Power. Gwiazdą wieczory była znana na naszym terenie kapela góralska „Baciary” Wspólne biesiadowanie do białego rana zapewnił koncert zespołu wokalno-instrumentalnego „Oskar”. Punktem kulminacyjnym był pokaz sztucznych ogni.
Turniej o Puchar Wójta w tenisie stołowym
Dnia 24 marca 2011 roku w w Gminnym Ośrodku Kultury w Osieku Jasielskim odbył się Turniej Tenisa Stołowego Szkol Podstawowych w kategorii Chłopców i Dziewcząt w grze pojedynczej i deblowej o Puchar Wójta gminy w Osieku Jasielski. W tym turnieju wzięły udział Szkoła Podstawowa w Samokleskach, Szkoła Podstawowa w Osieku Jasielskim, Szkoła Podstawowa w Zawadce Osieckiej, Szkoła Podstawowa w Załężu, Szkoła Podstawowa w Swierchowej, Szkoła Podstawowa w Pielgrzymce, oraz Szkoła Podstawowa w Mrukowej i nauczyciele wychowania fizycznego uczący w tych szkołach. Najpierw odbyła sie gra pojedyncza chłopców. W tym meczu pierwsze miejsce zajął uczeń Szkoły w Samokleskach Waldemar Kudłaty, drugie Kuba Kosiba uczeń Szkoły Podstawowej w Swierchowej, natomiast trzecie miejsce zajął Pykosz Maciej uczeń Szkoły Podstawowej w Pielgrzymce. Następnie zmierzyły się ze sobą dziewczyny również w grze pojedynczej. Pierwsze dwa miejsca zajęły uczennice ze Szkoły Podstawowej w Mrukowej Daria Bilska i Sylwia Buczek natomiast trzecie miejsce zajęła Angelika Mastaj uczennica Szkoły Podstawowej w Osieku Jasielskim. Grę deblowa chłopców wygrali zawodnicy ze Szkoły Podstawowej w Pielgrzymce Maciej Pykosz i Hubert Bajorek. Drugie miejsce zajęli uczniowie Szkoły Podstawowej w Samokleskach Piotr Bajorek i Waldemar Kudłaty, natomiast nagroda za trzecie miejsce trafiła w ręce uczniów ze Szkoły Podstawowej w Mrukowej Piotra Czajkowskiego i Jarka Stefańskiego. Grę deblowa dziewcząt wygrały uczennice Szkoły Podstawowej w Mrukowej Sylwia Buczek i Daria Bilska. Tuz za nimi uprasowały się uczennice ze Szkoły Podstawowej w Samokleskach Aneta Lacka i Patrycja Bus. Natomiast trzecie miejsce zdobyły Agata Misiolek i Angelika Mastaj uczennice Szkoły Podstawowej w Osieku Jasielskim. Po zakończonych meczach w sali widowiskowej w GOK-u odbyło się wręczenie nagród przez wójta gminy Osiek Jasielski pana Mariusza Pykosza. Nagrodami były paletki do ping – ponga, maskotki, piłki, gra football, długopisy. Nagrodą główną tego spotkania był Puchar wójta gminy Osiek Jasielski i zdobyli go uczniowie ze Szkoły Podstawowej w Mrukowej, którzy w ogólnej punktacji zdobyli największą ilość punktów. Po odebraniu nagród były te piękne chwile upamiętniające na fotografiach. A następnie wszyscy pojechali do domu wraz ze swoimi nauczycielami wychowania fizycznego.
Turniej Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego
W budynku Gminnego Ośrodka Kultury w Osieku Jasielskim odbył się Turniej Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Organizatorem tegorocznej imprezy był GOK w Osieku Jasielskim, Urząd Gminy w Osieku Jasielskim , Zespól szkół w Osieku Jasielskim oraz Gimnazjum w Osieku Jasielskim. Turniej uroczyście otworzył dyrektor Gimnazjum Integracyjnego w Osieku Jasielskim Pan Zygmunt Pelczar następnie zabrał głos Prezes Jasielskiego Klubu Motorowego i Ratownictwa Drogowego Józef Biernacki. Patronat honorowy turnieju objął Wójt Gminy Osiek Jasielski Mariusz Pykosz który ufundował nagrody rzeczowe dla najlepszych drużyn. Do rywalizacji przystąpili uczniowie szkół podstawowych i gimnazjum, którzy poradzili sobie najlepiej podczas eliminacji szkolnych konkursów. Turniej składał się z 2 konkurencji: testu wiedzy oraz toru przeszkód dla rowerzystów. Celem turnieju jak zawsze jest podnoszenie kultury społeczeństwa i działania na rzecz poprawy stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym bezpieczeństwa dzieci i młodzieży szkolnej oraz popularyzowanie przepisów i zasad bezpiecznego poruszania się na drogach. W tym roku w turnieju wzięło udział 6 placówek szkolnych (Gimnazjum i 5 Szkół Podstawowych). Po bardzo zaciętej rywalizacji w grupie szkół podstawowych zwyciężyły: I miejsce SP Osiek Jasielski ( Marek Marchewka, Jakub Jakubczyk i Adrian Zagórski ) II miejsce SP Pielgrzymka III miejsce SP Zawadka Osiecka IV miejsce SP Samokleski V miejsce SP Mrukowa VI miejsce SP Swierchowa
Jubileusz 50-lecia KGW w Osieku
Uroczystość odbyła się 5 marca 2011 r w sali GOK w Osieku. O godz 15 zaproszonych gości powitała przewodnicząca pani Monika Mroczka.Kolejnym punktem yła część artystyczna przygotowana przez dzieci ze szkoły podstawowej i gimnazjum w Osieku. Następnie były podziękowania i życzenia dalszej owocnej pracy na rzecz lokalnej społeczności przekazane przez wójta gminy pana Mariusza Pykosza,koleżanek z KGW ze wszystkich miejscowości gminy,prezesa Związku Rolników,Kółek i Organizacji Rolniczych pana Romana Piłata,dyrektora gimnazjum pana Zygmunta Pelczara,pracowników PODR pań Marii Mroczka i Małgorzaty Osika.Przekazane zostały równiez życzenia od wojewody podkarpackiego pani Małgorzaty Chomycz,starosty jasielskiego pana Adama Kmiecika oraz wójta gminy Dębowiec pana Zbigniewa Staniszewskiego. Jubileusz uświetnił występ pań z byłego zespołu''Baby'',pań aktualnie działających w KGW oraz kabaretu '' I to i owo'' z Zarzecza.Przy muzyce zespołu ''Sukces'' goście bawili się do późnej nocy. Można było obejrzeć wystawę dokumenującą bogatą działalność KGW na przestrzeni dziesięcioleci oraz wpisać się do pamiątkowej kroniki. Uroczystość została zorganizowana przy współpracy KGW w Osieku z Urzędem Gminy i Gminnym Ośrodkiem Kultury.
Dzień seniora w Mrukowej w odnowionym Domu Ludowym
5 września w Mrukowej odbyła się impreza integracyjna dla najstarszych mieszkańców sołectwa - „Dzień Seniora". Uro­czystość połączona była z poświęceniem i otwarciem nowo wyremontowanego Domu Ludowego. Środki na remont pozyskano w ra­mach działania 313, 322, 323 „Odnowa i rozwój wsi" oś 3 „Ja­kość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiej­skiej". Udział środków Unii Euro­pejskiej w finansowaniu plano­wanej inwestycji wyniósł 75 proc. poniesionych kosztów kwalifiko­wanych operacji. „DZIEŃ SENIORA” Po przemówieniu Wójta wraz z przewodniczącą KGW z Mrukowej przekazał symboliczną wiązankę kwiatów na ręce naj­starszej seniorki i najstarszego se­niora z Mrukowej, a panie z KGW wręczyły wszystkim seniorom własnoręcznie wykonane upo­minki. Po życzeniach składanych przez przedstawicieli wsi czas swoim występem umilił gościom „Zespół z Notonia", który tworzą panie z KGW z Samoklęsk.
Obchody Święta Niepodległości w Gminie Baligród
Najważniejsze polskie święto narodowe – Dzień Niepodległości, obchodzone było uroczyście w Gminie Baligród dnia 10 listopada br. Uroczystości zorganizowane zostały z inicjatywy Pani Agaty Pomykały Wójta Gminy Baligród i Pani Bernadety Leicht Dyrektor Szkoły Podstawowej w Baligrodzie.Baligrodzkie obchody rozpoczęły się o godz. 930 uroczystym przemarszem pocztów sztandarowych oraz delegacji służb mundurowych, urzędów, instytucji, firm i szkół do kościoła, gdzie odbyła się msza święta w intencji Ojczyzny. Ważnym elementem ceremonialnym uroczystości był udział wojskowej kompanii honorowej Garnizonu Przemyśl oraz orkiestry wojskowej z Rzeszowa. Podczas mszy odbyło się podniosłe wprowadzenie kompanii honorowej i pocztu sztandarowego do świątyni. Orkiestra wojskowa dbała o oprawę muzyczną całej liturgii. Druga część uroczystości odbyła się na cmentarzu wojennym w Baligrodzie. Na wstępie dowódca uroczystości por. Radosław Jezielski złożył meldunek mjr dyp. Wiesławowi Szczepankiewiczowi - Dowódcy Garnizonu Przemyśl. Odbyło się przywitanie pododdziałów i sztandarów. Następnie odegrany został hymn narodowy i uroczyście podniesiono flagę państwową na maszt. Pani Agata Pomykała Wójt gminy serdecznie przywitała zaproszonych gości w osobach: Lucjan Kuźnar – Członek Zarządu Województwa Podkarpackiego, mjr Wiesław Szczepankiewicz – Dowódca Garnizonu Przemyśl, mjr Eugeniusz Żak – Z -ca Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w Sanoku, kpt. Marcin Marcinik - Komendant Placówki Straży Granicznej w Wetlinie, mł. inspektor Wiesław Korczykowski – Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w Lesku, kpt. Jarosław Krajewski - Kierownik Oddziału Zewnętrznego Zakładu Karnego Uherce Mineralne, mł. bryg. Wojciech Krzywowiąza - Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Lesku, płk. rez. Marek Borkowski – Prezes Zarządu Rejonowego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego w Sanoku, płk. rez. Stanisław Osika – Prezes Koła Związku Żołnierzy Wojska Polskiego w Sanoku, Andrzej Woźny – Prezes Związku Inwalidów Wojennych, Emil Buras – Prezes Związku Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych, Renata Szczepańska Wójt Gminy Cisna, Małgorzata Guła – Przedstawiciel Urzędu Wojewódzkiego, Wojciech Głuszko Nadleśniczy Nadleśnictwa Baligród, Adam Basak – Prezes Bieszczadzkiego Forum Europejskiego w Lesku, Krzysztof Bentkowski – Komendant Gminny Ochotniczej Straży Pożarnej w Baligrodzie, Tadeusz Wrona wieloletni Prezes OSP Baligród i Prezes Powiatowy OSP, Zygmunt Szybowski – Sołtys Baligrodu, Dyrektorów Szkół z terenu gminy i uczniów oraz mieszkańców Gminy Baligród. Pani Wójt wygłosiła okolicznościowe przemówienie, w którym przywołała pamięć o poległych w walkach o wolność naszej Ojczyzny i oddała im hołd. Pan Lucjan Kuźnar – Członek Zarządu Województwa Podkarpackiego, w swym przemówieniu również nawiązał do heroicznej walki Polaków o wolność i oddał cześć poległym. W następnej kolejności przemawiali Pan Andrzej Woźny – Prezes Związku Inwalidów Wojennych oraz Pan Emil Buras – Prezes Związku Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych, bezpośredni uczestnicy walk niepodległościowych. W swoich wypowiedziach przedstawili zgromadzonym własne przeżycia i refleksje związane z udziałem w zmaganiach o niepodległość Ojczyzny. Po uroczystych i wzruszających przemówieniach odmówiona została modlitwa za poległych, której przewodniczył ks. Mirosław Augustyn. W następnej kolejności odczytany był Apel pamięci i rozbrzmiała salwa honorowa. Po zakończeniu tej części uroczystości, delegacje przedstawicieli władz samorządowych, służb mundurowych, szkół i mieszkańców złożyły wieńce i wiązanki kwiatów na cmentarnym pomniku. Składaniu kwiatów towarzyszyły utwory okolicznościowe wykonywane przez orkiestrę wojskową. Na zakończenie wykonana została „Pieśń Reprezentacyjna Wojska Polskiego”, po której uczestnicy obchodów przemaszerowali do Gminnego Ośrodka Kultury na akademię przygotowaną przez nauczycieli i uczniów szkół podstawowych i gimnazjum z terenu gminy Baligród. Dodatkowym i miłym akcentem uroczystości było nadanie Pani Teresie Trześniowskiej, pracownikowi Urzędu Gminy w Baligrodzie, Srebrnego Medalu Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej. Przewodniczący Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Pan Władysław Bartoszewski, na wniosek Wojewody Podkarpackiego nadał Pani Teresie medal za wzorcową realizację zadań związanych z opieką nad Miejscami Pamięci Narodowej, ze szczególnym uwzględnieniem cmentarza żołnierzy Armii Radzieckiej i Wojska Polskiego w Baligrodzie. Wręczenia medalu dokonała Pani Małgorzata Guła – Przedstawiciel Urzędu Wojewódzkiego oraz Pani Wójt Gminy Baligród. Baligrodzki cmentarz wojenny jest miejscem ważnym w historii nie tylko miejscowości, ale i całych Bieszczad, ponieważ spoczywają tu żołnierze walczący o wolność bieszczadzkiej ziemi. Opiekę nad cmentarzem sprawuje Urząd Gminy oraz Szkoła Podstawowa w Baligrodzie. Za dbałość o to miejsce szkoła w 2009 r. otrzymała od Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej. Dyrektor szkoły Pani Bernadetta Leicht wychodząc z inicjatywą sprawowania opieki nad cmentarzem, pragnie w ten sposób ukierunkować młodzież do podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowych oraz do ochrony wspólnego dziedzictwa narodowego i kulturowego. Jest to inicjatywa godna uznania i wdzięczności, ponieważ dzięki takim działaniom możemy być pewni, że młode pokolenie nie zapomni o naszej narodowej historii. Szczególne podziękowania należą się również Pani Bernadetcie Leicht oraz Pani Renacie Pastuszak za szczególne zaangażowanie w organizację i przebieg tegorocznych obchodów Dnia Niepodległości. Dzięki zaangażowaniu władz gminy, szkół i udziału lokalnej społeczności gminne obchody rocznicy odzyskania niepodległości w tym roku miały wyjątkową oprawę. Uczestnicząc w obchodach mieliśmy okazję godnie uczcić pamięć poległych za naszą wolność i niepodległość.
Orkiestra Filharmonii Rzeszowskiej z koncertem w Baligrodzie
Koncert Jesienny odbył się 17 września br. w remontowanej obecnie cerkwi w Baligrodzie. Wydarzenie to zorganizowane zostało z inicjatywy Pani Anny Kowalskiej Marszałek Województwa Podkarpackiego, przy współpracy ze Stowarzyszeniem Ratowania Cerkwi w Baligrodzie i Urzędem Gminy w Baligrodzie. Wszystkich, licznie zgromadzonych na koncercie przywitał członek Stowarzyszenia Ratowania Cerkwi w Baligrodzie Pan Jacek Huk. Oficjalnie przedstawił przybyłych znamienitych gości w osobach: Anna Kowalska - Marszałek Województwa Podkarpackiego, Grażyna Stojak – Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków, Grażyna Szeliga – Dyrektor Departamentu Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego w Rzeszowie, Marta Wierzbieniec - Dyrektor Naczelny Filharmonii Podkarpackiej w Rzeszowie, Wit Karol Wojtowicz - Dyrektor Muzeum Zamku w Łańcucie, Wacław Wierzbieniec - Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Techniczno-Ekonomicznej im. ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu. Koncert rozpoczął Jarosław Tomaszewski członek Stowarzyszenia Ratowania Cerkwi w Baligrodzie, który zaśpiewał kilka swoich pięknych ballad. W części drugiej Orkiestra Filharmonii Podkarpackiej zagrała utwory Antonio Vivaldiego z cyklu „Cztery Pory Roku”. Po koncercie maiły miejsce przemówienia okolicznościowe wygłoszone przez Panią Marszałek Annę Kowalską, Panią Wójt Gminy Agatę Pomykałę, Panią Dyrektor Filharmonii Martę Wierzbieniec oraz Pana dr Jacka Huka. Jesienny koncert zachwycił wszystkich zgromadzonych, którzy mieli okazję posłuchać pięknej muzyki w wykonaniu prawdziwych artystów z wielkim talentem. Było to niezwykle miłe przeżycie, które pozostanie długo w pamięci. Koncert był także okazją do finansowego wsparcia przedsięwzięcia remontu świątyni. Sprzedawane były płyty z utworami Jarosława Tomaszewskiego, uzyskane fundusze przeznaczone zostały na remont zabytkowego obiektu.
FESTYN RODZINNY W NOWOSIÓŁKACH
W świąteczny poniedziałek 15 sierpnia br. w miejscowości Nowosiółki odbył się festyn rodzinny. W tym dniu w kościele katolickim przypada święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny zwane też świetem Matki Boskiej Zielnej, z tej okazji festyn rozpoczęto polową mszą św. W podziękowaniu za ukończenie żniw i prac polowych, przedstawiciele miejscowości Nowosiółki, Zahoczewie oraz Hoczew przygotowali wieńce dożynkowe i duży bochen chleba. Pani Agata Pomykała Wójt Gminy Baligród, podzieliła chlebem wszystkich zgromadzonych uczestników mszy św. i festynu. Impreza zgromadziła szerokie grono miłośników dobrej zabawy, muzyki i tańca. Dla dzieci krakowski teatrzyk przedstawił bajkę pt „Śpiąca Królewna”, organizatorzy przygotowali wesołe miasteczko i mnóstwo konkursów z nagrodami. Muzycznie festyn umilały zespoły „Siwy Jan” oraz „Alltracks” na zakończenie dyskotekę poprowadził DJ „Kiler”. Wszyscy bawili się znakomicie do późnych godzin nocnych.
KARPACKI JARMARK W BALIGRODZIE
"Karpacki Jarmark w Baligrodzie" rozpoczął się w sobotę 6 sierpnia Między-gminnymi Zawodami Pożarniczymi. Startowało w nich dziewięć jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu gminy Baligród, sąsiedniej gminy Cisna oraz z zaprzyjaźnionej słowackiej gminy Ulić. Wśród rywalizujących jednostek znalazły się trzy drużyny żeńskie. Zawody przebiegały w miłej sportowej atmosferze. Jednostki zaprezentowały wysoki poziom swoich umiejętności. Druhowie udowodnili, że są dobrze wyszkoleni, potrafią poradzić sobie w sytuacji zagrożenia i przeciwdziałać pożarom. Wszystkie drużyny otrzymały pamiątkowe dyplomy i statuetki, które wręczała Pani Agata Pomykała Wójt Gminy Baligród, Pan Tadeusz Wrona Prezes Zarządu Powiatowego Związku OSP w Lesku oraz Pan Krzysztof Bentkowski Komendant Gminny Ochrony Przeciwpożarowej w Gminie Baligród. Po zakończeniu zawodów, uczestnicy imprezy biesiadowali do późnych godzin nocnych. Główna część jarmarku odbywała się w niedzielę 7 sierpnia. Już przed południem stadion sportowy, który był miejscem imprezy, zapełniał się barwnymi stoiskami. Oficjalnego rozpoczęcia jarmarku dokonała Pani Agata Pomykała Wójt Gminy Baligród, która powitała przybyłych gości i podziękowała wszystkim za przybycie. Pani Wójt odczytała także list, który przysłała Pani Małgorzata Chomycz Wojewoda Województwa Podkarpackiego. Pod patronatem Pani Wojewody odbywała się nasza impreza, jednak z uwagi na ważne obowiązki służbowe, nie mogła u nas gościć. Przysłany lis zawierał podziękowania, pozdrowienia i życzenia wszelkiej pomyślności od Pani Wojewody dla wszystkich mieszkańców gminy Baligród. Swoją obecnością zaszczyciła nas Pani Anna Kowalska Marszałek Województwa Podkarpackiego, Pani Grażyna Szeliga Dyrektor Departamentu Kultury i Edukacji w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego oraz Pan dok. Jacek Huk Członek Zarządu Stowarzyszenia Ratowania Cerkwi w Baligrodzie. W ramach bliskiej współpracy, w jarmarku uczestniczyli rękodzielnicy, zespoły folklorystyczne oraz koło gospodyń wiejskich funkcjonujące w LGD „Kraina Nafty”. Panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Zahoczewiu przygotowały smaczne regionalne potrawy, którymi częstowały wszystkich uczestników jarmarku. Podczas imprezy odbywały się występy kapel polskich: „Horkowianie” z Horkówki, „Rogowice” z Rogów i słowackiej „Pajtasze” z Ulića. Prezentowały one piękne utwory folklorystyczne i regionalne stroje. Wystawcy kusili przybyłych różnorakimi produktami. Na straganach można było zakupić miód, wiklinę, biżuterię, wyroby rękodzielnicze, odzież, produkty z sera, ekologiczne warzywa, wędliny, zabawki, pamiątki i wiele innych ciekawych produktów. Piękne ikony prezentowała nasza lokalna artystka Pani Edyta Śliwińska. Najmłodsi skorzystać mogli z wesołego miasteczka, jazdy konnej i quadów. Nadleśnictwo Baligród przygotowało na swoim stoisku wiele interesujących eksponatów i ciekawych konkursów. Ponadto dla fanów muzyki disco polo, zagrał zespół „Crazy Boys”. Natomiast zwolennicy poezji śpiewanej mieli okazję posłuchać koncertu kapeli Jarosława Tomaszewskiego „Latający Dywan”. Na zakończenie dnia zgromadzeni bawili się na dyskotece, którą prowadził DJ „Kiler”.
67 ROCZNICA TRAGICZNYCH WYDARZEŃ W BALIGRODZIE
6 sierpnia 1944 r. to pamiętny dzień dla mieszkańców Baligrodu. W tym dniu 67 lat temu Ukraińska Armia Powstańcza napadła na miejscowość, niszcząc ją i mordując jej mieszkańców. W czasie, gdy w kościele w Baligrodzie odbywała się Msza Święta, oddziały ukraińskie otoczyły ze wszystkich stron miejscowość. Bezprawnie zatrzymywali wszystkich, którzy wychodzili po nabożeństwie ze świątyni. Doszło do masowej zbrodni, widok był przerażający. Zginęło 42 mieszkańców Baligrodu. Dla uczczenia ich pamięci, w czterdziestą rocznicę tragicznego zdarzenia, wybudowano pomnik, na którym znajduje się tablica z nazwiskami zamordowanych osób. Każdego roku w dniu 6 sierpnia przy pomniku gromadzą się mieszkańcy, którzy przeżyli i pamiętają ten smutny dzień oraz krewni osób pomordowanych. Punktualnie o godzinie 1200 rozbrzmiewa dźwięk syren a Wójt Gminy Baligród wraz z delegacją pracowników oddaje hołd brutalnie zamordowanym mieszkańcom, składa wiązankę kwiatów i zapala znicze. Jest to szczególny dzień dla każdego mieszkańca Baligrodu.
Z pielgrzymką na Cerkwisko
W ostatnia niedzielę września, gmina Besko miała zaszczyt już po raz szósty przyjąć gości z Ukrainy. Przyjechali, aby wziąć udział w symbolicznej Mszy, w obrządku greko-katolickim, odbywającej się w rocznicę odpustu Narodzenia Matki Bożej. Kiedyś (przed rokiem 1945) był tu on coroczną tradycją. Uroczystość ta odbyła się na wzgórzu cerkiewnym, zwanym powszechnie Cerkwiskiem. Nazwa pochodzi stąd, że do 1953 roku stała tam cerkiew, która w tymże roku została rozebrana. Większa część grupy obcokrajowców pochodziła z miejscowości Sambor, wśród nich było dużo osób pamiętających czasy pobytu w Besku z własnych doświadczeń lub opowieści starszych. Na tą uroczystość przybyło wielu naszych parafian i sympatyków Beska. Gości z Ukrainy było jednak mniej, ok. 140-stu. W większości przybyli oni do Beska autokarami. W związku z tym, że Sambor zamieszkuje duża liczba osób lub potomków, które musiały emigrować w 1945 roku, utworzono tam Stowarzyszenie Beszczan. To właśnie jego członkowie 5 lat temu, „wzięli sprawy w swoje ręce” i wspólnie z władzami gminy Besko, uporządkowali Cerkwisko. Kapłanem odprawiającym Mszę był pop Włodzimierz Korkuma. Na nabożeństwie byli również obecni proboszcz parafii Besko ks. Andrzej Gil oraz wójt gminy Mariusz Bałaban. Prawosławna Eucharystia znacząco różni się od naszej. Bardzo często wykonuje się znak krzyża, większość wypowiadanych w obrządku chrześcijańskim tekstów jest śpiewana przez wiernych. Po uroczystej Mszy, 25 osobowy chór zaśpiewał na cześć mieszkańców gminy Besko „ Mnohaya lita ”,czyli polskie -„Sto lat”. Całokształt ceremonii był bardzo podniosły, dostojny, poważny ale jednak panowała miła, sympatyczna atmosfera. Na zakończenie serdeczne podziękowania złożył ks. Andrzej Gil oraz pan Mariusz Bałaban. Rodziny ukraińskie odwiedzały groby bliskich, już wcześniej poświęcone.
DNI BESKA - Noc Świętojańska w Besku – XX lat Gminy Besko
DNI BESKA - Noc Świętojańska w Besku – XX lat Gminy Besko 25-26.06.2011 – PROGRAM RAMOWY Sobota 25.06.2011r. 16.00 – rozpoczęcie wystawy wianków 17.30 – 20.00 występy młodzieży Zespołu Szkół w Besku 20.00 20.10 – oficjalne otwarcie obchodów DNI BESKA 20.10 – 21.00 rozwiązanie konkursu na najładniejszy wianek Świętojański oraz Obrzęd Puszczania Wianków na Wisłoku 21.00 – 21.30 - występ zespołu wokalno – instrumentalnego Whisper z Beska 21.30-23.00 Wieczór X FACTOR – MATS MEGUENNI gwiazda program X Factor. 23.00 OGNISTY SZOŁ – Jubileuszowy pokaz sztucznych ogni !!!!! 23.15 – 1.00 Dyskoteka – w Stylu Retro Niedziela 26.06.2011r. 14.00 – wystawa prac plastycznych o tematyce Sobótkowej 14.30 – 15.30 - występy dzieci punktu przedszkolnego „Tęczowy świat dziecka” oraz przedszkola Sióstr Felicjanek 15.00 - 21.00 konkursy, zabawy sportowe i sprawnościowe dla dzieci i wszystkich uczestników festynu 15.00 – rozpoczęcie turnieju szachowego 15.00 – 16.00 - Występ Orkiestry Dętej OSP Besko 16.00 - 17.30 - Program dla dzieci 17.30 – 18.30 – Występ orkiestry dętej z Humennego (Słowacja) 21.00 – 22.30 - koncert zespołu disco polo - TOP ONE !!!!!! 22.30 – 24.00 – zabawa taneczna przy akompaniamencie zespołu „GROOVINSCY”
X RAJD „WITAJ WIOSNO”
21 marca nasza miejscowość gościła ponad 200 turystów, którzy wyruszyli na poszukiwanie wiosny. Organizatorem rajdu rokrocznie jest Oddział PTTK w Sanoku. Tegoroczne jubileuszowe poszukiwanie wiosny miało miejsce w Besku, ponieważ I rajd był właśnie u nas. Któż by pomyślał, że Besko jest takie piękne? A jednak można tu odkryć niezwykle urokliwe miejsca. Są tu również zabytki kultury materialnej: zabytkowy kościół, kapliczki, stary park. Najpierw udaliśmy się na najwyższe wzgórze Beska „Nad Kowalem”-370 m. Stamtąd zeszliśmy do Mymonia. W tej miejscowości ludzie mieszkali już prawie trzy tysiące lat temu. Na niewielkim wzgórzu nad wysokim brzegiem rzeki Wisłok znajdowała się strażnica graniczna, tzw. "Zamczysko". Dzisiaj niestety po dawnym zameczku nie pozostał nawet ślad, ale miejsce to nadal owiane jest legendami. Kolejnym etapem rajdu był jar Wisłoka. Podziwialiśmy piękne zbocza i meandry rzeki Wisłok. Było naprawdę przyjemnie, a pierwsze promienie słońca sprawiały, że wcale nie mieliśmy ochoty na powrót. Ale czekało na nas jeszcze wiele atrakcji. Przełomem Wisłoka zwanym "Skałkami" - jednym z najpiękniejszych przełomów rzecznych w polskich Karpatach, wracaliśmy do Beska. Po powrocie udaliśmy się na cerkwisko. Tutaj przewodnik Zbigniew Brzozowski ciekawie opowiadał o historii miejscowości. Kolejnym punktem rajdu było wzgórze Krzyż 342 m skąd widać cudowną panoramę Beska. Tutaj odpoczęliśmy. Niektórzy byli szczególnie zainteresowani legendą, która mówi, że pod krzyżem spoczywają nieprzebrane skarby. Zakończenie rajdu odbyło się w Domu Ludowym. Przywitał nas wójt gminy pan Mariusz Bałaban, sekretarz Kazimierz Wolański a także dyrektor szkoły pan Arkadiusz Nycz. Ugoszczono nas wyśmienitą zupką, ugotowaną przez panie z Koła Gospodyń. Przy ciepłej herbatce i ciastku dzieliliśmy się wrażeniami z rajdu. Wójt gminy opowiedział przybyłym o gminie –jednej z najmniejszych i najmłodszych gmin w Polsce. Dyrektor szkoły zapraszał do wyremontowanego niedawno budynku szkoły. Na koniec pan Mariusz Bałaban podziękował młodym uczestnikom rajdu oraz ich opiekunom, a także organizatorom- PTTK SANOK. Każda szkoła otrzymała ufundowane przez gminę pamiątkowe statuetki oraz materiały promocyjne. Potem odbyła się część artystyczna w wykonaniu kabaretu „Baba”. To był fantastyczny rajd. Niektórzy z nas na pewno jeszcze odwiedzą urokliwe miejsca Beska. Naprawdę warto. Dziękujemy.
\"Pieniny Gorlickie\"
Przełom rzeki Ropa w Klimkówce – tzw. "Pieniny Gorlickie" – jest położony na granicy wsi Klimkówka i Łosie. W jego najwęższym miejscu zbudowano zaporę, która dała początek zbiornikowi retencyjnemu. Przełom rozciąga się na długości kilku kilometrów i obejmuje obszar w okolicy wzniesień: Kiczera – Żdżar (609 m n.p.m.), Ubocz (623 m n.p.m.), Czerteżyki (628 m n.p.m.) oraz Kopa (672 m n.p.m.). Zyskał on swoją nazwę ze względu na podobieństwo do przełomu Dunajca w Pieninach, choć oczywiście jest zaledwie namiastką pięknego przełomu pienińskiego. Nazwa została nadana raczej w celach turystycznych. Najlepsze odsłonięcie geologiczne znajduje się w nieczynnym kamieniołomie, tuż nad zaporą, na zboczu góry Kiczera – Żdżar. Rozciąga się ono na długości ok. 120 m i w górnej części, bliżej zapory, jest zabezpieczone siecią, ze względu na bardzo duży kąt nachylenia (70°). Skałami budującymi tę ścianę skalną są w przeważającej większości gruboławicowe piaskowce magurskie facji muskowitowej, należące do ogniwa popradzkiego wieku górny eocen – oligocen. Poza tym w pobliżu znajduje się kilka mniejszych odsłonięć, a kilka z nich można oglądać jedynie z poziomu wód jeziora. W "Pieninach Gorlickich" znajduje się też kilka niewielkich jaskiń szczelinowych, nie udostępnionych do zwiedzania. Są one położone w szczytowych partiach okolicznych wzniesień. Położenie: Pomiędzy Łosiem a zaporą w Klimkówce. Warto skorzystać ze ścieżki przyrodniczo - widokowej "Gorlickie Pieniny". Dojście: Ze skrzyżowania w Łosiu albo od sklepu w Klimkówce ścieżką przyrodniczo - widokową "Gorlickie Pieniny".
Łysa Góra
Łysa Góra - szczyt w Beskidzie Niskim, w zachodniej części Pasma Magurskiego. Łysa Góra wznosi się na północny - zachód od grzbietu Magury Małastowskiej (813 m n.p.m.) i na południe od drogi Grybów - Gorlice oraz na wschód i południe od drogi Ropa - Łosie. Północne, zachodnie i południowe zbocza góry opadają ku dolinie Ropy. Łysa Góra jest zalesiona i nie przedstawia żadnych walorów widokowych. Północnym zboczem góry, tuż pod szczytem przebiega żółty szlak turystyczny z Ropy przez Miejską Górę (643 m n.p.m.) do Gorlic.
Cerkiew grkokatolicka w Łosiu
W Łosiu uwagę zwraca cerkiew grekokatolicka z 1810 roku, która została znacznie rozbudowana w 1928 roku. Przy cerkwi znajduje się ładna, parawanowa dzwonnica z 1876 r. Obecnie świątynia służy wspólnie katolikom rzymskim i grekokatolickim. Wewnątrz znajduje się polichromia Mikołaja Golonki oraz ciekawy ikonostas barokowo-klasycystyczny z przełomu XVIII XIX wieku.
Zalew Klimkówka
Zalew Klimkówka Utworzony został na rzece Ropie w powiecie gorlickim. Szerokość zbiornika sięga do 400 metrów , długość do 4,5 km , głębokość do 25 m. Wysokość zapory wynosi 34 m. Przy zaporze mieści się mała, szczytowa elektrownia o mocy 4,5 MW. Wzdłuż brzegu jeziora znajduje się wiele małych zatoczek, linia brzegowa jest bardzo urozmaicona. Wybrzeże jest stopniowo zagospodarowywane, można wypożyczyć sprzęt wodny, znajdują się tam bary szybkiej obsługi, pola namiotowe.
Wody mineralne -Rymanów Zdrój
Skarbem Rymanowa Zdroju są naturalne źródła wód leczniczych TYTUS, KLAUDIA i CELESTYNA, odkryte w 1876 roku. Latem wody lecznicze oferowane są kuracjuszom i turystom w stylowej pijalni wód mineralnych, natomiast zimą można korzystać ze zdrojów czerpanych w szpitalach uzdrowiskowych ESKULAP i ZIMOWIT.
Familijna ścieżka rowerowa-Rymanów
Ścieżka zaczyna się za leśniczówką i tam się też kończy. Trasa wiedzie przez las, co sprawia że jest bezpiecznym miejscem do rodzinnego wypoczynku. Jadąc możemy zwiedzić ciekawe przyrodniczo miejsca: punkt czynnej ochrony płazów, „krokusowi polanę”, leśną klasę dydaktyczną.
Rowerowy Szlak Doliną Wisłoka - zielony
Trasa szlaku - Rymanów - Nowa Wieś - Zmysłówka - Ladzin - Wróblik Królewski - Wróblik Szlachecki - Milcza - Bzianka - Poręby - Besko - Mymoń -Sieniawa - Bartoszów - Rymanów Długość szlaku - 35 km Przebieg szlaku . Z Rynku w Rymanowie wyjeżdżamy ul. Podgórze, przejeżdżając przez kładkę na Taborze, jedziemy ul. Dworską i Paderewskiego. Zachowując szczególną ostrożność, przejeżdżamy przez skrzyżowanie na ul. Sanockiej, kierując się na ul. Mitkowskiego (droga w kierunku Urzędu Gminy]. Po drodze mijamy bryndzarnię i Zakład BOG-MAR, produkujący meble, największą firmę w mieście. Następny mijany budynek to stara gorzelnia, obecnie w ruinie. Za Urzędem Gminy kierujemy się w prawo na Nową Wieś. Droga biegnie podnóżem Beskiej Góry, na której jest przekaźnik telefonii cyfrowej. Przed Zmysłówką skręcamy w drogę polną w lewo. Zwróćmy uwagę na panoramę Rymanowa w otoczeniu Wzgórz Rymanowskich. Dojeżdżamy do wsi Ladzin, mijamy zabudowania wsi, kapliczki przydrożne, po prawej park i dwór Bojanowskich - własność prywatna, nigdy nie znacjonalizowana. Wjeżdżamy na drogę wojewódzką, skręcamy w lewo (piękna kapliczka), za mostem skręcamy w prawo, znów podziwiamy widoki Dołów Jasielsko-Sanockich, a w dali Beskid Niski. Na pierwszej krzyżówce we Wróbliku Królewskim droga skręca w prawo (aby zobaczyć stare drewniane zabudowania należy wjechać w drogę w lewo). W centrum wsi murowana cerkiew z 1888 roku. Na dużej krzyżówce z białą kapliczką pośrodku, należy skręcić w prawo (dwór droga na lewo). Dojeżdżamy do Wróblika Szlacheckiego, po prawej budowa gimnazjum, po lewej drewniana cerkiew z 1869 roku. Skręcamy w lewo, mijając cmentarz we Wróbliku, okazałe wiatraki elektrowni wiatrowej, budynek PKP we Wróbliku, dawniej zwany stacją Rymanów Zdrój. Droga główna prowadzi nas do Bzianki. Dookoła rolnicze widoki Dołów Jasielsko-Sanockich, przed nami na horyzoncie Pogórze Strzyżowsko-Dynowskie. W kępie drzew leży dwór w Bziance, obecnie zamieniony na szkołę, skręcamy w drogę w prawo i kierujemy się do Beska, jadąc wzdłuż uregulowanego koryta Wisłoka. Po prawej zabudowania wsi Poręby, przed nami Besko. Trasa biegnie drogą przez wieś, mijamy szkołę podstawową i gimnazjum (pomiędzy szkołami warto skręcić w lewo, przejechać przez kładkę, mijając Klasztor Felicjanek dojechać do starego drewnianego kościoła, folwarku i cmentarza). Nasza trasa prowadzi do centrum wsi, gdzie po prawej na wzgórzu pozostałości po starej cerkwi. Za mostem na Wisłoku skręcamy w prawo, drogą asfaltową jedziemy przez tzw. Suchą Wieś. Po około 300 metrach droga gwałtownie skręca w lewo, ale szlak rowerowy (wspólnie ze szlakiem pieszym zielonym) idzie prosto, z biegiem rzeki, która tworzy tu małe zalewy i wodospady. Skręcamy w lewo w wąwóz przed zabudowaniami, i jedziemy w górę polną drogą. Po prawej w dole przełom Wisłoka zwany "Skałkami" - (jeden z najpiękniejszych przełomów rzecznych w polskich Karpatach). Należy uważać na urwiste skały, zabroniona jest wspinaczka. Stąd 500 m na zachód nad wysokim brzegiem rzeki na wzgórzu 333 - znajdowała się strażnica graniczna, tzw. "Zamczysko". Nazwę wiąże się z niewielkim zameczkiem, wybudowanym około XIV - XV w., z którego zachowały się resztki fortyfikacji (dziś trudno czytelne w terenie) w postaci fragmentu wału kamienno-ziemnego. 3,5 tysiąca lat temu istniała tu osada kultury łużyckiej (przełom epoki brązu i żelaza), najdalej wysunięta na południe. W VIII - X w. powstało tu słowiańskie grodzisko obronne, zajmujące całą powierzchnię wzgórza. Wjeżdżamy do wsi Mymoń. Jadąc prosto drogą asfaltową po prawej mijamy przydrożną kapliczkę, w dali wybudowany w latach 80-tych kościół. Około 50 metrów od kapliczki w lewo odbiega w las ścieżka, którą możemy dojechać do cmentarza wojskowego z l wojny światowej (od drogi - 300 m). Zjeżdżając do Sieniawy widzimy wzniesienia Beskidu Niskiego: po lewej stronie wzgórza nad Pastwiskami, za którymi wyraźnie widoczny długi grzbiet Bukowicy; na prawo rozległa płaska kopuła Działu (673 m), przed nim Kopiec (635m) i Zamczysko (568m). Po chwili dojeżdżamy do prostopadłej drogi: Komańcza - Bukowsko - Sieniawa. Skręcamy w lewo, przejeżdżamy przez zaporę na Wisłoku. Warto tu zatrzymać się dla widoku zalewu z lewej strony i głębokiego jaru Wisłoka z prawej. Można zjechać drogą w dół do hodowli pstrągów, zachęcamy też do zwiedzenia cerkwi w centrum wsi - za zaporą skręcić w lewo i jechać ok. 1km. Nasza trasa prowadzi do Rymanowa drogą przez Bartoszów, na krzyżówce za zaporą jechać prosto. W Bartoszowie mijamy po lewej stawy rybne, raj dla wędkarzy. Na przedmieściach Rymanowa w kępie drzew po lewej znajduje się cmentarz jeńców radzieckich. Mijamy Hutę Szkła Artystyczego "Sabina" i Zakłady Przemysłu Skórzanego "Asko". Po lewej park miejski oraz dwór Potockich, obecnie siedziba Nadleśnictwa Rymanów.
Rowerowy Szlak Etnograficzny - niebieski-Rymanów
Trasa szlaku: Rymanów - Rymanów Zdrój - Deszno - Królik Polski -Wisłoczek - Rudawka - Pastwiska - Sieniawa - Bartoszów - Rymanów. Długość szlaku 31 km. Przebieg trasy. Wycieczkę zaczynamy na Rynku w Rymanowie. Proponujemy zwiedzić ruiny synagogi, która leży poza wyznaczonym szlakiem rowerowym, potem należy wrócić na rynek i jechać w kierunku kościoła, gdzie skręcamy w prawo. Jedziemy ulicą Wola, Kalwaria koło cmentarza. Tam skręcamy w polną drogę na lewo na kirkut (cmentarz żydowski). Za kirkutem droga prowadzi za znakami w dół do ul. Grunwaldzkiej. Stąd kierujemy się na południe, do Rymanowa Zdroju. Trasa rowerowego szlaku niebieskiego w Rymanowie Zdroju pokrywa się ze szlakiem rowerowym czerwonym. Jedziemy ciągle główną drogą, mijając cmentarz i cerkwisko w Desznie, a potem Rozlewnię Wód Mineralnych. Nasza trasa skręca w polną drogę za pierwszym mostem na Taborze w lewo. Zaczyna się długi podjazd na przełęcz pod Jawornikiem. Jawornik, najwyższy szczyt w okolicy, o wys. 762 m n.p.m. porośnięty lasem, znajduje się po prawej stronie trasy, szczyt po lewej to Dział nad Wołtuszową. Za nami roztacza się piękny widok na Królik Polski, Bałuciankę, na pasmo Przymiarek (na północnym zachodzie) i Piotrusia (na południowym zachodzie). Trasa biegnie lasem, można skręcić w ścieżkę przy szlabanie, aby dojechać do leśnej kapliczki wotywnej, którą wg legendy postawił tu cudownie uratowany przed wilkami mieszkaniec Wisłoczka. Dojeżdżamy do łąki na przełęczy, skąd piękne widoki. Osiągając przełęcz zjeżdżamy do wsi Wisłoczek. Widoczne zabudowania spółdzielni rolniczej. Wieś Wisłoczek zamieszkana jest przez Polaków z Zaolzia, którzy dbają o pozostałości po Łemkach. Cmentarz połemkowski, aktualnie użytkowany przez obecnych mieszkańców, znajduje się po prawej stronie drogi. Cmentarz był zdewastowany po wojnie, współcześnie odnowiony przy dużej pomocy i zaangażowaniu obecnych mieszkańców. "Po raz pierwszy spotkaliśmy się z tak niezwykłą życzliwością i przychylnością dla naszych działań ze strony tutejszych mieszkańców" - wspomina Stanisław Kryciński w III Tomie Rocznika Rymanowa Zdroju. Cmentarz jest ogrodzony, zadbany, nagrobki są kamienne lub z piaskowca, zakończone żeliwnymi lub kutymi krzyżami. Na cmentarzu zachowały się ruiny murowanej z kamienia dzwonnicy cerkiewnej. Na południe za cmentarzem na brzegu lasu znajduje się cmentarz choleryczny. Zachował się żeliwny krzyż z datą 1889. Trasa biegnie główną drogą przez środek wsi, po prawej Dom Modlitwy Zielonoświątkowców. Warunki naturalne stwarzają możliwości dobrego wypoczynku w Wisłoczku, wiec mieszkańcy przygotowują się do rozszerzenia swojej działalności rolniczej o ofertę agroturystyczną. Jedziemy wzdłuż potoku Wisłoczek, po lewej pole namiotowe - baza studencka, czynna w miesiącach letnich. Tu główny czerwony szlak turystyczny schodzi z Działu i będzie towarzyszyć nam do krzyżówki w Tarnawce. Po drodze mijamy pozostałości po cmentarzu łemkowskim w nieistniejącej Tarnawce. W 1997 roku zrekonstruowano tu 7 nagrobków. Na sąsiednim cerkwisku zachował się piaskowcowy cokół i podstawa drugiego nagrobka. Nasza trasa dochodzi do krzyżówek (można skręcić w prawo w poszukiwaniu śladów Łemków w nieistniejącej wsi Zawoje czy Wernejówka. W Puławach Górnych, dawny cmentarz łemkowski służy obecnym mieszkańcom. Puławy są wsią agroturystyczną, gospodarze są bardzo gościnni i gospodami). Od krzyżówki w Tarnawce trasa wiedzie w lewo do Rudawki Rymanowskiej. Wieś położona w dolinie Wisłoka słynie w okolicy z dobrych miejsc do kąpieli. Te warunki stwarzają możliwości rozwoju wsi jako letniska, istnieje tu ośrodek kolonijne -wczasowy i pole namiotowe. Trasa biegnie obok ośrodka, mija stare zabudowania PGR, oraz budynki pracowników rolnych, jeżeli skręcimy w ścieżkę w prawo za niewielkim zagajnikiem, dojedziemy do jaru Wisłoka z największą w Karpatach ścianą łupków menilitowych o wy s. 40 m. Jest tam też dobre miejsce do kąpieli. Stąd należy wrócić na szlak rowerowy biegnący główną drogą do Pastwisk. Jadąc przez wieś mijamy pole biwakowe, przy sklepie spożywczym grób żołnierza słowackiego z II wojny światowej. Ostatnimi zabudowaniami wsi są budynki PGR, za nimi pastwiska, od których wieś wzięła nazwę. Na krzyżówce nasza trasa skręca w prawo, jedziemy w stronę zapory w Sieniawie. Przejeżdżamy przez most nad Czernisławką, dopływem Wisłoka. Dojeżdżamy do zabudowań Mymonia, gdzie nasz szlak łączy się z rowerowym szlakiem zielonym.
Rowerowy Szlak Między Zdrojami - czerwony-Rymanów
Trasa szlaku - Rymanów - Rymanów Zdrój - Królik Polski - Bałucianka -Przymiarki - Turkówka -Iwonicz Zdrój - Klimkówka - Pustki – Rymanów. Długość trasy - 24 km Przebieg trasy - z parkingu w Rymanowie jedziemy na południe, mijając kościół parafialny p.w. św. Wawrzyńca po prawej stronie. Należy go zwiedzić. Zjeżdżając z rynku ul. Grunwaldzką po prawej stronie kino "Irys", dawny budynek Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". Za kinem nad Taborem Gminny Ośrodek Kultury oraz budynek policji. Jadąc dalej ul. Grunwaldzką mijamy po prawej stronie "Ochronkę św. Józefa", obecnie przedszkole prowadzone przez Zgromadzenie Sióstr Służebniczek NPM. Przed budynkiem pomnik bł. Edmunda Bojanowskiego, założyciela Zgromadzenia. Zaraz za ochronką szlak skręca w lewo, aby po przejechaniu przez most dalej kierować się na południe ul. Nadbrzeżną. Droga ta wije się wzdłuż Taboru, dopływem Wisłoka. Jedziemy ok. 2 km wzdłuż gęstej zabudowy Posady Górnej - miejscowości pomiędzy Rymanowem a Rymanowem Zdrojem. W Rymanowie Zdroju należy wjechać na ulicę Zdrojową przez most na Taborze i dalej kierować się na południe. Zalesione wzgórza to Mogiła (606m) po prawej i Zamczyska (568m) po lewej. Mijamy pierwsze stare drewniane wille w stylu szwajcarskim - "Zgoda", "Słoneczna", "Góral", budowane jeszcze za czasów założycieli uzdrowiska, pod koniec XIX w. Pomiędzy nimi są nowsze budynki, świadczące o prosperity uzdrowiska w okresie powojennym. W centrum Rymanowa Zdroju na przystanku PKS jest Biuro Informacji Turystycznej, kawiarnia, parking i wejście na deptak uzdrowiskowy. Jest tu również poczta, bank i większość sklepów. Z ciekawych budynków - murowana stacja transformatorowa z 1930 roku w kształcie wieży, z herbem Potockich "Pilawa". Po przeciwnej stronie ulicy willa "Biały Orzeł", współcześnie dyrekcja Uzdrowiska S.A. i Biuro Obsługi Kuracjusza. W kępie drzew za "Białym Orłem" - "Leśniczówka" - najstarszy budynek w Rymanowie Zdroju. Trasa wiedzie ul. Zdrojową, po lewej stronie deptak uzdrowiskowy, wille "Krakus", "Gołąbek", "Opatrzność". Po prawej nowe prywatne domy przy ul. Słoneczny Stok, oraz "Teresa" i "Pogoń" - stare, drewniane wille. Naprzeciw "Pogoni" kościół parafialny p.w. św. Stanisława Biskupa, wybudowany na początku wieku XX, obecnie w rozbudowie. "Krystyna" oraz "Dom Wczasów Dziecięcych"- dawna l Krajowa Kolonia Letnia dla dzieci założona w 1884. Za pierwszym domem za basenem skręcamy w prawo, przez most w ulicę Spacerową. Właściwie jesteśmy już w Desznie. Droga wiedzie lewym brzegiem Taboru, wzdłuż zabudowy wsi. Górujący po prawej stronie szczyt to Kopa w paśmie Przymiarek (640m), po lewej to Dział (673m). Na główną drogę wjeżdżamy skręcając obok Domu Ludowego w Desznie. W charakterystycznej kępie drzew - na cerkwisku, zachowała się mogiła ostatniego księdza greckokatolickiego. Po prawej Rozlewnia Wód Mineralnych. Naprzeciwko odnowiony cmentarz łemkowski z ciekawymi nagrobkami. Za mostem skręcamy w prawo na drogę do Bałucianki. Droga wiedzie wzdłuż potoku Bałucianka, na którym za czasów Potockich założony był folusz i młyn wodny. Zabudowania wsi rozpoczynają się ok. l km od krzyżówki, i ciągną się na zbocza Przymiarek. Podjeżdżając w górę po prawej stronie budowa nowego kościoła, potem niewielka krzyżówka. My jedziemy drogą w lewo do cerkwi. Przed cerkwią budynek starej szkoły, obecnie zamieniony na mieszkanie, niszczeje. Przed budynkiem studnia z napisami na cembrowinie. Droga prowadzi pod górę na wierzchowinę Przymiarek. Stąd piękny widok, przy dobrej pogodzie widać Bieszczady, a nawet Tatry. My jedziemy na zachód wyraźną drogą polną, wjeżdżamy w las sosnowy i dalej kierujemy się w dół do przysiółka Turkówka. Tu wjeżdżamy na asfaltową drogę prowadzącą w kierunku lasu. Potok po prawej stronie to Iwonka, zwana też Iwonickim Potokiem, płynący przez Iwonicz Zdrój. Droga wyraźnie prowadzi w dół. Otaczający las stanowi otulinę Iwonicza Zdroju i zaplecze rekreacyjne uzdrowiska. Są tu już chylące się do ruiny dwie skocznie narciarskie (wytyczał je znany zakopiański skoczek Bronisław Czech), stok slalomowy, obok którego obelisk poświęcony Władysławowi Bełzie, strzelnica sportowa (Iwonicz słynął z biathlonistów), basen, kemping. Wjeżdżając do starego Iwonicza Zdroju kierujemy się w prawo Aleją Torosiewicza. Mijamy zabytkowe wille z XIX i XX wieku w stylu szwajcarskim: Ustronie, Biały Orzeł, Krakowiak. Tu zaczyna się deptak, który mijamy po lewej. Z drogi widoczne są Źródło Józefa, Pawilon "Nad źródłami", nowa pijalnia, Stare Łazienki, Stary Pałac, obecnie siedziba dyrekcji Uzdrowiska Iwonicz S.A. Jadąc po prawej mijamy Hotel Pod Jodłą i pensjonat Klimat. Na Placu Wojciecha Oczki nowy kościół z pięknym ołtarzem i zabytkowy drewniany kościółek, dawna kaplica zdrojowa. Naprzeciw przystanku PKS Krzyż Milenijny i olbrzymi dąb - pomnik przyrody, oraz pomnik poświęcony dr Oczce w 400-lecie opisania iwonickich wód mineralnych (1576 r). Naprzeciw główne wejście na deptak, przy wejściu po lewej budynek Bazaru z wieżą zegarową, po prawej Dom Zdrojowy. Na skarpie Zakład Przyrodoleczniczy, w którym wykonuje się większość zabiegów w uzdrowisku. Wjeżdżamy w Aleję Słoneczną, za budynkiem Urzędu Gminy skręcamy w prawo i serpentynami ul. Piwarskiego wspinamy się na Osiedle Wschodnie. Stąd widoki na Iwonicz i okolice Krosna z zamkiem Odrzykońskim i Rezerwatem Prządki na horyzoncie. Drogą asfaltową zjeżdżamy w dół do zabudowań kopalni ropy naftowej, skręcamy w lewo i kierujemy się drogą w las. Za lasem pojawiają się pierwsze zabudowania Klimkówki. Droga prowadzi wzdłuż potoku Flora, zabudowa wsi staje się coraz bardziej zwarta. Po prawej stronie za śliczną białą kapliczką skręt drogi do kościółka Św. Krzyża (800 m), my jedziemy prosto, do centrum wsi, gdzie mijamy drewniany kościół parafialny, obity gontem. Warto go zwiedzić. Obok kościoła przystanek PKS, Dom Ludowy, a za nim pomnik - pamiątka po mieszkańcach wsi poległych w l i II wojnie światowej, oraz szkoła im. Jana Pawła II. Nasza droga prowadzi prosto do krzyżówki, mijając zachowane jeszcze stare drewniane chałupy i kapliczki. Przed skrzyżowaniem pojawia się po prawej duży park- pozostałość po kompleksie dworsko-parkowym z XIX wieku. W parku nowo wybudowany hotelik "Dwór Ostoja". My skręcamy w prawo i jedziemy poboczem 100 m, aby za mostkiem na Florze znów skręcić w prawo. Po ok. 150 m, pomiędzy zabudowaniami za boiskiem sportowym skręcamy w lewo, i po ok. 1,5 km dojeżdżamy do przysiółka Pustki. Stąd ul. Zieloną dojeżdżamy do rymanowskiego rynku, podziwiając panoramę Dołów Jasielsko - Sanockich, Pogórza Strzyżowskiego oraz Beskidu Niskiego.
Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna-Rymanów
Długość – 5,5 km. Czas przejścia – 3,5 – 4 godz. W terenie oznaczona czerwono – białym kółkiem. Ścieżka poprowadzona jest przez obszary leśne, polany widokowe, dolinami potoków oraz szczytami, w terenie zalecanym przez lekarzy jako idealny do leczenia chorób górnych dróg oddechowych /wspaniały mikroklimat/. Ścieżka ma za zadanie zapoznać spacerowiczów z walorami przyrodniczymi lasów położonych w Leśnictwie Rymanów Zdrój, a także ukazać wpływ człowieka na wygląd i funkcjonowanie biocenoz leśnych. Trasa wiedzie między innymi przez tereny leśne urozmaicone pod względem: przyrodniczym / np. torfowisko, stanowiska roślin chronionych, punkt czynnej ochrony płazów, zagadnienia dotyczące gospodarki leśnej/ miejsca historyczne / zamczyska, cerkwisko/, - geologiczne / wody mineralne, wychodnia skalna piaskowca, kopalnia ropy naftowej, łupki menilitowe/ 1. GRZYBY 2. WODY MINERALNE 3. UZDROWISKO RYMANÓW ZDRÓJ 4. ODNOWIENIE NATURALNE 5. TORFOWISKO 6. WYCHODNIE SKALNE 7. ZAMCZYSKO 8. FUNKCJE LASU 9. MROWISKA 10. PUNKT WIDOKOWY 11. PAPROCIE 12. NATURALNA SUKCESJA LASU 13. KOPALNIA 14. POMNIK PRZYRODY 15. FLISZ KARPACKI (w opracowaniu) 16. KARMISKO DLA ZWIERZYNY LEŚNEJ 17. SKRZYPY 18. LEŚNA KLASA DYDAKTYCZNA 19. HORODZISKA 20. ŁĄKA - ZIMOWITY 21. BARWINEK 22. CERKIEW 24. REMIZA DLA PTAKÓW 25. PUNKT CZYNNEJ OCHRONY PŁAZÓW
Synagoga Rymanów
Synagoga - wzniesiona w I połowie XVII wieku, jest najstarszą świątynią żydowską na Podkarpaciu, jedną z najstarszych w Polsce. Zbudowana z kamieni rzecznych, piaskowca i cegły, była wkomponowana w system murów miejskich Rymanowa. W północno-zachodnim narożniku bożnicy wzniesiono wieżę na rzucie koła, podziemia jej mogły służyć jako więzienie dla Żydów. Synagoga jest orientowana, to znaczy, że ściana ołtarzowa jest zwrócona na wschód, w stronę Jerozolimy. Wewnętrzne ściany świątyni były bogato zdobione malowidłami i napisami w języku hebrajskim. Wewnątrz synagogi zachowała się, wsparta na czterech ceglanych filarach bima - miejsce, gdzie czytano Torę. W pobliżu synagogi znajdował się pałac rabinacki i budynek studiów Tory. W czasie II wojny światowej hitlerowcy w synagodze urządzili magazyny; najpierw zrabowanego Żydom mienia, a później zboża. Wyposażenie synagogi splądrowano, święte księgi spalono. Świątynia ucierpiała w wyniku działań wojennych w 1944 roku, po wojnie rozebrano dach, co spowodowało szybką dewastację bożnicy. W 1957 roku rozbiórce uległy nawet elementy murowanej zabudowy. Obecnie trwają prace przy jej odbudowie: położono nowy dach, wstawiono okna, zrobiono posadzkę. Pierwsi Żydzi w Rymanowie pojawili się w pod koniec I połowy XVI wieku, mieszkali tu nieprzerwanie do 1942 roku, do momentu zagłady getta. Przed wojną żyło w Rymanowie ok. 2 tys. Żydów, którzy stanowili ok.40% mieszkańców, zajmowali się handlem, rzemiosłem. Od początku XIX wieku Rymanów był znaczącym ośrodkiem chasydyzmu. Pierwszym rymanowskim cadykiem był Menachem Mendel, jego następcami byli Cwi Hirsz i Józef Friedman. Cadycy mieli wielotysięczne rzesze zwolenników na całym Podkarpaciu. Do tej pory pielgrzymki Żydów przyjeżdżają na ich groby na rymanowskim kirkucie. W Rymanowie urodził się laureat Nagrody Nobla z fizyki - Izaak Izydor Rabi(1898-1988).
Dom dr Ignacego Bieleckiego
Dom dr Ignacego Bieleckiego został zbudowany przez budowniczego Walentego Kruczkowskiego w latach 1884-1885 w stylu willi szwajcarskich, z elementami "stylu zakopiańskiego". Zamówiła go firma naftowa z przeznaczeniem na pensjonat dla swoich pracowników. Po jej bankructwie budynek zakupił dr Ignacy Bielecki (1862-1963), który mieszkał tu i praktykował przez prawie 70 lat. Ignacy Bielecki był wielkim społecznikiem i lekarzem, którego działalność została uhonorowana wieloma odznaczeniami państwowymi i resortowymi. Oprócz funkcji lekarza okręgowego w Rymanowie (1901-1937), pełnił funkcje przewodniczącego Związku Lekarzy Okręgowych Małopolski (1923 -1939). Był inicjatorem, współzałożycielem i długoletnim przewodniczącym Zarządu Kółek Rolniczych (1919 - 1949). Przewodniczył Zarządowi Towarzystwa Zaliczkowego (1900 - 1939). Był współzałożycielem i prezesem Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" (1907-1949). Radny miejski, prezes Ochotniczej Straży Pożarnej (1895-1919). Zawodowo pracował do setnego roku życia. Radni miasta Rymanowa nazwali ulicę, przy której mieszkał, jego imieniem.
Kościół p.w. św. Wawrzyńca
Kościół parafialny pod wezwaniem św. Wawrzyńca, wybudowany jako trzeci na tym miejscu. Fundatorem obecnego kościoła był Józef Ossoliński, wojewoda wołyński, pochowany w podziemiach. Autorem projektu był Antoni Stroiński - znany budowniczy i malarz. Kościół wraz z plebanią wybudowano w latach 1779-81. Kościół w stylu późnobarokowym, jednonawowy, z kamienia. Fasada jednokondygnacyjna, zwieńczona trójkątnym ogzymsowanym szczytem z herbem fundatora - Topór. Nad portalem stiukowa płaskorzeźba z insygniami papiestwa, nad nią płaskorzeźbiona płyta przedstawiająca wręczenie kluczy św. Piotrowi. W kościele bogate wyposażenie, pochodzące z XVI - XX wieku. W ołtarzu głównym łaskami słynący obraz "Pieta", malowany na desce, wg legendy ofiarowany miastu przez króla Władysława Jagiełłę. W kaplicy zachodniej renesansowy nagrobek Sienieńskich, z marmuru i alabastru, z wyrytym w staropolszczyźnie wierszem Mikołaja Reja "Na groby". Obok kościoła zabytkowa plebania, wieża i dzwonnica z dwoma dzwonami z 1505 roku. Kościół otoczony wysokim murem z trzema kapliczkami późnobarokowymi, w obrębie którego dawniej był cmentarz kościelny. Wielkość kościoła, znamienitość artystów zatrudnionych przy jego budowie świadczy o bogactwie i znaczeniu miasta i jego mieszkańców na przestrzeni wieków. Więcej informacji znajduje się na tablicy w przedsionku kościoła.
Cmentarz katolicki-Rymanów
Założony pod koniec XVIII wieku. Najstarsze zachowane nagrobki pochodzą z początku XIX wieku. Są to pomniki rodziny Skórskich - ówczesnych właścicieli Rymanowa. Na uwagę zasługuje kwatera rodziny hr. Potockich, gdzie znajduje się mogiła hr. Anny z Działyńskich Potockiej oraz jej najstarszych synów Jana i Józefa, ich żon i niektórych wnuków. Rozsiane po świecie groby pozostałych członków rodziny upamiętniają zamieszczone tablice. Grób hr. Stanisława Potockiego - założyciela Rymanowa Zdroju - znajduje się w kaplicy ks. Lubomirskich Bazyliki Dominikańskiej w Krakowie. Groby wg dołączonegoplanu cmentarza : nagrobki rodziny Skórskich - kamienne z marmurowymi tablicami, z popiersiem Chrystusa i żelaznym krzyżem, klasycystyczne. grób Stanisława Mistygacza - żołnierza wojny obronnej w 1939 roku, który poległ w obronie Rymanowa. Został pochowany jako Stanisław Mitkowski i tak też nazwano jedną z rymanowskich ulic. Istnieją jednak przesłanki, że poprawne nazwisko bohatera brzmiało Mistygacz. groby proboszczów rymanowskich : ks. Wincenty Rawicz-Giebułtowicz, ks. Adam Janina-Bielecki, ks.Apolinary Korab-Laskowski - kamienne, klasycystyczne. nagrobek rodziny Bieleckich kwatera rodziny hr. Potockich - ostatnich właścicieli Rymanowa i założycieli Rymanowa Zdroju. żołnierskie mogiły zbiorowe z okresu I wojny światowej i kampanii wrześniowej 1939 roku.
Kalwaria rymanowska
Kalwaria rymanowska leży na wzniesieniu o wysokości 416 m n.p.m. o tej samej nazwie. Kaplica Grobu Pańskiego została wybudowana w 1745 roku jako wotum dziękczynne za powrót do zdrowia wojewody Ossolińskiego. Nabożeństwa odbywały się tu jednak rzadko, ale ukształtował się zwyczaj odprawiania Drogi Krzyżowej w okresie wielkanocnym. Późniejsi właściciele Rymanowa - Potoccy wybudowali na Kalwarię stacje Drogi Krzyżowej. Każda z nich była murowaną z cegły i osadzoną na kamiennym cokole kapliczką, zwieńczoną małym krzyżem. We wnękach znajdowały się płaskorzeźbione tablice ze scenami Męki Pańskiej, wykonane w 1876 roku w Zakładzie Meyera w Monachium.Stacje drogi krzyżowej i kaplica Grobu Pańskiego zostały zniszczone w 1944 roku podczas walk o wyzwolenie miasta, obecnie odbudowane. Jest ich 14, w tym 3 zachowane jeszcze z czasów Potockich. Od strony wschodniej znajduje się sztucznie utworzona Grota Matki Boskiej Fatimskiej. Po dróżkach kalwaryjskich, tak jak przed wiekami, wędrują i dziś pielgrzymi z różnych stron kraju.
Kirkut
Cmentarz żydowski- kirkut został założony w II poł. XVI wieku. Początkowo grzebano tu zmarłych ze wszystkich miejscowości należących do kahału tj. 9 miast i 84 wsi, pod koniec XIX w. na rymanowskim kirkucie grzebano miejscowych Żydów. Zachowało się tu ok. 800 macew, są to nagrobki kamienne, zwrócone na wschód, ku Jerozolimie. Na kilkudziesięciu macewach widoczne są hebrajskie epitafia z bogatą symboliką. Epitafia zawierają imiona zmarłych i datę pochówku, a symbolika dotyczy płci, pochodzenia czy pozycji zmarłego w społeczności żydowskiej. Najstarsza z odczytanych macew pochodzi z 1826 roku, pozostałe z XIX i początków XX wieku. W centralnej części kirkutu zbudowano dwa ohele. W pierwszym, od strony północnej, znajduje się grób cadyka Cwi Hirsza (1788-1847) ? uznanego cudotwórcy i jego syna cadyka Józefa Friedmana (zm. 1913). W drugim, starszym spoczywa cadyk Menachem Mendel (1745-1812), człowiek wykształcony, znany jasnowidz i uzdrowiciel oraz jego żona. Za życia zjeżdżali do nich Żydzi z całej Europy, a do dziś ich groby odwiedzają żydowscy pielgrzymi z całego świata, zostawiając przy nich spisane na kwitałe prośby. Kadisz odmówił też Isidor Izaak Rabi (1898- 1988) - laureat Nagrody Nobla z fizyki (1944 r.), który w 1971 roku odwiedził miasto swego urodzenia, znane mu tylko z opowieści rodziców. Od czasów drugiej wojny światowej nie urządza się na cmentarzu pogrzebów, ale kirkut na zawsze pozostanie miejscem pamięci o tych, którzy przez wieki tworzyli historię miasta.
Ochronka św. Józefa
Ochronka św. Józefa prowadzona jest przez Siostry Służebniczki z Zakonu Najświętszej Maryi Panny. Siostry przybyły do Rymanowa ze Starej Wsi pod koniec XIX wieku, zaś sam budynek powstał w 1902 roku ze składek mieszkańców, wsparcia rodziny hrabiów Potockich i kosztów własnych Zgromadzenia. Jest to dom murowany, parterowy z ozdobną fasadą zwieńczoną krzyżem. W ogrodzie przed budynkiem stoi pomnik Błogosławionego Edmunda Bojanowskiego, założyciela Zgromadzenia, projektu siostry Augustyny Marek ze Starej Wsi, wzniesiony w 2000 roku. Siostry zajmowały się kościołem, biednymi dziećmi, pracowały z młodzieżą stowarzyszoną w Akcji Katolickiej, prowadziły kursy kroju i szycia, oraz haftu artystycznego. W latach 60-tych przedszkole upaństwowiono, ale Zgromadzenie nie przerwało swojej działalności. W 1990 roku w wyniku przemian politycznych Zgromadzenie odzyskało budynek ochronki, w którym dalej prowadzone jest przedszkole publiczne, jedyne w Rymanowie.
Budynek Towarzystwa Gimnastycznego \\\"Sokół\\\"
Budynek Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" Towarzystwo "Sokół" w Rymanowie zostało założone w 1907 roku z inicjatywy doktora Ignacego Bieleckiego, postaci znanej i niezwykle zasłużonej dla miasta, który przez cały okres istnienia towarzystwa był jego prezesem. Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" było organizacją o charakterze sportowym, patriotycznym i parawojskowym, skupiało wokół siebie młodzież i dorosłych z Rymanowa i okolic, i było jednym z najprężniej działających stowarzyszeń Sokoła w całym woj. Lwowskim. Dowodem tej działalności jest dobrze zachowany sztandar z napisem Polskie Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" w Rymanowie 1909r. z hasłem „W jedności siła” (obecnie w zbiorach prywatnych). Członkowie „Sokoła” i inni mieszkańcy Rymanowa oraz okolicznych miejscowości brali udział w walkach podczas I wojny światowej, dołączając do Legionów generała Hallera. Po wojnie, w 1923 roku staraniem mieszkańców i ze składek społeczeństwa wybudowano budynek Sokoła, który był ośrodkiem życia kulturalnego miasta. Plac pod budynek dał hr. Jan Potocki, budulec p. Michał Lorenc, rymanowski przedsiębiorca. Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" było najliczniejszą organizacją społeczną w międzywojennym Rymanowie. Towarzystwo uległo likwidacji w 1949 roku. W 1994 roku w oparciu o tradycje utworzono "Międzyszkolne Stowarzyszenie Sportowe Sokół", na którego czele stanął Ignacy Bieleckiwnuk założyciela tej zasłużonej organizacji. W budynku "Sokoła" po wojnie uruchomiono kino "Wyzwolenie", które później przemianowano na "Irys", i taką nazwę nosi do dziś.
Ścieżka Pomarańvzowa -Rymanów
Ścieżka spacerowa z Rymanowa Zdroju do Iwonicza Zdroju przez Przymiarki - 7 km. Oznaczona biało – zielonym paskiem. Czas przejścia ok. 2,5 godz. Na trasę wchodzimy za basenem kąpielowym i idąc brzegiem lasu polną drogą wychodzimy na pasmo Przymiarek. Cały grzbiet odsłania interesujący widok na Beskid Niski, Bieszczady i Pogórze, a przy dobrej pogodzie również Tatry. U stóp góry leży wieś Bałucianka, znajduje się tu zabytkowa drewniana cerkiew grecko-katolicka p.w. Zaśnięcia Matki Bożej, z XVIII wieku, rozbudowana w 1820 roku. Ze szczytu Przymiarek podążając polną drogą na zachód wchodzimy w las i dalej Stefanową Doliną schodzimy do Iwonicza Zdroju.
ZABYTKOWY KOŚCIÓŁ Haczów
Haczów - wieś ongiś królewska położona po obu brzegach Wisłoka otrzymała około roku 1360 za pozwoleniem króla Kazimierza Wielkiego lokację na prawie magdeburskim. Lokacja ta została potwierdzona przez króla Władysława Jagiełłę dokumentem z dnia 7 lutego 1388 roku. Ten sam król Władysław Jagiełło utworzył w tym samym roku 1388 w Haczowie parafię rzymskokatolicką. W miejscowości tej zabytkiem, który dotrwał do dzisiaj jest największy i jeden z najstarszych, zrębowy drewniany gotycki kościół - nie tylko w Polsce ale i w skali światowej. Tradycja od dawna wiązała budowę tego drewnianego kościoła w Haczowie z królową Jadwigą żoną Władysława Jagiełły. Ostatnie badania historyków sztuki potwierdziły tezę, iż istniejący do dzisiaj kościół haczowski to pierwsza świątynia w tej miejscowości, wzniesiona pod koniec XIV wieku. Służył on kultowi religijnemu przez prawie sześć wieków, kiedy to w roku 1948 nabożeństwa ze starego kościoła zostały przeniesione do nowego postawionego przed II wojną światową. Od tego czasu stary kościół w Haczowie zaczął chylić się ku upadkowi. Władze komunistyczne w latach stalinowskich i następnych bez zgody parafii przywłaszczyły sobie prawo do tego zabytkowego obiektu. Najpierw chciano go przenieść do innej miejscowości albo do skansenu w Sanoku, potem zrobić w nim filię tegoż skansenu na miejscu w Haczowie, ze zbiorami różnych narzędzi i warsztatów z terenu Podkarpacia. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego stulecia wyposażenie kościoła (ołtarze, ławki, obrazy i inne sprzęty) przewieziono do skansenu w Sanoku i walącego się dworu w Krościenku Wyżnym, gdzie ulegały dalszemu zniszczeniu. W roku 1980 na fali "Solidarności" kościół został przejęty przez parafię rzymskokatolicką w Haczowie i od tego czasu trwa konserwacja, której uwieńczeniem była uroczystość 13 listopada 2000 roku - przywrócenia do kultu religijnego starego kościoła haczowskiego, dokonana przez Ks. Arcybiskupa Józefa Michalika - Metropolitę Przemyskiego. W okresie ponad 22 lat przy starym kościele haczowskim wykonano następujące prace: 1. Ogrodzono kościół drewnianym stylowym ogrodzeniem. 2. Uzupełniono pokrycie gontowe i zakonserwowano 2 razy kościół i ogrodzenie na zewnątrz. 3. Przesunięto koryto rzeki Wisłok około 40 metrów, aby kościół nie zjeżdżał ze skarpy na której jest zbudowany. 4. Odkrytą w 1955 roku XV -wieczną gotycką polichromię wewnątrz kościoła zakonserwowano. 5. Przeprowadzono remont i konserwację 6 barokowych ołtarzy. 6. Zrobiono instalację elektryczną, odgromową antypożarową i antywłamaniową. Prace te kosztowały około 3 milionów nowych złotych (30 miliardów). Od trzech lat trwały starania, aby zabytkowy kościół w Haczowie wraz z ośmioma innymi kościołami drewnianymi Polski południowo - wschodniej został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. W sierpniu 2003r. zabytkowy kościół został ostatecznie wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. W starym drewnianym kościele w Haczowie od roku 2000 odprawiane są nabożeństwa na które przychodzą i przyjeżdżają liczni wierni i turyści, którzy chcą zobaczyć ten piękny, unikatowy w skali światowej zabytek. Pracy jest jeszcze bardzo dużo, by przywrócić całą świetność tego zabytkowego kościoła. Mamy jednak nadzieję, że z pomocą Bożą i życzliwością dobrych ludzi uda nam się zamierzone plany zrealizować.
Cerkiew w Górzance
Drewniana świątynia w Górzance (obecnie kościół rzymsko-katolicki) to szczególne miejsce i wyjątkowy skarb pogranicza bojkowsko - łemkowskiego, a dla historyków miłośników lokalnej sztuki sakralnej nadal wielka zagadka i wyzwanie oraz zaproszenie do dalszej kwerendy naukowej. Według lokalnej tradycji ustnej (bez wyraźnego potwierdzenia w dostępnych dokumentach) to dawna łacińska kaplica dworska z około 1713 roku, z czasem przekazana przez władze austriackie wiernym obrzędu greckokatolickiego i rozbudowana w 1938 roku na cerkiew parafialną pod wezwaniem św. Paraskewy - Wielkiej Męczennicy. Od 1969 roku jest to rzymskokatolicki kościół pod wezwaniem Wniebowstąpienia Pańskiego. Największą osobliwością świątyni jest jednak płaskorzeźbiony w drewnie (paletowy lub reliefowy) ikonostas z około 1756 roku, zrekonstruowany, konserwowany i zaaranżowany na nowo (po rozbiórce w 1912 roku) w latach 2004 - 2009 przez konserwatora dzieł sztuki Sławomira Jakubowskiego. Ze względu na płaskorzeźbione przedstawienie postaci IKONOSTAS Z GÓRZANKI UCHODZIZA ABSOLUTNĄ RZADKOŚĆ W SKALI CAŁYCH KARPAT!
Kolejka Turystyczna BIESZCZADZKI EKSPRESSS
Kursuje na trasie Polańczyk - Solina - Polańczyk - wyjazd godziny parzyste z Polańczyka - natomiast godziny nieparzyste z Soliny - Ilość miejsc - 40 Oferujemy: - kursy dla grup zorganizowanych - możliwość wynajęcia przewodnika - możliwość wyboru tras - dla grup zorganizowanych ze zniżką Atrakcja: - w trakcie przejazdu naszą kolejką zapewniamy podziwianie przepięknych krajobrazów
Centrum Kultury Ekumenicznej Myczkowcach
16 października 2007 w ośrodku Caritas w Myczkowcach zostało otwarte Centrum Kultury Ekumenicznej. Centrum powstało z inicjatywy księdza Bogdana Janika, dyrektora ośrodka w Myczkowcach i zostało zadedykowane Janowi Pawłowi II - wielkiemu orędownikowi ekumenizmu. Na blisko hektarowej powierzchni zgromadzono tu 140 makiet cerkwi greckokatolickich, prawosłowanych oraz kościołów rzymskokatolickich z terenu południowo-wschodniej Polski, Słowacji oraz Ukrainy. Wszystkie miniatury wykonano w skali 1:25 a dokonał tego zespół osób kierowany przez Janusza Kuliga z Chmielnika koło Rzeszowa, natomiast architekturę terenu przygotował Norbert Piekarski z Bliznego. Znajdują się tu świątynie istniejące do dziś, jak i te, których na żywo już nie zobaczymy. Teren został podzielony na 10 niewielkich wzgórków, na których stanęły obiekty z poszczególnych regionów, pogrupowane tematycznie. Makiety otoczono miniaturową roślinnością, podobną do tej, która znajduje się przy poszczególnych świątyniach. Po kamieniach płyną potoki, szumi woda a z cerkiewek (bo tych jest najwięcej) rozbrzmiewają starocerkiewne śpiewy. W centrum parku umieszczono pomnik wielkiego Jana Pawła II. Poszczególne sektory to Pogórzanie, Zamieszańcy, Łemkowie, Łemkowie słowaccy, Grupa Polsko-Ruska, Dolinianie, Teren mieszany, Bojkowie i Bojkowie ukraińscy. CKE ma m.in. sprzyjać spojrzeniu, że ponad tym co dzieliło poszczególne wyznania, ponad zaszłościami historycznymi powinna zapanować Miłość. Tę prawdę przypomina wszystkim wchodzącym do CKE napis znajdujący się nad główną bramą: "Ponad wszystkim niech będzie miłość".
Żywa Księga Biblii - ogród biblijny w Myczkowcach
W Ośrodku Wypoczynkowo - Rehabilitacyjnym Caritas Diecezji Rzeszowskiej w Myczkowcach powstał Ogród Biblijny. Jest nie tylko nowym sposobem upiększenia otoczenia roślinnością Bliskiego Wschodu, ale przede wszystkim stanowi specyficzny zapis teologii biblijnej. Jednocześnie zawiera także przemyślaną i uporządkowana katechezę o biblijnej historii zbawienia Zajmuje powierzchnię 80 arów w układzie klinowym o długości 230 m. Projekt ogrodu wykonała dr inż. Zofia Włodarczyk pracownik naukowy w Katedrze Roślin Ozdobnych ? Wydział Ogrodniczy Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Jest to jej już drugi ogród biblijny. Pierwszy projektowała i wykonała w Proszowicach przy Zespole Placówek Caritas diec. kieleckiej w 2008 r. Idea ogrodów biblijnych jako nowa forma ewangelizacji jest jej bardzo bliska. W planach ma wykonanie kilku innych ogrodów w Polsce i na Ukrainie.
Cerkiew w Berezce
Cerkiew Parafialna pw. Przemienienia Pańskiego z 1868 r. ma unikatową bryłę, nieproporcjonalnie dużą w stosunku do pozostałych części. Obecnie świątynia jest w ruinie z zachowanymi murami do wysokości gzymsu koronującego. Poniżej ruin cerkwi w Berezce znajduje się rzymskokatolicki kościół parafialny wzniesiony w latach osiemdziesiątych XX wieku.
Tama solińska
Tama solińska o dł. 664 i wys. 82 m (od podstawy do korony) i potężnej kubaturze ok. 760 tys. m3 betonu zbudowana w latach 1961 – 1968 jest największą w Polsce zaporą betonową typu ciężkiego. Powstała w celu ujarzmienia groźnego ongiś (zwłaszcza wiosną i jesienią) Sanu. Dziś przy nadmiarze opadów zapobiega powodziom, a w czasie suszy reguluje niedobór wody w korycie tej rzeki. Kryje ona ciekawe wnętrze z licznymi korytarzami, które można zwiedzać z przewodnikami zakładowymi. W położonym u jej stóp budynku elektrowni pracują 4 turbinami Francisa, które po ostatniej modernizacji osiągają ponad 200 MW mocy. Spiętrzenie do 60 m głębokości daje potężną pojemność zbiornika ok. 500 mln m3, który jest wielkim rezerwuarem wody pitnej w 1 klasie czystości. Powstałe po spiętrzeniu wód Sanu i Solinki jezioro zajmuje 22 km2 powierzchni, a długość jego linii brzegowej dochodzi do 150 km. Rozlewisko w odnodze Sanu osiąga 27 km dł. i 16 km w odnodze rzeki Solinki. Akwen otaczają lesiste strome stoki Jawora (742 m), Stożków (696-686 m) i wielu lesistych szczytów przekraczających wys. 500 m n.p.m.
Zapora w Myczkowcach
Zapora w Myczkowcach Przegradzająca San ziemna tama wodna z rdzeniem iłowo-betonowym o dł. 460 m i wys. 17,5 m kryje pewną niespodziankę. Posiada podziemną 4,5 m sztolnię doprowadzającą wodę do oddalonej o 300 m dalej pod Grodziskiem elektrowni. W tym miejscu położone 7 m niżej koryto Sanu tworzy malowniczy przełom, a naturalnie spadająca na turbiny Kaplana woda umożliwia im osiągnięcie 8,4 MW mocy. Jej budowę rozpoczęto w okresie międzywojennym, a ukończono dopiero w latach 1956-1960. Powstało wówczas jezioro o pow. 2 km2 , dł. 6 km i pojemności 11 mln m3 wody otoczone stromymi stokami Kozińca (524 m), Grodziska (556 m) i Berda (577 m).
Jezioro Solińskie
Jezioro Solińskie imponuje długością urozmaiconej linii brzegowej dochodzącej do 150 km. W odnodze Sanu rozlewa się do 27 km dł. i 16 km w odnodze rzeki Solinki. Nic dziwnego, że tak czyste i malowniczo położone jezioro górskie przyciąga wielu żeglarzy, wędkarzy i wielbicieli odpoczynku na wodzie. Jeziora Solińskiego nie da się objechać samochodem. Można je za to opłynąć i tę formę turystycznego poznania szczególnie polecamy. Po zalewie kursują statki spacerowe z Soliny i statek Tramp z Polańczyka. Dzięki nim turyści mogą poznać najciekawsze zakątki tego malowniczego akwenu. Wciskające się licznymi fiordami w otaczające wzgórza górskie jezioro dostarczy wielu emocji z odkrywania piękna. Kwitnące wczesną wiosną w lasach pozostałości dawnych sadów, samotne czereśnie i drzewa owocowe, soczysta zieleń lata i gorące pejzaże jesieni będą niespodzianka dla każdego odkrywcy odwiedzającego te strony w różnych porach roku. Niemal każdy z ośrodków wczasowych dysponuje własną przystanią i sprzętem pływającym. Dziś można wypożyczać kajaki, łódki, żaglówki i rowerki wodne w Solinie, Myczkowcach, Polańczyku, Jaworze, Teleśnicy Oszwarowej, Chrewcie, Rajskiem, Zawozie i Wołkowyi. Przejście piesze z plecakiem wokół jeziora jest jeszcze mało popularną formą wypoczynku z uwagi na brak wytyczonych szlaków spacerowych. Jednak nieliczni wielbiciele intymnego kontaktu z naturę wybierają coraz częściej tę formę turystycznego poznania nieznanych zakamarków bieszczadzkiej krainy. Taka wyprawa wokół Jeziora Solińskiego zajmuje 6 dni i pozwala na poznanie osobliwości jego otoczenia, samotnych dzielnych osadników, opuszczonych wsi, bogatej flory i fauny. Na szczególną uwagę zasługują miejsca widokowe okolic Horodka, Rajskiego, Chrewtu, Sokolego, Zatoki Teleśnickiej i Jawora.
Jezioro Myczkowieckie
Jezioro Myczkowieckie o długości 6 km otoczone jest siecią szlaków spacerowych, które umożliwiają odbywanie ciekawych spacerów po okolicy. Przyciągają tutaj turystów 2 pomniki przyrody: „Skałki Myczkowieckie” i „Kamień w Orelcu”, projektowane 3 rezerwaty przyrody: „Koziniec”, „Nad Jeziorem Myczkowieckim” i „Przełom Sanu w Zwierzyniu”, wychodnie skalne na Berdzie, Grodzisko wczesnośredniowieczne i cenne źródełko wody mineralnej u jego stóp w Zwierzyniu. Dla gości ważne są dwa baseny, wypożyczalnie sprzętu wodnego, domki noclegowe, hotele, stadnina koni Eden w Ośrodku „Caritas” w Myczkowcach oferująca naukę jazdy konnej, przejażdżki bryczką po okolicy, a zimą kuligi do przełomu Sanu.
Dwór Potockich
Dwór wzniesiony w 1826 roku dla właścicielki Rymanowa Zofii Skórskiej wg projektu jej brata, Piotra Signo, znanego lwowskiego architekta pochodzenia włoskiego. Dwór od 1873 roku należał do Stanisława i Anny z Działyńskich Potockich, założycieli Rymanowa Zdroju. Potoccy zapisali się w pamięci Rymanowian nie tylko jako posiadacze ziemscy, lecz także jako ludzie zaangażowani w przemiany społeczne. Z inicjatywy obojga powstało w 1874 roku w Rymanowie Towarzystwo Zaliczkowe a później Kółko Rolnicze. Za wielkim staraniem Anny z Działyńskich i Stanisława Potockich w roku 1883 założono Towarzystwo Tkackie w Korczynie, co wydatnie przyczyniło się do rozwoju przemysłu tkackiego w tym regionie. Hr. Stanisław Potocki był także założycielem Straży Pożarnej w Rymanowie. W latach 1874-1884 we dworze mieściła się szkółka rzeźbiarska dla chłopców i koronkarska dla dziewcząt - były to pierwsze na ziemiach polskich szkoły zawodowe rzemiosła artystycznego. W czasie epidemii cholery w 1874 roku dwór pełnił rolę lecznicy. Zniszczony podczas I wojny światowej, potem zmodernizowany, spłonął w czasie bombardowań miasta we wrześniu 1944 roku. Nie zachowały się żadne z cennych obrazów i pamiątek. Po wojnie odbudowany, obecnie siedziba Nadleśnictwa. Jest to budynek murowany, na rzucie prostokąta, parterowy z piętrową częścią środkową i mieszkalnym poddaszem. Trójosiową część środkową elewacji poprzedza portyk o czterech kolumnach dźwigających balkon. Wnętrze dwutraktowe, przedzielone korytarzem. W części południowo-zachodniej znajduje się zachowana dawna kaplica z głęboką wnęką ołtarzową. Do dworu przylega park krajobrazowy z mieszanym drzewostanem zachowanym od XIX wieku. W najbliższym otoczeniu dworu rosną jesiony wyniosłe, lipy, jałowce, klony, jawory. W parku dominują graby. Najciekawsze w drzewostanie są derenie jadalne.
Cmentarz jeniecki w Rymanowie
Od września 1939 roku Rymanów znalazł się pod okupacją niemiecką i wcielony został administracyjnie do Generalnego Gubernatorstwa. Wiosną 1940 na terenie majątku Potockich przy obecnej ulicy Osiedle na zlecenie władz niemieckich rozpoczęto budowę obozu. Miał on być pierwotnie miejscem stacjonowania pułku artylerii Werhmachtu, a później tj. po agresji Niemiec na ZSRR latem 1941roku, stał się więzieniem dla przywożonych tu jeńców z Armii Czerwonej. Przez obóz przewinęło się kilkanaście tysięcy oficerów i żołnierzy, których trzymano w nieludzkich warunkach. Ciasnota, brak urządzeń sanitarnych i opieki medycznej, a przede wszystkim głód i niewolnicza praca powodowały wysoką śmiertelność wśród więźniów. Późną jesienią 1941 roku wybuchła w rymanowskim obozie epidemia tyfusu plamistego. Dziennie umierało nawet po 100 osób, których ciała grzebano na powstającym właśnie wtedy cmentarzu. W wyniku epidemii choroby trwającej do lutego 1942 roku zmarło ok. 8 000 jeńców oraz kilkudziesięciu mieszkańców Rymanowa i okolicznych wsi. Obóz jeniecki w Rymanowie istniał niespełna rok. Ocenia się, że w wyniku nieludzkiego traktowania i tyfusu zmarło ponad 10 000 ludzi. Nie ma już śladów po obozie. Dziś stoją tu domy i hale fabryczne. Tylko tutejszy cmentarz zawsze przypominał będzie ten bolesny epizod z wojennej historii Rymanowa.
Cudowne źródełko w Zwierzyniu
Zwierzyń lokowano przed 1580 r. na terenie dóbr Kmitów. Miejscowa tradycja podaje, że nazwa wsi pochodzi od wydobytego ze źródła 150 lat temu przez pewną niewiastę krzyża – Zwizenye od ukr. „Wozdywenje czestnoho chresta” (podwyższenie krzyża świętego). Do II wojny światowej studzienka była otoczona kultem. Stąd nad nią drewniany krzyż. Co roku, setki wiernych przybywały tu w uroczystej procesji, a ksiądz dokonywał poświęcenia źródła. Krzyż wydobyty jako ze studni znajdował się do 1922 r. w miejscowej cerkwi, a obecnie jest w Muzeum Diecezjalnym w Przemyślu. Najciekawsze jednak, że krzyż ten pochodzi z I połowy XIII wieku i był wykonany we Francuskim mieście Limoges, ponad 1500 km od Zwierzynia
Jeziorko Szmaragdowe
Powstało w okolicach Terki w 1980 r., gdy po ulewnych deszczach osunęła się część zbocza Połomy, przegradzając koryto rzeki Wetlinki. Choć samo jeziorko obecnie częściowo zanikło, stanowi ono nadal ciekawy fragment bieszczadzkiego krajobrazu.
ścieżka spacerowa „ZIELONE WZGÓRZA NAD SOLI NA\"
Trasa niezbyt trudna, ale dość długa. Istnieje możliwość przejścia jednego z odcinków w dowolnym kierunku, a następnie powrót autobusem PKS (w sezonie letnim liczne kursy dodatkowe). Uwaga! Liczne potoki na trasie pokonujemy w bród, stąd konieczność odpowiedniego stroju turystycznego, zwłaszcza obuwia. Początek i koniec ścieżki znajduje się opodal przystanku PKS Polańczyk Uzdrowisko. Stąd idziemy drogą pomiędzy sklepami a ośrodkiem MSWiA „Jawor" do głębokiego jaru, który sprowadza nas do Fiordu Nelsona — długiej i wąskiej zatoki Jeziora Solińskiego. Tu skręcamy w lewo, idąc wzdłuż brzegu, pokonujemy liczne potoki. Niebawem spotykamy czerwone znaki naszej ścieżki dochodzące tu od strony Podkaliszcza. W tym miejscu dopina się krąg naszej ścieżki (patrz: mapa). Jeśli pójdziemy w prawo za znakami, to po stromym podejściu, wśród bukowego lasu wyjdziemy na rozległą polanę. Wychodzimy z niej wyraźną polną drogą w pobliże szosy Myczków - Solina, obok drewnianej kapliczki. Piękny stąd widok na Polańczyk, Myczków i ich otoczenie. Na horyzoncie rysuje się pasmo połonin. Ścieżka skręca tutaj w prawo i łagodnie wyprowadza nas lasem na Horbek (516 m npm). Niedaleko, z lewej strony biegnie szosa, zaś z prawej, towarzyszy nam bardzo stroma, spadająca niemal pionowo do jeziora skarpa. W prześwitach pomiędzy drzewami możemy dostrzec zaporę sotińską i przystań statków znajdujących się u podnóża góry Jawor. Ścieżka dochodzi do niewielkiego parkingu przy szosie, skąd krótko lasem znowu osiągamy szosę obok campingu „Energetyk". Wytrwałym polecamy serdecznie odbicie od szosy na prawo, skąd ewidentna ścieżka wyprowadza na wzniesienie Plasza. Z tarasu budynku, który niegdyś mieścił maszynownię dźwigu linowego roztacza się cudowny widok na zaporę i jej otoczenie. Schodzimy do szosy, która prowadzi nas do centrum Soliny. Mijamy na łuku szosy deptak prowadzący wśród gęstej zabudowy handlowo-gastronomicznej, na koronę zapory. Po lewej towarzyszą nam budynki ośrodków wczasowo-wypoczynkowych, zaś po prawej stronie, placówki usługowo-handlowe. Od przystanku PKS rozpoczyna się drugi odcinek naszej ścieżki wiodący z powrotem do Polańczyka. Czerwonym znakom naszej trasy towarzyszą tu znaki niebieskie ścieżki spacerowej wiodącej dookoła Jeziora Myczkowieckiego. Kierujemy się szosą w dół i niebawem skręcamy w lewo na asfaltową drogę, którą schodzimy do Zabrodzia. Podziwiać stąd możemy widok na Jezioro Myczkowieckie, widoczna jest Bóbrka i masyw Kozińca z nieczynnym kamieniołomem, w oddali zaś pasmo Zukowa. W zabrodziu mijamy niewielki kościółek (dawna cerkiew gr.-kat.) i dochodzimy do Potoku Myczkowskiego. Tutaj żegnamy szlak niebieski, który przez masyw Berda idzie dalej do Myczkowiec. My skręcamy w lewo. Przez cały czas idziemy w górę, ścieżką wzdłuż potoku, który co chwilę musimy przekraczać w bród. Początkowo łąkami, a później pięknym lasem, trzymając się przez cały czas potoku, dochodzimy do niewielkiego przysiółka o nazwie Rapiska. Dalej, polną drogą wśród łąk i pól (rozległe widoki na otoczenie bliskiego już Myczkowa i Polańczyka) dochodzimy do zabudowań Kaliszcza. Skręcamy w lewo, przekraczając szosę i obok samotnego gospodarstwa na Podkaliszczu schodzimy ścieżką przez las do Jeziora. Tu spotykamy początek naszej trasy (a więc zamknęliśmy koło). Do Polańczyka idziemy w prawo, opisanym na początku odcinkiem ścieżki.
ścieżka spacerowa „NIEBIESKA ŁEZKA\"
Trasa niezbyt trudna, ale dość długa. Wiedzie dookoła Jeziora Myczkowskiego (nazwa trasy nawiązuje do jego kształtu). Istnieje możliwość przejścia w dowolnym kierunku, lub jednego odcinka ścieżki, a następnie powrót autobusem PKS. Początek, a zarazem koniec ścieżki znajduje się obok przystanku PKS w centrum Soliny. Stąd kierujemy się szosą w dół, aby po krótkim odcinku poniżej ośrodka „Halicz", skręcić w lewo na asfaltową drogę, która prowadzi w dół, do Zabrodzia. Na tym odcinku ścieżki towarzyszą nam również znaki czerwone trasy spacerowej do Soliny. Przed nami rozciąga się piękny widok na Jezioro Myczkowieckie i jego otoczenie, Bóbrkę i Koziniec z nieczynnym kamieniołomem na zboczu. W Zabrodziu mijamy nieduży kościółek (dawna cerkiew gr.-kat. z 1912 roku). Droga prowadzi dalej przez Potok Myczkowski (szlak czerwony odbija w lewo) i zmienia się w drogę gruntową. Dochodzimy nią do przysiółka Zasan. Mijamy po prawej wiekową chyże i dalej przez pola i łąki wzdłuż jeziora, dochodzimy do skrętu w lewo (uwaga na znak 1). Stąd zaczynamy podchodzić ładnym bukowym lasem na stoku Berda. Szczyt Berdo (577 m n.p.m.) omijamy zostawiając go nieco z tyłu. Niestety, widoki tu są ograniczone z uwagi na listowie. Wyjątek stanowi wczesna wiosna lub późna jesień. Ze zbocza schodzimy do położonej nad zatoką jeziora stanicy ZHP „Berdo". Przekraczamy Potok Bereźnica i po krótkim lecz stromym podejściu osiągamy drogę, którą wiedzie szlak turystyczny PTTK koloru zielonego (Lesko - Zwierzyn - Myczkowce - Wołkowyja - Bukowiec - Terka - Jaworzec). Skręcamy w prawo i po krótkim odcinku wspólnym, nasze nie­bieskie znaki sprowadzają nas na koronę ziemno-betonowej zapory w Myczkowcach. Z zapory ładny widok na jezioro i w drugą stronę na dolinę Sanu. W oddali widoczna jest ściana skalna nad Są-nem (ok. 600 m dł. i 60 m wys.) - pomnik przyrody. Horyzont zamyka masyw Czulni. Po przejściu zapo­ry, obok przystanku PKS skręcamy w prawo i kieru­jemy się za drogowskazem do ośrodka „Hutnki". Za ośrodkiem wchodzimy na wyraźną ścieżkę, która biegnie okazałym buko­wym lasem i łagodnie wyprowadza nas w górę na wąską i momentami skalistą grań Kozinca (521 m n.p.m.). Z uwagi na liście drzew, wspaniały widok na Jezioro Myczkowieckie i położone po jego drugiej stronie Berdo, można podziwiać jedynie wczesną wiosną lub późną jesienią. Z uwagi na wyjątkowe walory przyrodnicze, masyw Kozinca stanie się niebawem rezerwatem przyrody. Do naszego szlaku dochodzi tu ścieżka spacerowa od strony Orelca, o zielonym kolorze znaków. Dalej nasz szlak wyprowadza nas (UWAGA!) nad skraj przepaścistej skalnej ściany - pozostałości po nieczynnym już kamieniołomie. Dostarczał on niegdyś kruszywo budowniczym bieszczadzkich zapór, a obecnie możemy w ciszy i spokoju, zachowując jednak niezbędną ostrożność, kontemplować wspaniały i rozległy widok. Doskonale prezentują się stąd obydwa jeziora i korona zapory w Solinie. W oddali na horyzoncie patrząc na południe wi­dzimy pasma połonin, a na płn. - wsch. pasma Żukowa i Kamiennej Laworty. Schodzi­my następnie do szosy Myczkowce - Bóbrka. W pobliżu, nad Sanem, znajduje się w miejscu dawnego dworu obelisk z tablicą upamiętniającą XIX wiecznego ko­mediopisarza; Józefa Blizińskiego. Autor „Pana Damazego" i „Marcowe­go Kawalera" był przez wiele lat właścicielem tutejszego majątku. Goś­cił tu często podczas swych wędrówek ludo­znawczych Oskar Kolberg. Kupnem Bóbrki od Blizińskiego był poważ­nie zainteresowany sam Henryk Sienkiewicz. Tablicę tą, podobnie jak wiele innych w całych Bieszczadach umieścił Oddział PTTK w Lesku - organizator dorocznych rajdów „Śla­dami Sławnych Piór". Dochodzimy do centrum Bóbrki i drogą obok kościoła i cmentarza, wśród łąk i pól wznosimy się na widokowe stoki Zukowca. Następnie po przekroczeniu szosy Bóbrka - Łobozew, schodzimy drogą przez osiedle domków jednorodzinnych do szo­sy obok stacji CPN. W pobliskich zaroślach możemy dojrzeć żelbetowy obelisk, któ­rym dawne komunistyczne władze upamiętniły tzw. powstanie chłopów leskich. Szosą idziemy w lewo, mijając osiedle pracowników ZEW Solina - Myczkowce, prze­chodzimy przez most na Sanie. Gdy dojdziemy do odchodzącej w lewo drogi, która prowadzi do bramy hydroelektrowni (możliwość zwiedzania po wcześniejszym zgłoszeniu), skręcamy ścieżką w lewo, w górę, omijając w ten sposób zakręty szosy. Krótkim, stromym podejściem dochodzimy do przystanku PKS w centrum Soliny.
ścieżka spacerowa CYPEL POLAŃCZYKA\"
Trasa łatwa, możliwa do przejścia w dowolnym kierunku i w odcinkach. Uwaga! Po opadach, niektóre odcinki mogą być śliskie i błotniste. Początek i koniec ścieżki znajduje się opodal przystanku PKS Polańczyk Uzdrowisko. Stąd, po przejściu na drugą stronę głównej drogi, wchodzimy w uliczkę pomiędzy ośrodkami „Szymon" i „Solinka". Idąc dalej prosto, dochodzimy niebawem do skręcającej w lewo wygodnej ścieżki, która prowadzi lasem schodzącym w prawo, ku brzegom zacisznej zatoki jeziora. Mijamy liczne keje żeglarskie, baseny kąpielowe i przystań statków spacerowych. Ścieżka kilkakrotnie przekracza dość strome zagłębienia potoków. Niestety, ten odcinek trasy jest znacznie zdewastowany i zaśmiecony. Stąd pewną rekompensatą niechaj będą coraz rozleglejsze widoki jakie możemy tu podziwiać. Doskonale widoczna jest Wyspa Energetyka, Wyspa Mała (Zajęcza) i położony po drugiej stronie jeziora na rozległym półwyspie Werlas. Po wyjściu z lasu na niewielką polankę, dochodzimy do drogi asfaltowej, którą w prawo, po krótkim odcinku znów w prawo skręcamy w las olchowo-brzozowy. Wśród drzew i zarośli dochodzimy na sam koniec cypla. Warto się tu zatrzymać na krótki odpoczynek. Możemy tu podziwiać wspaniały widok majestatycznie opadającej stromymi, leśnymi stokami do jeziora, góry Jawor (741 m n.p.m.) oraz położony u jej stóp ośrodek WZW „Jawor". Doskonale widoczna jest korona zapory w Soli-nie i znajdująca się opodal przystań statków spacerowych. Znaki ścieżki doprowadzają nas do zabudowań Bazy Centralnej WOPR. W okresie wakacji funkcjonuje tu strzeżone kąpielisko. Stąd nasza ścieżka prowadzi lasem wzdłuż wąskiej i długiej zatoki jeziora zwanej Fiordem Nelsona. Szczególnie urokliwe jest tu na przełomie września i października, gdy w lustrze wody odbijają się okoliczne wzgórza, mieniąc się całą gamą barw jesiennych lasów. Po pokonaniu głębokiego koryta potoku, przecinamy drogę prowadzącą do oczyszczalni ścieków i w pobliżu ośrodka „Ela" docieramy do głównego traktu komunikacyjnego Polańczyka. Do przystanku PKS w prawo kilkaset metrów.
Ścieżka rowerowa „Polańczyk –Wołkowyja – Górzanka - Bereżnica Wyżna -Wola Matiaszowa –Berezka –Myczków - Polańczyk”
Początek trasy to skrzyżowanie dróg Polańczyk - Polańczyk Zdrój. Jedziemy małą obwodnicą w kierunku kościoła. Po prawej stronie szosy mijamy kościół i dalej jedziemy w kierunku Wołkowyi. Zabytkowy kościół, dawna cerkiew z I907 r. p.w. św. Paraskiewii od I948 r., kościół parafialny i zarazem od 1999 r. sanktuarium Matki Bożej Pięknej Miłości z cudowną ikoną Matki Bożej z Łopienki. Przejechaliśmy już ponad 1,5 km i jesteśmy nad zatoką Jeziora Solińskiego, przed nami wspinaczka i dwa ostre zakręty. Czwarty kilometr to koniec podjazdu - droga opada w dół (uwaga zakręt!). Po lewej stronie ponad drogą rozciąga się widok na Jezioro Solińskie. W Wołkowyi na skrzyżowaniu skręcamy w prawo w kierunku Górzanki, mijając po drodze bar i sklepy. W Wołkowyi na rozwidleniu Górzanka - Rybne dróg skręcamy w lewo, przejechaliśmy już ponad 7 km. Po przejechaniu 11,2 km (483m n.p.m.) wjeżdżamy na mostek na potoku Wołkowyjka i po kilkunastu metrach skręcamy w prawo. Przed nami zabytkowa cerkiew drewniana z I835 r. z częściowo zachowanym ikonostasem, od 1948 r. użytkowana jako kościół katolicki. Na czternastym km jesteśmy już 608 m n.p.m i po ostrym podjeździe jesteśmy przy Szkółkach Leśnych - skręcamy w lewo w drogę szutrową. Długi i trochę męczący podjazd od Górzanki do Bereżnicy Wyżnej rekompensuje nam przełęcz pod Markowską. Wspaniale widoki w kierunku Bieszczad centralnych oraz pasma Żukowa i Otrytu. Jesteśmy na skrzyżowaniu dróg Baligród -Berezka - Górzanka. Jadąc dalej skręcamy w prawo (uwaga 7 km zjazdu), mijamy po drodze Bereżnicę Wyżną oraz Wolę Matiaszową. W Bereżnicy Wyżnej znajduje się cerkiew drewniana z roku 1830 p.w. św. Mikołaja Cudotwórcy z częściowo zachowanym ikonostasem, od 1948 r. jako kościół. Dojechaliśmy w końcu do Berezki, gdzie na krzyżówce z małą obwodnicą, skręcamy w prawo i kierujemy się do Myczkowa. Po lewej stronie sklep i zajazd. Jesteśmy trochę zmęczeni, ale przejechaliśmy 23 km naszej trasy. Dalej po krótkim, ale stromym podjeździe z Berezki mijamy Myczków i zaczynamy podjazd w kierunku Polańczyka. Mijamy skrzyżowanie do Soliny, dalej jedziemy prosto pod górkę. W Myczkowie po lewej stronie mijamy cerkiew i kościół wzniesione przez Jana Niepomucena Zatorskiego w 1900 r. Powoli zbliżamy się do końca trasy. W Polańczyku mijamy hotel i restaurację „Na Górce'' (wspaniałe widoki na Jezioro Solińskie) i po chwili jesteśmy w miejscu, z którego zaczęliśmy naszą jazdę. Zmęczeni, ale pełni wrażeń z naszej wyprawy, myślimy już o następnej eskapadzie.
Uzdrowisko Polańczyk
Polańczyk jest miejscowością uzdrowiskową, położoną w sercu Bieszczad na półwyspie Jeziora Solińskiego zwanego „Bieszczadzkim Morzem”. Jego położenie jest jednym z atutów czyniących tę miejscowość atrakcyjną pod względem krajobrazowym oraz klimatycznym. Wody zalewu złagodziły ostre górskie powietrze, dzięki czemu powstał specyficzny mikroklimat. Warunki klimatyczne oraz czystość powietrza to główne atuty tego terenu. Lecznictwo uzdrowiskowe rozpoczęto w 1977 roku, natomiast w 1999 roku Polańczyk uzyskał status uzdrowiska. Występują tu wody mineralne wodorowęglanowo-sodowe: jodkowe, borowe, co pozwala wykorzystać ich działanie w kuracji pitnej i kąpielach leczniczych. Leczenie wspomagające przy: - chronicznych nawrotowych schorzeniach wrzodowych żołądka i górnych odcinków jelit, - cukrzycy, - infekcji dróg moczowych z wyjątkiem E. coli - zakłóceniach w przemianie materii, - profilaktyce kamicy moczanowej, szczawianowej i stanach pooperacyjnych, - inhalacjach w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych. Baza sanatoryjna: Cała baza sanatoryjno – wypoczynkowa znajduje się na przepięknym półwyspie, wcinającym się głęboko w wody solińskiego akwenu, o dobrym nasłonecznieniu i przewietrzeniu. W obiektach sanatoryjnych: „Dedal”, „Ela”, „Plon” i „Solinka”, może się leczyć łącznie 900 osób. Ośrodki posiadają własne zakłady przyrodolecznicze i gabinety zabiegowe oraz są przystosowane dla osób niepełnosprawnych ruchowo. Jednocześnie na terenie uzdrowiska istnieją ośrodki wypoczynkowe: „Jawor”, „Szymon” i „Relavia”. Profile lecznicze: - schorzenia narządu ruchu pochodzenia: reumatoidalnego, neurologicznego i ortopedyczno-urazowego, - schorzenia górnych dróg oddechowych, - nerwice, - choroby układu wydzielania wewnętrznego i przemiany materii (cukrzyca). Zabiegi: - okłady borowinowe i parafinowe, - kinezyterapia, - hydroterapia, - inhalacje, - masaże podwodne, - kąpiele mineralne – solankowe i siarczkowe, - bicze szkockie
Walory turystyczno-krajoznawcze Gminy Solina
Gmina Solina położona jest na obrzeżach Jeziora Myczkowieckiego i Jeziora Solińskiego w Bieszczadach. Ponad 80% jej powierzchni zajmuje Wschodniobeskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu, a część południową Park Krajobrazowy Doliny Sanu i Ciśniańsko -Wetliński Park Krajobrazowy. Wyjątkowego uroku dodają okolicy dwa śródleśne zaporowe zbiorniki wodne na Sanie o urozmaiconej linii brzegowej, wciśnięte między strome, wyrastające wprost z wody wzgórza z rozlicznymi zatokami, fiordami i wyspami oraz wyjątkowo malowniczym otoczeniem. Rozlewające się szeroko Jezioro Solińskie (większe) o pow. 22 km2 i pojemności 500 mln. m3 wody oraz Jezioro Myczkowieckie (mniejsze) o pow. 2 km2 mieszczące 11 mln m3 wody. Te duże akweny wodne zasilają w czystą wodę źródlaną dwie górskie rzeki: San i Solinka spływające wraz z licznymi dopływami z terenów źródliskowych. Duża lesistość terenu o bogatej florze i faunie, gęsta sieć rzek i potoków górskich o barwie kryształu, a także odkryte widokowe wzniesienia i grzbiety górskie z rozległymi panoramami na okolice bieszczadzkich jezior nadają tej gminie niepowtarzalnego uroku. Z łagodnych i miejscami odkrytych wzgórz wznoszących się nad wodami obu zalewów, między którymi rozsiane są wsie letniskowe i ośrodki wczasowe, można podziwiać rozległą panoramę rozlewających się między nimi toni wodnych i najwyższych partii górskich Bieszczadów. Z uwagi na walory krajobrazowe i przyrodnicze gmina Solina należy do najbardziej atrakcyjnych regionów turystycznych w kraju. Pierwotna przyroda, duże zalesienie, brak obiektów przemysłowych w okolicy, wyjątkowe nasłonecznienie o każdej niemal porze roku, a także barwne dzieje tych, rzadko zaludnionych dziś ziem, przyciągają od dawna miłośników wypoczynku, fotografików, malarzy, myśliwych, wędkarzy, poszukujących ciszy i spokoju obserwatorów przyrody a także amatorów rekreacji na trasach turystycznych i w ośrodkach wczasowych. Każdy znajduje tu coś miłego i ciekawego dla siebie. Wielbicieli sportów wodnych przyciągają akweny obu bieszczadzkich jezior - myczkowieckiego i solińskiego, lotniarzy - nowe szybowisko lotniarskie na stoku masywu Jawora (742 m) w Solinie oraz 2 słynne bieszczadzkie szybowiska górskie w pobliskim Weremieniu i w Bezmiechowej w Górach Słonnych, zaś pragnących wypocząć wczasowiczów - ośrodki wypoczynkowe w Polańczyku, Solinie, Myczkowcach, Bukowcu, Wołkowyji i innych miejscowościach. O każdej porze roku możemy tutaj ciekawie wypoczywać. Wiosna wita przybyszów kobiercami kwiatów, niezliczonymi odcieniami zieleni, świergotem ptaków i coraz dłuższym, ciepłym dniem. W upalne lato rzeki, strumienie górskie, mroczne połacie lasów i akweny wodne chronią przed żarem słonecznym. Jesienią różnobarwnie odziane lasy zadziwiają turystów pejzażem gorącym, złotem i czerwienią utkanym. Zimą okrywają się góry białym futrem śniegowym i fascynują iskrzącymi ozdobami mrozu. Pokrywa śnieżna zalega tu prawie przez 120 dni w roku. Ruszają wówczas wyciągi narciarskie w Wojskowym Zespole Wypoczynkowym "Jawor" w Solinie, w Polańczyku, w Bukowcu, w pobliskim Weremieniu. W odległości zaledwie 20 km – w Ustrzykach Dolnych – zlokalizowano kilka wyciągów narciarskich o dobrze utrzymanych stokach, prowadzących profesjonalne szkoły nauki jazdy na nartach.
Sanktuarium Matki Bożej miłości w Polańczyku
Cerkiew parafialna pod wezwaniem św. Męczennicy Paraskiewii. Poprzednia drewniana, według tradycji wzniesiona pod koniec XVIII w. Z fundacji cesarzowej Marii Teresy. Kolejna murowana, zbudowana w 1909 roku. Od 1948 roku użytkowana jako parafialny kościół rzymskokatolicki. Pierwszy łaciński proboszcz, ks. Franciszek Stopa, przeniósł tu z cerkwi w Łopience główny ołtarz wraz z cudowną ikona Matki Boskiej Łopieńskiej, ratując go od zagłady. Dzwonnica murowana, parawanowa, trój arkadowa, zbudowana zapewne w 1863 r. Dzwon z 1894 r. Cmentarz cerkiewny, niemal całkowicie zdewastowany.
Pod znakiem wody i żagli
Akweny - solinski i myczkowiecki, są znanymi i cenionymi przez polskich żeglarzy i wioślarzy ośrodkami wypoczynku dla miłośników wody i słońca. Cały obszar bieszczadzkich jezior-w sumie bez mała 24 km2, to strefa ciszy, dlatego nie wolno używać na nich sprzętu motorowodnego, tylko łodzi, pływających pod żaglami i przy pomocy wioseł. Szczególnie dogodne warunki do żeglowania panują w czerwcu oraz we wrześniu i październiku. Zmienne, porywiste wiatry pozwalają wówczas amatorom pływania żaglówkami na wykazanie się pełnymi umiejętnościami żeglarskimi. Zwolenników kąpieli w obu tych akwenach należy ostrzec przed pływaniem poza miejscami do tego przeznaczonymi. Warto wiedzieć również i o tym, że temperatura wody w zalewie myczkowieckim jest ok. 5°C niższa od temperatury wody w zalewie solińskim, co spowodowane jest przepompowywaniem wody z jednego zbiornika do drugiego. Posiadający specjalną kartę pływacką mogą pływać po całym zalewie. Po zalewie solińskim kursują statki bieszczadzkiej floty, wypływające z Soliny i Polańczyka. Dzięki nim wczasowicze i turyści mają możliwość poznania najciekawszych zakątków tego malowniczego akwenu. Niemal każdy z ośrodków wczasowych dysponuje własną przystanią i własnym sprzętem pływającym. Przystanie istnieją w Polańczyku, Solinie, Jaworze, Myczkowcach, Rajskim i Zawozie. Przy niektórych działają też wypożyczalnie kajaków, łodzi żaglowych i rowerów wodnych. Nad bezpieczeństwem pływających i kąpiących się czuwają ratownicy Bieszczadzkiego Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, którzy mają swoją centralną bazę w Polańczyku oraz Policja Wodna. W Polańczyku także znajduje się baza Krośnieńskiego Okręgowego Związku Żeglarskiego. Wody obu bieszczadzkich zalewów zalicza się do wód nizinnych i mają one l klasę czystości. Wędkować można całą dobę, zarówno z brzegu jak i z łodzi z uwzględnieniem limitów i okresów ochronnych. W jeziorze solińskim występują takie gatunki ryb jak: sandacz, szczupak, okoń, karp, leszcz, płoć, kleń, ukleja oraz sum. W Myczkowcach spotykamy dużą ilość pstrąga i troci jeziorowej, a mniej sandacza, szczupaka i karpia. O możliwościach wędkowania informują biura PZW w Solinie (tel. O 605 787 662) oraz w Polańczyku [tel. (013) 469 21 85 ]
Dni Gminy Solina
W dniu 30 kwietnia 2011 r. odbyły się w Polańczyku Dni Gminy Solina, na które zespoły działające przy GOK w Niebylcu dostały zaproszenie. Koncerty, występy zespołów ludowych oraz młodzieżowych, degustacje regionalnego jadła to atrakcje jakie dla turystów przygotowali organizatorzy tej imprezy. Program rozpoczął się od przywitania wszystkich przez wójta Gminy Solina Zbigniewa Sawińskiego, następnie swój dorobek prezentowały miejscowe szkoły, był również konkurs wiedzy o Gminie Solina. Później na scenie zaprezentowały się zespoły z Niebylca: zespół taneczno-marszowy mażoretki „Dżet”, zespół tańca towarzyskiego „Volt” i „Volt-cik”, grupa taneczna „Ladys” oraz kapela ludowa „Jany”. Na twarzach miejscowych osób i przyjezdnych turystów widać było uśmiech, sympatię oraz duże zainteresowanie naszymi zespołami bowiem wszystkie występ nagradzane były gromkimi brawami i każdy znalazł coś dla siebie po przez muzykę ludową, dance na country kończąc. Po prezentacji naszych zespołów zaprezentował się zespół country „Konwój” a gwiazdą był zespół „TOP ONE” grający disco – polo dance. Organizator
XVI Finał Mikołajkowych Debiutów
Dzieci, które wygrały eliminacje gminne Mikołajkowych Debiutów, 8 grudnia zaprezentowały się brzozowskiej publiczności podczas Koncertu Finałowego Mikołajkowych Debiutów 2011r. –imprezie odbywającej się pod honorowym patronatem Burmistrza Brzozowa – Józefa Rzepki. W tym roku Festiwal Piosenki Polskiej dla Dzieci – Mikołajkowe Debiuty odbył się już po raz XVI, a na deskach Brzozowskiego Domu Kultury wystąpiło 26 młodych artystów. Prowadząca koncert - Urszula Woroniec - wywoływała na scenę kolejnych młodych wykonawców, którzy prezentowali przygotowany repertuar.
IV Mikołajkowe Halowe Zawody Łucznicze w Jarosławiu
W dniu 10 grudnia 2011r w Jarosławiu odbył się IV Halowy Turniej Mikołajkowy o Puchar Burmistrza Jarosławia w łucznictwie. W zawodach udział wzięło 80 zawodników z 8 klubów łuczniczych Podkarpacia. W czasie turnieju uczestników odwiedził Święty Mikołaj, który każdemu zawodnikowi wręczył upominek. Zawodnicy rywalizowali w kilku kategoriach wiekowych. Z naszej gminy w zawodach wzięły udział 2 kluby tj. UKS Górnik Humniska i GKS Górnik Grabownica. Nadmienić trzeba że nasi zawodnicy strzelali bardzo dobrze: W kategorii Open II miejsce i srebrny medal zdobył Słota Marcin z GKS Grabownica, który pokonał olimpijczyka Jana Popowicza. W kategorii młodzik I miejsce, złoty medal i Puchar Burmistrza Jarosławia zdobyła Patrycja Kędra, III miejsce i brązowe medale zdobyli: Ryba Agata i Bryś Wojciech z GKS Grabownica.W kategorii dziecko I miejsce - złoty medal i Puchar Burmistrza Jarosławia zdobyła Wiktoria Toczek, III miejsce i brązowy medal zdobył Kędra Jakub z Górnika Grabownica. II miejsce i srebrny medal w tej kategorii zdobył również Aleksander Gdula z UKS Górnik Humniska.Drużyny GKS Górnik Grabownica w składzie Słota Marcin, Wojciech Bryś i Patrycja Kędra zdobyli V miejsce, natomiast drużyna dzieci w składzie Wiktoria Toczek, Jakub Kędra i Filip Kędra zdobyli III miejsce i brązowy medal. Natomiast drużyna UKS Górnik Humniska w składzie Gdula Aleksander, Piotrowski Hubert i Konieczko Dominik uplasowali się na czwartej pozycji.
Wernisaż wystawy fotografii przyrodniczej
W niemal każdym domu jest aparat fotograficzny. Jednak ile każdy z nas tak naprawdę wie o fotografii? 17 listopada 2011r. w brzozowskiej Bibliotece Pedagogicznej odbył się wernisaż fotografii przyrodniczej Bartosza Dubiela. Ten 25 letni fotograf może się poszczycić takimi osiągnięciami jak m.in. zajęciem I miejsca w kategorii fauna za zdjęcie pt. „Wibracje” na Ogólnopolskim Festiwalu Fotografii Przyrodniczej w Świdnicy, czy też zajęciem II miejsca za fotografię pt. „Zawieja” w konkursie organizowanym przez portal Polska Niezwykła pt. „Cztery Żywioły”.Wernisaż mógł mieć miejsce dzięki zaangażowaniu organizatorów: Elżbiety Szul – kierownika Biblioteki Pedagogicznej w Brzozowie, Piotra Boczara – pracownika biblioteki i Mateusza Kułaka – wiceprezesa KMP „Brzost”. Podczas wystawy można było dowiedzieć się m.in. co autor uważa za istotne w trakcie fotografowania przyrody, jaką rolę w jego pracach odgrywa światło oraz skąd czerpie inspiracje do swoich zdjęć.
Zespół Dworski Stubno
Do ciekawszych obiektów w Stubnie należy zespół dworski z końca XIX wieku, niegdyś własność rodziny Myszkowskich. Murowany dwór wkomponowany jest w okalający go park, w którym rosną między innymi magnolie, orzechy czarne, kasztanowce czerwone, świerki kłujące i purpurowe buki. Ubolewać jednak należy, że z powodu braku właściwej opieki i konserwacji, dwór i jego otoczenie, a zwłaszcza park, ulega coraz bardziej postępującej dewastacji i z jego dawnej świetności pozostało już bardzo niewiele. Obok dworu znajdują się dwie oficyny, a do zespołu dworskiego należy również rządcówka, murowana stajnia, spichlerz i młyn (wszystkie obiekty z początku XX wieku). Jak podaje Mieczysław Orłowicz w wydanym w 1917 roku "Ilustrowanym przewodniku po Przemyślu i okolicach" "przed wojną istniała przy tutejszym dworze Myszkowskich sławna obora zarodowa, a wzorowo urządzone stajnie zaopatrzone były w marmurowe żłoby".
Spotkanie Twórców Ludowych
10 listopada w Domu Ludowym w Brzyskach odbyło się Spotkanie Twórców Ludowych – członków Klubu „ Michalina” - pod hasłem „Jesień w wiejskich zagrodach” W spotkaniu tym, zorganizowanym przez Klub oraz Gminne Centrum Kultury i Czytelnictwa, przy udziale członkiń Stowarzyszenia „Liwoczanka”, wzięło udział ponad 60 osób. W gronie uczestników znaleźli się zaproszeni goście, m.in. Wójt Gminy, Przewodniczący Rady, przedstawiciele szkoły i Stowarzyszenia. W piękny jesienny nastrój wprowadzała dekoracja wykonana przez Gminne Centrum Kultury. W wystawie rękodzieła podziwiać można było: hafty, obrazy, rzeźby wykonane zarówno przez członków Klubu, jak również przez miejscowych twórców. Celem spotkań Klubu Michalina w terenie jest pokazanie szerszej publiczności twórców, którzy mieszkają w wiejskich miejscowościach. Gminę Tarnowiec reprezentowali: Jan Gałuszka z Tarnowca i Maria Tomasik z Sądkowej – jako twórcy piszący, oraz Teresa Macek z Sądkowej – Hafciarka. Spotkanie w Brzyskach to czwarte spotkanie z tego cyklu w terenie. Wyrazy uznania dla organizatorów Klubu, który zrzesza osoby posiadające „Boży dar” oraz dla wszystkich organizatorów spotkania, z życzeniami dalszej owocnej działalności.
Igrzyska Młodzieży Szkolnej i Gimnazjada
Druga połowa listopada obfitowała w zawody badmintonowe w ramach Igrzysk Młodzieży Szkolnej jak i Gimanzjady. Wszystkie półfinały wojewódzkie rozgrywane były na hali sportowej przy Zespole Szkół w Straszęcinie, która dysponuje czterema kortami do tej gry. Nasza szkoła podstawowa reprezentowała powiat jasielski jako jedyna!!! W starszej grupie z tych okolic byliśmy tylko my i gimnazjaliści z Bączalu Dolnego. Najlepiej spisała się drużyna dziewczynek ze szkoły podstawowej. Pozostałym dwóm drużynom nie wiele zabrakło do wyjścia z grupy. Zaznaczyć trzeba, że nasze gimnazjum reprezentowali uczniowie z klasy I więc przed nimi jeszcze dwa lata szans pokazania swoich umiejętności badmintonowych. Oto szczegółowa lista zawodników z Umieszcza: 1. Gabriela Faber 2. Monika Kania 3. Anna Sanocka 1. Weronika Czubik 2. Anna Ryżowicz 3. Aleksandra Wojdyła 1. Damian Betlej 2. Patryk Polak
Bal Andrzejkowy
W sobotę 19 listopada w sali GOK odbył się Kostiumowy Bal Andrzejkowy, w którym udział wzięło ponad 60 dzieci z całej gminy. Dzieci przebrane były w piękne kolorowe stroje. Organizatorem imprezy był Gminny Ośrodek Kultury w Tarnowcu. Bal poprowadzili Animatorzy Zabawy z Sekcji Animacyjnej Magjam. Animatorzy zadbali, o to aby każde dziecko dobrze się bawiło.Wśród atrakcji znalazły się wróżby andrzejkowe, zabawy integracyjne, tańce, konkursy, ozdabianie twarzy kredkami, skręcanie balonów, a na koniec zdjęcia w pięknej ramie.
Uroczyste obchody Narodowego Święta Niepodległości
W dniu 11 listopada 2011 roku w Tarnowieckim Sanktuarium odbyły się uroczystości upamiętniające odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 r. Obchody rozpoczęły się uroczystą Mszą Świętą w intencji Ojczyzny w której wzięły udział poczty sztandarowe Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Tarnowiec, Stowarzyszenia Sołtysów Województwa Podkarpackiego i Zespołu Szkół Publicznych w Tarnowcu. Uroczysty charakter Mszy Św. podkreślił również występ zespołu muzycznego GOK pod kierownictwem Pani Marty Kapały, który przygotował program patriotyczny. Po nabożeństwie uczestnicy przemaszerowali na cmentarz wojenny gdzie odbył się apel poległych i złożono kwiaty.
Sanktuarium Matki Bożej Zawierzenia w Tarnowcu
Historia Figury Matki Bożej Tarnowieckiej w skrócie Ołtarz Sanktuarium Przedziwne są losy Cudownej Figury Matki Bożej Tarnowieckiej. Została ona wyrzeźbiona przez nieznanego artystę, prawdopodobnie Węgra, na początku XV w. . Historia Figury Matki Bożej Tarnowieckiej Cudowna Figura Matki Bożej, która znajduje się w kościele w Tarnowcu jest znakiem, że to miejsce Maryja wybrała szczególnie. Figura Matki Bożej otoczona jest legendami podtrzymywanymi przez żywą wiarę.
Kościół pw. św. Szymona i Judy Tadeusza
Drewniany kościół parafialny pw. św. Szymona i Judy Tadeusza. Został wzniesiony w roku 1952.
Kościół parafialny pw. Narodzenia NMP
Obecny kościół jest czwartym, poprzednie uległy naturalnemu zniszczeniu. Projekt kościoła wykonał inżynier Józef Barut z Gorlic, budowę rozpoczęto w 1935 r. gdy proboszczem był ks. dziekan Jan Warzecha. Po wojnie dokończono budowę i 01.07.1949 r. został poświęcony przez bpa Franciszka Bardę, ordynariusza Diecezji Przemyskiej. Konsekrowany dnia 16.07.1961 r. przez bpa Stanisława Jakiela, wikariusza generalnego Diecezji Przemyskiej. Kościół murowany z cegły, kryty blachą z okazałą wieżą i frontem w formie portyku, wspartego na sześciu potężnych kolumnach, trzynawowy, styl na wzór bazylik rzymskich, godny diecezjalnego Sanktuarium. W latach 1997 - 99 przeprowadzono generalną konserwację i malowanie dachu oraz elewacji zewnętrznej całego kościoła.
Konfesjonał w murze nieistniejącego kościoła
Konfesjonał w murze nieistniejącego już kościoła pochodzi z roku 1797.
Plebania Tarnowiec
O pierwszej plebani w Tarnowcu nie wiemy nic konkretnego. Historyk Jan Długosz w 1443 r. wspomina tylko o pierwszym znanym z imienia i nazwiska proboszczu, ks. Klemensie Porządnym. Możemy przypuszczać, że proboszcz ten zgodnie z ówczesnym prawem, miał zapewnione mieszkanie i utrzymanie w Tarnowcu. Pod koniec XVI wieku wizytacja kardynała Jerzego Radziwiłła z Krakowa zaznacza, że plebania w Tarnowcu jest w opłakanym stanie” - jedna część się rozłazi a część druga grozi ruiną”. Wiemy też, że przy plebani był jeszcze domek magistra scholae Wśród budynków parafialnych stała też wikarówka. Niestety, jak opisuje prof. Józef Garbacik, budynki te w pierwszej połowie XVII wieku były bardzo zaniedbane i uległy poważnemu zniszczeniu „Wikarówka była w ruinie – pisze – a ksiądz Wikary mieszkał z chłopami, chodził w wiejskim odzieniu i na chleb zarabiał pracą na roli”. Tą trudną sytuację tarnowieckich budynków parafialnych przełamał ks. Walenty Rawicz Karwowski (proboszcz w Tarnowcu, w latach 1755 do 1805). Z pomocą właścicieli Tarnowca hrabiów Kuropatnickich, oprócz dwóch kościołów parafialnych w 1785 roku wybudował on nową, murowaną plebanię. O tym fakcie informuje kamienna tablica nad wejściem do plebani w Tarnowcu. Budynek ten powiększył i przebudował ks. Jan Puzon (proboszcz w latach 1888 do 1918), który w 1902 roku zburzył zniszczony dach plebani i rok później do parterowego budynku dobudował piętro. W czasie II wojny światowej budynek plebani został poważnie zniszczony, zwłaszcza, gdy w czasie frontu (zima 1944/1945) znaleźli w nim kwaterę żołnierze Armii Czerwonej, którzy w dużej jadalni urządzili sobie stajnię dla koni. W 70 latach XX wieku, za czasów proboszczowania księdza Władysława Gurbisza plebanię uratowano od zgubnego działania wilgoci robiąc pionową i poziomą izolację fundamentów. Decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krośnie, w 1997 roku plebanię zaliczono do katalogu zabytków, zaznaczając, że ”stanowi on unikalny przykład budownictwa dworskiego XVIII wieku”. W 1997 roku, za księdza Franciszka Bogunia (który proboszczował w latach 1992 do 2000) zmieniono podupadły dach. Na początku nowego tysiąclecia, w latach 2000-2004 przeprowadzono gruntowny remont wnętrza – adaptując plebanię na mieszkanie dla pracujących tu od roku 2001, czterech księży. Po renowacji ozdobnej elewacji liczącej dziś ponad 220 lat, zabytkowej plebani ufamy, że znowu jest ona godnym Domem Parafialnym i ozdobą prastarej tarnowieckiej Parafii i Regionu.
Dwór we Wrocance
Opuszczony dwór murowany we Wrocance w gminie Tarnowiec. Brak informacji o obiekcie.
Dwór w Tarnowcu
Dwór w Tarnowcu wzniesiony w początku XIX w. przez rodzinę Pilińskich został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa podkarpackiego pod nr A-77. W latach 30-tych XX w. w posiadanie dworu weszła rodzina Leszczyńskich, z którą w ostatnim okresie życia zaprzyjaźniony był malarz i dramaturg Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy). W latach 1935-39 Witkacy często gościł w Tarnowcu, zajmując pokój w pd-zach. narożniku dworu. Na ścianach tego pokoju miały powstać liczne kompozycje malarskie przypisywane Witkacemu. Malowidła te notowane są w pamięci mieszkańców miejscowości do roku 1944.
Młyn wodny
Młyn wodny wybudowany w latach 1900-1910.
Cmentarz - Łubienko
Cmentarz parafialny na którym można znaleźć nagrobki z XIX wieku.
Cmentarz z I wojny światowej nr 19 - Tarnowiec
Cmentarz znajduje się na cmentarzu parafialnym obok kościoła Spoczywają na nim Austriacy z 17, 27 i 47 pułku piechoty obrony krajowej oraz 11 i 14 batalionu obrony krajowej. Cmentarz otoczony metalowymi rurami na słupkach. Żeliwne krzyże nagrobne. Po przebudowie w latach sześćdziesiątych obiekt utracił pierwotny wygląd. Projektował Johann Jager.
Obelisk w murze kościelnym
Obelisk w murze nieistniejącego kościoła pochodzi z 1826 roku
Dworzec kolejowy - Tarnowiec
Dworzec kolejowy wybudowany w roku 1884.
Kapliczka - Sądkowa
Murowana kapliczka typu słupowego, wzniesiona w roku 1906. Znajduje się po prawej stronie drogi prowadzącej do Tarnowca. Kapliczka na planie kwadratu zakończonego półkolistą absydą. Dach kryty blachą, dwuspadowy, z tyłu półstożkowy, z okapem obiegającym budowlę, zwieńczony krzyżem z kogutem. Ściana frontowa zakończona szczytem wystającym nad kalenicę. Szczyt odgraniczony od dołu okapem, gzymsem i fryzem arkadowym. W szczycie wnęka o wykroju prostokąta, zamkniętego łukiem odcinkowym. W ścianie frontowej duży otwór o analogicznym wykroju, zakratowany, okno dwuskrzydłowe. W ścianach bocznych po jednym otworze okiennym, prostokątnym zamkniętym półkoliście, przeszklonym. Do kapliczki prowadzą betonowe, wielostopniowe schody.
Kapliczka - Sądkowa
Murowana kapliczka typu domkowego, wybudowana w roku 1905. Znajduje się po lewej stronie drogi prowadzącej do Roztok. Kapliczka na planie prostokąta zakończonego trójboczną absydą. Ściana frontowa z wyodrębnionym trójkątnym szczytem, wystającym nad kalenicę dachu, profilowanym, wzbogaconym ozdobnym ornamentem schodkowym. Szczyt oddzielony okapem, zwieńczony krzyżem, po bokach dwa sterczyny. W szczycie okno prostokątne zakończone półkoliście, flankowane pilastrami, na których wspiera się profilowany łuk półkolisty. Elewacje boczne rozczłonkowane parami pilastrów z półkolumnami, rytmicznie, w trzech grupach, pomiędzy którymi znajdują się okna w kształcie prostokąta zamkniętego półkoliście. Ściany absydy gładkie, z dwoma analogicznymi oknami po bokach. Dach kryty blachą, dwuspadowy. Wejście do kapliczki w kształcie prostokąta zamkniętego łukiem półkolistym, ujęte z każdej strony przez opartą na cokole parę pilastrów z półkolumną w środku. Drzwi prostokątne, drewniane.
Kapliczka - Roztoki
Murowana kapliczka typu domkowego, prawdopodobnie pochodzi z XVIII wieku, została gruntownie przebudowana w roku 1982. Znajduje się po lewej stronie drogi prowadzącej do Sądkowej. Kapliczka na planie prostokąta. Ściana frontowa z trójkątnym szczytem, w nim wnęka o wykroju prostokąta zamkniętego półkoliście. Ściany boczne ozdobione motywem płyciny o wykroju prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym, ujętej po bokach pilastrami. Wejście w kształcie prostokąta zamkniętego półkoliście. Drzwi prostokątne, drewniane.
Kapliczka - Roztoki
Murowana kapliczka typu słupowego, wzniesiona w czasie I wony światowej. Położona jest na skrzyżowaniu bocznych dróg obok domu numer 53. Kapliczka murowana z cegły, w formie prostopadłościanu na węższym, ogzymsowanym postumencie, ustawionym na kamiennej podstawie płytowej, przykryta blaszanym daszkiem namiotowym, zwieńczonym metalowym krzyżem. Prostopadłościan kapliczki u góry ozdobiony gzymsem. W ścianie frontowej – ustawione jedna nad drugą – dwie wnęki o wykroju prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym, sklepione kolebkowo.
Kapliczka - Gliniczek
Murowana kapliczka typu domkowego, wybudowana w XIX wieku. Znajduje się w sąsiedztwie domu numer 8, po prawej stronie drogi prowadzącej do Czeluśnicy. Kapliczka na planie prostokąta zamkniętego apsydą. W górnej części ściany frontowej wnęka w kształcie prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym, oddzielona od reszty okapem. Dach kapliczki kryty blachą, dwuspadowy, z tyłu półstożkowy. Wejście do kapliczki przez otwór w kształcie prostokąta zakończonego łukiem półkolistym.
Kapliczka - Gąsówka
Murowana kapliczka typu domkowego wzniesiona w roku 1901. Znajduje się po prawej stronie drogi prowadzącej do Umieszcza. Kapliczka na planie leżącego prostokąta zakończonego trójbocznie. W górnej części ściany frontowej wnęka w kształcie prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym, oddzielona od reszty fasady okapem i gzymsem obiegającym dookoła całą kapliczkę. Szczyt ściany frontowej wystaje nad kalenicę. Dach kapliczki dwuspadowy, z tyłu namiotowy, kryty blachą, z metalowym krzyżem na kalenicy. Wejście do kapliczki w kształcie prostokąta zamkniętego ostrołukiem, po bokach dwie półkolumny. Drzwi drewniane w kształcie otworu wejściowego.
Kapliczka - Umieszcz
Murowana kapliczka typu słupowego, wzniesiona w XIX wieku. Znajduje się po lewej stronie drogi prowadzącej do Tarnowca. Kapliczka na planie kwadratu, na dość wysokim cokole. Dach kryty blachą, dwuspadowy. Ściana frontowa zakończona trójkątnym szczytem wystającym nad kalenicę dachu. Szczyt odgraniczony od dołu gzymsem, opierającym się na dwóch prostokątnych wspornikach. W szczycie niewielka kwadratowa wnęka. W ścianie frontowej otwór prostokątny, zamykany jednoskrzydłowym oknem
Kapliczka - Glinik Polski
Murowana kapliczka typu domkowego, wybudowana ok. 1916 roku. Usytuowana jest po prawej stronie drogi prowadzącej do Łajsc. Kapliczka na planie prostokąta. Ściana frontowa ze szczytem, w nim wnęka o wykroju prostokąta zamkniętego półkoliście. Dach kryty blachodachówka, dwuspadowy. Otwór wejściowy prostokątny. Drzwi drewniane.
Kapliczka - Glinik Polski
Murowana kapliczka typu domkowego, wybudowana prawdopodobnie w roku 1865. Usytuowana jest po prawej stronie drogi prowadzącej do Łajsc. Kapliczka na planie prostokąta zamkniętego trójbocznie. Ściana frontowa zamknięta ściętym szczytem, wystającym nad kalenicę dachu. Na szczycie, po bokach dwa sterczyny. Poniżej dachu gzyms obiegający budowlę. W portyku dwukolumnowym łuk półkolisty wsparty na kolumnach. Drzwi drewniane, dwuskrzydłowe.
Kapliczka - Łajsce
Murowana kapliczka typu domkowego, zbudowana w latach 90 XX wieku, stoi na miejscu wcześniejszej z początku XIX wieku. Położona jest na skrzyżowaniu dróg do Łubna, Łężyn, Zarzecza i Glinika Polskiego. Kapliczka na planie prostokąta przykrytego stropem. Ściana frontowa ze szczytem zwieńczonym metalowym krzyżem. W ścianach bocznych po jednym oknie o wykroju prostokąta zamkniętego półkoliście. Dach kryty blachą, dwuspadowy. Wejście w kształcie prostokąta zamkniętego łukiem podobnym do koszowego. Drzwi prostokątne, metalowe.
Kapliczka - Łajsce
Murowana kapliczka typu słupowego, wzniesiona w roku 1864. Znajduje się na skrzyżowaniu dróg z Łajsc do Łężyn i do Łubienka. Kapliczka w formie prostopadłościanu na planie kwadratu z zaokrąglonymi narożami, osadzona na wysokim cokole ustawionym na podstawie. Dach kryty blachą, dwuspadowy z tyłu półstożkowy. W ścianie frontowej szczyt wystający nad kalenicę, zwieńczony krzyżem metalowym. Szczyt od dołu przerwany łukiem zbliżonym do koszowego, stanowiącym równocześnie zamknięcie od góry prostokątnego wykroju otworu otaczającego okno – jednoskrzydłowe.
Kapliczka - Nowy Glinik
Murowana kapliczka typu domkowego, wybudowana została w latach 70, 80 XIX wieku. Usytuowana jest po prawej stronie drogi prowadzącej do Zarzecza. Kapliczka na planie półeliptycznym. Ściana frontowa zamknięta ściętym szczytem, wystającym nad kalenicę dachu, z betonowym daszkiem namiotowym i krzyżem metalowym. Na szczycie po bokach dwa sterczyny z daszkami namiotowymi i krzyżami. W szczycie wnęka o kształcie prostokąta zamkniętego półkoliście. Dach kapliczki kryty blachą, dwuspadowy, z tyłu namiotowy. Drzwi prostokątne, drewniane. Wejścia do kapliczki ma kształt prostokątny zamknięty łukiem ostrym, ujęty portykiem dwukolumnowym, z rozpiętym nad nim łukiem półkolistym.
Kapliczka - Nowy Glinik
Murowana kapliczka typu domkowego, wybudowana została w roku 1990, stoi na miejscu nieistniejącej XIX wiecznej kapliczki, wyburzonej pod koniec lat 90 XX wieku. Położona jest po prawej stronie drogi prowadzącej do Zarzecza. Kapliczka na planie prostokąta zakończonego trójbocznie. Ściana frontowa zamknięta ściętym szczytem, wystającym nad kalenicę, zwieńczonym sterczyną z krzyżem i daszkiem. Na szczycie po bokach dwa sterczyny z daszkami. Nieco niżej pośrodku, wnęka o kształcie prostokątna zamkniętego półkoliście. Dach kryty blachą, dwuspadowy. Drzwi prostokątne, drewniane.
Kapliczka - Nowy Glinik
Murowana kapliczka typu słupowego, wybudowana w roku 1922. Znajduje się po lewej stronie drogi prowadzącej do Łask. Kapliczkę stanowią dwie przedzielone gzymsem, prostopadłościenne kondygnacje nieznacznie różniące się wielkością. W nich w ścianie frontowej wnęki prostokątne zamknięte łukami wklęsłowypukłymi. Kapliczka zwieńczona gzymsem i nakryta kamiennym daszkiem dwuspadowym z wyodrębionym szczytem, profilowanym. Całość wieńczy kamienny krzyż.
Kapliczka - Łubienko
Drewniana kapliczka typu domkowego, wybudowana około 1991 roku, stoi na miejscu wcześniejszej murowanej, zniszczonej w czasie II wojny światowej. Obecna znajduje się na granicy lasu, przy polnej drodze, za cmentarzem. Kapliczka na planie prostokąta zakończonego trójbocznie. Przed kapliczką ganek na dwóch słupach, zwieńczony szczytem trójkątnym, po bokach osłonięty do połowy drewnianym płotkiem. W ścianach bocznych, po obu stronach okno w kształcie prostokąta zamkniętego dwubocznie. Dach kryty blachą, dwuspadowy, na kalenicy krzyżyk. Wejście w kształcie okien. Drzwi drewniane.
Kapliczka - Łubno Opace
Murowana kapliczka typu domkowego, wybudowana na początku XIX wieku. Położona jest po prawej stronie drogi prowadzącej do Kopytowej, w sąsiedztwie cmentarza. Kapliczka na planie prostokąta zamkniętego półkolistą absydą. Ściana frontowa z wyodrębnionym ściętym szczytem, wystającym nad kalenicę, zwieńczonym latarnią. Latarnia w kształcie walca z prostokątnymi otworami, kryta daszkiem stożkowym z metalowym krzyżem. Szczyt odgraniczony od dołu okapem i profilowanym gzymsem obiegającym ściany dookoła. Poniżej portyk wsparty na dwóch kolumnach. Dach kryty blachą, dwuspadowy. Wejście do kapliczki o kształcie prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym. Drzwi prostokątne, drewniane.
Kapliczka - Łubno Opace
Murowana kapliczka typu domkowego, wybudowana w XIX wieku. Znajduje się po prawej stronie drogi prowadzącej do Kopytowej. Kapliczka na planie prostokąta z płytką wnęką w tylnej ścianie. Ściana frontowa ze szczytem od dołu odgraniczonym gzymsem. Szczyt wysunięty nad kalenicę dachu, zwieńczony krzyżem. W szczycie wnęka w kształcie prostokąta. W ścianach bocznych po jednym prześwicie okiennym. Dach kryty dachówką, dwuspadowy. Wejście do kapliczki w kształcie prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym. Zamiast drzwi, drewniany płotek.
Kapliczka - Potakówka
Murowana kapliczka typu słupowego, zbudowana w latach 30. XX wieku. Położona jest po prawej stronie drogi prowadzącej do Tarnowca. Kapliczka w kształcie prostopadłościanu, od frontu, po bokach i na cokole – wysunięte do przodu półkolumny. Ściany boczne zwieńczone gzymsem. Wydzielony szczyt półkolisty, blaszany dach z metalowym krzyżem. Półkolumny zwieńczone kamiennymi kulami ujmują otwór okienny o wykroju prostokąta zamkniętego łukiem półkolistym, przeszklony (okno z naświetleniem). Wewnątrz wnęka na planie prostokąta, sklepiona kolebką o lekko wygiętym łuku.
Kaplica grobowa
Murowana kaplica grobowa z lat 1900-1925. Znajduje się w centrum tarnowieckiego cmentarza.
Kapliczka - Tarnowiec
Murowana kapliczka typu domkowego, wybudowana w połowie XIX wieku. Usytuowana jest na skrzyżowaniu dróg prowadzących do dworu i Sądkowej . Kapliczka na planie półeliptycznym. Ściana frontowa ze szczytem wystającym nad kalenicę dachu, odgraniczonym od dołu fragmentarycznie zachowanym gzymsem, obiegającym budowlę dookoła. W szczycie ledwie widoczny zarys prostokątnej płyciny. Dach kryty blachą, półstożkowy, zwieńczony metalowym krzyżem. Wejście do kapliczki w kształcie prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym, po bokach ujęte półkolumnami. Zamiast drzwi, drewniany płotek.
Kapliczka - Brzezówka
Murowana kapliczka z roku 1877. Znajduje się po lewej stronie drogi prowadzącej do Tarnowca.
Krzyż - Wrocanka
Kamienny krzyż przydrożny z roku 1862. Usytuowany jest na skrzyżowaniu dróg prowadzących do: Wrocanki, Potakówki i Tarnowca. Krzyż kamienny na wysokim postumencie, ustawionym na trójstopniowej podstawie z płyt kamiennych. Postument w kształcie prostopadłościanu z bazą, zwieńczony gzymsem. W ścianie frontowej ozdobna prostokątna płycina o wklęsłych narożnikach, wyryty w niej napis: „G. A. U. D. O. M. 1862”. Sam krzyż o prostych ramionach, ustawiony na niewielkiej podstawie; ramiona ozdobione płycinami wyciętymi w kształt liści. Prawdopodobnie wzniesiony w intencji zmarłych w wyniku zarazy.
Krzyż - Tarnowiec
Betonowy krzyż wzniesiony w roku 1936. Usytuowany jest w pobliżu Sanktuarium Matki Bożej Zawierzenia. Krzyż umieszczony na trójkondygnacyjnym postumencie, stojącym na trójstopniowej podstawie (na trzecim stopniu płaskorzeźbione napisy: fundacja parafii Tarnowiec” - od frontu, ”wykonał L. Dacyl” - z lewej strony, ”projekt ks .proboszcza” z prawej). Kondygnacje prostopadłościenne o wymiarach zmniejszających się ku górze, ustawione schodkowo, przedzielone gzymsami. Naroża kondygnacji opięte pilastrami. Na dwóch dolnych kondygnacjach, w płycinach, napisy płaskorzeźbione: ściana frontowa – dolna kondygnacja: ”synu oto Matka Twoja”, górna: ”to jest ciało moje to jest krew moja”, ściana tylna – dolna kondygnacja: ”nauczajcie wszystkie narody”, górna: ”Piotrze tyś jest opoka”, ściana boczna z lewej strony – dolna kondygnacja: ”których odpuścicie grzechy są im odpuszczone”, górna: ”paś baranki moje paś owce moje”, ściana boczna z prawej strony – dolna kondygnacja: ”to czyńcie na moją pamiątkę”, górna: ”tobie dam klucze Królestwa Niebieskiego”. Ściany najwyższej – trzeciej kondygnacji postumentu ozdobione płaskorzeźbami przedstawiającymi: kielich z hostią (ściana frontowa), narzędzia męki (ściana tylna), księgę (ściana z lewej strony), klucze (ściana z prawej strony). Ramiona krzyża proste, ozdobione płycinami o wykroju powtarzającym zarys ramion. W płycinach napisy: „1900 lecie męki i śmierci Pana Jezusa” - strona frontowa, „Króluj nam Chryste” - strona tylna.
Figura - Sądkowa
Kamienna figura przydrożna Matki Boskiej z Dzieciątkiem wykonana w roku 1893. Usytuowana jest po lewej stronie drogi prowadzącej do Dobrucowej. Figura na dwukondygnacyjnym postumencie, osadzonym na kamiennej trójstopniowej podstawie. Kondygnacje w kształcie prostopadłościennych bloków, ustawionych schodkowo, przedzielonych gzymsami. Na górnej kondygnacji kamienna płytka z ornamentem roślinnym, na płycie ludowa rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem – stojącej na półksiężycu, w wieńcu z gwiazd; obie postacie trzymają różaniec – osłonięta blaszanym daszkiem wygiętym w półkole, wspartym na czterech metalowych prętach. Ściany prostopadłościanów ozdobione z trzech stron płaskorzeźbami figuralnymi, przedstawiającymi postacie świętych w płycinach prostokątnych zamkniętych łukiem nadwieszonym. Naroża górnej kondygnacji flankowane pilastrami. Pod płycinami wyryte imiona świętych. Ściana frontowa – dolna kondygnacja: ”s. Jan N”, górna kondygnacja: „s. Michał Archanioł”; pod wnęką wyryta inskrypcja: ”Fondator tej figury Michał Kupka i Apolonija, żona. 1893”. Ściana boczna z prawej strony – dolna kondygnacja: ”s. Kazimierz”, górna kondygnacja: „s. Anna”. Ściana boczna z lewej strony – dolna kondygnacja: ”s. Wojcziech”, górna kondygnacja: ”s. Apolonija” Na górnym stopniu podstawy wyryty w ramce napis: „Teodor Twaróg sznycyrz z Limanowy robił 1893” Całość pokryta farbą olejną.
Figura przydrożna - Czeluśnica
Kamienna figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z rękami rozpostartymi w geście łaski, wzniesiona w roku 1904. Znajduje się po lewej stronie drogi do Wolicy. Figura na prostopadłościennym postumencie, osadzona na dwustopniowej podstawie płytowej i otoczona ogrodzeniem metalowych prętów. Postument podzielony poziomo trzema rowkami, zwieńczony gzymsem i niewielką piramidką stanowiącą podstawę posągu. Figura osłonięta łukowato wygiętym blaszanym daszkiem, wspartym na metalowych prętach. Na ścianie frontowej, w dolnej części postumentu wyryta inskrypcja: ”Na cześć N. J. Panny Maryi Niepokalanej w Roku Jubileuszowym 1904 postawiła gmina Czeluśnica”
Figura przydrożna św. Józefa - Łajsce
Kamienna figura przydrożna św. Józefa, wzniesiona około 1917 roku. Położona jest po prawej stronie drogi prowadzącej do Łężyn. Kamienny posąg św. Józefa umieszczony na postumencie o lekko skośnych ścianach, ustawionym na wielostopniowej podstawie płytowej. Postument zwieńczony gzymsem, powyżej daszek dwuspadowy. W ścianie frontowej prostokątna oprofilowana płycina z zatartą inskrypcją. Rzeźba św. Józefa osłonięta dwuspadowym blaszanym daszkiem, wspartym na czterech metalowych prętach. Całość otoczona ogrodzeniem z metalowych prętów.
Figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej - Łajsce
Kamienna figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z rękami rozpostartymi w geście łaski, wzniesiona w roku 1917. Znajduje się po lewej stronie drogi prowadzącej do Łubna. Kamienny posąg Matki Boskiej, stoi na oplecionym przez węża globie ziemskim, wzniesiony na kamiennym, prostopadłościennym postumencie, ustawionym na wielouskokowej podstawie płytowej. Rzeźba osłonięta dwuspadowym, zwieńczonym krzyżem blaszanym daszkiem, wspartym na czterech metalowych prętach. Na ścianie frontowej oprofilowana prostokątna płycina z wyrytą inskrypcją: ”Fondatorowie Tomasz i Anna Syrkowie 1917”
Figura przydrożna Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej - Tarnowiec
Kamienna figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej wzniesiona w roku 1904. Położona jest poniżej ogrodzenia, nieistniejącego drewnianego kościoła. Kamienny posąg Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej, z rękami rozpostartymi w geście łaski, wzniesiony na prostopadłościennym postumencie, zwieńczonym oprofilowanym gzymsem i niewielkim kamiennym daszkiem. Na ścianie frontowej prostokąta oprofilowana wnęka z wyrytą inskrypcją: ”NIEPOKALANEJ PARAFIANIE 1904”
Postument figury przydrożnej św. Walentego
Postument figury przydrożnej św. Walentego pochodzi z roku 1775. Znajduje się po prawej stronie drogi prowadzącej do Potakówki. Postument o gruszkowatym kształcie, wsparty na dwustopniowej podstawie. W ścianie frontowej, w obramieniu, wyryta inskrypcja: ”Walenty kapłanie męczenniku módl się za nami abyśmy za twoją przyczyną od powietrza głodu ognia wojny i od wszelkich chorób byli zach. AD 1775” Figura fundowana w 1775 roku prawdopodobnie przez proboszcza Walentego Karwowskiego. Zniszczona w latach 50. 60. XX wieku w wyniku aktu wandalizmu. Obecnie odnowiona – pseudobarokowy kamienny posąg św. Walentego wykonany przez Dariusza Gądka, poświęcony 7.IX.2001
MIKOŁAJKOWY PRZEGLĄD POEZJI
Soliści oraz zespoły wokalne wzięły udział w tegorocznym Mikołajkowym Przeglądzie Poezji „Wierszem Śpiewane”, który odbył się 6 grudnia br. w sali Trynieckiego Centrum Kultury. Impreza ta ma na celu promocję dziecięcej i młodzieżowej twórczości artystycznej, stworzenie możliwości debiutu uzdolnionym młodym wykonawcom, a także popularyzację śpiewania piosenek. W prezentowanym repertuarze widać było solidne przygotowanie uczestników po kierunkiem nauczycieli z poszczególnych szkół. Ich umiejętności wokalne stały na wysokim poziomie co zapewne wymagało wiele pracy i ćwiczeń. - Przegląd piosenek w wykonaniu młodych wokalistów stworzył możliwości prezentacji zespołom i solistom, był też okazją do wspaniałej zabawy i integracji. Wszelkie konkursy muzyczne prezentacje wokalne służą odkrywaniu i rozwijaniu talentów, są też zapewne początkiem „ drogi do gwiazd” – mówiła Dyrektor ZOSiP Beata Tołpa Na zakończenie wszyscy uczestnicy zostali nagrodzeni pamiątkowymi dyplomami i nagrodami rzeczowymi oraz słodyczami od Świętego Mikołaja.
Pożegnanie Lata 2011
18 września br. w Głogowcu odbyła się impreza kulturalna Pożegnanie Lata 2011. Organizatorami była Rada Sołecka, Koło Gospodyń Wiejskich przy współpracy Trynieckiego Centrum Kultury w Tryńczy. Organizatorzy przygotowali wiele atrakcji dla mieszkańców m.in. występy zespołów artystycznych tj.: „Chłopaki ze Starej Paki”, „Jagiellanie” z Jagiełły, „Piganeczki” z Pigan oraz koncert Młodzieżowa Orkiestra Dęta z Tryńczy. Ponadto w trakcie imprezy przeprowadzona była loteria fantowa, kiermasz wyrobów rękodzielniczych oraz degustacja potraw przygotowanych przez miejscowe KGW. Na zakończeni odbyła się zabawa taneczna.
Wigilia w Piotrkowicach
W poniedziałek 12 grudnia 2011r. na uroczystej wieczerzy spotkały się panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Piotrkowicach. Wśród zaproszonych gości zasiedli: przewodnicząca Rady Miejskiej w Chmielniku - Marianna Wira, burmistrz Chmielnika - Jarosław Zatorski ze swoją zastępczynią - Bożeną Stępień oraz dyrektor Szkoły Podstawowej - Jacek Sobaś. Nie zabrakło delegacji OSP w Piotrkowicach z nestorem strażaków Marianem Dróżdżem. Okolicznościową modlitwę odmówił o. Leszek Stańczewski - proboszcz parafii Piotrkowice. Program artystyczny zaprezentowała Schola pod kierunkiem o. Krzysztofa Górskiego oraz chór parafialny, pod dyrekcją Tadeusza Kapuścińskiego.
Wystawa w Radomiu poświęcona ks. bp. Edwardowi Materskiemu
W Publicznej Szkole Podstawowej nr 13 im. Księcia Józefa Poniatowskiego w Radomiu - 30 listopada 2011r. otwarta została wystawa z cyklu Honorowi Obywatele Miasta Radomia, prezentująca sylwetkę J.E. ks. bpa Edwarda Materskiego. Ks. Biskup jest honorowym obywatelem miast: Radomia, Skarżyska Kamiennej i Chmielnika. Wystawa została zorganizowana z inicjatywy wiceprezydenta Radomia - Ryszarda Fałka. W uroczystości wzięła udział również chmielnicka delegacja w osobach: przewodnicząca Rady Miejskiej -Marianna Wira, burmistrz - Jarosław Zatorski, dyrektor biura-Tomasz Biernacki oraz Danuta Gajek - nauczycielka Szkoły Podstawowej im.Stefana Żeromskiego w Chmielniku i autorka rozdziału o ks. bp.Edwardzie Materskim w książce „Honorowi Obywatele Chmielnika".
Otwarto poplenerową wystawę malarstwa ,,Celiny 2011\".
W niedzielę, 26 listopada 2011r. w Domu Kultury w Chmielniku otwarto poplenerową wystawę malarstwa,,Celiny 2011". O kilkuletniej tradycji, przedsięwzięcia artystycznego w Celinach Gmina Raków, opowiadał właściciel gospodarstwa agroturystycznego, użyczającego gościny malarzom, Stanisław Gratka. Ciekawie przemawiał komisarz wystawy Stefan Berdak. Po obejrzeniu prezentowanych prac, uczestnicy wernisażu wysłuchali koncertu poezji śpiewanej, w wykonaniu zespołu Mariusza Kaczmarka. Gospodarzem wieczoru była v-ce dyrektor ChCK Małgorzata Gładyszewska.
XI edycja Turnieju Czterech Gmin
16 października 2011r. na boisku MLKS Zenit Chmielnik rozegrano XI edycję Turnieju Czterech Gmin. Od jedenastu lat drużyny z gmin: Daleszyce, Morawica, Chmielnik i Kije spotykają się, by w przyjaznej atmosferze sprawdzić swoje umiejętności piłkarskie. Gospodarzami tegorocznej edycji była gmina Chmielnik, którą reprezentowała drużyna ze Zrecza Dużego i Zrecza Małego. Kije reprezentowała drużyna z Włoszczowic, Daleszyce - drużyna ze Szczecna, dla Gminy Morawica grała drużyna z Chmielowic. Zwycięstwo w Turnieju po raz dziewiąty odniosła drużyna ze Szczecna gm. Daleszyce wygrywając w meczu finałowym z LZS Włoszczowice. III miejsce zajęła drużyna ze Zrecza gm. Chmielnik, a miejsce IV drużyna z Chmielowic gm. Morawica. Wszystkie drużyny otrzymały puchary, dyplomy i nagrody rzeczowe ufundowane przez Wójtów i Burmistrzów zaprzyjaźnionych gmin. Gospodarzem następnej edycji będzie Gmina Kije.
Uroczysty koncert z okazji Dnia Edukacji Narodowej
W Domu Kultury w Chmielniku, 16 października 2011r. odbył się uroczysty koncert z okazji Dnia Edukacji Narodowej. W I części uroczystości dyrektorowie chmielnickich szkół wręczyli wyróżniającym się nauczycielom nagrody. Wyróżnieni nauczyciele: Ewa Kasprzyk, Justyna Siołek, Justyna Pakosińska-Gidel ( Zespół Placówek Oświatowych w Piotrkowicach) Hanna Stępień, Jolanta Pisarczyk(Zespół Placówek Oświatowych w Suchowoli) Monika Gajek, Aleksandra Katra(Szkoła Podstawowa w Zreczu Dużym ) Magdalena Ozóg, Ewa Susło(Szkoła Podstawowa w Lubani) Renata Banachowska, Anna Idzik, Renata Nowak, Anna Olesińska Anetta Sobiegraj, Beata Todorowska(Szkoła Podstawowa im.Stefana Żeromskiego w Chmielniku ) Renata Chlebowska-Buczak, Danuta Stanek, Zofia Kłonicka, Joanna Kołomańska, Izabela Bugaj, Katarzyna Nyk (Gimnazjum im.Generała Kazimierza Tańskiego w Chmielniku ) Renata Śliwa, Danuta Orman (Samorządowe Przedszkole w Chmielniku ) Wieczór zakończył koncert trzech tenorów: Witolda Matulki, Sylwestra Targosz-Szalonka, Borysa Ławrieniewa. Na fortepianie grała Katarzyna Rzeszutek, a koncert poprowadził Roman Zommer.
GALERIA RZEŹBY QUO VADIS
Obok domu Bogusława Iwanowskiego stoi kilkanaście kilkumetowych rzeźb. Stoją nieruchome, milczące, zadumane. Jedne, olbrzymie, wyrastają wysoko ponad kilkunastoletnie jałowce. Inne, wielkości dorosłego człowieka, kryją się w cieniu świerków i modrzewi. Jeszcze inne przycupnęły pod jabłonkami albo w wysokiej, nie koszonej trawie. Wszystkie pokorne, przygarbione, zgięte pod ciężarem nieszczęść. Kto tych nieszczęść jest ciekawy, kto chciałby niosącym je spojrzeć w twarz, niech wejdzie do zaklętego ogrodu w towarzystwie Bogusława Iwanowskiego - człowieka, który ten ogród stworzył. Rzeźby po lewej stronie ogrodu to alegorie.Postaci ludzkie, a nad ich głowami stwór. To oznacza, że zło atakuje ludzkie głowy - wyjaśnia artysta. A tu głowa z gniazdem piskląt w środku, ale do gniazda skrada się wąż. Ten powykrzywiany pień to zgryzota, zawiść i nienawiść. Dalej stoją rzeźby, które Bogusław Iwanowski nazywa "współczesnymi", jeszcze dalej prace o tematyce ekologicznej. Wielki, czarny, wydrążony w środku pień. Wewnątrz małe - usychające drzewko. Drzewa umierają stojąc - komentuje Boguś. Są i scenki rodzajowe, np. człowiek walczy z alkoholem, poległ na placu boju, ale oręża nie wypuszcza z ręki i wiele innych.
Park Krajobrazowy Gór Słonnych
Utworzony został rozporządzeniem Wojewody Krośnieńskiego w 1992 r. na powierzchni 38 096 ha. Po zmianie granic w 1996 roku jego powierzchnia wynosi 56 032 ha. Na obszarze Parku znalazły się w całości lub części gminy województwa podkarpackiego: Lesko, Olszanica, Sanok, Tyrawa Wołoska, Ustrzyki Dolne oraz Sanok - miasto. Według podziału fizjograficznego Park obejmuje północne fragmenty Gór Sanocko - Turczańskich przechodzących w Pogórze Przemyskie. Wschodnią granicę Parku stanowi granica państwowa z Ukrainą na odcinku Bandrów - Arłamów, od południa - linia drogowo - kolejowa na odcinku Ustrzyki Dolne - Lesko. Zachodnia granica biegnie doliną Sanu od Monasterca po Dobrą i wreszcie północna - granicą administracyjną gminy Ustrzyki Dolne. Park obejmuje swoim obszarem typowe dla Karpat Wschodnich pasma górskie: Gór Słonnych i Chwaniowa. Pięknie, rusztowo uformowane grzbiety górskie ułożone z kierunku północnego zachodu na południowy wschód poprzecinane są siecią rzek i potoków będących dopływami Sanu i Wiaru. Przez południowo - wschodnią część Parku przechodzi granica głównego europejskiego działu wód, oddzielającego zlewiska Bałtyku i Morza Czarnego. Wody do Morza Czarnego z terenu Polski zbiera Strwiąż, wypływający ze stoków góry Berdo, doprowadzając je najpierw do Dniestru. Osobliwością Parku są licznie występujące słone źródła, o których w swoim dziele "O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski" pisał Stanisław Staszic. Znaczne ich zagęszczenie znajduje się w obrębie szczytu Na Opalonym. Naliczono 78 potoków, które odprowadzają wody o różnym stopniu zawartości soli. Nie tylko solanki ukryte są pod powierzchnią ziemi. Znane są złoża roponośne ciągnące się pasmem od Berehów Dolnych i Łodyny przez Ropienkę, Wańkową i Leszczowate po Witryłów, Temeszów i Obarzym. Już w 1886 r. prowadzono eksploatację ropy naftowej w Ropience, a tuż przed II wojną stanęło na tym terenie 70 szybów o średniej głębokości 300 m. Obecnie złoża są już na wyczerpaniu. Pogórza i grzbiety górskie porośnięte w 73% kompleksami leśnymi administrowane są przez Nadleśnictwa: Bircza, Brzegi Dolne, Brzozów i Lesko. Pośród lasów wyłaniają się enklawy pól uprawnych, łąk i pastwisk, na których mieszkańcy Parku wypasają owce i kozy rzadziej bydło. Niezamieszkałym dolinom Parku uroku dodają stare drzewa owocowe pozostałe po dawnych wsiach wysiedlonych w latach 1945-47. Zbiorowiska leśne porastające doliny, pogórza i niewysokie góry tworzą piętrowy układ roślinności. Powyżej 500 m. n.p.m. szatę roślinną tworzy piętro regla dolnego, które stanowią lasy bukowe i bukowo-jodłowe z runem charakterystycznym dla żyznej buczyny karpackiej. Roślinność występującą do 500 m. n.p.m. stanowi piętro pogórza, którego wyższe partie porasta podgórska forma buczyny karpackiej, niższe zaś - grądy odmiany wschodniokarpackiej. W dolinach rzecznych występują głównie zarośla wiklinowe i nadrzeczna olszynka karpacka. Wysoki stopień naturalności tego terenu wyraża się dużym bogactwem florystycznym, liczącym ok. 900 gatunków roślin naczyniowych, w tym wielu gatunków górskich, podgórskich i pontyjskich. Na tych stosunkowo niewielkich wysokościach występuje aż 68 gatunków górskich, w tym 5 subalpejskich i 45 reglowych. Wschodniokarpacki charakter zbiorowiskom roślinnym Parku nadają gatunki wschodnie, m.in. groszek wschodniokarpacki, smotrawa okazała, lulecznica kraińska i żywokost sercowaty. Florę pontyjską reprezentuje 79 gatunków kserotermicznych, z których należałoby wymienić: czosnek zielonawy, przelot pospolity, kłosownicę pierzastą, kruszczyk siny, dzwonek brzoskwiniolistny, wilczomlecz lancetowaty, goryczkę krzyżową oraz miodownik melisowaty. Osobliwością dendrologiczną Parku są drzewiaste formy cisa występujące w ok. Serednicy oraz stanowisko krzewu - kosa olcha w ok. Bandrowa, natomiast geologiczną - odkrywki fliszu karpackiego rozrzucone po całym jego terenie. Duże powierzchnie kompleksów leśnych poprzecinanych połaciami pól uprawnych i ciekami wodnymi stwarzają dogodne warunki do rozwoju i bytowania dla wielu gatunków zwierząt, w tym typowych dla fauny puszczańskiej. W Parku spotkać można takie gatunki jak: niedźwiedź brunatny, ryś, wilk, żbik, wydra, jeleń szlachetny, dzik, orzeł przedni, orlik krzykliwy i grubodzioby, jastrząb, trzmielojad, puchacz, puszczyk uralski, sóweczka, dzięcioł trójpalczasty i białogrzbiety. Łąki w dolinach rzek i potoków są miejscem żerowania dla wielu gatunków ssaków: jelenia szlachetnego, sarny, dzika, lisa i borsuka. Doliny te są również wspaniałym terenem łowieckim ptaków drapieżnych oraz miejscem gniazdowania zagrożonego w skali globalnej derkacza. Ponadto w obrębie Parku odnotowano wśród bezkręgowów wiele endemitów wschodnio-, zachodnio- i ogólnokarpackich głównie wijów, chrząszczy i ślimaków. O wysokich wartościach przyrodniczo - krajobrazowych Parku świadczy fakt, że planuje się objąć część jego terenu najwyższą formą ochrony - parkiem narodowym, pod nazwą TURNICKI.
Szlak Ikon
Szlak dydaktyczny, prowadzący ze Sanoka (Muzeum Ikon) obok prawosławnej cerkwi katedralnej, następnie sanockiego skansenu na Białej Górze i dalej, doliną Sanu do Międzybrodzia, gdzie na stromym brzegu stoi piękna, murowana cerkiew, obok której znajduje się grobowiec rodziny Kulczyckich w kształcie piramidy. Stąd szlak wspina się stokami Góry Krzyż (475 m npm) przebiegając obok ustawionego na grani drewnianego krzyża z napisem 1863. Dalej łączy się z podchodzącym z Białej Góry czerwonym szlakiem i biegnie wraz z nim na Orli Kamień (554 m npm), gdzie odchodzi łącznikowy szlak żółty do Sanoka-Olchowiec i dalej do dworca PKP i PKS. Następnie schodzi na początek wsi Liszna i za leśniczówką odłącza się od szlaku czerwonego, który podąża dalej granią Słonnych Gór. Szlak Ikon wchodzi na górę Moczarki (584 m npm) i skręca w kierunku Wsi Tyrawa Solna. Tutaj 5 minut od szlaku piękna polana widokowa. Szlak przechodzi następnie obok cerkwi w Tyrawie Solnej, po czym przez most na Sanie wchodzi do dawnego miasteczka Mrzygłód, skąd podąża do cerkwi w Hłomczy. Dalej zmierza w do Łodziny, odbijając nieco w kierunku zachodnim, na widokowe wzgórze Przysłup. Po zejściu dochodzi do cerkwi w Łodzinie i dalej zmierza do Witryłowa, skąd przez wiszącą kładkę nad Sanem dochodzi do stóp wzgórza Dębnik, na którym znajduje się cerkiew ulucka. Później drogą zmierza do cerkwi w Dobrej a dalej w górę wsi, gdzie skręcając nagle w prawo opuszcza wieś i lasem, stokami góry Ostry Dział podąża do Krecowa, przechodząc nieopodal miejsca po dawnej, krecowskiej cerkwi i starego cmentarzyka. Z Krecowa, drogą - poprzez Piłę idzie do wsi Siemuszowa, gdzie od głównej drogi odchodzi boczna w górę wsi. Tu, klika minut od szlaku, w głąb wioski znajduje się cerkiew. Z Siemuszowej drogą podążamy do Hołuczkowa, a następnie starym wiejskim traktem wspinamy się w górną część wsi, gdzie znajduje się cerkiew. Dalej kontynuujemy strome podejście i po chwili zagłębiamy się w las, którym dochodzimy na szczyt Słonnej. Dalej szlak schodzi na górny koniec wsi Wujskie, by powtórnie wspiąć się na małe pasemko Granickiej. Przechodzi opodal pięknej wychodni piaskowcowej i kieruje się w dół do Olchowiec, schodząc do cerkwi drogą obok cmentarza. Teraz pozostaje już tylko powrócić do centrum Sanoka pieszo przez most na Sanie lub skorzystać z komunikacji miejskiej. Szlak można pokonywać pieszo, konno, rowerem górskim, szosowym, oraz płynąc doliną Sanu.
Kościół pw. Krzyża św. i Matki Boskiej Królowej Polski
Na przełomie roku 1913/14 cieśla Marian Bilański zbudował dzięki fundacji Leokadii Żuk-Skarszewskiej nowy drewniany kościół rzymskokatolicki pw. Krzyża św. i Matki Boskiej Królowej Polski. Świątynia jest dwudzielna, kryta dachówką, szalowana deskami. We wnętrzu zachowały się elementy wyposażenia świątyni z XVIII wieku.
Cerkiew św. Paraskewii w Hołuczkowie
Cerkiew św. Paraskewii w Hołuczkowie - drewniana parafialna cerkiew greckokatolicka, znajdująca się w Hołuczkowie, w gminie Tyrawa Wołoska.Cerkiew została zbudowana w 1858 przez miejscowego cieślę Konstiantyna Melnyka. W roku 1912 cerkiew została przebudowana, a w 1969 remontowana. Cerkiew prezentuje typ budownictwa ludowego o skromnym programie architektonicznym w duchu klasycystycznym. Jest to cerkiew o konstrukcji zrębowej, trójdzielna, o prezbiterium zamkniętym trójbocznie, z dwoma zakrystiami. Dach dwuspadowy, z wieżyczką z sygnaturką. Wieża o konstrukcji słupowej z przedsionkiem w przyziemiu, przykryta dachem namiotowym z hełmem.Wewnątrz cerkwi znajduje się kompletny ikonostas pochodzący z okresu budowy cerkwi, o wystroju późnobarokowym.Obok cerkwi znajduje się cmentarz parafialny z kilkunastoma kamiennymi nagrobkami oraz rzeźba modlącej się Matki Boskiej na kolumnie. Cmentarz został odremontowany w 2008 przez Stowarzyszenie Dziedzictwo Mniejszości Karpackich, przy współpracy Stowarzyszeń Magurycz i Jeden Świat. Około 500 metrów za cerkwią znajduje się drugi, opuszczony cmentarz greckokatolicki. Od 1946 cerkiew służy jako filialny kościół rzymskokatolicki.
Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Siemuszowej
Cerkiew została wzniesiona w 1841. Wewnątrz zachował się klasycystyczny ikonostas z II połowy XIX wieku, na ścianach babińca i nawy znajduje się polichromia figuralna. Cerkiew prezentuje typ budownictwa ludowego w duchu klasycystycznym z wyraźnymi pierwiastkami latynizacji przejawiającymi się w nawiązaniu do tradycyjnego nurtu architektury sakralnej okresu józefińskiego. Jest to budynek o konstrukcji zrębowej, dwudzielny, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, nakryty dwukalenicowym dachem zwieńczonym baniastym hełmem. Od zachodu do cerkwi dobudowana jest szkieletowa wieża nakryta dachem namiotowym, również z hełmem. W przedłużeniu prezbiterium murowana zakrystia.Od 1946 jest to filialny kościół rzymskokatolicki pw. Chrztu Pańskiego, remontowany w 1978. Około 200 m powyżej cerkwi, na szczycie góry z pięknym widokiem, znajduje się duży cmentarz greckokatolicki, na którym można zobaczyć wiele kamiennych nagrobków, najstarsze pochodzą z początku XIX wieku. Cmentarz został odremontowany w 2008 przez Stowarzyszenie Dziedzictwo Mniejszości Karpackich, przy współudziale Stowarzyszenia Magurycz i Stowarzyszenia "Jeden Świat".
Jarmark Bożonarodzeniowy w sanockim skansenie.
W dniu 18 grudnia 2011 r. w Miasteczku Galicyjskim w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku odbył się Jarmark Bożonarodzeniowy. Na zaproszenie Starosty Sanockiego w imprezie wzięło udział 5 Kół Gospodyń Wiejskich z całego powiatu sanockiego. Gminę Tyrawa Wołoska reprezentowało Koło Gospodyń Wiejskich właśnie z Tyrawy Wołoskiej. Panie miały za zadanie przygotować tradycyjne potrawy świąteczne. Na tyrawskim stole, pięknie udekorowanym żywą jedliną, siankiem i jemiołą oraz świątecznymi stroikami nie zabrakło takich potraw jak: kapusta z grochem, gołąbki z kaszą i grzybami, barszcz czerwony z uszkami, pierogi razowe z serem i ziemniakami, ryba po grecku, śledzie na ziemniaku, chleb ze smalcem i kiszonymi ogórkami. Ze słodkości Panie zaserwowały tradycyjną potrawę tyrawską – pampuchy (kogutki) z makiem, strucle z makiem i rodzynkami oraz wianki drożdżowe. Ponadto było ciasto jabłkowo-orzechowe, dwa rodzaje serników z makiem i kokosem, makowiec drożdżowy zawijany i na kruchym cieście, pierniki i miodowniki z marmoladą, lukrowane pierniczki – wprost do powieszenia na choince, a także na rozgrzewką domowe nalewki: grzaniec wiedeński, porterówka, pigwówka i herbata z rumem. Zasadą przyjęta na jarmarku było to, iż każde z pięciu kół KGW tj. Besko, Mrzygłód, Tyrawa Wołoska, Srogów Górny i Zagórz przygotują różne świąteczne potrawy, tak aby zainteresowani mogli popróbować różnorodności i bogactwa naszych lokalnych smakołyków. Wszystkie stoiska z potrawami cieszyły się ogromnym powodzeniem uczestników jarmarku. Na początku ze stołów zniknęły świąteczne ciasta, które zrobiły niezwykła furorę, później konsumowano i kupowano na wynos ciepłe potrawy, największe wzięcie mały pierogi i barszcz z uszkami, a potem cała reszta. Ponieważ aura niezbyt sprzyjała, było trochę chłodno to i nalewki miały duże wzięcie. Świąteczne sloty zostały w szybkim tempie opróżnione, tak że w Polowie imprezy na placu boju zostały Panie z Koła Gospodyń Wiejskich z Mrzygłodu z tradycyjna nalewką, której niewątpliwie miały większy zapas. Panie z KGW Tyrawa Wołoska, mimo chłodu wystąpiły w pięknych strojach, zaśpiewały także pod kierunkiem Pani Wandy Stawarz kilka kolęd, a na zakończenie swojego pobytu na jarmarku odśpiewały wspólnie ze zgromadzonymi kolędę „ Wśród nocnej ciszy”. Pani Wanda, nasza mistrzyni akordeonu i dusza wszystkich imprez artystycznych w gminie Tyrawa Wołoska próbował także swoich sił we wspólnym muzykowaniu z Kapelą „Kamraty” i wychodziło jej bardzo dobrze. Podsumowując pobyt naszych Pan na Jarmarku Bożonarodzeniowym należy uznać za interesujący i bardzo udany, świadczy o tym nie tylko liczna sprzedanych potraw ale udane występy śpiewacze, możliwość wymiany doświadczeń z innymi kołami a także osobiste wyrażone wobec wszystkich uczestników imprezy specjalne podziękowania dla KGW Tyrawa Wołoska od Starosty Sanockiego P. Sebastiana Niżnika. Dziewczyny oby tak dalej, życzę wszystkiego najlepszego i jeszcze wielu tak udanych imprez – sekretarz. Oprócz kulinariów, uczestnicy jarmarku mogli nieodpłatnie obejrzeć wszystkie pomieszczenia znajdujące się na Rynku Galicyjskim, obejrzeć wystawę szopek bożonarodzeniowych, żywą szopkę oraz posłuchać wspaniałych występów solistów i zespołów powiatu sanockiego.
Mikołaj w Gminnym Ośrodku Kultury
6 grudnia to wyjątkowy dzień, który kochają szczególnie dzieci, bowiem w tym dniu otrzymują długo oczekiwane prezenty od świętego Mikołaja. W tym roku Mikołaj nie zapomniał również o najmłodszych mieszkańcach naszej gminy i odwiedził Gminny Ośrodek Kultury w Tyrawie Wołoskiej z workiem pełnym prezentów. Przybycie samego Świętego Mikołaja to był moment, na który czekali wszyscy - i ci mali, i ci nieco starsi. Ulubiony święty dzieci był ubrany w tradycyjny strój, a jego twarz zdobiła długa biała broda. Przywitał wszystkie pociechy, zapytał czy były grzeczne, a następnie obdarował prezentami każde dziecko. Wszyscy mieli też możliwość zrobienia sobie pamiątkowego zdjęcia ze Świętym. Dodatkowo dzieci otrzymały słodycze od Kierownika Gminnej Biblioteki Publicznej Pani Elżbiety Białeckiej. Święty Mikołaj dziękuje swoim pomocnikom-rodzicom którzy w jego imieniu przygotowali prezenty dla swoich pociech. Życzy wszystkim Wesołych i Radosnych Świąt Bożego Narodzenia. Gminny Ośrodek Kultury i Gminna Biblioteka Publiczna w Tyrawie Wołoskiej składają serdeczne podziękowania świętemu Mikołajowi za odwiedziny.
Dzień Seniora w Tyrawie Wołoskiej.
W dniu 20 listopada 2011 r. w Gminnym Ośrodku Kultury w Tyrawie Wołoskiej odbył się trzeci Dzień Seniora. Uroczystość, która wpisała się już w kalendarz imprez organizowanych w naszej gminie cieszy się dużym powodzeniem. Dzień Seniora w Tyrawie Wołoskiej. W dniu 20 listopada 2011 r. w Gminnym Ośrodku Kultury w Tyrawie Wołoskiej odbył się trzeci Dzień Seniora. Uroczystość, która wpisała się już w kalendarz imprez organizowanych w naszej gminie cieszy się dużym powodzeniem. Impreza została przygotowana przez Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „ U Podnóża Gór Słonnych” oraz Gminny Ośrodek Kultury w Tyrawie Wolskiej. Na uroczystość przybyli seniorzy, którzy ukończyli 73 rok życia, władze gminy oraz zaproszeni goście. Wyrazy szacunku, życzenia zdrowia, radości i wszelkiej pomyślności na dalsze lata życia Seniorom złożyli Wójt Gminy Mieczysław Czapor, ksiądz proboszcz Jacek Chochołek oraz Maria Hassinger Sekretarz Gminy, która całą uroczystość opracowała i prowadziła. Wójt Gminy na ręce najstarszych obecnych na uroczystości Seniorów P.P. Marii Jasińskiej i Stanisława Biłasa złożył okazjonalne bukiety kwiatów. Oprawę artystyczną zapewniły: Zespół Ludowy Tyrawa Wołoska pod kierunkiem P. Wandy Stawarz, Kabaret Z Przypadku z Długiego z zaprzyjaźnionej Gminy Zarszyn oraz dzieci z Punktu Przedszkolnego w Rozpuciu. Najmłodsi uczestnicy przedstawiły program słowno-muzyczny przygotowany pod kierunkiem Pań Wandy Stawarz i Elżbiety Demkowicz. Po występie wszyscy Seniorzy otrzymali od najmłodszych symboliczne bukieciki jesiennych liści wraz z najlepszymi życzeniami zdrowia i pomyślności. Swoje wiersze, trochę nostalgiczne, trochę wspomnieniowe przedstawił jeden z Seniorów Bogusław Iwanowski uznany artysta rzeźbiarz. Zespół Ludowy Tyrawa Wołoska oprócz tradycyjnego repertuaru ludowego, po raz pierwszy zaprezentował się w pieśniach biesiadnych, odśpiewał także tradycyjne sto lat dla seniorów w języku łacińskim i polskim, co wywołało wielki aplauz publiczności. Następnie podano uroczystą kolację przygotowaną przez Panie ze stowarzyszenia a spotkanie zakończyło się wspólnymi tańcami w rytm zespołu muzycznego P. Edwarda Babiny. Seniorzy po raz kolejny udowodnili, iż mają jeszcze wiele sił i nie wiek jest najważniejszy lecz radość wyjścia z domu, ze spotkania z innymi, z bycia razem i docenienia tego, że się o nich pamięta. Dużo zdrowia Kochani Seniorzy i do zobaczenia za rok.
11 Listopada w Gminie Tyrawa Wołoska
11 Listopada w Gminie Tyrawa Wołoska W dniu 11 listopada 2011 r. w Gminnym Ośrodku Kultury w Tyrawie Wołoskiej społeczność naszej gminy spotkała się w Narodowe Święt0 Niepodległości. Właśnie w tym dniu przypadła 93 rocznica odzyskania , po 123 latach niewoli , niepodległości . Rzeczpospolita Polska pojawiła się ponownie na mapach Europy. Marzenia Polaków urodzonych i wychowanych pod zaborami ziściły się, Polska była wolna i niepodległa. Dla uczczenia tego wyjątkowego święta przygotowano wieczornicę slowno-muzyczną, na której wystąpiła młodzież z Gimnazjum w Rakowej w montażu słownym przygotowanym przez Panie Małgorzatę Jasińską i Annę Marciniuk oraz Zespół Ludowy Tyrawa Wołoska, który pod kierunkiem Wandy Stawarz wykonał wiązankę pieśni patriotycznych. Krótką historię drogi do niepodległości przedstawiła Maria Hassinger – Sekretarz Gminy Tyrawa Wołoska. Po zakończaniu części artystycznej nastąpiło rozstrzygnięcie konkursu plastycznego „Nasza Niepodległość” przygotowanego dla młodzieży gimnazjalnej przez Kierownika GOK Bożenę Bobyk. I miejsce zajęła Monika Darosz II miejsce zajęła Natalia Januszczak III miejsce zajęła Monika Mielnikiewicz Laureatki otrzymały nagrody rzeczowe, pozostali uczestnicy konkursu zostali nagrodzeni okolicznościowymi dyplomami. Obchody Święta Niepodległości organizowane są już kolejny raz i stają się coraz bogatsze i ciekawsze, jednak szkoda, że tak niewielu mieszkańców gminy Tyrawa Wołoska chce uczestniczyć w tak wyjątkowym święcie , jakim jest dzień ponownych narodzin naszej Ojczyzny.
II Bartnik Ziemi Sanockie
Koła Gospodyń Wiejskich w sanockim skansenie. W dniu 25 września 2011 r. w sanockim skansenie odbyła się impreza pod nazwą II Bartnik Ziemi Sanockiej. Program imprezy obfitował w wiele atrakcji min. występy artystyczne, wystawy sprzętu pszczelarskiego i produktów pszczelich a także degustacja potraw lokalnych. Swoje produkty lokalne, w tym przygotowane na bazie miodu wystawiło 12 Kół Gospodyń Wiejskich z całego powiatu sanockiego. Wśród nich dwa koła z Tyrawy Wołoskiej i Siemuszowej reprezentowały Gminę Tyrawa Wołoska. Panie pięknie prezentowały się w strojach regionalnych zaś stoiska z potrawami zostały perfekcyjnie przygotowane. Spośród wszystkich kół ,szczególnie duże zainteresowanie wzbudziło stoisko Koła Gospodyń Wiejskich z Tyrawy Wołoskiej, gdzie atrakcją przyciągająca uczestników jarmarku była muzyka akordeonowa wykonywana przez Panią Wandę Stawarz oraz piosenki śpiewane przez panie z koła . Stoisko wzbudziło tak duże zainteresowanie, iż odwiedziła go Wojewoda Podkarpacka Pani Małgorzata Chomycz oraz Starosta Sanocki Pan Sebastian Niżnik. Koło z Siemuszowej przyciągało zaś wspaniałymi wypiekami miodowymi w kształcie niedźwiadka i pszczółki oraz wieloma innymi potrawami.
I Festiwal Twórczości i Obyczajów Ludowych w Gminie Tyrawa Wołoska
I Festiwal Twórczości i Obyczajów Ludowych w Gminie Tyrawa Wołoska W dniu 11 września 1011 r. w Gminie Tyrawa Wołoska odbył się I Festiwal Twórczości i Obyczajów Ludowych. Impreza zorganizowana została wspólnie z Zarządem Województwa Podkarpackiego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Realizacja tego przedsięwzięcia wpisuje się w zakres działań objętych Planem Działania dla Sekretariatu Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich w Województwie Podkarpackim na lata 2010-2011 pod nazwą przeniesienie dobrych praktyk oraz projektów innowacyjnych, organizacja wymiany doświadczeń i „konw-how” ujętym w działaniu „Współorganizacja i udział w targach oraz innych przedsięwzięciach z zakresu rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich” Zorganizowana impreza - Festiwal Twórczości i Obyczajów Ludowych w Gminie Tyrawa Wołoska miała na celu stworzenie jej uczestnikom możliwości podniesienia edukacji lokalnej i regionalnej, powrót do tradycji i pokazanie ginących zwyczajów związanych ze zbiorami płodów rolnych, produktów rolniczych oraz wzmocnienie więzi ze środowiskiem lokalnym. Połączona została z degustacją potraw regionalnych przygotowanych przez Koła Gospodyń Wiejskich a także z występami artystycznymi, wystawą twórców ludowych i rękodzielników naszej gminy oraz wystawą prac wykonanych przez dzieci uczestniczące w letnich spotkaniach wakacyjnych. Była to także możliwość zaprezentowania walorów naszej gminy w ramach współpracy transgranicznej mieszkańcom Kamenicy nad Cirochou z Republiki Słowackiej – naszym współpartnerom z za granicy. Impreza wpisuje się także w wieloletnią tradycję dożynkową w naszej gminie. Dożynki to święto rolniczego stanu ale także uroczystość religijna i dziękczynienie składane za plony i szczęśliwy przebieg żniw. Tak jak dawniej, tak i dziś dożynki są ważne dla wszystkich, bo przypominają, że to właśnie dzięki ciężkiej pracy rolnika codziennie trafia na nasze stoły polski chleb. W ramach imprezy odbyły się także konkursy na: najpiękniejszy wieniec dożynkowy, najsmaczniejszą potrawę lokalną, produkt artystyczny wykonany przez lokalnych artystów. Festiwal rozpoczęła uroczysta Masza święta , na której złożono podziękowanie za tegoroczne zbiory. Po mszy korowód dożynkowy przemaszerował do Amfiteatru „ W Lipach”, gdzie rozpoczęły się główne uroczystości festiwalowe, których głównym aspektem były sprawy związane z tegorocznym świętem plonów. Podziękowania za trud rolnikom złożył Wójt Gminy Pan Mieczysław Czapor, który także powitał zaproszonych na uroczystość gości. Następnie nasępiło ośpiewanie wieńców dożynkowych przez Koła Gospodyń Wiejskich naszej Gminy. Po ośpiewaniu wieńców głos zabrali zaproszeni goście: P. Sławomir Miklicz – członek Zarządu Województwa Podkarpackiego, P. Alicja Wosik w imieniu Zarządu Województwa Podkarpackiego, P. Sebastian Niżnik Starosta Sanocki P. ing. Aleksande Bugy – Starosta obce Kamenica nad Cirochou z zaprzyjaźnionej z gminą miejscowości w Republice Słowackiej. Pozdrowienia i najlepsze życzenia dla mieszkańców gminy Tyrawa Wołoska z okazji zorganizowanej imprezy od Marszałka Województwa Podkarpackiego i Wojewody Podkarpackiego, którzy ze względu na inne obowiązki nie mogli przybyć osobiście odczytała Maria Hassinger. Następnie Komisja Konkursowa powołania przez Wójta Gminy przystąpiła do oceny produktów wystawionych w konkursach. W części artystycznej wystąpiły: Zespół Wokalno-Taneczny Tyrawa Wołoska, Dzieci ze Szkoły Podstawowej w Tyrawie Wołoskiej, Kapela Ludowa “Tyrawianie” Młodzież z Gimnazjum w Rakowej Zespół Seniorów: Helligonka I Furmani z Kamenicy nad Cirochou z Republiki Słowackiej. Po części artystycznej nastąpiło rozstrzygnięcie konkursów: I nagrodę w kategorii Wieniec Dożynowy otrzymało Koło Gospodyń Wiejskich w Rakowej. KGW Hołuczków, Rozpucie, Siemuszowa I Tyrawa Wołoska otrzymały wyróżnienia. I nagrodę w kategorii “ Jadło Regionelanie “ otrzymało Koło Gospodyń Wiejskich w Tyrawie Wołoskiej. Wyróżnienia w tej kategorii otrzymały KGW: Hołuczków, Siemuszowa, Rakowa, Rozpucie. I nagrodę w kategorii „Rękodzieło” otrzymał Grzegorz Martowicz. Wyróżnienia: Bogusław Iwanowski, Jan Kikta, Renata Bok. Impreza zakończyła się zabawą taneczną „Pod Gwiazdami” przy akompaniamencie orkiestry Alians z Dydni.
I Festiwalu Smaków Sanocczyzny
W dniu 29 maja 2011 r. Kolo Gospodyń Wiejskich z Siemuszowej reprezentujące Gminę Tyrawa Wołoska wzięło udział w I Festiwalu Smaków Sanocczyzny zorganizowanym w ramach Nocy Kultury Galicyjskiej przez Powiat Sanocki i Poseł do Parlamentu Europejskiego Elżbietę Łkacijewską.Na imprezie, która odbyła się sanockim skansenie Panie z KGW zaprezentowały cała gamę potraw lokalnych Gminy Tyrawa Wołoska. Był barszcz z uszkami, żurek z jajkiem, proziaki z mlekiem, gołąbki z ziemniakami i kaszą, pierogi, swojski chleb ze smalcem oraz nasza eksportowa potrawa: kapuśniaczki.Ponadto do degustacji były także różnego rodzaju ciasta. Nasze gospodynie wraz z KGW z gmin Zarszyn, Besko i Sanok wzięły udział w konkursie na najlepszą potrawę regionalną, ocenianym przez pięcioosobowe jury, pod kierunkiem Pani Doroty Mękarskiej. Koło z Siemuszowej otrzymało wyróżnienie w postaci okolicznościowego dyplomu i pucharu. Nagrody odebrała z rąk Wojewody Podkarpackiego Pani Małgorzaty Chomycz i Starosty Sanockiego Pana Sebastiana Niżnika Przewodnicząca Kola Pani Andżelika Kołodziej.Potrawy serwowane przez panie ciszyły się ogromnym powodzeniem, smakowały także Pani Wojewodzie i Panu Staroście, którzy odwiedzili nasze stoisko i próbowali swojskiego jadła a także pozowali do wspólnego zdjęcia.
Dożynki Gminne
ak co roku Gminne Święto Plonów zgromadziło mieszkańców naszej Gminy na wspólnym świętowaniu. Uroczystości rozpoczęła Masza Święta w Kościele Parafialnym w Tyrawie Wołoskiej po której ksiądz proboszcz Jacek Chochołek udzielił błogosławieństwa rolnikom oraz poświęcił tegoroczne plony. Następnie korowód dożynkowy przemaszerował na scenę letnią „Pod Lipami” gdzie Pan Wójt Mieczysław Czapor powitał wszystkich gości i rolników z terenu naszej Gminy. W podsumowaniu tegorocznych zbiorów Pan Wójt stwierdził że ten rok jest jednym z najtrudniejszych dla rolników w ostatnich latach lecz dzięki opatrzności w tym roku nie doznaliśmy aż takich nieszczęść jak rolnicy i innych części kraju. Po swoim wystąpieniu Pan Wójt jako gospodarz Dożynek otrzymał chleb upieczony z tegorocznego ziarna od starosty dożynek Pana Stanisława Gibała i starościnę Panią Teresę Krzyżanowską. Następnie koła gospodyń wiejskich zaprezentowały własnoręcznie wykonane wieńce dożynkowe oraz program artystyczny przygotowany specjalnie na okazję dożynek. Dodatkową atrakcję stanowił występ Koła Gospodyń Wiejskich z Słomczy która gościnnie przybyła do nas na dożynki. Krótki Program artystyczny przedstawili także zaproszeni goście z Kamenicy nad Cirochou ze Słowacji z którą nasza Gmina jest zaprzyjaźniona. W przerwach między występami każdy mógł spróbować regionalnych przysmaków przygotowanych przez Koła Gospodyń Wiejskich na przygotowanych przez nich stoiskach. Dożynki były również okazją do podsumowania warsztatów dla dzieci i młodzieży które odbywały się w okresie wakacji w naszej Gminie. Na specjalnym stoisku można było podziwiać prace dzieci wykonane różnymi technikami podczas zajęć.
Kolej linowa \"Laworta\"
Stacja narciarska "Laworta" jest to największy i jedyny w Bieszczadach wyciąg krzesełkowy. Główna trasa o długości 1250 m posiada homologację FIS na slalom gigant, różnica wzniesień to 256 metrów. Trasy są sztucznie naśnieżane, ratrakowane i oświetlone. Przy wyciągu funkcjonuje wypożyczalnia i serwis sprzętu narciarskiego, stylowa karczma oraz duży parking. Stoki zabezpieczone są przez ratowników bieszczadzkiej grupy GOPR i PCK.Stacja posiada trzy wyciągi: - krzesełkowy o długości 1300 m, zdolność przewozowa 1200 osób/h - orczykowy o długości 1250 m, zdolność przewozowa 1100 osób/h - orczykowy o długości 300 m (dla początkujących), zdolność przewozowa 350 osób/h
Stacja narciarska Gromadzyń w Ustrzykach Dolnych
Stacja narciarska Gromadzyń posiada dwa 2-osobowe wyciągi orczykowe o długośći 700 metrów. Jeden wyciąg talerzykowy o długości 300 metrów i wyciąg mały o długości 200 metrów. Różnica wzniesień wynosi 164 m, trasa główna o długości 750 m posiada homologację FIS na slalom. Na stoku znajdują się trzy trasy: Trasa I - 750 m Trasa II - 800 m Trasa III - 900 m Trasy (oprócz nartostrady) są sztucznie śnieżone, ratrakowane oraz oświetlone. U poduża góry znajduje się karczma, trzy parkingi, wypożyczalnia i serwis sprzętu narciarskiego oraz szkółka narciarska "X-Scream". Stoki zabezpieczają ratownicy GOPR i PCK.
Stacja narciarska Arłamów
W Arłamowie znajdują się dwa wyciągi orczykowe (podwójne), które tworzą trzy trasy zjazdowe. Długość tras to, 400, 500 i 700 metrów o łącznej przepustowości 2400 osób/h. Trasy są oświetlone, sztucznie naśnieżane oraz ratrakowane. W "Pawilonie" na stoku umieszczone są: - szkoła narciarska posiadająca licencję SITN i PZN - kasa biletowa - wypożyczalnia i serwis sprzętu narciarskiego - przechowalnia - bar i zaplecze sanitarne
Wyciąg narciarski na \"Na stoku Małego Króla\" w Ustrzykach Dolnych
Na stoku "Małego Króla" znajduje się orczykowy pojedyńczy wyciąg narciarki o łagodnym nachyleniu dobrym do nauki jazdy. Trasa jest ratrakowana, oświetlona, posiada wypożyczalnie sprzętu narciarskiego, bar oraz parking. - długość wyciągu 200 m - różnica wzniesień 35 m - przepustowość 500 osób/h
Wyciąg narciarski przy Ośrodku Wypoczynkowym \"Olimp-Uroczysko\" w Ustrzykach Dolnych
Wyciąg znajduje się na stoku góry "Mały Król": - długość wyciągu 450 m, - różnica wzniesień 100 m, - przepustowość 500 osób/h - parking na 30 samochodów.
Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego
Spędzając czas w Ustrzykach Dolnych warto odwiedzić Muzeum BdPN, w którym znajdują się niepowtarzalne ekspozycje takie jak: - "Bieszczady dawniej i dziś” - "Biologia i systematyka świata zwierząt"- "Wybrane zagadnienia z paleontologii" - "Geologia Bieszczadów na tle Karpat” - "Geomorfologia, hydrologia, klimat i gleby Bieszczadów" - “Plan ochrony Bieszczadzkiego Parku Narodowego i otuliny" - "Flora i zbiorowiska roślinne oraz fauna Bieszczadów"
Sanktuarium Matki Bożej Bieszczadzkiej
Obecny kościół murowany został wybudowany w stylu barokowym w 1743 roku, ściany wnętrza podzielone są pilastrami. Wewnątrz świątyni zwraca uwagę barokowa ambona z końca XVII w, baldachim nad amboną z końca w stylu rokokowym. W kościele znajduję się także zabytkowa chrzcielnica w kształcie łódki z rzeźbą Dzieciątka Jezus i krzyżem, pochodząca z połowy XVIII. 6 lipca 1968 roku Kardynał Karol Wojtyła z księdzem Biskupem Ignacym Tokarczukiem utworzyli w Jasieniu Sanktuarium Matki Bożej Bieszczadzkiej, którym do dziś opiekują się księża Michalici.
Ekomuzeum Hoszów - Jałowe
Ścieżka historyczna „Tropiciele zaginionych śladów” w ramach projektu „Działaj Lokalnie V”. Trasa liczy około 8 km. Początek trasy – krzyżówka - Jałowe, tam znajduje się mapka całej ścieżki, trasa biegnie wzdłuż głównej drogi, gdzie znajdują się przydrożne krzyże kamienne. Za ostatnim z krzyży, znajdują się ruiny dawnych zabudowań dworskich, obok stara zabudowa drewniana. Tu zbacza się z głównej drogi i drogą polną zmierza w kierunku ruin dawnej kaplicy grobowej. Spod kaplicy droga prowadzi do cerkwi w Jałowem, obok stara dzwonnica i cmentarz. Następnie ścieżka prowadzi w stronę Hoszowa do punktu, gdzie znajduje się tablica informacyjna o bitwach i wydarzeniach historycznych związanych z Hoszowem i okolicami. Stamtąd trasa prowadzi do cerkwi w Hoszowie.
Ekomuzeum \"Hołe\"
Szlak skupiający na przestrzeni 13 km, walory przyrodnicze, historyczne, architekturę oraz dziedzictwo kulturowe wokół wiosek Romanowa Wola, Dźwiniacz Dolny, Łodyna i Leszczowate. Najciekawsze miejsca na trasie: - Przydrożna kapliczka w Łodynie p. w. św. Michała Archanioła ( obecnie kościół rzymskokatolicki ). - Kiwony, kieraty wydobywające ropę naftową - Łodyna, kopalnia powstała prawdopodobnie w 1860 r. - Cerkiew w Leszczowatem z zachowanymi fragmentami ikonostasu końca XVII w. - Słupy graniczne, pamiątka po przebiegającej tu w latach 1946 - 1951 granicy pomiędzy PRL a ZSRR.
Bieszczadzkie Muzeum Młynarstwa
Młyn w Ustrzykach Dolnych, w którym obecnie znajduje się muzeum młynarstwa rozpoczął swą działalność około 1925r. Przed I Wojną Światową mieściła się tu Fabryka Narzędzi Wiertniczych Stanisława Glazora. Ustrzycki młyn posiada pięć kondygnacji na każdej z nich znajdują się maszyny i urządzenia do mielenia zboża , urządzenia te zachowane są w bardzo dobrym stanie mimo, że zostały wyprodukowane w latach międzywojennych. Muzeum posiada również eksponaty związane z wsią i rolnictwem.
Mini muzeum - zbiory leśnika
Zobaczyć tu możemy między innymi: - militaria - ikony - eksponaty z całego świata
Cerkiew w Ustrzykach Dolnych
Cerkiew w Ustrzykach Dolnych - Cerkiew parafialna pw. Zaśnięcia Matki Bożej, murowana i konsekrowana w 1847 r. Odnowiona w 1937 r. Użytkowana do 1951 jako cerkiew, a w latach 1951 -1953 jako kościół, później aż do roku 1980 służyła jako magazyn. W tym czasie uległa poważnej dewastacji. W 1980 przekazana miejscowej parafii łacińskiej, która w 1985 dokonała niezbędnego remontu świątyni. W tym też roku decyzją biskupa została przekazana grekokatolikom. Pierwszą uroczystą mszę w obrządku wschodnim odprawiono w trzecią niedzielę adwentu, od tej pory nabożeństwa odprawiane są w każdą niedzielę. Przy cerkwi znajduje się murowana dzwonnica parawanowa z trzema arkadami zbudowana w 1847 r. Na cmentarzu przycerkiewnym nie ma nagrobków. Zachował się jedynie dębowy krzyż z 1938 r. ustawiony z okazji 950 lecia Chrztu Rusi.
Cerkiew w Hoszowczyku
Cerkiew w Hoszowczyku - drewniana zbudowana w 1926 r. Od 1970 r. pełni funkcję filialnego kościoła rzymskokatolickiego. Nie zachowało się dawne wyposażenie cerkwi.
Cerkiew w Hoszowie
Cerkiew w Hoszowie - budowę obecnej świątyni rozpoczęto w latach trzydziestych XIX w. Budowa została zakończona w latach 1947-1948, kiedy to zmieniono pokrycie dachu na gont. Obecnie jest to kościół rzymskokatolicki pod wezwaniem. św. Mikołaja.
Cerkiew w Krościenku
Cerkiew w Krościenku - drewniana, zbudowana i konsekrowana w 1799 r. Obecnie kościół rzymskokatolicki. W Muzeum - Zamku w Łańcucie znajdują się fragmenty ikonostasu kamienna chrzcielnica i feretron. Przy cerkwi od strony zachodniej drewniana dzwonnica szkieletowa zbudowana na początku XIX w.
Cerkiew w Brzegach Dolnych
Cerkiew w Brzegach Dolnych - z dawnego wyposażenia cerkwi zbudowanej w 1844 r. ocalała tylko polichromia ścian i stropów - figuralna i ornamentalna . Od 1973 kościół rzymskokatolicki pw. Matki Bożej Różańcowej.
Cerkiew w Równi
Cerkiew w Równi - perełka architektury bojkowskiej. Zbudowana na początku XVIII, remontowana i konsekrowana w 1780 r. Użytkowana do 1951. Znajdowała się tu ikona Matki Bożej z Dzieciątkiem otoczona postaciami proroków, która ocalała z pożaru cerkwi w Smolniku spalonej przez Tatarów. W latach sześćdziesiątych przeprowadzono generalny remont, w czasie, którego wywieziono wyposażenie cerkwi. Trafiło ono do Działu Sztuki Cerkiewnej Muzeum - Zamku w Łańcucie. Od 1972 r cerkiew jest użytkowana jako filialny kościół rzymskokatolicki należący do parafii w Ustianowej. Przy cerkwi znajduje się cmentarz z kilkoma starymi nagrobkami i zachowanym starodrzewem. Cerkiew w Równi należy do nielicznych zachowanych na terenie południowo-wschodniej Polski trójdzielnych cerkwi kopułowych.
Cerkiew w Łodynie
Cerkiew w Łodynie - świątynia została zbudowana prawdopodobnie w 1862 r. Od 1971 r. jest użytkowana jako kościół filialny kościół rzymskaktolicki pw. św. Antoniego. Z dawnego wyposażenia cerkwi zachowały się ikony Matki bożej z dzieciątkiem i Chrystusa Pantokratora. Obok murowana dzwonnica parawanowa.
Cerkiew w Leszczowatem
Cerkiew w Leszczowatem - obecnie kościół rzymskokatolicki. We wnętrzu zachował się fragment ikonostasu z końca XVIII w, ikony carskie i diakońskie wrota z I połowy XIX i Połowy XIX i kilka XIX wiecznych elementów. Obok budowli drewniana szkieletowa dzwonnica. W pobliżu cerkwi zachował się grób Edmunda z Krainki Krasińskiego literata i uczestnika powstania listopadowego.
Cerkiew w miejscowości Jałowe
Cerkiew w miejscowości Jałowe z 1903 r. - stoi na łąkowym wzgórzu wśród lipi jesionów, przy niej stary cmentarz. Nieopodal widać ruiny murowanej budowli otoczone kwitnącymi głogami. Legenda głosi, że jest to kaplica grobowa Anny Nowosielskie (lub Nowosieleckiej?) z Ziętarskich, właścicielki majątku Jałowe. Zbudowana została ok. 1882 roku. Czy ktoś jeszcze tam spoczywa? Nie wiemy. Księgi parafialne spłonęły w 1939 roku w Zasławiu, gdzie wywiózł je ówczesny ks. proboszcz J. Kolanko, uciekając przed wojskami sowieckimi.
Cerkiew w Liskowatem
Cerkiew w Liskowatem - do dnia dzisiejszego na nadprożu widnieje napis w języku starocerkiewno słowiańskim oznaczający datę 1832. prawdopodobnie jest to rok budowy i konsekracji świątyni. Jest to jedna z trzech ocalałych w Polsce cerkwi w stylu bojkowskim. Obecnie jest nieuzytkowana. Przy cerkwi znajduje się murowana brama-dzwonnica.
Cerkiew w Moczarach
Cerkiew w Moczarach - filialna pw. Przeniesienia Relikwi św. Mikołaja. Poprzednia, drewniana, wzniesiona w 1754 r. Obecna, również drewniana, zbudowana w 1919 r. Niestety po 1951 r. użytkowana była jako magazyn i w tym czasie wyposażenie uległo zniszczeniu. Następnie została przekazana parafii łacińskiej w Jasieniu w 1991 r. lecz była w stanie skrajnej dewastacji. Po kilkuletnim remoncie świątyni urządzono w niej kościół filialny.
Cerkiew w Ustianowej Górnej
Cerkiew w Ustianowej Górnej - pw. św. Paraskewii. Poprzednia wzmiankowana w 1526 r. Obecna, drewniana została zbudowana w 1792 r, a następnie wyremontowana w 1880 r. Do 1951 r. była użytkowana, po czym została opuszczona a całe wyposażenie znajduje się w MBL w Sanoku. W latach 1971-1974 przeprowadzono generalny remont. We wnetrzu stanął odrestaurowany ołtarz z kościoła w Hoczwi. Cerkiew od 1971 r. pełni funkcję parafialnego kościoła rzymskokatolickiego.
\"Bieszczadzki Trakt\"
Szlak konny "Bieszczadzki Trakt" to 150 km tras konnych od Olszanicy, przez Ustrzyki Dolne do Czarnej, łączący tereny trzech bieszczadzkich gmin. Szlak od strony południowo - wschodniej łączy się z trasami konnymi z terenu Lutowisk a od strony północno zachodniej z trasami leskimi, co pozwala na zwiedzenie z końskiego grzbietu całych Bieszczadów. Większość tras przebiega drogami leśnymi i łąkowymi. Stacje etapowe na "Bieszczadzkim Trakcie" znajdują się w miejscowościach: Dźwiniacz, Lipie, Arłamów, Serednica a popasy zaplanowano co kilkanaście kilometrów.
Szlak czerwony
Szlak czerwony rozpoczyna się nieopodal dworca PKS-PKP. Wiedzie w kierunku szczytu Kamiennej Laworty, następnie źródłami Strwiąża i zboczem Małego Króla. Po drodze wspaniałe widoki na Gromadzyń, Orlik, Ustrzyki Dolne, pasmo Żuków i najbliższe tereny Przedgórza Bieszczadzkiego, później na zaporę w Solinie i część Zalewu oraz dalekie tereny Bieszczadów, a nawet Beskidu Niskiego - czas przejścia 4 - 4,5 h.
Szlak niebieski
Szlak niebieski rozpoczyna się od dworca PKS - PKP i prowadzi w okolice przejazdu kolejowego w Brzegach Dolnych. Biegnie przy ścianie lasu modrzewiowego stromym stokiem Kinia w kierunku szczytu Orlik i w dół w stronę Jasienia; łączy się ze szlakiem żółtym - czas przejścia bez odpoczynków ok 1,5 h.
Szlak zielony
Szlak zielony to szlak łącznikowy pozwalający z Laworty przez Strwiążyk szybko przedostać się na szczyt Małego Króla; stanowi także skrót szlaku czerwonego. Przy dobrej widoczności można zobaczyć pasma Połonin, Gniazda Halicza, Tarnicy i Krzemienia - czas przejścia bez odpoczynku 1 h.
Szlak żółty
Szlak żółty swój początek ma nieopodal dworca PKS-PKP. Biegnie w kierunku Gromadzynia wzdłuż ściany lasu, mijając strzelnice i trasy biathlonowe. Przy skręcie do Równi rozłącza się ze szlakiem niebieskim i prowadzi na Wierch, skręcając przed nim w lewo torem saneczkowym w dół do drogi z Ustrzyk Dolnych do Ustrzyk Górnych - czas przejścia bez odpoczynków 2 h.
ŚCIEŻKA PRZYRODNICZA NA STOKACH ŻUKOWA
Ścieżka prowadząca stokami Żukowa pozwala jednocześnie wypocząć oraz zapoznać się z podstawowymi zasadami, którymi kieruje się przyroda. Umożliwia też poznanie tajników pracy leśnika.
Biesiady Bieszczadzkie
Biesiady Zespołów Ludowych wpisały się na stałe do kalendarza imprez kulturalnych gminy Ustrzyki Dolne. Biesiady organizują zespoły śpiewaczek, śpiewaków ludowych z miejscowości Hoszowczyk „Hoszowczanie", Jałowe „Zamłynianki", Bandrów "Bieszczadzki Dom", Ropienka "Ropieńcznie" Często na biesiady zapraszane są zespoły z innych miejscowości i reginów.
Koszykalia
Koszykalia to impreza cykliczna odbywająca się co roku w Bandrowie w trzeciej dekadzie sierpnia. Jej główna dziedzina to wikliniarstwo. Przy okazji tej imprezy odbywają się warsztaty twórcze pod nazwą „Zielony Kosz". Podczas festynu występują zespoły ludowe. Na stoiskach można kupić nie tylko wyroby wikliniarskie, ale i piękne hafty oraz bieszczadzkie miody. Można też próbować smakołyków kuchni regionalnej. Gospodarzem i organizatorem imprezy jest zespół "Bieszczadzki Dom".
Karpacki Jarmark Turystyczny
Karpacki Jarmark Turystyczny odbywa się w Ustrzykach Dolnych w pierwszej połówie sierpnia w „Parku Pod Dębami". Imprezę organizuje: Urząd Miejski w Ustrzykach Dolnych, Bieszczadzkie Centrum Informacji i Promocji, Ustrzycki Dom Kultury. KJT nawiązuje do Ustrzyckiego Jarmarku Turystycznego, który trzykrotnie był organizowany u boku „Bojkowiany". Jarmark nie tylko promuje stolicę Bieszczad, lecz szeroko pojętą kulturę karpacką. Dlatego wśród zaproszonych gości - oprócz naszych rodaków występują - Czesi, Ukraińcy, Węgrzy i Słowacy.
Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy
Ustrzycki Dom Kultury w Ustrzykach Dolnych udziela pomocy merytorycznej i technicznej w organizacji każdego finału. W czasie imprezy odbywa się aukcja prowadzona przez burmistrza. Występują zespoły artystyczne ustrzyckich szkół oraz grupy z Ustrzyckiego Domu Kultury oraz zaproszeni goście.
Noc Świętojańska
Festyn organizowany każdego roku mający na celu kultywowanie tradycji sobótkowych. Zapraszane są zespoły ludowe, biesiadne oraz młodzieżowe. Impreza odbywa się 23.06 w "Parku pod dębami"
Prezentacje UDK
Prezentacje artystyczne Ustrzyckiego Domu Kultury to pokazy uczestników kół zainteresowań działających w naszej placówce. Na scenie prezentują się grypy taneczne, pokazy gry na instrumentach, wokaliści. Prace plastyczne uczestników kółka plastycznego prezentowane są na wystawie.
Przegląd Filmów Górskich
Przegląd Filmów Górskich to impreza organizowana wspólnie z Grupą Bieszczadzką GOPR. Podczas imprezy organizowana jest wystawa fotograficzna, spotkania z himalaistami i oczywiście pokazy filmów o tematyce górskiej.
Dni Ustrzyk Dolnych
Dni Ustrzyk Dolnych to impreza promująca miasto, pokazująca dorobek artystyczny i kulturalny Ustrzyk Dolnych
Imprezy Szkolne
Imprezy szkolne to wydarzenia artystyczne promujące szkołę jak również uroczystości związane ze świętem patrona tych placówek oraz uroczystości rocznicowe.
Mecz na szczycie
W dniu 3.12.2011 r. o godz. 17.00 w hali sportowej w Zagórzu dojdzie do wielkiego wydarzenia w krótkiej, ośmioletniej historii naszej ligi. W tym dniu reprezentacja Sanockiej Halowej Ligi Piłki Nożnej EKOBALL rozegra towarzyski mecz z kadrą Polski Oldboyów w Futsalu 35+. Mecz ten udało się zorganizować dzięki staraniom Fundacji Promocji Sportu Ekoball oraz kontaktom Tomasza Matuszewskiego z czasów studiów trenerskich na krakowskim AWF. Patronat nad organizacją meczu objął Starosta Sanocki – Sebastian Niżnik oraz Burmistrz Miasta Zagórza – Ernest Nowak Skład SHLPN Ekoball: Bramkarze: Steliga Józef, Rajtar Bogusław, Pilawski Tomasz Obrona: Zięba Jacek, Gołda Szymon, Wojtowicz Artur, Miklicz Sławomir, Piotrowski Krzysztof, Ząbkiewicz Robert Atak: Gembuś Robert, Pałysz Tomasz, Bukowski Marcin, Niżnik Sebastian, Błażowski Maciej, Matuszewski Tomasz, Węgrzyn Rafał
Kościół Parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia N.M.P. w Zagórzu z XVIII w.
Kościół Parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia N.M.P. w Zagórzu z XVIII w.; w centralnej części ołtarza znajduje się najstarszy w tym zakątku Polski gotycko-renesansowy, łaskami słynący, obraz Zwiastowania N.M.P. Powstanie kościoła oraz początki kultu Matki Bożej Zagórskiej sięgają początku XIV wieku.
Cerkiew parafialna obrządku greckokatolickiego pod wezwaniem Św. Michała
Cerkiew parafialna obrządku greckokatolickiego pod wezwaniem Św. Michała ( obecnie prawosławna ) zbudowana w 1836 r.
Cerkiew w Wielopolu zbudowana w 1865 r.
Cerkiew w Wielopolu zbudowana w 1865 r. W jej wnętrzu znajdują się fragmenty ołtarzy z końca XVIII w., m.in. przenośny ołtarzyk z rzeźbą Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XX w., XVIII-wieczny, rokokowy obraz Zwiastowania N.M.P. oraz namalowany w 1900 r. przez sanockiego malarza Kazimierza Lisowskiego obraz przedstawiający Św. Michała Archanioła.
Kaplica grobowa na starym cmentarzu
Kaplica grobowa na starym cmentarzu wzniesiona w 1840 r. przez Truskolaskich, odnowiona w 1933 r. staraniem Gubrynowiczów. W kaplicy znajduje się płyta nagrobna Bronisława Ludwika Gubrynowicza, profesora Uniwersytetu Warszawskiego, członka Akademii Umiejętności w Krakowie/ zm. 1933/.
Drewniany kościółek na Dolinie,
Drewniany kościółek na Dolinie, wzniesiony w 1836 r.; obiekt ten zamieniony został pod koniec XVIII w. na cerkiew greckokatolicką pod wezwaniem Matki Boskiej Opieki. Od 1946 r. na powrót stał się świątynią rzymskokatolicką. Wewnątrz barokowy ołtarz z połowy XIX w. i sześć XIX- wiecznych ikon z ikonostasu z parami apostołów.
Pałac rodziny Małachowskich na Dolinie
Pałac rodziny Małachowskich na Dolinie, wzniesiony na początku XX w. Piętrowa , murowana i otynkowana budowla powstała na planie prostokąta, na jednym z narożników wznosi się wieża, wewnątrz w kilku pomieszczeniach zachowały się neorokokowe dekoracje stiukowe na sufitach.
Dworek w Zasławiu
Dworek w Zasławiu, w którym w latach 1943-1944 zamieszkiwała Olga Sulimirska - właścicielka zasławskiego majątku.
Ruiny Klasztoru O.O. Karmelitów Bosych
Ruiny Klasztoru O.O. Karmelitów Bosych pochodzące z XVIII w. Ruiny usytuowane są na malowniczym wzgórzu, z trzech stron otoczonym wodami rzeki Osławy. Budowę klasztoru zakończono przed 1730 r. Jest to zespół barokowy o charakterze obronnym, wzniesiony z miejscowego piaskowca. Fundatorem klasztoru był Jan Franciszek Stadnicki. Do ruin prowadzi brama w murach obronnych, zaopatrzona w otwory strzelnicze, skierowana na jedyną drogę wiodącą niegdyś bezpośrednio do klasztoru. Obecnie do ruin można dojść ul. Klasztorną lub ul. Rzeczną W obrębie murów znajdował się kościół, klasztor, dwie baszty, piętrowa kordegarda, budynki gospodarcze. W 1772 roku wybuchł pożar, który wyrządził znaczne szkody w zabudowaniach, klasztor odbudowano aczkolwiek nigdy nie odzyskał swej dawnej świetności. Kolejny pożar w 1822 r. zniszczył całkowicie wiązanie dachowe klasztoru, a po 7 latach nastąpiła likwidacja klasztoru, część wyposażenia świątyni trafiła do kościoła parafialnego w Zagórzu, gdzie znajduje się do dziś. O niszczejące z roku na rok ruiny klasztoru O.O Karmelitów zatroszczyły się władze samorządowe Gminy Zagórz i tak oto w 2000 r. zespół klasztorny przeszedł na własność gminy. Obecnie, prowadzone są prace renowacyjne i zabezpieczające ten unikalny w skali kraju zabytek.
Dożynki Gminne - 12 września Czaszyn
12 września w Czaszynie odbyły się Dożynki Gminne PROGRAM: 12.30 Msza Święta dożynkowa w Kościele p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Czaszynie 13.30 Przemarsz korowodów na miejsce uroczystości – stadion sportowy w Czaszynie 14.15 Część oficjalna (okolicznościowe przemówienia) Prezentacja Starostów i Gospodarza dożynek, przemówienia Starostów Prezentacja wieńców dożynkowych Zakończenie prezentacji (łamanie chlebem) 18.00 Zabawa taneczna – zespół AVERS
XIX \"Święto Kultury nad Osławą\"
To już XIX edycja imprezy, która przyciąga miłośników kultury do tej niewielkiej miejscowości. Kameralnie, ale i z rozmachem, bo w ciągu 2 dni odwiedziło festiwal nad Osławą ok. 1000 osób.Tradycyjnie można było obejrzeć i posłuchać zespołów, które swą różnorodnością mogły zaspokoić muzyczne gusta wszystkich obecnych na festiwalu widzów. W tym roku w sobotni wieczór zaprezentowały się grupy folkowe oraz takie, które bazując na folklorze nadają mu wyraz współczesny, eksperymentują z muzycznymi gatunkami i czerpią inspiracje od twórców z różnych zakątków świata. Podczas wieczornego koncertu wystąpiła Bieszczadzka "Kapela Na Dobry Dzień", "Kapela Polsko-Ruska", której skład tworzą artyści oraz aktorzy z Cieszyna i Podkarpacia. Wystąpiła także grupa "Czorna Wysznia" z Przemyśla oraz zespół wokalno-instrumentalny "Bima" z Radoszyc.
Ścieżka Rekreacyjno – Przyrodnicza w Posadzie Zarszyńskiej
W latach 2001-2002 na terenie dawnego parku podworskiego w Posadzie Zarszyńskiej powstawała Ścieżka Rekreacyjno – Przyrodnicza. Utworzenia jej podjęła się Szkoła Podstawowa w Zarszynie wraz z grupą społeczników z tej miejscowości. Przed laty dwór i park należały do rodziny Wiktorów. Park rozplanowano w drugiej połowie XVIII-go wieku na reliktach znacznie starszego pochodzenia. Ogólnie granice ogrodu i parteru wodnego zacho­wane są zgodnie z planem katastralnym z pierwszej połowy XIX-go wieku. Nie ocalał pałac, stary dwór na wyspie popadł w ruinę, a w latach 70-ch zastał rozebrany. Swoistym elementem całego układu przestrzennego jest parter wodny składający się dziś z kilku pełnowodnych i użytkowanych stawów rybnych. (fot. K Małek) (Drzewa pomniki: dąb szypułkowy – 570, 555, 550, 540, 520, 510, 500, 480, 450, 430, 425, 420, 40 x 300 – 400 cm; jesion wyniosły – 550 cm; lipa drobnolistna – 340 cm, lipa szerokolistna 370 cm). (Na podstawie „Ogrody i parki województwa krośnieńskiego”, Jerzy Piórecki, Bolestraszyce, 1998 r.). Ogrody warzywne na dolnym tarasie uległy zabudowie gospodarczej (do tej pory zachowała się nazwa wśród mieszkańców Zarszyna i Posady "ogród pański"). Najcenniejszym elementem, jaki zachował się na terenie parku głównego, są resztki dąbrowy, pośród której zachowało się wiele pomnikowych dębów, jak również wiele ogromnych lip szerokolistnych, jesionów wyniosłych i klonów jaworów. Do 1992 r. przed frontonem nowo wzniesionego Domu Ludowego, rósł kaszta­nowiec biały (odmiana strzępolistna). Elementy starodrzewia naturalnego pochodzenia zachowały się w najniższych partiach wzniesienia powyżej zabudowy dawniejszych folwarków. Na granicy górnej jest wał ziemny, na którym rośnie zwarty szpaler grabowy. Do tej pory owocują krzewy derenia jadalnego.Na terenie dawnego parku rośnie wiele kwiatów będących pod ochroną (przylaszczki, zawilce, pierwiosnki), a do najczęściej spotykanych bylin, ziół i traw należą: gwiazdnica pospolita, przetacznik, rumianek pospolity, gorczyca polna, jasnota biała, fenkuł, czosnek, pokrzywa zwyczajna, poziomka pospolita, stokrotka pospolita, babka lancetowata, tasznik pospolity, perz, wiechlina łąkowa, wyczyniec łąkowy, koniczyna biała, wyka płotnikowa, skrzyp polny, firletka poszarpana, jaskier ogrodowy, kuklik zwisły, pięciornik gęsi, dzwonek rozpierzchły, jasnota purpurowa i wiele innych gatunków. Z terenu parku widocznych jest osiem bocianich gniazd i wspaniała panorama na górę Patria. Aby zachować urok i osobliwości przyrodnicze tego miejsca postanowiono połączyć „przyjemne z pożytecznym ". Cel taki spełnia właśnie Ścieżka Rekreacyjno – Przyrodnicza. Na wytyczonym szlaku ustawiano 14 sta­nowisk służących za­równo podziwianiu zabytków przyrody, jak i usprawnianiu tężyzny fizycznej poprzez ćwiczenia gimnastyczne. Przed parkiem wbudowano tablicę informacyjną z mapką całej trasy, a koniec ścieżki wieńczy betonowy stół pingpongowy.Ścieżka Rekreacyjno - Przyrodnicza w dawnym parku podworskim w Posadzie Zarszyńskiej powstała dzięki zaangażowaniu wielu osób, a także wsparciu Banku Spółdzielczego i Urzędu Gminy w Zarszynie. Wyrażamy nadzieję, że przez wiele lat będzie ona służyć mieszkańcom Zarszyna i okolic jako miejsce refleksji nad przeszłością historyczną, a także będzie okazją da aktywnego wypoczynku zwiedzających ją osób.
XI BIESIADA KÓŁ GOSPODYŃ WIEJSKICH W NOWOSIELCACH
Boże Narodzenie w Polsce to święta obchodzone w sposób szczególnie uroczysty. W tradycji chrześcijańskiej dzień Wigilia to dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia kończący okres adwentu. Dnia 18 grudnia 2011 roku w Domu Kultury w miejscowości Nowosielce odbyła się już XI Biesiada Kół Gospodyń Wiejskich. Koła Gospodyń Wiejskich z terenu gminy Zarszyn mają ogromne zasługi w pielęgnowaniu polskich tradycji o czym świadczą prezentowane przez Panie obrzędy powiązane z życiem na wsi, pracą na roli oraz wierzeniami. Podczas XI biesiady podziwialiśmy obrzęd Wigilijny i związane z nim wierzenia, tradycje. Występ przygotowany był przez Panie z Koła Gospodyń Wiejskich, radnych oraz mieszkańców Nowosielec. Nie zabrakło również kolędników przebranych za Króla Heroda, Żyda, Śmierci, Diabła i Rycerza, którzy przedstawili sceny z biblii. Imprezę prowadziła Pani Beata Nawalaniec. Sala była po brzegi wypełniona gośćmi tj. przedstawicielami władz samorządowych, księdza proboszcza oraz sióstr zakonnych, przedstawicielkami okolicznych KGW oraz stowarzyszeń. W dalszej części spotkania usłyszeliśmy przemówienia wygłoszone przez Wójta Gminy Zarszyn Andrzeja Betleja, ks. Proboszcza Jana Gancarza i Pani Anny Szajny Radnej Gminy Zarszyn a zarazem Przewodniczącej KGW w Nowosielcach i organizatorki biesiady. Polskim zwyczajem stało się rozpoczynanie uroczystej wieczerzy wigilijnej od łamania się opłatkiem przy składaniu życzeń. Później mogliśmy zasiąść do wspólnej wigilii, śpiewając wspólnie kolędy i zajadając się tradycyjnymi wigilijnymi smakołykami tj. barszczem z uszkami, pierogami, kukutkami czy juszką. Cała impreza przebiegła w bardzo wyjątkowej i serdecznej atmosferze.
„Wieczór poezji i pieśni patriotycznej”
W nastrój pięknej, podniosłej, patriotycznej wieczornicy z okazji obchodów Święta Niepodległości w dniu 11 listopada 2011 r. wprowadziła nas poezja i pieśń patriotyczna w wykonaniu dzieci z Przedszkola, Oddziału Przedszkolnego i Szkoły Podstawowej w Nowosielcach, młodzieży z Gimnazjum w Długiem i Regionalnego Zespołu Ludowego „Ziemia sanocka” działającego przy OSP w Nowosielcach a także artystów – amatorów z Nowosielec. W wieczornicy uczestniczyli zaproszeni przez organizatorów przedstawiciele władz gminnych i lokalnych oraz organizacji lokalnych, zaproszeni goście a także bardzo licznie przybyli mieszkańcy Nowosielec oraz sąsiednich miejscowości – około 300 osób. Pani Beata Nawalaniec – Nowosielczanka, a zarazem Inspektor Referatu Kultury i Sportu Urzędu Gminy w Zarszynie, prowadząc profesjonalnie konferansjerkę podczas wieczornicy z bardzo bogatym programem artystycznym, urzekła swym kameralnym głosem wszystkich zgromadzonych. Program rozpoczął referat okolicznościowy wygłoszony przez pana Andrzeja Betleja Wójta Gminy Zarszyn. Pan Wójt dokonał również otwarcia wystawy historycznej, ekspozycji o ludziach i wydarzeniach związanych z historią Nowosielec, zawierającej eksponaty, fotografie i dokumenty zebrane w trakcie warsztatów historycznych pod nazwą ”Wielki Nowosielczanin – cichy bohater”, zadania zrealizowanego również przez OSP w Nowosielcach dla dzieci i młodzieży szkolnej. pieśń „Przybyli ułani pod okienko”, chłopcy w ułańskich strojach wjechali na scenę na koniach ( na biegunach), gdzie przez okienko wyglądały ich, pięknie wystrojone panienki, czekające na odtańczenie z wielką gracją mazura. Była to wesoła, a zarazem wzruszająca scenka, która wywołała aplauz publiczności. Starszaki (5 – latki ) z Oddziału Przedszkolnego przygotowane przez panią Lidię Bętkowską - dziewczynki wystrojone w białe suknie, z fryzurami jak prawdziwe damy, chłopcy z służbowo zapiętymi pod brodą paskami od mundurowych czapek, jak prawdziwi artyści z baletu - odtańczyli poloneza Wojciecha Kilara z „Pana Tadeusza”, który był jednym z punktów ich programu. Brawom publiczności nie było końca. Dzieci ze Szkoły Podstawowej w Nowosielcach z klas od 3 do 6 przygotowane przez panią Elżbietę Burczyk, wystąpiły z bogatym montażem słowno – muzycznym, zawierającym w swej treści pieśni i poezję żołnierską z lat 1914 – 1918 oraz inscenizacje patriotyczne a także grę na instrumentach muzycznych w wykonaniu uczniów. Szkoła przygotowała również wystawę plakatów na temat „Odzyskania niepodległości” wykonanych przez dzieci w latach 1998 – 2011. Z Gimnazjum w Długiem ponad 30 osobowa grupa młodzieży przygotowanej przez panie Agnieszkę Bieleń i Dorotę Gebus, wystąpiła w programie dzieje Polski wyśpiewane pieśniami pt. „Wyśpiewać historię”. Była to lekcja historii w bardzo dobrym wykonaniu przez uczniów. Wykazali swoje zdolności recytatorskie, muzyczne i taneczne. Pięknie zarecytowane wiersze przez artystów – amatorów, pt.: „Śmierć Marszałka Józefa Piłsudskiego” przez Darka Słowiaka i „Grób nieznanego żołnierza” przez Klaudię Fil, recytowała wcześniej, tj. w maju 1935 r. podczas uroczystości żałobnych po śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego, dwunastoletnia wówczas pani Irenę Węgrzyn, która udostępniła nam treść wierszy. W drugiej części występu na scenę wkroczył Regionalny Zespół Ludowy „Ziemia sanocka”, tj. grupa dziecięca pod Kierownictwem pani Joanny Gomułki pięknie zatańczyła kujawiaka a grupa starszych, prowadzonych przez pana Edwarda Litwina, wykonała wiązankę „Cebula”. To był piękny, kolorowy finał wieczornicy, nagrodzony niekończącymi się owacjami publiczności. Wielką oglądalnością i zainteresowaniem zarówno gości, jak i mieszkańców cieszyła się wystawa historyczna przygotowana przez Agatę Kozieradzką i Beatę Nawalaniec. Wystawa powstała w wyniku zgłębienia przez ludzi młodych wiedzy na temat wielowiekowych dziejów miejsca zamieszkania, dziejów przodków a także uczenia dbałości o pamiątki, szanowania własnej historii i pielęgnowania pamięci o cichych bohaterach z naszego terenu. - podczas warsztatów historycznych prowadzonych profesjonalnie przez panią Urszulę Małek. Realizacja dwóch ostatnich zadań operacji „Sprawni i aktywni w każdym wieku”, pozwoliła między innymi na przedstawienie pięknej a zarazem bardzo bogatej historii małej i dużej ojczyzny w eksponatach, fotografiach i dokumentach, a także na pełną integrację społeczności lokalnej i regionalnej wokół historii. Organizatorzy dziękują wszystkim za pomoc w zorganizowaniu bogatej, wspaniałej wieczornicy patriotycznej, za dobrą współpracę i wspaniałe jej efekty.
Miejska Wigilia
Dynowską tradycją stały się corocznie organizowane w okresie przedświątecznym spotkania przy Szopce na Rynku Miasta. Przy delikatnie pruszącym śniegu tegoroczna Miejska Wigilia rozpoczęła się w czwartek 22 grudnia 2011r. o godzinie 12:00. Organizatorem spotkania była Rada Miasta Dynowa, Przewodniczący Rady Miasta Dynowa, Burmistrz Miasta oraz liczni sponsorzy i darczyńcy, dzięki którym obok szopki na rynku ustawiono wigilijny stół, obfitujący w tradycyjne świąteczne potrawy. Nie zabrakło dla nikogo kwasówki, wigilijnego barszczu z uszkami, grochówki czy pierogów, za co serdecznie w imieniu organizatorów dziękujemy.Na spotkanie wigilijne przybył również św. Mikołaj który rozdawał drobne upominki i słodycze wszystkim dzieciom zgromadzonym przy szopce. Swoimi występami spotkanie uświetniły dzieci z Miejskiego Przedszkola w Dynowie, młodzież reprezentująca Grupę "Antrakt" z Zespołu Szkół Zawodowych w Dynowie oraz solistki Ogniska Muzycznego działającego przy MOK w Dynowie. Również tego dnia dynowscy harcerze przekazali Betlejemskie Światło Pokoju - ogień z Groty Narodzenia Jezusa Chrystusa w Betlejem będący symbolem miłości i pokoju. Betlejemskie Światło Pokoju wraz z świątecznymi życzeniami trafiło do wszystkich zakładów pracy, instytucji, szkół i domów mieszkańców naszego miasta. Nie zapomniano również o wspólnym kolędowaniu, łamaniu się opłatkiem i życzeniach świątecznych.
Spotkanie opłatkowe w Szkole Podstawowej Nr 2 w Dynowie
21 grudnia w Szkole Podstawowej Nr 2 w Dynowie odbyło się spotkanie opłatkowe corocznie organizowane przez Radę Pedagogiczną, Samorząd Uczniowski, Radę Rodziców Szkoły Podstawowej Nr 2 oraz mieszkańców ul. Bartkówka. Wzięli w nim udział przedstawiciele samorządu, władze miasta, zaproszeni goście oraz sami mieszkańcy. Spotkanie rozpoczęła inscenizacja jasełek w wykonaniu dzieci i młodzieży ze Szkoły Podstawowej nr 2 przy ul. Bartkówka. W tej miłej, świątecznej atmosferze nie zabrakło też wzajemnych życzeń, dzielenia opłatkiem, wspólnego śpiewania kolęd oraz tradycyjnych świątecznych potraw wigilijnych.
Obchody 93 rocznicy odzyskania przez Polskę NIEPODLEGŁOŚCI
Narodowe Święto Niepodległości jest najważniejszym polskim świętem narodowym. 11 listopada 1918 roku po 123 latach niewoli Polska odzyskała niepodległość. W ten dzień w całym kraju organizowane są patriotyczne wiece i pochody, a w kościołach odprawiane msze w intencji ojczyzny, również w Dynowie świętowano tą niezwykle ważną dla Narodu Polskiego datę. Obchody 93 rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości w Dynowie rozpoczęła uroczysta Sesja Rady Miasta, w której uczestniczyły władze wojewódzkie, Marszałek Województwa Podkarpackiego Pani Anna Kowalska, władze miasta, Burmistrza Miasta Zygmunt Frańczak, Przewodniczący Rady Miasta Roman Mryczko, Radni Rady Miasta Dynowa, Ks. dziekan Stanisław Janusz, Poczty sztandarowe Dynowskich Instytucji, Organizacji i Szkół oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy miasta. Po oficjalnym powitaniu przybyłych, jako wprowadzenie w klimat tamtych wydarzeń okolicznościowy referat przypominający czasy, walki o wolność Polski wygłosił mgr Mariusz Choma – historyk Liceum Ogólnokształcącego w Dynowie. Kontynuacją uroczystości był program artystyczny przygotowany specjalnie na uroczystość 93 rocznicy Odzyskania Niepodległości przez uczniów Zespołu Szkół w Dynowie. Uroczystość uświetniła również swoim występem Dynowska Orkiestra Dęta prezentując wiązankę pieśni patriotycznych. Obchody Święta Niepodległości zakończyła msza święta w intencji Ojczyzny, bezpośrednio po której wystawiono widowisko słowno-muzyczne pt.„Droga do aureoli”. Przedstawienie wystawione w ramach V Dynowskiej Jesieni Teatralnej zaprezentowała grupa teatralna Teatru „Arka Lwowska” z Lubaczowa. Dynowskie przedszkolaki również uczciły uroczystość Święta Niepodległości. Dzień wcześniej - 10 listopada w Przedszkolu Miejskim w Dynowie odbyła się uroczysta akademia w której uczestniczyli Burmistrz Miasta Zygmunt Frańćzak, Przewodniczący Rady Roman Mryczko oraz licznie przybyli rodzice przedszkolaków. Podczas akademi dzieci zaprezentowały bardzo bogaty program artystyczny, były recytowane wiersze, śpiewane pieśni patriotyczne a także zaprezentowano liczne układy taneczne.
DYNOWSKIE ŚWIĘTO PLONÓW
Tegoroczne dynowskie dożynki odbyły się w niedzielę 21 sierpnia. Słoneczna pogoda sprawiła, że Święto Plonów zgromadziło wielu uczestników celebrujących obrzęd dożynek. Wśród nich były: delegacje z wieńcami, zespoły artystyczne, przedstawiciele władz miasta Dynów oraz Województwa Podkarpackiego w osobach W-ce Marszałek Województwa Podkarpackiego P. Anny Kowalskiej, W-c Starosty Rzeszowskiego P. Marka Sitarza, Burmistrza P. Zygmunta Frańczaka, Przewodniczącego Rady Miasta Dynowa P. Romana Mryczko, radnych powiatowych i miejskich.Licznie zgromadzeni mieszkańcy Pogórza Dynowskiego sprawili, że dożynki – uwieńczenie pracy rolnika - miały szczególnie piękny wymiar, należny takiemu świętu.
SZPAK – szkolne prezentacje artystyczno- kulturalne dynowskich szkó
Tegoroczny wyjątkowo- pięknie roztańczony i rozśpiewany SZPAK rozpoczęły piosenką „Śpiewam i tańczę” Samuela Łach i tańcem hawajskim zespół FIX. Następnie wszystkich młodych artystów, nauczycieli i publiczność powitała dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury w Dynowie p. Aneta Pepaś. W koncercie wystąpiły przedszkolaki Przedszkola Miejskiego w Dynowie i tak: grupa 6-latków „Motylki” zatańczyła poloneza i zaśpiewała piosenkę „Śmieszne grzybki”. Dzieci przygotowały panie Maria Dudziak i Elżbieta Lis. „Makarenę” i „How do you do” zatańczyła grupa „Jeżyki” - sześciolatki, z którymi pracują panie Krystyna Miśniakiewicz i Małgorzata Potoczna. Grupa 5-latków „Biedronki” pod „wodzą” pań Danuty Urbaniak i Marty Dżuły zaprezentowała „Sambę Mix” i „Waka, Waka”. Wszystkie dzieci w pięknych strojach tańczyły z ogromnym przejęciem a po zakończonych występach brawom nie było końca. Po przedszkolakach wystąpiły dzieci biorące udział w zajęciach Ogniska Muzycznego i zespołach MOK w Dynowie. Pięknie zagrali Laura Kilon i Dariusz Kleczkowski uczniowie klasy keyboardu a jak zwykle bardzo nastrojowo „Rzekę marzeń” zaśpiewała Samuela Łach uczęszczająca na zajęcia klasy wokalu. Z dziećmi w ognisku pracują Panowie Arkadiusz Banaś i Krzysztof Łobodziński. „Wariacje na tema Bacha” zatańczył zespół FIX, który prowadzi p. Renata Baran. „Smutna piosenka retro”„Dozwolone od lat 18 – tu” i „Konik na biegunach” to tytuły piosenek wykonanych przez grupę instrumentalno-wokalną Zespołu Szkół w Dynowie, którą prowadzi p. Tomasz Tereszak. Parodię telewizyjnych realisty-show pt. SZPAK – TALENT przygotowała i zaprezentowała z uczniami Zespołu Szkół w Dynowie p. Monika Mączyńska. W parodii tej śpiewano, i tańczono a całość oceniało bardzo profesjonalne jury. Zespół Szkół Zawodowych w Dynowie reprezentowała grupa sportowo-taneczna „Aplauz” prowadzona przez p. Alinę Paściak i śpiewająca gitarzystka grupy Artystyczno- Teatralnej „Antrakt” -Kamila Pantoł. Pięknym krakowiakiem w wykonaniu zespołu tańca ludowego „Bartkowiaczki” rozpoczęli swoją prezentację uczniowie Szkoły Podstawowej nr 2 w Dynowie. Następnie zespół wokalno-instrumentalny „Wesołe Nutki” wykonał śpiewane przez całą widownię piosenki „ Zimny drań”, „ Tamburyn” i oczywiście „Lato, lato”. Z Nutkami pracuje p. Antoni Dżuła. Program SP nr 2 w Dynowie zakończył polonezem zespół „Bartkowiaczki” prowadzony przez p. Grażynę Wyskiel. SZPAKA 2011 zakończył blok programowy uczniów Liceum Ogólnokształcącego w Dynowie. Program pt. Artystyczne kartki ze szkolnego kalendarza” złożony z tańców, muzyki, pięknego śpiewu i słowa opracował wspólnie z uczniami i nauczycielami p. Maciej Jurasiński. Pani Dyrektor MOK w Dynowie wszystkim prezentującym się szkołom wręczyła okolicznościowe dyplomy, pogratulowała także wysokiego poziomu wszystkich prezentacji.
Festiwal DE-NOVO „SZTUKATAK” Dynów 2011 od 9 lipca do 30 sierpnia
Festiwal DE-NOVO „sztukAtak” Dynów 2011 od 9 lipca do 30 sierpnia czyli „najazd” wszelkiego rodzaju sztuk na małe podkarpackie miasteczko, położne w dolinie Sanu. Chcemy również przez tę nazwę promować hasło dla małych miasteczek Polski Wschodniej: sztukAtak. Chcemy z roku na rok poszerzać grono pasjonatów uczestnictwa w sztuce i kulturze na wysokim poziomie artystycznym. Chcemy być dobrym przykładem na to, że małe prowincjonalne miasteczka nie muszą reprezentować kultury „festynów”, że można rozwijać się nowocześnie i artystycznie na poziomie europejskim. Ideą trwającego cały miesiąc Festiwalu DE-NOVO sztukaAtak jest „budzenie” mieszkańców Dynowa i okolic do uczestnictwa w kulturze poprzez sztuką na najwyższym poziomie. Na cały miesiąc zapraszamy do Dynowa artystów z różnych regionów Polski i świata (USA, Czechy, Słowacja, Hiszpania) reprezentujących rozmaite dziedziny sztuki, a także studentów kilku szkół artystycznych, aby wspólnie z mieszkańcami Dynowa przygotowali profesjonalny spektakl plenerowy „Ksiega Raju” Icyk Manger – premiera 6 i 7 sierpnia. Pragniemy, aby mieszkańcy podkarpackiego miasteczka (szczególnie młodzież i dzieci) stali się twórcami i odbiorcami dzieła artystycznego, które tworzone jest w ich przestrzeniach życia codziennego, ale zarazem nie było działaniem inwazyjnym. Raczej pobudzało do niekonwencjonalnego myślenia i działania. Ponadto w ramach festiwalu przewidujemy: cykl warsztatów „Pogórze Ekspress” skierowanych do turystów, mieszkańców Dynowa i okolic, szczególnie dzieci i młodzieży (warsztaty: taniec współczesny-rytmika, cyrk, śpiew oraz gra na bębnach). Planujemy również imprezy towarzyszące: koncerty, pokazy studenckich etiud teatralnych i filmowych. Jednym z naszych najważniejszych założeń jest połączenie w pracy twórczej różnych środowisk, ponieważ stworzenie wielkiego, profesjonalnego widowiska w krótkim terminie (miesiąc) mobilizuje siły tkwiące wewnątrz środowiska lokalnego jak i poza nim, i jest doskonałą okazją do tego, aby burzyć wszelkiego rodzaju podziały i bariery. Dlatego też profesjonalni aktorzy, muzycy, choreografowie, scenografowie i reżyserzy - mają dzielić scenę z amatorami, dzieci z dorosłymi, ludzie z miasta/ (z Polski i europejskich metropolii) z ludźmi z prowincji. Ponadto zależy nam na wzajemnej współpracy wielu podmiotów bezpośrednio i pośrednio związanych z kulturą i edukacją m.in.: szkół, bibliotek, spółdzielni socjalnych, instytucji kultury, organizacji pozarządowych, firm komercyjnych itd. Podczas realizacji siedmiu wielkich, widowisk plenerowych zdobyliśmy duże doświadczenie w łączeniu ludzi i instytucji w celu realizacji wspólnego marzenia jakim była/jest realizacja profesjonalnych widowisk teatralnych. Kolejka wąskotorowa w Dynowie promowana jest przez stowarzyszenie jako „artystyczna stacja”, która w okresie wakacji proponuje turystom warsztaty artystyczne „Pogórze Ekspress”. Chcemy poprzez Festiwal rozszerzać formułę warsztatów artystycznych dla turystów oraz promować to miejsce. Obecnie w Europie kolejki wąskotorowe przeżywają swój rozkwit. W swojej działalności chcemy nawiązać do tych, które promują się poprzez sztukę. Dynów jest miasteczkiem wielokulturowym. Ciągle obecna i żywa jest tu kultura: żydowska, ormiańska i ukraińska.
Przegląd Kapel, Instrumentalistów i Śpiewaków Ludowych POGÓRZAŃSKA NUTA
W niedzielę 22 maja 2011 r. na scenie Ośrodka Turystycznego „Błękitny San” w Dynowie odbył się Przegląd Kapel, Instrumentalistów i Śpiewaków Ludowych „Pogórzańska Nuta". Przegląd organizowany przez Miejski Ośrodek Kultury w Dynowie, Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie przy wsparciu Starostwa Powiatowego w Rzeszowie jest jednocześnie eliminacjami do Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu n/Wisłą. W tegorocznym konkursie komisja postanowiła rekomendować do udziału w 45 Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu n/Wisłą w dniach 24 – 26 czerwca 2011 następujących wykonawców: Kapelę Władysława Pogody z Kolbuszowej, Zespół Śpiewaczy „Mazurzenie” z Mazurów, Monikę Baran z Harty, Andrzeja Barana z uczniem Marcelem Grzegorzakiem, Kapelę rekonstruowaną Pawła Płudowskiego z Kolbuszowej, Zespół śpiewaczy „Mali lubartowianie” z Lubatowej. Zapraszamy do zapoznania się z wynikami konkursu oraz obejrzenia galerii fotografii z imprezy. (fot. Damian Zelwach). Protokół spisany w dniu 22 maja 2011 r. w Dynowie na okoliczność Przeglądu Kapel, Śpiewaków i Instrumentalistów Ludowych „Pogórzańska Nuta” w ramach eliminacji do Ogólnopolskiego Festiwalu w Kazimierzu/nad Wisłą Jury w składzie: Jolanta Danak–Gajda – przewodnicząca Jolanta Dragan Sebastian Stachurski Po wysłuchaniu 32 prezentacji w tym: 9 kapel 9 zespołów śpiewaczych 8 instrumentalistów 5 występów w kategorii Duży-Mały i 1 kapeli rekonstruowanej postanowili przyznać nagrody i wyróżnienia ufundowane przez Miejski Ośrodek Kultury w Dynowie, Wojewódzki Dom Kultury i Starostwo Powiatowe w Rzeszowie: w kategorii kapel ludowych: I nagroda – kapela Władysława Pogody z Kolbuszowej, II nagroda – kapela „Grodziszczoki” z Grodziska Dolnego, III nagroda – kapela „Raniżowianie” z Raniżowa trzy (3) równorzędne wyróżnienia otrzymują: - kapela „Trzcinicoki” z Trzcinicy - kapela „Kurasie z Lubziny” - kapela „Młoda Harta” z Harty w kategorii zespołów śpiewaczych: I nagroda – zespół śpiewaczy „Mazurzenie” z Mazurów II nagroda – żeński zespół śpiewaczy „Lubatowianie” III nagroda – męski zespół śpiewaczy „Lubatowianie” z Lubatowej w kategorii solistów instrumentalistów: I nagroda – Monika Baran z Harty (skrzypaczka) II nagroda - Edward Markocki z Podlesia (cymbały) III nagrody - Eugeniusz Kopera z Brzyska wyróżnienie - Lidia Biały ze Świlczy w kategorii DUŻY – MAŁY Dwie równorzędne nagrody otrzymali: kapela „Młoda Olsza” ze Świlczy Andrzej Baran z uczniem Marcelem Grzegorzkiem z Harty Komisja podkreśla wysoki poziom prezentacji konkursowych, szczególnie widoczny w kategorii kapel. Cieszy liczny udział młodych wykonawców, co dobrze rokuje na przyszłość. Komisja gratuluje wszystkim wykonawcom, a organizatorom dziękuje za sprawne przeprowadzenie imprezy.
Koncert zespołu Stare Dobre Małżeństwo
Miejski Ośrodek Kultury w Dynowie serdecznie zaprasza na koncert zespołu Stare Dobre Małżeństwo.Zespół w składzie: Krzysztof Myszkowski: śpiew, gitara, harmonijka ustna Wojciech Czempik- skrzypce, mandolina Ryszard Żarowski- gitary Andrzej Stagraczyński- gitara basowa Dariusz Czarny- gitary Przemysław Chołody- harmonijka ustna gwarantuje pełen wyjątkowego klimatu wieczór muzyczny przy starych i nowych ale zawsze dobrych piosenkach. Do zobaczenia 29 maja bieżącego roku w Zespole Szkół Zawodowych w Dynowie przy ulicy Polnej 3 o godzinie 20.30.
Wąskotorówka otwiera sezon turystyczny 2011
1 maja na stacji Przeworsk Wąski o godz.9:00 odbędzie się inauguracja tegorocznego sezonu turystycznego koleji wąskotorowej kursującej na trasie Przeworsk – Dynów - Przeworsk. Rozkładowe pociągi turystyczne kursować będą 1 i 3, oraz 28 i 29 maja. Od 1 czerwca do 31 sierpnia w każdą sobotę i niedziele, a we wrześniu tylko w niedziele. Ponadto istnieje możliwość zamówienia kursu specjalnego, w dowolny dzień tygodnia.Kolej wąskotorowa "Pogórzanin" jest jedną z zaledwie kilku obecnie czynnych w Polsce kolei wąskotorowych. Linia kolei bierze początek na styku z koleją normalnotorową w Przeworsku i przebiega doliną rzeki Mleczki przecinajac ją w trzech miejscach oraz Pogórza Dynowskiego do malowniczej doliny rzeki Sanu. Ziemia Przeworska z Pogórzem Dynowskim połączona jest jedynym w Polsce tunelem na kolejach wąskotorowych o długości 602 m, znajdującym się pod 30 m warstwą ziemi. Trasa wycieczki mierząca ok. 46 km, łączy w sobie niezapomniane walory krajoznawcze, edukacyjne i wypoczynkowe dla każdego turysty.
PAS - Poznaj Artystów Stąd
29 stycznia 2011 roku w auli Liceum Ogólnokształcącego w Dynowie odbyła się impreza pt.„PAS - Poznaj Artystów Stąd". Głównym celem imprezy jak wskazuje hasło przewodnie była promocja artystów pochodzących z Dynowa i okolic, lecz nie tylko. Podczas imprezy przeprowadzono aukcję charytatywną przedmiotów przekazanych przez dynowskich artystów, z której dochód w wysokości ponad trzech tysięcy złotych został przeznaczony na potrzeby chorego na chłoniaka Kuby, będącego uczniem dynowskiego LO.Ta szczytna inicjatywa zgromadziła w licealnej auli wielu gości, wśród nich: Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego Annę Kowalską, Burmistrza Miasta Dynowa Zygmunta Frańczaka, Przewodniczącego Rady Miasta Romana Mryczko, Radnego Rady Powiatu Rzeszowskiego Aleksandra Stochmala, Prezesa Towarzystwa Przyjaciół Dynowa Andrzeja Stankiewicza oraz wiele osób dobrej woli chcących wesprzeć tą szczytna ideę imprezy. Spotkanie rozpoczęła promocja zbioru wierszy ks. Franciszka Błotnickiego, który wieloletnią pracą na rzecz miasta zasłużył się lokalnej społeczności. Promocji towarzyszył odczyt fragmentów wierszy ks. Franciszka z opublikowanego zbioru. Podczas imprezy swój Jubileusz 30-lecia powstania obchodził także dynowski Chór „AKORD”. Z tej okazji po krótkim koncercie Jubilata na ręce dyrygenta chóru Andrzeja Kędzierskiego obecna na uroczystości Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego Anna Kowalska oraz Burmistrz Miasta Zygmunt Frańczak złożyli liczne pochwały, gratulacje, kwiaty oraz pamiątkowe dyplomy. Imprezę uświetnili swoimi występami również: „Zespół ze szkoły" z dynowskiego LO, Samuela Łach uczennica Zespołu Szkół w Dynowie a także Grażyna Malawska oraz Julian Zych. Perełką wieczoru był koncert niezwykle utalentowanego pianisty Rafała Gudyki, ucznia Zespołu Szkół Nr. 2 w Harcie, a spotkanie zakończył występ zespołu „Bocca Della Verita", który na tę okazję zaaranżował poezję ks. Franciszka Błotnickiego.
XIV Dynowski Konkurs Kolęd i Pastorałek
W niedzielę 16 stycznia 2011 r. odbyła się XIV edycja Konkursu Kolęd i Pastorałek organizowanego wspólnie przez Miejski Ośrodek Kultury i Towarzystwo Przyjaciół Dynowa. W tym ważnym wydarzeniu udział wzięli Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego Anna Kowalska, Burmistrz Miasta Dynowa Zygmunt Frańczak, zaproszeni goście oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy miasta. W tegorocznym konkursie dwudziestu trzech uczestników – uczniów i zespołów ze szkół gimnazjalnych oraz średnich rywalizowało o tradycyjna nagrodę konkursu - Złotą, Srebrną i Brązową Bombkę. Jury konkursowe w składzie: Katarzyna Furmańska Instruktor Wojewódzkiego Domu Kultury, Urszula Woroniec Instruktor Brzozowskiego Domu Kultury, Grażyna Malawska Instruktor Dynowskiego Ośrodka Kultury oraz Andrzej Kędzierski wieloletni Dyrygent Chóru „AKORD” oraz nauczyciel muzyki, po długich debatach ogłosiło zwycięzców: W kategori zespołów: Złota Bombka: Zespół z LO im. Św. Jadwigi Królowej Polski w Błażowej Srebrna Bombka: Zespół Interwał z Zespołu Szkół nr. 5 w Dylągowej Brązowa Bombka: Duet Violetta Potoczny i Natalia Twardy z LO im. Komisji Edukacji Narodowej w Dynowie W kategorii solistów: Złota Bombka: Paulina Bator z LO im. Św. Jadwigi Królowej Polski w Błażowej Brązowa Bombka: Natalia Twardy z LO im. Komisji Edukacji Narodowej w Dynowie Brązowa Bombka: Samuela Łach z Zespołu Szkół w Dynowie
Miejska Wigilia na Rynku
Dynowską tradycją stały się corocznie organizowane w okresie przedświątecznym spotkania przy Szopce na Rynku Miasta. Mimo niesprzyjającej pogody tegoroczna Miejska Wigilia odbyła się w środę 22 grudnia 2010r. o godzinie 12:00. Organizatorem spotkania była Rada Miasta Dynowa, Burmistrz Miasta oraz liczni sponsorzy i darczyńcy, dzięki którym obok szopki na rynku ustawiono wigilijny stół, obfitujący w tradycyjne świąteczne potrawy. Nie zabrakło dla nikogo kwasówki, wigilijnego barszczu z uszkami, krupnika, pierogów czy żurku, za co serdecznie w imieniu organizatorów dziękujemy.Na spotkanie wigilijne przybył również św. Mikołaj który rozdawał drobne upominki i słodycze wszystkim zgromadzonym przy szopce. Swoimi występami spotkanie uświetniły dzieci z Miejskiego Przedszkola w Dynowie oraz młodzież Zespołu Szkół Zawodowych w Dynowie. Również tego dnia dynowscy harcerze przekazali Betlejemskie Światło Pokoju - ogień z Groty Narodzenia Jezusa Chrystusa w Betlejem będący symbolem miłości i pokoju. Betlejemskie Światło Pokoju wraz z świątecznymi życzeniami trafiło do wszystkich zakładów pracy, instytucji, szkół i domów mieszkańców naszego miasta. Nie zapomniano również o wspólnym kolędowaniu, łamaniu się opłatkiem i życzeniach świątecznych.
Uroczyste otwarcie wyremontowanego Przedszkola Miejskiego w Dynowie.
Zakończył się kapitalny remont budynku Przedszkola Miejskiego w Dynowie. Inwestycję zrealizowano ze środków zewnętrznych pozyskanych przez Burmistrza Miasta Dynowa. W niedzielę 24 października 2010 r. odbyło się uroczyste otwarcie oraz poświęcenie przedszkola. Na uroczystość zaproszono wiele osób, które w bezpośredni bądź pośredni sposób przyczyniły się do realizacji tego przedsięwzięcia. Symboliczną wstęgę przecięli: Burmistrz Miasta Dynów Pan Zygmunt Frańczak, Dyrektor Przedszkola Pani Maria Biernasz, Przewodnicząca Rady Rodziców Pani Magdalena Palucha oraz przedszkolaki. Poświęcenia obiektu dokonał ksiądz dziekan Stanisław Janusz.Kapitalny remont budynku objął: przebudowę i nadbudowę budynku polegającą na zmianie stropodachu na dach czterospadowy, wykonanie instalacji odgromowej, remont instalacji wodno-kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania oraz elektrycznej, remont kotłowni gazowej, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, remont podłóg oraz szpachlowanie i malowanie ścian i sufitów, roboty zewnętrzne tj. wykonanie podjazdu dla niepełnosprawnych, budowę ogrodzenia i oświetlenie terenu, montaż kolektorów słonecznych, wykonanie docieplenia i elewacji budynku, budowę parkingu i chodników oraz niwelację terenu ogrodu. Ponadto zakupiono nowe wyposażenie oraz meble sal zabaw, kuchni oraz pomieszczeń administracji. Całkowity koszt wykonanego remontu to 1 620 000,00 zł
Spod Izdebnika pod Izdebnik-trasa rowerowa
Wycieczka rowerem po Izdebkach, jednej z najbardziej malowniczych miejscowości Pogórza Dynowskiego, może być doskonałą okazją do aktywnego wypoczynku dla każdego, dla indywidualnych rowerzystów, dla całych rodzin, dla zespołów klasowych.... Można tu podziwiać nie tylko przepiękne widoki, ale też doskonale aktywnie odpocząć. Wycieczka jest również okazją do spotkania z historią, bo jest tu kilka miejsc naprawdę godnych zobaczenia.Najlepiej wyposażyć się w rower górski, gdyż „z dołu do góry, z góry na dół” trzeba przejechać kilka razy. Wycieczkę rozpoczynamy pod skałą zbudowaną z piaskowca, w miejscu zwanym „Pod Izdebnikiem”. Izdebnik to las znajdujący się w centralnej części miejscowości. Od niepamiętnych lat jest to miejsce pracy nie tylko dla robotników leśnych, ale miejsce wypraw tych, co mają się ku sobie. Drzewostan stanowi głównie jodła, oprócz niej sosna, modrzew, dąb, a miejscach podmokłych olsza. Z dużych kręgowców można spotkać sarnę, dzika, lisa, borsuka, zająca, wiele gatunków ptaków, z królującym na niebie myszołowem i jastrzębiem. W kilku pobliskich stawach możemy obserwować organizmy środowiska wodnego. Taaaaaaakich ryb dawno już tu nie ma, ale wśród chłopców uporczywie moczących kije w wodzie krążą opowiastki, że widziano tu ponad metrowego szczupaka... Spod Izdebnika wyjeżdżamy lub wyprowadzamy rowery, w prawo, pod górę, w kierunku miejscowości Hłudno. Las Izdebnik przemierzamy wąską asfaltową szosą. Po prawej stronie drogi odsłonięte zbocze, na którym można oglądać charakterystyczny układ warstw skalnych. Po przebyciu około 900 m – rozwidlenie dróg. W lewo droga do miejscowości Hłudno. My skręcamy w prawo. Przejeżdżamy przez przysiółek Kamionka. Pokonujemy 200 m odcinek drogi i zatrzymujemy się przed zabudowaniami byłej chlewni. Podejmujemy decyzję jak pokonać kolejny, około 2-kilometrowy odcinek. Mamy do wyboru dwie możliwości: Pierwsza możliwość (odcinek trudniejszy) – skręcamy w prawo, wjeżdżając na drogę polną. Odtąd jedziemy drogą prowadzącą skrajem lasu Izdebnik. Z lewej strony mamy zabudowania gospodarcze ogrodzone siatką. Mijając zabudowania gospodarcze jedziemy jeszcze kilkanaście metrów i skręcamy w prawo do lasu. Droga leśna prowadzi nas lekko pod górę, po kilkudziesięciu metrach przejeżdżamy podmokły odcinek drogi i wyjeżdżamy z lasu. Jesteśmy w części Izdebek zwanej Krzemienica. W kierunku wschodnim roztacza się przed nami piękny widok na Pogórze Dynowskie, a w dalszej części Pogórze Przemyskie. Zostawiając za sobą wysokie jodły lasu Izdebnik i mając po prawej stronie las sosnowy, gruntową, leśną drogą, która stopniowo zwiększa swój spadek. Wreszcie musimy dobrze hamować i omijać koleiny. Tak dojeżdżamy do głównej drogi i do przystanku autobusowego nieopodal leśniczówki. Druga możliwość (odcinek łatwiejszy) – jedziemy w dalszym ciągu prosto przed siebie. Cały czas hamując zjeżdżamy ostro w dół i po przejechaniu l,2 km skręcamy w prawo na drogę powiatową. Po przebyciu około 800 m dojeżdżamy do przystanku autobusowego naprzeciw leśniczówki – tu z prawej strony dochodzi droga, którą mogliśmy zjechać wybierając pierwszą możliwość. Od przystanku jedziemy drogą powiatową w kierunku Brzozowa. Droga biegnie w dolinie potoku Magiera. Z lewej strony za łąką i potokiem rozciąga się rozległy kompleks leśny – Las Warski. Przejeżdżamy przez część Izdebek – Berskie, a następnie Izdebki Dół. Nie zbaczając z drogi głównej, po przejechaniu około 3 km, na wysokości sklepu spożywczego (po prawej stronie drogi) skręcamy w lewo w drogę żwirową. Jadąc na wprost przejeżdżamy most na potoku Magiera. Kierując się pod górę, z lewej strony mijamy zabudowania. Dojeżdżamy do rozwidlenia dróg. Ścieżka rowerowa prowadzi w lewo. Do tego miejsca za chwilę wrócimy. Teraz jedziemy prosto, nieco dalej droga zakręca łukiem w prawo. Przemierzając około 100 metrów zaglądamy w pobliskie zarośla. Po prawej stronie widzimy dwa krzyże – nowy z brzozy i obok pochylony, kilkudziesięcioletni z drzewa ciosanego – w tym miejscu stała cerkiew. Po lewej stronie znajduje się stary cmentarz greckokatolicki. Zwiedzając go pamiętajmy o właściwym zachowaniu się w tym miejscu. Przed drugą wojną światową w tej części Izdebek większość ludności stanowiła ludność wyznania greckokatolickiego. Na miejscu drewnianej cerkwi greckokatolickiej z 1660 roku, pw. Wniebowzięcia NMP stoi drewniany krzyż. Cerkiew została rozebrana po zakończeniu II wojny światowej. Zwiedziwszy cmentarz wracamy się do wspomnianego rozwidlenia dróg. Skręcamy w prawo i na kolejnym rozwidleniu ponownie w prawo. Teraz poruszamy się przed siebie polną drogą. W pewnym momencie droga zaczyna coraz bardziej wznosić się pod górę. Nie poddajemy się, bo przecież „trzeba wyjść na szczyt, aby zobaczyć, jakie piękno roztacza się w dolinie”. Udało się! Aby podziwiać jeszcze rozleglejsze widoki proponujemy przejechać krótki odcinek w lewo do punktu wysokościowego 456,7 m.n.p.m. Przy dobrej pogodzie i dużym szczęściu, na horyzoncie (w kierunku zachodnim – przysiółek Rudawiec) można zobaczyć szczyty najwyższych gór Polski – Tatr. Po odpoczynku zawracamy i zasłużenie jedziemy „za darmo”, prosto przed siebie, aż do skrzyżowania z drogą powiatową. W lewo droga prowadzi do Brzozowa. My skręcamy w prawo, aby po kilkunastometrowym podjeździe jeszcze raz obejrzeć panoramę Izdebek i przejechać malowniczo wijącymi się serpentynami, w dół do centrum miejscowości. Było nieźle – nieprawda? U podnóża wzniesienia, na wysokości stadionu skręcamy w prawo. Po około 100 metrowym podjeździe znajdujemy się przy pałacu. Dwór z II polowy XIX wieku. Własność rodu Bukowskich, a potem Potockich. Dwór jest murowany, z cegły i otynkowany, eklektyczny, na rzucie kwadratu, frontem zwrócony ku pólnocnemu-zachodowi. Budynek jest piętrowy i podpiwniczony. Od frontu portyk wgłębny na parterze i loggia na piętrze. Dachy kryte dachówką, dwu i trójspadowe. Przez wiele lat pałac, wpisany na stale na listę zabytków województwa, ulegał zniszczeniu. Obecnie został gruntownie odnowiony i prezentuje się naprawdę okazale. Pałac otacza starodrzew – pozostałość po ogrodzie przypałacowym. Rosną tu głównie dęby, lipy, kasztanowce, z iglaków zachowały się świerki i sosna wejmutka. Jeszcze niedawno poniżej pałacu, obok potoku Magiera znajdowały się dwa stawy – dziś całkowicie zniszczone. W kierunku południowo-zachodnim od dworu znajduje się spichlerz dworski – jedyna pozostałość po dawnych zabudowaniach gospodarczych. Obecnie, niestety w poważnej ruinie. Wracamy do drogi głównej. Kierujemy się w prawo, na skrzyżowaniu, za mostem na potoku Magiera skręcamy w lewo. Droga prowadzi w kierunku Magierowa. Około 200 m od skrzyżowania, po prawej stronie znajduje się Pomnik Nieznanego Żołnierza. Zatrzymajmy się na chwilę i oddajmy cześć wszystkim poległym za wolność naszej ojczyzny. Przejeżdżamy około 100 metrów i znajdujemy się pod kościołem parafialnym. Kościół pw. Zwiastowania NMP i śś. Piotra i Pawła wybudowany na początku ubiegłego stulecia w stylu neogotyckim, konsekrowany w 1931 roku. W głównym, późnobarokowym ołtarzu świątyni znajduje się malowany na desce obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, datowany na przełom XVII/XVIII wieku. Ikona pochodzi z byłej izdebskiej cerkwi. W ołtarzach bocznych, również późnobarokowych, znajdują się XVIII-wieczne obrazy pochodzące ze zburzonego kościoła Kapucynów na Górze św. Michała w Bliznem. W oknach oglądać możemy okazale witraże. Przed kościołem znajduje się pięknie wkomponowana w zbocze grota Matki Bożej. Po zwiedzeniu kościoła kierujemy się na cmentarz parafialny, stromą asfaltową drogą. Po przebyciu odcinka około 300 m znajdujemy się na cmentarnym wzgórzu – zachowajmy się godnie w tym świętym miejscu. W kierunku południowym możemy podziwiać rozległą panoramę Izdebek. Na przeciwległym stoku malowniczo wiją się serpentyny – droga do Brzozowa. W centralnej części cmentarza znajduje się zabytkowa kaplica cmentarna. Obok kaplicy grób pułkownika napoleońskiego Jana Kazimierza Kamienieckiego herbu Pilawa, adiutanta księcia Józefa Poniatowskiego. Ze wzgórza cmentarnego zjeżdżamy tą samą drogą. Mijając kościół skręcamy w lewo. Na skrzyżowaniu przed mostem ponownie skręcamy w lewo i po przejechaniu około 100 m znów w lewo. Jedziemy w kierunku lasu Izdebnik. Po drodze, z prawej strony – kopiec Konstytucji 3-go Maja. Kopiec usypano w okresie międzywojennym. Co roku w dniu 3 maja z kościoła parafialnego w Izdebkach do kopca wyrusza uroczysta procesja, połączona z modlitwą za ojczyznę. Jadąc dalej, wzdłuż stawów dojeżdżamy do miejsca wyjściowego, aby odpocząć „Pod Izdebnikiem”.
Dylągowa – „Darz Bór\"-trasa rowerowa
Trasa rowerowa rozpoczyna się w Dylągowej. Jest to bardzo malownicza wioska, położona najwyżej na Pogórzu Dynowskim. Znajduje się tu piękny kościół, nowa szkoła, dom strażaka, kilka sklepów, urząd pocztowy, biblioteka wiejska, leśniczówka. Wioska ma bogatą historię, szczególnie dotyczącą jej powstania jak i czasów II wojny światowej. Historia ta zamieszczona jest w kronice parafialnej. Od szkoły zmierzamy do leśniczówki. Potem trasa prowadzi przez las w kierunku Dąbrówki Starzeńskiej. Po drodze mijamy „Darz Bór” – jest to pole biwakowe „Niezapominajka” na terenie Leśnictwa Dąbrówka Starzeńska (Nadleśnictwo Dynów). Przy trasie można zaobserwować różne gatunki drzew: jodłę, sosnę, olszę czarną, buka, jesiona. Często spotyka się sarny, dziki, jelenie, zające, lisy, wiewiórki. Następnie kierujemy się do leśnictwa szkółkarskiego na terenie Reszowa Przystanek l Tam zwiedzamy szkółkę leśną i przeprowadzamy wywiad z tutejszym leśniczym. Dalej jedziemy przez wioskę i docieramy do ruin zamku Starzeńskich, od których pochodzi druga część nazwy miejscowości. Przystanek 2 W XV wieku w Dąbrówce istniał najprawdopodobniej drewniany kasztel będący własnością Kmitów. Później powstał tu potężny zamek, który ponoć miała ufundować królowa Bona dla wojewody Firleja. Faktem jest, że zamek powstał w drugiej połowie XVI wieku. Dzisiaj znajduje się on w stanie ruiny. Legenda głosi, że zamek posiada prawdopodobnie połączenie w postaci tunelu z Dynowem, pod dnem Sanu. Zamek do 1945 roku był częściowo zamieszkany, spalony dwa lata później. Na wschód od ruin zamku jest park pełen starych drzew, głównie lip, dębów, morw, kasztanowców, grabów. Rośnie tu sosna wejmutka. W parku stoi neoromańska kaplica wzniesiona pod koniec XIX wieku, staraniem Julii Starzeńskiej oraz przebudowany grobowiec Starzeńskich. Pierwotnie na miejscu kaplicy był grób kasztelana przemyskiego – Wapowskiego, zamordowanego przez Samuela Zborowskiego. We wsi zachowało się wiele zabytkowych domów o budowie przysłupowej. Po zwiedzeniu ruin kierujemy się do miejscowości Siedliska nad Sanem. Po drodze spotkać można bytujące na tych terenach bażanty, kuropatwy, dzikie kaczki, czaple siwe. Wioska należała do dóbr dynowskich i po raz pierwszy wzmiankowana była w 1436 roku. Nazwa miejscowości pochodzi od słowa „siedlisko”. W Siedliskach w 1860 roku, na miejscu starej cerkwi zbudowano nową cerkiew grekokatolicką pw. św. Michała Archanioła. Od 1949 roku cerkiew jest używana jako kościół rzymskokatolicki. Na terenie wioski znaleziono skarb z monet, świadczących o ówczesnych handlowych kontaktach tych terenów z państwem rzymskim. Są to monety Tyberiusza, Domicjana i Trajana. Do ciekawych zabytków należy zaliczyć kościół rzymskokatolicki wraz z XVIII-wiecznym kielichem oraz ruskie księgi liturgiczne. Końcowa część Siedlisk to Gdyczyna, gdzie znajdują się budynki po byłym PGR i leśniczówka. Jadąc dalej jest miejscowość Wołódź. Przystanek 3 Tam atrakcją jest drewniana kładka przez San, która służy jako przejście dla pieszych do miejscowości Wara. My wracamy do trasy głównej i udajemy się w kierunku wsi Huta Poręby. Miejscowość ta powstała po 1945 roku z połączenia Poręb, Jasionowa i Huty. O osadzie Poręby z przysiółkiem Jasionów po raz pierwszy wspomina się w 1735 roku. Jadąc przez tę miejscowość można podziwiać piękne krajobrazy. Pomiędzy rozległymi lasami zauważyć możemy pola, łąki, a także nieliczne zabudowania. Przy drodze znajduje się ukraiński cmentarz oraz nowo wybudowany kościół. Dalej trasa prowadzi do Jawornika Ruskiego. Jest to dość trudny, ale ciekawy odcinek drogi – serpentyny. Tu również można spotkać różne gatunki drzew, krzewów, ziół. Na tym terenie bytują jelenie, dziki, sarny, lisy, zające. Najwyżej położony teren nosi nazwę „Wariatka”. Rosną tam stare dęby, lipy jako pomniki przyrody. Zbaczając z trasy – ok. l km w prawo znajduje się jedyna w Polsce kopalnia diatomitu. Przystanek 4 Tu pracownicy chętnie udzielają informacji o tejże kopalni. Następnie wracamy do trasy głównej, która prowadzi w dół wioski. Po drodze znajduje się cerkiew, a w odległości ok. 50 m od drogi jest grób kombatanta z II wojny światowej. Jest również piękny nowy kościółek. Po obu stronach drogi są domy, przy nich pasące się krowy, a dalej widnieją rozległe lasy. Mieszkańcy korzystają z dóbr lasu: zbierają grzyby, maliny, jeżyny, poziomki. Dalej przejeżdżamy przez wieś Żohatyn i udajemy się do miejscowości Piątkowa. Głównym celem jest zwiedzenie cerkwi pw. św. Dymitra. Przystanek 5 Jest to miejscowość otulona lasem. W większości rosną tu sosny. Wzdłuż drogi płynie potok, przy którym głównie rosną olsze. W czystej wodzie tego potoku spotkać można pstrągi, raki i wydry. Wspomniana cerkiew znajduje się ok. 100 m od leśniczówki. Pochodzi ona z 1732 roku – obecnie nie użytkowana – ze swymi trzema kopułami wieńczącymi sanktuarium, nawę i babiniec należy do najpiękniejszych wzniesionych w tym czasie na obszarze polsko-ruskiego pogranicza. Cerkiew kryta jest gontem. Przy leśniczówce znajduje się pasieka, tam od leśniczego można dowiedzieć się o zasadach hodowli pszczół jak również o pracy leśnika. Następnie wracamy do stronę Żohatyna, do miejsca, gdzie znajduje się odkrywka geologiczna. Skręcamy w prawo – droga prowadzi do Dylągowej. Po obu stronach tej drogi jest bujny las. Rosną jodły, sosny, modrzewie, a także dzikie róże, dzikie bzy, jałowce, żarnowce (pod ochroną). Wiosną kwitnie wawrzynek wilcze łyko, przylaszczki, przebiśniegi, zawilce, pierwiosnki, kaczeńce. Jest to odcinek drogi, który przedstawia las jako gospodarstwo leśne. Bo to nie tylko drzewa, ale także mchy, paprocie, krzewy, trawy oraz grzyby w takiej ilości gatunków, że trudno ich policzyć. Po drodze spotkać można ludzi, którzy są gospodarzami lasu: leśnicy, straż leśna, drwale, zrywkarze. Ciekawostką są piece do wypalania węgla drzewnego. Jest także ambona myśliwska. W lasach tych żyją dziki, jelenie, sarny, borsuki, łasice, bywają też rysie. Miłośnicy gadów mogą spotkać zaskrońca, żmiję zygzakowatą, jaszczurki i salamandry plamiste. Do towarzystwa wspomnianych zwierząt dołącza również rzadko spotykany bocian czarny. Zmierzamy do wspomnianego na początku pola biwakowego „Niezapominajka” na Szerokiej Łące. Przystanek 6 Na polu znajdują się wiaty, ambona, ubikacje i plac wyznaczony na palenie ogniska. Tam kończymy trasę rowerową. Zakończenie zostaje uwieńczone ogniskiem i pieczeniem kiełbasy.
Dynów – Dąbrówka Starzeńska – Dylągowa – Pawłokoma – Dynów-trasa rowerowa
Długość trasy: 21,6 km Suma podjazdów: 300 m Czas jazdy bez odpoczynków: 1,5 h Czas jazdy z odpoczynkami: 2,5 h Ogólna ocena trudności: łatwa (rower górski) Start – Wyruszamy z Dynowa, kierując się na południe do mostu na Sanie. 1,6 km – Wjeżdżamy na most, na drugim brzegu skręcamy w prawo. Jedziemy dalej szeroką doliną wzdłuż Sanu. 4,5 km – Łatwo dojeżdżamy do wsi Dąbrówka Starzeńska, na początku, której po lewej stronie mamy ruiny zamku i niewielki kościół o współczesnej architekturze. Zamek w Dąbrówce Starzeńskiej, obecnie pozostałości, wybudował Stanisław Stadnicki. Całość budowli otoczona była nasypem i fosą wykonanymi przez jeńców tatarskich. W XIX wieku zamek popadł w ruinę. Ludowe podanie głosi, że podziemia zamkowe mają połączenie z Dynowem pod dnem Sanu. Obecnie ruiny zamku otacza park pełen starych drzew. Rośnie tu m.in. sosna wejmutka. W parku znajduje się również murowana kaplica z drugiej połowy XIX wieku z grobami rodziny Starzeńskich. Na południe od ruin zamku znajduje się murowany kościół wzniesiony w połowie lat osiemdziesiątych XX wieku. Jadąc dalej przekraczamy mostkiem niewielki dopływ Sanu i skręcamy w jego dolinę. Wśród gęstej zabudowy wsi spotykamy drewniane domy o ciekawej architekturze, z gankami wysuniętymi w stronę drogi. 8 km – Już przy końcu Dąbrówki Starzeńskiej mijamy dużą szkółkę Nadleśnictwa Dynów i po kilkuset metrach wjeżdżamy do lasu. 10,4 km – Na polanie po lewej stronie drogi znajduje się ładne pole biwakowe założone i prowadzone przez leśników z Dynowa. Na polu biwakowym rozpoczyna swoją trasę ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna „KOPANINY”. Aby ją odwiedzić należy rowery zostawić pod opieką i udać się pieszo, kierując się strzałkami. Długość ścieżki: ok. 3 km Czas przejścia: 2-2,5 godz. Oznakowanie: tablice przystankowe, strzałki oraz biało-czerwone znaki na drzewach. Po zwiedzeniu ścieżki przyrodniczo-dydaktycznej rozpalamy ognisko, pieczemy kiełbaski i odpoczywamy. Kontynuując jazdę po odpoczynku po 200 m napotykamy na szlaban, tuż przed nim skręcamy w lewo na drogę do Dylągowej. Nasza trasa pnie się teraz dość ostro pod górę i przez las wyjeżdżamy na odkryty grzbiet. 11,6 km – Trzymamy się drogi na wprost, która przez kilkaset metrów wiedzie po równym terenie ale następnie szybkim zjazdem sprowadza nas do doliny potoku, dopływ Sanu. 13,5 km – W najniżej położonej części zjazdu, obok cmentarza odchodzi droga w prawo, wzdłuż potoku w kierunku wsi Sielnica. My trzymając się głównej drogi rozpoczynamy kolejny dość stromy podjazd, na którym mijamy ładny kościół po lewej stronie. 14,6 km – Na szczycie podjazdu nasza droga robi wyraźny zakręt w prawo i zaraz rozpoczyna się zdecydowany zjazd przez las do wsi Pawłokoma. Przejeżdżamy przez fragment Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego, rzadko odwiedzany przez turystów, jakby schowany w szerokim zakolu Sanu. 16,9 km – W Pawłokomej zjazd kończy się, i końcowy odcinek wycieczki jest już łatwy. 18,4 km – Jeszcze tylko krótki podjazd i zjazd między Pawłokomą a Bartkówką, w której docieramy do mostu na Sanie. 20 km – Przekraczamy rzekę i jesteśmy w Dynowie. 21,6 km – Kończymy wycieczkę w miejscu jej rozpoczęcia.
Dubiecko – Rezerwat „Broduszurki” – Winne Podbukowina – Wybrzeże – Iskań – Nienadowa – Dubiecko-trasa rowerowa
Jest to trasa rowerowa, która w całości leży na terenie gminy Dubiecko. Łączy ze sobą łatwość poruszania się, piękne widoki, ciszę oraz możliwość zwiedzania zabytków kultury. Jest bardzo ciekawa pod względem przyrodniczym (rezerwat „Broduszurki”, kompleksy leśne), historycznym i kulturowym (ślady grodziska na Wybrzeżu, dworek w Nienadowej razem z zespołem parkowym, zamek w Dubiecku wraz z przylegającym parkiem, kościół rzymskokatolicki i cerkiew grekokatolicka w Dubiecku) i krajobrazowym (dwukrotnie przekraczamy rzekę San, po raz pierwszy na wiszącej kładce na Wybrzeżu i po raz drugi na moście drogowym w Iskani).Nie jest to trasa trudna. Większa jej część wiedzie przez drogi żwirowe. Pewną trudność może sprawić tylko droga gruntowa obok rezerwatu „Broduszurki”. Start – Trasę rowerową rozpoczynamy na parkingu samochodowym w centrum Dubiecka. Stamtąd wyjeżdżamy na drogę główną, skręcamy w lewo kierując się w stronę Dynowa. Po drodze mijamy kościół parafialny i cerkiew grekokatolicką. Już po przejechaniu pół kilometra możemy zjechać z drogi asfaltowej na chodnik, który biegnie wzdłuż drogi na odcinku l,5 km. 2,8 km – Dojeżdżamy do miejscowości Bachórzec. Jadąc cały czas prosto po lewej stronie mijamy tablicę informującą nas, że znajdujemy się na terenie Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego. 3,5 km – Przed nami ostry zakręt w prawo. Tuż za nim skręcamy w lewo. Opuszczamy wygodny asfalt i od tej pory poruszać się będziemy drogami żwirowymi lub polnymi. Uwaga! Podczas skręcania z drogi głównej prosimy o zachowanie szczególnej ostrożności, ponieważ zjazd na drogę boczną znajduje się w połowie zakrętu. Początek tego etapu wita nas wygodną drogą żwirową, nadającą się do jazdy rowerowej. Z prawej strony dochodzi do niej droga polna, prowadząca do pól uprawnych. My jednak jedziemy prosto. Naszym oczom ukazuje się niewielki kompleks leśny: sosnowo-brzozowy, rezerwat „Broduszurki”. Jest to jedyne torfowisko typu przejściowego i wysokiego na terenie Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego. 4,6 km – Tuż przy tablicy informującej nas o ścieżce dydaktyczno-przyrodniczej zlokalizowanej na terenie rezerwatu, skręcamy w prawo. 4,9 km – Początek ścieżki dydaktyczno-przyrodniczej. Znajduje się tutaj tablica informacyjna oraz szczegółowy plan rezerwatu „Broduszurki”. Jest tutaj również dogodne miejsce do odpoczynku (ławki, stoły). Po krótkiej przerwie skręcamy w prawo na gruntową drogę, która prowadzi nas skrajem rezerwatu brzozowo-świerkowego (po prawej stronie), a po lewej podziwiać możemy widok na rozległe łąki i grunty orne. Musimy pamiętać, że część szlaku prowadzi przez trawiaste, nieco podmokłe tereny więc nasza wycieczka rowerowa może zmienić się w pieszą wędrówkę, szczególnie na wiosnę. 6,2 km – docieramy do końca ścieżki dydaktyczno-przyrodniczej. Tutaj możemy odstawić rowery i zobaczyć część torfowiska. Rezerwat torfowiskowy „Broduszurki” Jest to jedyne torfowisko typu przejściowego i wysokiego w południowej części województwa. Charakteryzuje się różnorodną florą, która zawiera elementy bagienne, pastwiskowe, leśne i łąkowe. Na szczególną uwagę zasługują zbiorowiska boru bagiennego, a także rosiczka okrągłolistna, pływacz zwyczajny, żurawina błotna, bagno zwyczajne. Bogactwo flory sprzyja występowaniu dużej liczby gatunków zwierząt: płazów (jaszczurki, padalec, żmija zygzakowata), gadów (ropucha szara, żaba wodna), owadów (jelonek rogacz, pływak żółtobrzeżek, nartnik, ważki), ptaków (bażanty, kuropatwy, kaczka krzyżówka, cyranka, cyraneczka) i ssaków (lis, kuna leśna). Z rezerwatu wjeżdżamy na nawierzchnię smołową, która wiedzie nas pomiędzy domami na Winnym Podbukowinie. 7,5 km – dojeżdżamy do rozwidlenia dróg, skręcamy w lewo w kierunku Wybrzeża. Po lewej stronie widzimy niewielkie wzgórze tzw. Łysą Górę. Poprawie uległa nawierzchnia drogi, ponieważ wjeżdżamy na drogę asfaltową. Łysa Góra Wzgórze przez okolicznych mieszkańców często nazywane Manasterzem. Według krążącej legendy istniał tu niegdyś klasztor (monastyr) Bazylianów. Z wierzchowiny Łysej Góry rozciąga się piękna panorama okolicy i widok na pobliskie wsie – Winne Podbukowina, Bachórzec, Dubiecko, Przedmieście Dubieckie i Wybrzeże. 8,7 km – docieramy do drogi głównej na Wybrzeżu, która prowadzi do Dubiecka. Skręcamy w lewo. Przed nami wisząca kładka, którą przeprawiamy się na prawy brzeg Sanu. Naprzeciwko kładki znajduje się ośrodek Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży „Nadzieja”. Po drugiej stronie Sanu jedziemy w prawo, po drodze asfaltowej, mijając pojedyncze domy. Wybrzeże Na tę miejscowość składają się dwie dawne wsi: prawobrzeżna Ruska Wieś (pierwotna wieś Dubiecko) i lewobrzeżna Przysada, połączone wiszącą kładką. Naprzeciwko kładki znajduje się park, w którym rosną pomnikowe lipy i dęby, a także okazy takich drzew jak: sosna wejmutka, iglicznia, surmia zwyczajna. Na terenie parku znajduje się pięknie odnowiony budynek Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. 9,5 km – Drogę asfaltową powoli zastępuje droga bita. Początkowo po prawej stronie mijamy grunty orne, a po lewej łąki, które stopniowo przechodzą w las iglasty, a potem mieszany. Ten odcinek drogi jest bardzo interesujący pod względem przyrodniczym (cały czas jedziemy blisko ściany lasu). 13,7 km – Po prawej stronie mijamy strzelnicę myśliwską, a po chwili wjeżdżamy na asfalt i skręcamy w lewo, przejeżdżając przez most drogowy na rzece San. Kierujemy się w stronę Dubiecka. Po przejechaniu ok. 2 km zbliżamy się do pierwszych zabudowań w Nienadowej. Nienadowa Wieś położona na lewym brzegu Sanu, leżąca ok. 2 km od Dubiecka. Po raz pierwszy wzmiankowana w dokumentach z 1441 roku. Ozdobą tej miejscowości jest XIX-wieczny, klasycystyczny dworek, otoczony parkiem liczącym około 75 gatunków roślin i drzew, (w tym wiele pomnikowych). Obok dworu zachowały się także dwie oficyny i dwie kordegardy oraz zabudowania gospodarcze. W dworku tym wakacje spędzał młody Aleksander Fredro. 17,6 km – Mijamy dworek w Nienadowej, Zespół Szkół Rolniczych i kierujemy się w stronę Dubiecka. Na 300 m przed skrzyżowaniem z drogą główną Przemyśl – Dynów, skręcamy w lewo z drogi asfaltowej na drogę wyłożoną płytami betonowymi. Po około 200 m rozpoczyna się droga żwirowa, równoległa do nurtu Sanu. Jej cały odcinek to łagodny podjazd do góry. Na końcu trasy rozciąga się piękny widok na prawobrzeżną część Wybrzeża. 19,4 km – Dojeżdżamy do drogi głównej. Skręcamy w lewo w stronę Dubiecka, mijając po prawej stronie Szkołę Podstawową im. Ignacego Krasickiego i Liceum Ogólnokształcące. Po prawej stronie mijamy park przy zamku. Trasę rowerową zakończyć możemy zwiedzając park i zamek. Dubiecko Pierwsza wzmianka o Dubiecku pochodzi z 1358 roku. W tamtych latach Dubiecko zlokalizowane było na prawobrzeżnej części Wybrzeża. W 1407 roku, gdy Mikołaj Kmita uzyskał od Władysława Jagiełły dla Dubiecka prawa miejskie, przeniósł je na lewy brzeg Sanu. Najcenniejszym zabytkiem Dubiecka jest XVIII-wieczny pałac z okalającym go parkiem. Tutaj w 1753 roku urodził się biskup Ignacy Krasicki, wielki poeta oświecenia. Zamek otacza park krajobrazowy z wieloma gatunkami drzew i krzewów. Rosną tu: dąb szypułkowy, miłorząb japoński, platany klonolistne, tulipanowce amerykańskie. W parku znajduje się pomnik postawiony w 1935 roku w dwusetną rocznicę urodzin poety. W Dubiecku na uwagę zasługuje również kościół parafialny wybudowany w latach 1934-1952, wzniesiony na miejscu wcześniejszych, drewnianych kościołów, z których pierwszy pochodził z 1408 roku, a także cerkiew greckokatolicka wybudowana w latach międzywojennych. W północnej części Dubiecka (od ulicy Wałowej) zachowały się ślady starego cmentarza żydowskiego zniszczonego podczas II wojny światowej.
Dla wytrwałych-trasa rowerowa
Ta wycieczka zaczyna się w Dubiecku od cerkwi grekokatolickiej pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, obok której wiedzie droga do Słonnego. Jedziemy drogą asfaltową ok. 6 km podziwiając piękno Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego.Gdy kończy się las, nieliczne zabudowania na początku Słonnego, po prawej stronie możemy zauważyć wierzbę, która mimo przeciwności losu próbuje się odrodzić. Około 50 m dalej skręcamy w prawo na kamienistą, śródpolną drogę, prowadzącą do lasu. /Z prawej strony mijamy zabudowania/. Tutaj zaczyna się trudny podjazd, ale warto. Gdy wyjedziemy na wzniesienie i zatrzymamy się, to nasze oczy ujrzą przepiękną panoramę Słonnego i okolic. Jadąc dalej tą samą drogą dotrzemy do lasu, pola ornego, śródleśnego (mijamy po prawej stronie). Droga skręcając nieco w lewo krzyżuje się z drugą drużką (między polem a nowo posadzonym lasem-szkółką). My skręcamy w tą dróżkę (w prawo) mijając piękne krzewy żarnowca. Kierujemy się do lasu. Tutaj na początku skręcamy w lewą ścieżkę i dojeżdżamy do polany, która niegdyś służyła jako paśnik dla dzikiej zwierzyny (siano tutaj zboże, rosną też drzewa owocowe). Jedziemy do końca polany i skręcamy w prawo. Po około 100 m naszym oczom ukazuje się cel: przepiękna aleja dębowa, która kwalifikuje się, by uznać ją jako pomnik przyrody. Podziwiamy także buki i inne starodrzewia. Wracamy tą samą drogą do Dubiecka.
Trasa rodzinna-trasa rowerowa
Od cerkwi w Dubiecku rozpoczyna się wycieczka. Kierujemy się w stronę Dynowa. W Przedmieściu Dubieckim skręcamy z głównej drogi w stronę Winnego Podbukowiny. Jedziemy drogą ok. l km. Na końcu wyjeżdżamy pod górkę i skręcamy w pierwszą drogę na prawo. Około l km dalej kończy się droga asfaltowa i wtedy skręcamy w lewo. Dojeżdżamy do Broduszurek. Tutaj możemy odpocząć przy ognisku, a także podziwiać ciekawą roślinność torfowiskową wędrując ścieżką przyrodniczo-dydaktyczną po torfowisku „Winne-Podbukowina”. Czas potrzebny do przejścia ścieżki wynosi ok. 40 minut. Wracamy z powrotem na początku tą samą drogą tj. najpierw polną, a następnie skręcamy w prawo na asfaltową i po pewnym czasie w lewo. Zjeżdżając z górki po prawej stronie jest polna droga, którą kierujemy się w stronę niewielkiego zagajnika, widocznego z oddali. Jest to stary cmentarz grekokatolicki, który warto zwiedzić. Jadąc dalej do drogi asfaltowej skręcamy w lewo, do Dubiecka.
Kościół pw. Św. Wawrzyńca w Dynowie
Jest to jedna z najcenniejszych i najstarszych budowli sakralnych powstałych na Podkarpaciu i najcenniejszy zabytek Dynowa. W południowo – zachodniej części zespołu kościoła parafialnego wznosi się XVIII – wieczna, późnobarokowa, murowana dzwonnica z kaplicą Św. Teresy. Dzwonnicę wieńczy dwukondygnacyjny hełm kryty blachą. Zarówno kościół p.w. Św. Wawrzyńca, jak i XVIII wieczna dzwonnica otoczone są murem. Od południa, w linii ogrodzenia usytuowana jest XVII wieczna, późnorenesansowa i uzupełniona w końcu XIX wieku brama prowadząca na dziedziniec kościelny. Murowana brama, wybudowana w formie trójosiowego łuku triumfalnego o trzech przejściach zamkniętych półkoliście, z których środkowe jest szersze i wyższe, ozdobiona jest dekoracjami stiukowymi. Na bramie, po bokach wejścia środkowego można podziwiać ustawione na postumentach posągi aniołów pochodzące z okresu przebudowy bramy tj. z 1894 roku. Z kolei w płycinach ścian widnieją sztukateryjne dekoracje z motywami roślinnymi i główkami puttów. Na dziedzińcu kościoła stoi pomnik papieża Jana Pawła IMurowany w stylu późnorenesansowym, wzniesiony został, w miejscu spalonego, początkiem XVII wieku. Wewnątrz można obejrzeć piękne późnorenesansowe sklepienie bogato zdobione sztukateriami. Barokowe wyposażenie wnętrza pochodzi z XVII i XVIII w. Na uwagę zasługuje ołtarz z XVIII-wiecznym wczesnobarokowym obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem zwaną Matką Boską Dynowską. Warto zobaczyć również ambonę barokową z XVIII wieku i rokokowy prospekt organowy, XVII wieczną drewnianą chrzcielnicę oraz epitafium inskrypcyjne Stanisława Wapowskiego.
Ziemne fortyfikacje miejskie i zamkowe
Miasto Dynów powstało w miejscu posiadającym naturalne wały obronne. Pierwsze umocnienia powstały zapewne w końcu XIV lub na początku XV wieku. W tym czasie istniał też zamek zbudowany prawdopodobnie przez Piotra Lunaka Kmitę po 1409 roku. System obronny Dynowa składał się od czasów średniowiecza z wału drewniano – ziemnego, parkanów i dwóch bram – południowej zwanej Węgierską lub Sanocką oraz północnej, czyli Zamkowej. Północna brama znajdowała się koło zamku, stąd pochodziła jej nazwa - Brama Zamkowa. Prawdopodobnie poprzez most nad fosą połączona była z bramą w fortyfikacjach zamkowych, które jednocześnie zapewniały bramie miejskiej obronę flankową. Przez Bramę Zamkową prowadził wyjazd w kierunku Dubiecka i Przemyśla. Południowy wyjazd z miasta prowadził przez Bramę Węgierską. Jej lokalizacja w XV wieku nie jest ustalona. Miasto z przedmieściem Zabramie łączył most nad jarem - fosą. Od północnego wschodu przy wysokiej skarpie dodatkowym uzupełnieniem zespołu obronnego był warowny kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca oraz do XVII wieku wspomniany już zamek. Istnieje przypuszczenie, że zamek zniszczony został w czasie najazdu Rakoczego w 1657 r., budowla ta nie została już później odbudowana. Obronna rezydencja dziedziców dóbr dynowskich znajdowała się na wysuniętym na północ cyplu wzgórza. W czasach nowożytnych były tu prowadzone prace fortyfikacyjne, które doprowadziły do niwelacji terenu i zniszczenia ewentualnych pozostałości warowni. W badaniach powierzchniowych prowadzonych w latach 1973-1974 znaleziono tylko skorupy datowane na średniowiecze. Obecnie jedyną pozostałością po zamku jest nazwa ulicy prowadzącej na cypel - Zamkowa. W XV wieku fortyfikacje przebiegały od strony wschodniej krawędzią skarpy, od strony północnej prostą linią - początkowo wzdłuż sztucznego (dziś już nieczytelnego) przekopu oddzielającego zamek od miasta, dalej krawędzią skarpy północnej do kościoła. Następnie okrążały świątynię i biegły w kierunku południowym wzdłuż obecnej ulicy Mickiewicza, która przebiega w miejscu dawnej fosy. Od punktu położonego na wysokości wylotu obecnej ul. Szkolnej front zachodni łagodnym łukiem przechodził w front południowy, który stanowiła krawędź jaru. Forty te nie były jednak wystarczającym zabezpieczeniem miasta. W okresie najazdów tatarskich i szwedzkich w XVII w. miasto i fortyfikacje ulegają zniszczeniu. W czasie najazdu Rakoczego w 1657 r. miasto wraz z zamkiem ulegają ponownemu zniszczeniu. W 1663 r. wały i parkany zostały odbudowane. Wiek XVIII rozpoczyna się najazdem szwedzkim i pożarem miasta. Od tego czasu fortyfikacje miejskie nie konserwowane stopniowo niszczeją. Do ostatniej ćwierci XVIII wieku istnieją bramy miejskie, które rozebrano w związku z budową gościńca z Przemyśla do Sanoka. Obronna wieża-dzwonnica, która już w 1775 roku groziła zawaleniem, została rozebrana w XVIII wieku. W XIX wieku istnieją jeszcze prawie w komplecie wały i fosy, które jednak z biegiem czasu są stopniowo niwelowane. Do dnia dzisiejszego zachowane są skarpy frontu południowego - wzdłuż ul. Łaziennej, frontu wschodniego - wzdłuż ul. Podwale, frontu północnego - taras zamkowy, basteja oraz kurtyna do narożnika przy kościele. Zachowana jest też szyja bramy Zamkowej.
Rynek miasta -Dynów
Centrum miasta Dynowa stanowi Rynek z zachowanym średniowiecznym, urbanistycznym układem ulic z niego wychodzących. Rynek miasta wraz z pomnikiem Jagiełły położony jest w obrębie pozostałości fortyfikacji miejskich i zamkowych wpisanych do rejestru zabytków.Zasadniczy układ urbanistyczny otrzymał Dynów na początku XV w. w rezultacie lokacji na prawie magdeburskim. Miasto zostało rozplanowane i rozmierzone na obszarze nadsańskiego wzniesienia równoległego do biegu Sanu. Centrum prawie regularnego układu miejskiego stanowił prostokątny rynek. Czworobok miasta od strony północno – zachodniej zamykał kościół św. Wawrzyńca, a od północnego wschodu zamek postawiony przez Kmitów na wyniosłym cyplu w miejscu dawnego grodziska. Liczne pożary miasta i zniszczenia spowodowane najazdami tatarskimi oraz wojnami z drugiej połowy XVIII w. spowodowały niekontrolowany handel placami, domami i gruntami, co pociągnęło za sobą zmiany w dotychczasowym podziale i wielkości placów. Po wojnach z pocz. XVIII w. w drewnianej zabudowie Dynowa pojawiają się pierwsze, parterowe jeszcze domy murowane. Lata wojen z drugiej połowy XVII i pierwszej XVIII w. przyniosły poważne straty w zabudowie, nie ominęły miasta najazdy i przemarsze wojsk szwedzkich, siedmiogrodzkich i rosyjskich. Brak materiałów źródłowych nie pozwala na charakterystykę zabudowy Dynowa w tym czasie. Ciekawy opis rynku w okresie międzywojennym przedstawia w monografii „Dynów – studia z dziejów miasta” M. Krasnopolski w pracy pt. „Dynów w okresie międzywojennym”. Centrum Dynowa, o wyraźnie miejskim charakterze stanowił Rynek wraz z kilkoma sąsiadującymi z nim uliczkami. Do niego przylegały małe osiedla: od północnego wschodu Zamczysko, od wschodu Podwał, od południa Zabrama, a następnie Karolówka. Rynek zajmował około 0,8 ha powierzchni. Na skraju zupełnie pustego czworoboku znajdował się jedynie pomnik W. Jagiełły. Rozległy plac otaczały z trzech stron przylegające do siebie kamienice jednopiętrowe pełne różnych sklepów. Większość z nich powstała po pożarze, który zniszczył Dynów w 1904 r. Odmienną architekturę posiadała nie zniszczona pożarem południowa strona Rynku. Architekturę tworzyły stare przysadziste domostwa ściśle przylegające do siebie. Rynek częściowo wybrukowany, w części tylko wyżwirowany służył jako miejsce postoju furmanek, w czwartki natomiast odbywały się tu targi. Jego skrajem podobnie jak i obecnie przebiegała główna ulica w kierunku kościoła, z południowej zaś strony wychodziły dwie ulice, z których jedna wiodła na plac przed potężną bryłę murowanej synagogi. W murowanej zabudowie miasta wysokością i odmienną architekturą wyróżniały się tylko trzy świątynie: rzymskokatolicka, greckokatolicka i żydowska synagoga. Wygląd zewnętrzny kościoła nie uległ do dziś istotnym zmianom, znikała natomiast górująca niegdyś nad miastem smukła sylwetka małej cerkwi, jak i masywna synagoga. Późniejsza zabudowa nie była już stylowa i tak piękna jak dawniej. Dalszych zniszczeń dokonały pożary II wojny światowej i niemieckie bombardowania.
Pomnik króla Władysława Jagiełły
Pomnik króla Władysława Jagiełły wznosi się w północno-wschodniej części Rynku. Wybudowany został przez społeczeństwo Dynowa w 1910 r. dla uczczenia pięćsetnej rocznicy bitwy pod Grunwaldem. Pomnik składa się z rzeźby postaci króla Władysława Jagiełły, betonowego cokołu i murowanej podstawy. Postać króla Jagiełły to rzeźba wykonana w wapieniu pińczowskim przez M. Korpala w krakowskiej firmie Fischer. Na pomniku widnieje inskrypcja: „Wielkiemu królowi Władysławowi Jagielle – Miasto Dynów”. Pomnik okolony jest ogrodzeniem wykonanym z elementów kowalskich.Obchody w 1910 r. pięćsetnej rocznicy bitwy pod Grunwaldem były szczególnym wydarzeniem w dziejach Dynowa. Władze miasta i działające w nim organizacje rocznicę tę postanowiły szczególnie uczcić. Centralnym punktem obchodów było odsłonięcie w rynku pomnika Władysława Jagiełły. Odbyła się olbrzymia manifestacja mieszczan w uroczystych, tradycyjnych strojach ludowych. W tej podniosłej uroczystości wzięła udział także orkiestra strażacka oraz Towarzystwo "Sokół". Pomnik przetrwał okres okupacji jedynie dlatego, że jesienią 1939 r. tablicę z napisem "Wielkiemu królowi Władysławowi Jagielle miasto Dynów" zatarto zaprawą, a o pomniku mówiono, że przedstawia świętego Władysława (źródło: www.bliskiesercu.dynow.pl). W 2007 r. Miasto Dynów przeprowadziło gruntowną renowację pomnika wraz z tablicą inskrypcyjną i ogrodzeniem zgodnie z wytycznymi konserwatorskimi. Postać króla w wyniku renowacji odzyskała naturalny kolor wapienia. Tablica inskrypcyjna, która wykonana jest z marmuru, w poprzednich latach zamalowana została farbami olejnymi, po oczyszczeniu , wyszlifowaniu i odtworzeniu złotej inskrypcji, odzyskała pierwotny urok. Obecnie pięknie odnowiony pomnik króla Władysława Jagiełły usytuowany w centrum miasta na dynowskim Rynku jest dumą mieszkańców i atrakcją turystyczną miasta. W roku 2010 r. minęło 100 lat od odsłonięcia pomnika króla Władysława Jagiełły na dynowskim rynku.
Pozostałości zabudowań dworskich Trzecieskich z XIX w.
Pozostałości zabudowań dworskich Trzecieskich z XIX w.: murowana oficyna dworska z 1904 r., pozostałości parku i studnia drewniana Cennymi zabytkami, jakie zachowały się na trenie miasta Dynów są niewątpliwie oficyna z parkiem krajobrazowym i studnią – pozostałości zespołu dworsko – parkowego pochodzącego z XVIII wieku. Stanowią one ważny element urbanistyczny i krajobrazowy miasta. Posiadają również wartości historyczne. Na Przedmieściu Dynowskim znajdował się stylowy klasycystyczny dworek ziemiańskiej rodziny Trzecieskich. Budynek dworu wzniesiony został w 1750 lub w 1760 roku. Nie ma też zgodności odnośnie fundatora obiektu. Według R. Aftanazego w 1784 roku Stanisław Trzecieski kupił dobra dynowskie od Piotra Ożarowskiego. Po Stanisławie Trzecieskim właścicielami dworu byli kolejno: Józef, Zbigniew i Stefan Trzeciescy. W rękach tej rodziny majątek pozostawał aż do zakończenia II wojny światowej. Zespół dworski zaznaczony został na mapie katastralnej Dynowa z 1852 r. Udokumentowany został na niej dwór, park zajmujący wschodnią część założenia oraz zespół zabudowań gospodarczych położony na północ od dworu. Nieistniejący dziś dwór znany jest dzięki zachowanym archiwalnym fotografiom. Był to obiekt zwrócony fasadą frontową na północ, parterowy z kolumnowym portykiem wybudowany w stylu klasycyzmu. Dwór zniszczyli w 1944 r. Niemcy wysadzając znajdujący się w pobliżu skład amunicji. Do dnia dzisiejszego zachowały się jedynie fragmenty murów /w przyziemiu/ spalonego dworu. Istniejąca do dziś oficyna wybudowana została w 1904 r. przez znanego budowniczego dynowskiego Andrzeja Wolańskiego dla rodziny Trzecieskich. Oficyna położona jest w zachodniej części dawnego założenia, na zachód od nieistniejącego dworu. Jest to budynek murowany z cegły, otynkowany, wybudowany na rzucie zbliżonym do litery T, częściowo jednokondygnacyjny (część wschodnia), częściowo dwukondygnacyjny (część zachodnia) z użytkowym poddaszem. Część parterowa posiada facjatę umieszczoną w środkowej osi elewacji wschodniej . Obie części nakryte są dachem dwuspadowym o kalenicach prostopadłych do siebie. Pokrycie stanowi blacha. Wszystkie elewacje zwieńczone są profilowanym gzymsem koronującym. Obiekt ma cechy eklektyczne. Z dawnego założenia zachowała się też studnia z drewnianą obudową zamkniętą, z krzyżującymi się daszkami dwuspadowymi, usytuowana na wschód od oficyny. Oficyna położona jest w parku krajobrazowym z XVIII/XIX w. o czytelnym układzie dawnych tarasów, gazonu, sadu, założeń ziemnych i dróg dojazdowych oraz z pozostałością rzędowych nasadzeń lipowych od strony zachodniej i drzewami pomnikowymi. W parku rośnie około 500 – letni dąb szypułkowy – pomnik przyrody (źródło: metryczka parku – ogrodu). Pozostałości zabudowań dworskich pani Kinga Moysa córka ostatnich właścicieli majątku przeznaczyła na rzecz kościoła. Majątek ten został przekazany przez kościół Fundacji Pomocy Młodzieży "Wzrastanie". W latach 1992 - 1998 wykonany został generalny remont budynku. Zachowane pozostałości zespołu dworskiego ( oficyna, studnia i park krajobrazowy) wpisane są do rejestru zabytków pod nr A-591.
Szkoła murowana XIX/XX w.
Szkoła murowana XIX/XX w. z bogatą dekoracją snycerską Do grona zabytków, jakie zachowały się na terenie miasta należy również budynek dawnej Szkoły Ludowej z bogatą dekoracją snycerską, wybudowany na przestrzeni XIX/XX wieku. Pierwotnie był drewniany, jednak dzięki staraniom wielu osób udało się wybudować murowany budynek pełniący funkcję szkoły aż do 1993 roku. Budynek położony jest w centrum miasta, na zachód od Rynku, w bezpośrednim sąsiedztwie zespołu kościelnego. Jest to budynek wzniesiony z cegły na podmurówce z kamienia, nieotynkowany, dwukondygnacyjny, wybudowany na rzucie prostokąta z ryzalitem w elewacji. Dach jest czterospadowy, kryty dachówką ceramiczną. Elewacje wykonane w cegle, charakteryzują się elementami neogotyckiej dekoracji: ostrołukowe nadproże portalu wejściowego, sterczynowy trójkątny szczyt ryzalitu, dwuskrzydłowe drzwi o bogatej ornamentyce, ostrołukowe arkadki. Budynek zakupiony został przez Zarząd Gminy Dynów i w latach 1995-1999 przeprowadzono w nim remont kapitalny i adaptację obiektu na potrzeby Urzędu Gminy. W 1995 r. obiekt wpisany został do rejestru zabytków pod nr A-795. Do dnia dzisiejszego można podziwiać ten piękny, zabytkowy budynek, który obecnie jest siedzibą Urzędu Gminy.
Zabytkowy dworzec kolejki wąskotorowej
Zabytkowy dworzec kolejki wąskotorowej na linii Przeworsk – Dynów wraz z budynkiem administracyjnym, magazynem spedycji kolejowej, budynkiem wagi kolejowej, urządzeniami sygnalizacyjnymi i torowiskiem oraz lokomotywą z końca XIX wieku Koncepcja budowy kolei powstała w okresie cesarstwa austro-węgierskiego, a staranie o rozpoczęcie budowy kolei zapoczątkowali ówcześni właściciele ziemscy w 1894 r. hrabiowie Scypior z Łopuszki Wielkiej i Skrzyński z Bachórza. Po zbudowaniu przez księcia Lubomirskiego w Przeworsku cukrowni "Przeworsk" zasadniczym celem funkcjonowania kolei było dostarczanie buraków do cukrowni oraz przewóz z ziemi brzozowskiej płodów rolnych, drewna, żwiru i kamienia. Rozpoczęcie budowy kolei nastąpiło w 1900 r. W pierwszej kolejności oddano do użytku 44 km linii oraz 6 budynków stacyjnych i mieszkalnych, a także warsztaty w Przeworsku. Całkowite oddanie do eksploatacji i oficjalne otwarcie całej 46 km linii wraz z budynkami i parowozownią zwrotną w Dynowie nastąpiło w 1904 r. Pierwszym właścicielem kolei było Małopolskie Towarzystwo SA we Lwowie, a po pierwszej wojnie światowej kolej przejęła PKP. Linia kolei bierze początek na styku z koleją normalnotorową w Przeworsku i przebiega piękną doliną rzeki Mleczki przecinając ją w trzech miejscach oraz Pogórza Dynowskiego do malowniczej doliny Sanu. Ziemia Przeworska z Pogórzem Dynowskim połączona jest tunelem o długości 602 m, znajdującym się pod 30 m warstwą ziemi. Tunel znajduje się w miejscowości Szklary. Zespół stacji kolejowej w Dynowie składa się z budynku dworca (1887 r.), budynku dawnego zarządu kolei wąskotorowej (1887 r. – obecnie budynek mieszkalny), magazynu, zieleni zachowanej w obrębie stacji (szpaler lip), urządzeń technicznych oraz współcześnie wybudowanej lokomotywowni. Przylegający od południa parterowy budynek mieszczący poczekalnię posiada od strony torów podcień wsparty na trzech ozdobnych, drewnianych słupach. Kolejka Wąskotorowa Mały Expres Pogórzanin kursująca na trasie Przeworsk - Dynów jest jedną z zaledwie kilku obecnie czynnych w Polsce kolei wąskotorowych. Wycieczka tą niezwykłą ciuchcią umożliwia poznanie działającego od ponad 100 lat systemu kolejowego. Dworzec w Dynowie jest najbardziej reprezentacyjnym budynkiem stacyjnym na całej trasie kolejki, wzbogaconym dodatkowo w zabytkową lokomotywę. W 1991 roku Przeworska Kolej Dojazdowa została wpisana do rejestru zabytków.
Cmentarz rzymsko – katolicki z pocz. XIX w. wraz z kaplicą z 1829 r.
W samym sercu starego, dynowskiego cmentarza znajduje się kaplica cmentarna wzniesiona w 1829 roku, będąca jednym z cenniejszych zabytków miasta. Kaplica ta jest jednokondygnacyjną z trójbocznie zamkniętym prezbiterium budowlą. W narożach fasady i ścian bocznych można podziwiać pilastry, ponad którymi widnieją wieżyczki nakryte daszkiem. Elewacje tej kaplicy dekorowane są detalem neoromańskim złożonym z fryzów ząbkowych i arkadkowych. Obok kaplicy znajduje się pochodzący z I połowy XIX w. grobowiec rodziny Trzecieskich herbu Strzemię. Trzeciescy zarządzali Dynowem od końca XVIII w. aż do 1944 r. Grobowiec w stylu klasycystycznym na podstawie trójkątnej wybudowany został na polecenie Jakóba Trzecieskiego. W krypcie grobowej pochowanych jest dziewięciu członków rodu Trzecieskich. W 2009 r. grobowiec został odnowiony dzięki staraniom Towarzystwa Przyjaciół Dynowa. W sąsiedztwie kaplicy znajduje się również grobowiec Jana Rudricha i Marianny z Okołowiczów, grób księdza Gabriela Sałustowicza, grób powstańca styczniowego oraz wiele innych nagrobków z rzeźbą figuralną kamienną, obelisków, nagrobków z krzyżami kutymi w żelazie, a także odlanymi z żeliwa, posiadających ogromne wartości zabytkowe i historyczne. Natomiast w samej kaplicy cmentarnej spoczywa ciało proboszcza księdza Józefa Ożoga.
Dwa cmentarze żydowskie (kirkuty)
Dwa cmentarze żydowskie (kirkuty) przy ul. Piłsudskiego (ohel cadyków: Cwi Elimelecha Szapiry i jego synów) oraz przy ul. Karolówka (z kilkoma zachowanymi nagrobkami) Na terenie Dynowa zachowały się również pozostałości po dwóch cmentarzach żydowskich (kirkutach), łączących obecnie kultury dwóch narodów. Pierwszy, jakże cenny i licznie odwiedzany przez ludność żydowską cmentarz mieści się przy ul. Piłsudskiego, gdzie w ohelu spoczywają członkowie dynastii cadyków dynowskich: Cwi Elimelech Szapira, jego syn Dawid z Dynowa oraz wnuk Izajasz Naftali. Z kolei przy ul. Karolówka mieści się drugi, równie cenny cmentarz żydowski upamiętniający mord ludności żydowskiej, jaki miał miejsce w lesie zwanym Żurawiec w czasie II wojny światowej. Do dnia dzisiejszego na tym cmentarzu znajduje się pomnik postawiony ku czci pomordowanych Żydów i kilka zachowanych nagrobków.
Schrony bojowe od ognia czołowego i tradytorowy
Schrony bojowe od ognia czołowego i tradytorowy tzw. „Linia Mołotowa” W Dynowie przy ul. Bartkówka znajdują się dwa schrony bojowe tzw. „Linia Mołotowa”. Pierwszy jednostrzelnicowy, wbudowany w zbocze góry Winnica schron od ognia czołowego znajduje się przy domu nr 18. Wraz z sąsiednim schronem w Pawłokomie bronił szerokiej doliny Sanu. Drugi jednostrzelnicowy, tradytorowy schron bojowy ukryty jest w zboczu wzgórza obok domu nr 145 i miał za zadanie bronić mostu na Sanie. Schrony są częścią składową Szlaku Umocnień Nadsańskich. Szlak ten jest kulturowym szlakiem rowerowym, biegnącym od Soliny do Krasiczyna ukazującym radzieckie i niemieckie zabytki fortyfikacyjne z okresu II wojny światowej.
Liczne urokliwe dynowskie kapliczki, figury i krzyże
O bogatej kulturze religijnej mieszkańców Dynowa świadczą liczne kapliczki, figury i przydrożne krzyże. Ta mała architektura jest charakterystycznym elementem krajobrazu wsi i miasteczek Polski południowo – wschodniej. Wśród kapliczek, jakie zachowały się na terenie miasta dominują przede wszystkim kapliczki domkowe, słupkowe, a także wnękowe i jedna szafkowa. Kapliczki domkowe, jakie zachowały się na naszym terenie to często rozbudowane małe świątynie murowane z kamienia i cegły o prostej formie graniastosłupów wybudowane na planie prostokąta z wnęką na frontowej ścianie, nakryte dwuspadowymi daszkami. Z kolei kapliczki słupowe bywają w głównej mierze kamienne lub kamienno – murowane. Niniejsze obiekty kultu religijnego pochodzą głównie z końca XIX i początku XX wieku, a powstanie najstarszej dynowskiej kapliczki umiejscowionej przy ul. Piłsudskiego 9 datuje się nawet na 2 połowę XVIII wieku. Każda z nich wiąże się z jakimś wydarzeniem i ma swoją historię, jak np. kapliczka ufundowana przez właściciela młyna nad drogą, w miejscu gdzie straszyło. Oprócz wcześniej przedstawionych kapliczek liczną grupę stanowią również przydrożne krzyże i figury, stare oraz współczesne, stawiane w miejscu dawnego zniszczonego obiektu. W Dynowie głównie występują krzyże drewniane, metalowe, kamienne oraz betonowe. Najwięcej kapliczek, przydrożnych krzyży i figur zlokalizowanych jest przy ulicy Piłsudskiego, na Przedmieściu Dynowskim przy ulicy Sikorskiego, na terenach położonych przy ulicy Bartkówka oraz na obszarze dawnych przysiółków tj.: Karolówka, Zarzeki, Siódmówka i Wuśki. Kapliczka, którą można spotkać przy ul. Piłsudskiego 113 pochodzi z początku XX wieku, w jej wnętrzu, za przeszkloną wnęką znajduje się współczesna gipsowa figurka Matki Boskiej. Obok posesji przy ul. Piłsudskiego 174 znajduje się murowana z kamienia kapliczka domkowa pochodząca zapewne z 2 połowy XIX wieku. Ściany owej kapliczki zwieńczone są profilowanym gzymsem, ponad którym od frontu można podziwiać trójkątny szczyt z głęboką prostokątną wnęką zamkniętą spłaszczonym łukiem. W narożnikach ścian kapliczki można podziwiać lizeny, natomiast we frontowej części ściany znajduje się prostokątny otwór wejściowy zamknięty półkolistym naświetlem, flankowany dwoma pseudopilastrami, których głowice dekorowane są kwiatowymi rozetkami. Wewnątrz kapliczki znajduje się kamienna mensa ołtarzowa, na której znajduje się zachowany drewniany ołtarzyk z ludowym obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem z około połowy XIX wieku. Ponadto we wnętrzu znajdują się gipsowe figurki: Pieta, Chrystus Ukrzyżowany, Matka Boska z Dzieciątkiem oraz trzy oleodruki. Kapliczka została odrestaurowana przez Towarzystwo Przyjaciół Dynowa. W otoczeniu lip nieopodal budynku nr 210 przy ul. Piłsudskiego znajduje się kamienny krzyż postawiony w 2 ćw. XX wieku na betonowym, graniastym cokole. Niniejszy krzyż został współcześnie obetonowany i ogrodzony metalowym płotkiem. Słupowa kapliczka, znajdująca się przy skrzyżowaniu ulicy Podgórskiej z ulicą Pawią jest kapliczką wukondygnacyjną w formie graniastosłupa ustawionego na schodkowym trójstopniowym postumencie pochodzącą z 1881 roku. W górnej, frontowej części postumentu znajduje się prostokątna płycina o ściętych narożach z nieczytelnym dziś napisem fundacyjnym oraz datą: „1881”. Zasadnicza bryła wydzielona prostym gzymsem posiada od frontu półkoliście zamkniętą, przeszkloną wnękę, w której wnętrzu znajduje się figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej. Kapliczka została odnowiona. Na przedłużeniu ulicy Pawiej w polach, w otoczeniu akacji znajduje się drewniany Krzyż z zawieszoną na nim kapliczką szafkową, we wnętrzu której można podziwiać współczesny obrazek z Matką Boską Częstochowską. Kolejną kapliczką, zachowaną na wspomnianym obszarze jest murowana, domkowa kapliczka wzniesiona pod koniec XIX wieku, usytuowana naprzeciw domu nr 33 (dawnej kuźni). We frontowej jej części znajduje się prostokątny otwór drzwiowy z jednoskrzydłowymi drzwiami, flankowany pilastrami, a wewnątrz można podziwiać oryginalną, drewnianą, polichromowaną Pietę ludową z końca XIX wieku. Naprzeciw domu nr 169 przy ulicy Sikorskiego można spotkać kapliczkę słupową z figurą Chrystusa Zmartwychwstałego, której budowę datuje się na 1907 rok. Owa kapliczka postawiona jest na dwustopniowym cokole, na którym umieszczona jest czworoboczna płycina z napisem: „Przez Twoje Święte Zmartwychwstanie Boże Synu odpuść nam nasze grzeszenie 1907”. Powyżej znajduje się graniastosłup z prostokątną płyciną, na którym ustawiona jest kamienna figura Chrystusa Zmartwychwstałego (odsłonięta wtórnie forma współczesnej metalowej szafki). W budynku dawnej szkoły powszechnej na Przedmieściu Dynowskim przy obecnej ulicy Sikorskiego 72 w narożnej wnęce, na profilowanym kamiennym wsporniku do niedawna znajdowała się figura Chrystusa pochodząca z lat 30 – tych XX wieku. Obecnie dokonano rozbiórki budynku szkoły, natomiast figurę umieszczono na postawionej nieopodal współczesnej kolumnie. Przy budynku nr 201 zlokalizowanym przy ul. Sikorskiego można spotkać kapliczkę pochodzącą z początku XX wieku, pełniącą niegdyś funkcję słupa bramy wjazdowej na dawny folwark Igioza. Jest to kapliczka murowana z cegły, pobielona, o prostej formie graniastosłupa z wnęką w ścianie frontowej zamkniętą ostrołukowo, przykryta współczesnym daszkiem namiotowym, we wnętrzu której znajduje się współczesna figurka Matki Boskiej. Naprzeciwko domu nr 43 przy ulicy Podgórskiej zachowała się otynkowana, murowana z kamienia i cegły kapliczka domkowa, której budowę datuje się na początek XX wieku. Kapliczka ta wybudowana została na rzucie prostokąta z szerokim, prostokątnym i półkoliście zamkniętym otworem drzwiowym, we wnętrzu którego znajduje się współczesna figura Matki Boskiej. Na skrzyżowaniu dróg Podgórskiej i Ożoga znajduje się słupkowa kapliczka pochodząca prawdopodobnie z 1 ćwierci XX wieku i przekształcona w 1981 roku. Obok tej kapliczki stoi drewniany brzozowy krzyż. W polach, po północnej stronie ul. Ożoga pod kasztanowcem stoi słupowa kapliczka Matki Bożej zwieńczona krzyżem, wybudowana około 1 ćwierci XX wieku i przekształcona w latach 90 - tych XX wieku. Na schodkowym postumencie postawiony jest jednokondygnacyjny słup z wnęką od frontu zwieńczony ustawionym na cokole krzyżem. Kapliczka ogrodzona jest współcześnie wykonanym drewnianym płotkiem. Przy ulicy Głębokiej, naprzeciw budynku nr 5 zachowała się murowana kapliczka wzniesiona w 2 połowie XIX wieku. Kapliczka ta wybudowana została na planie prostokąta, posiada formę graniastosłupa z wnęką, w której wnętrzu znajduje się współczesny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Kapliczka została gruntownie odremontowana przez Państwa Lidię i Mariana Tarnawskich. Przy polnej drodze, będącej przedłużeniem ul. Głębokiej zachowała się kamienna kapliczka zwana potocznie kapliczką „Pod brzozą” wybudowana przed II wojną światową (około 1910 roku) i ufundowana przez rodzinę Zwiercanów. Ta murowana kapliczka posiada formę graniastosłupa z wnęką od frontu, w której wnętrzu znajduje się współczesny obraz z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej, natomiast w trójkątnym, wydzielonym gzymsem szczycie można podziwiać płaskorzeźbę modlącego się aniołka. Kapliczka została odnowiona dzięki staraniom Towarzystwa Przyjaciół Dynowa i wielu innych osób. Kolejną kapliczką, jaka zachowała się w polach na przedłużeniu ulicy Głębokiej jest kapliczka postawiona, jak głosi miejscowa legenda, w miejscu „gdzie diabły straszyły” i ufundowana przez Michała Zwiercana przed II wojną światową (około 1910 roku). Kapliczka ta postawiona jest powyżej poziomu drogi i prowadzą do niej kilkustopniowe schody, poprzedzone dwoma filarami ustawionymi na dwustopniowym postumencie, pomiędzy którymi znajduje się dwuskrzydłowa krata. Postument od frontu dekorowany jest płycinami ozdobionymi dekoracją wykonaną z kolorowego szkła oraz dodatkowo z płaskorzeźbioną dekoracją w dolnych płycinach przedstawiającą kwiaty tulipanów. Filary poprzedzające kapliczkę udekorowane są wykonanymi ze szkła krzyżami. Kapliczka posiada formę graniastosłupa ustawionego na dwustopniowym postumencie, a po bokach (tj. z prawej i lewej strony) stoją duże kamienne rzeźby przedstawiające postacie kobiece (anioły). We frontowej części kapliczki znajduje się duża prostokątna wnęka w której wnętrzu można podziwiać współczesne obrazy dewocyjne oraz trójkątny szczyt (wyodrębniony prostym gzymsem), w którym widnieje wyobrażenie Oka Opatrzności. Kapliczka zwieńczona jest kamiennym dwuspadowym daszkiem z umieszczonym na szczycie drewnianym krzyżem z krucyfiksem. Krzyż Katyński wraz z kapliczką z figurą Matki Bożej Katyńskiej umiejscowiony jest na wzgórzu przy ul. Wuśki. Krzyż pełni funkcję pomnika upamiętniającego dwóch, pochodzących z Dynowa oficerów i zamordowanych w Katyniu. Obecny stalowy krzyż postawiony został w miejscu starego drewnianego w 59 rocznicę zbrodni katyńskiej dokonanej na polskich oficerach. Na krzyżu widnieje napis: „Ojczyzno ma, tyle razy we krwi skąpana”, a także umieszczona jest tablica pamiątkowa poświęcona por. Józefowi Bielcowi i ppor. Antoniemu Tuckiemu – oficerom, którzy w bestialski sposób zostali zamordowani w Katyniu. Obok krzyża znajduje się pamiątkowa kapliczka przedstawiającą rzeźbę Matki Bożej Katyńskiej wykonanej przez miejscowego rzeźbiarza Bogusława Kędzierskiego. Krzyż i kapliczka zostały ufundowane przez pana Zygmunta Chudzikiewicza. Pochodząca z około I połowy XIX wieku figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej znajduje się przy ulicy Mickiewicza w sąsiedztwie zespołu kościoła parafialnego p.w. Św. Wawrzyńca i budynku dawnej Szkoły Ludowej, a obecnie siedziby Urzędu Gminy w Dynowie. Przy ulicy Mickiewicza można również zobaczyć dwie ładne kapliczki wbudowane we frontowe elewacje domów. W budynku nr 33 przy wspomnianej ulicy znajduje się oprofilowana wnęka ze wspornikiem i zwornikiem zamknięta półkoliście, zabezpieczona przeszklonymi drzwiczkami z figurą Matki Bolesnej, natomiast przy ulicy Mickiewicza 39 widnieje podobna wnęka, lecz bez obramień i z figurą Chrystusa. Naprzeciw budynku wielorodzinnego nr 23 b przy ul. 1 Maja znajduje się kamienna figura przedstawiająca postać Świętego Jakuba prawdopodobnie fundacji Trzecieskich z 1820 rok, odnowiona w 1920 roku i współcześnie. Na terenie dawnego przysiółka Karolówka zachowały się trzy zabytkowe kapliczki i kamienny krzyż. Jedną z nich jest domkowa kapliczka wzniesiona w 1863 roku dzięki staraniom Państwa Jakuba i Katarzyny Przybylskich. We frontowej części kapliczki znajduje się otwór wejściowy z dwuskrzydłowymi drzwiami za którymi można podziwiać ołtarzyk z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej z około połowy XIX wieku w neobarokowej ramce. Omawiana kapliczka mieści się obok domu nr 61 przy ulicy Karolówka. Następną kapliczką, jaka zachowała się na w/w przysiółku jest murowana kapliczka zlokalizowana obok domu nr 90 i pochodząca z 2 połowy XIX wieku, w której od frontu znajduje się głęboka wnęka we wnętrzu której mieści się współczesna figura błogosławiącego Chrystusa. Kapliczka o prostej formie dwukondygnacyjnego graniastosłupa z dwoma półkoliście zamkniętymi wnękami od frontu zlokalizowana na posesji nr 26 przy ulicy Karolówka jest kolejną kapliczką jaka zachowała się na terenie omawianego przysiółka. Kolejnym obiektem kultu religijnego, jaki zachował się przy obecnej ulicy Karolówka jest kamienny krzyż zlokalizowany przy obecnej granicy miasta i nieopodal domu nr 61. Miejscowa tradycja mówi, że owy krzyż postawiony został z fundacji hrabiego Skrzyńskiego w podzięce za uratowanie życia i zdrowia podczas wypadku na koniu, który wydarzył się w tym miejscu. Ten kamienny krzyż postawiony został na graniastym cokole, na którym umieszczona jest płycina z datą „1889”. W przysiółku Siódmówka przy ul. Węgierskiej obok domu nr 136 zachowała się, pochodząca z 1898 roku domkowa kapliczka, której fundatorem był Franciszek Łukasz. Kapliczka ta wzniesiona została w podzięce za szczęśliwe wybudowanie domu. Wewnątrz kapliczki, na mensie ołtarzowej stoi drewniana figura Chrystusa Ukrzyżowanego. Na terenie dawnego przysiółka Zarzeki, przy granicy z Ulanicą obok domu nr 162 znajduje się usytuowana w otoczeniu około 100 letnich lip murowana kapliczka pochodząca z przełomu XIX i XX wieku. Kapliczka posiada formę graniastosłupa z wnęką od frontu w której wnętrzu znajdują się trzy oleodruki z Matką Boską z Dzieciątkiem. Przy ulicy Wuśki nieopodal domu nr 9 zachowała się kapliczka o prostej formie stojącego graniastosłupa pochodząca z przełomu XIX i XX wieku. Od frontu kapliczka ta posiada prostokątną przeszkloną wnękę, w której wnętrzu podziwiać można oleodruk z wizerunkiem Matki Boskiej Leżajskiej. Kolejną zabytkową kapliczką, jaka zachowała się na terenie dawnego przysiółka Wuśki jest pochodząca z 1935 roku murowana z kamienia kapliczka o prostej formie stojącego graniastosłupa ze współczesną figurą Matki Boskiej Leżajskiej w jej wnętrzu. Kapliczka ta mieści się obok domu nr 19 przy ulicy Wuśki. Murowaną, domkową kapliczkę pochodzącą z około 1930 roku i posiadającą od frontu prostokątny otwór wejściowy zamknięty łukiem odcinkowym flankowany lizenami można podziwiać nieopodal domu nr 7 przy ul. Bartkówka. Zabytkowa, prosta kapliczka w formie graniastosłupa z kwadratową wnęką od frontu pochodząca z przełomu XIX i XX wieku mieści się na posesji domu nr 20 przy ul. Bartkówka. W trójkątnym jej szczycie (wystającym powyżej połaci daszku) znajduje się zamknięta trójkątnie prostokątna wnęka ze współczesną figurką Serce Jezusa. Usytuowana przy drodze w otoczeniu lip, pochodząca z XX wieku słupowa, kamienna kapliczka znajduje się obok domu nr 81 przy ul. Bartkówka. Na wysokim, czterostopniowym, schodkowym postumencie znajduje się jednokondygnacyjny graniastosłup o fazowanych narożach, zamknięty gzymsem o prostokątnym profilu. Od frontu znajduje się wnęka z figurą Matki Boskiej. W pobliżu Szkoły Podstawowej nr 2 w Dynowie przy ul. Bartkówka znajduje się murowana kapliczka domkowa pochodząca z końca XIX wieku. Kapliczka ta usytuowana jest powyżej drogi i prowadzą do niej pięciostopniowe schody. We frontowej jej części znajduje się prostokątny, półkoliście zamknięty otwór wejściowy, a w trójkątnym szczycie widnieje konchowa nisza (bez figury). W każdej ze ścian bocznych owej kapliczki znajdują się (po jednym z każdej strony) półkoliście zamknięte okna z dekoracyjnie rozmieszczonymi szczeblinami. Wewnątrz kapliczki znajduje się kamienna mensa ołtarzowa z ludową rzeźbą Chrystusa Ukrzyżowanego. Prosta w formie murowana kapliczka wzniesiona na planie prostokąta na przełomie XIX i XX wieku znajduje się obok domu nr 152 przy ul. Bartkówka. Od frontu posiada prostokątną wnękę we wnętrzu której znajdują się obrazy i figurki dewocyjne. Przy drodze Dynów – Stara Bircza przy posesji nr 177 na terenie ulicy Bartkówka znajduje się murowana kapliczka domkowa wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku, która w wyniku działań wojennych została w znacznym stopniu zniszczona. Od frontu kapliczka ta posiada prostokątny otwór wejściowy, a we wnętrzu znajduje się współczesny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Na posesji obok domu nr 194a przy ul. Bartkówka znajduje się kapliczka o prostej formie graniastosłupa z wnęką od frontu, która wybudowana została po II wojnie światowej w latach 40 –tych XX wieku w podzięce za uratowanie domu od powodzi i odremontowana w 1997 roku. Wewnątrz kapliczki znajduje się współczesna figura Matki Boskiej. Po lewej stronie drogi Dynów – Bartkówka – Stara Bircza znajduje się kapliczka słupowa o bardzo prostej formie graniastosłupa usytuowanego na kamiennym cokole, z postawioną na nim drewnianą szafkową konstrukcją o oszklonych ściankach . W jej wnętrzu znajduje się figura Matki Boskiej, a na postumencie widnieje napis: „24/grudnia/1888”.
Kapliczka – obelisk (słup handlowy)
Kapliczka – obelisk (słup handlowy) – najstarsza dynowska kapliczka z XVIII w. – ul. Piłsudskiego 9 Jedną z najstarszych, bo pochodzącą z XVIII wieku i zarazem najciekawszych kapliczek jest kapliczka obelisk posiadająca formę czworobocznego słupa. Kapliczka wykonana z cegły, ustawiona na przysadzistym cokole spełniała niegdyś funkcję drogowskazu na szlaku handlowym biegnącym przez Dynów. Górna kondygnacja obelisku podzielona jest na trzy prostokątne ustawione pionowo pola. W dwóch dolnych tj. z przodu i po bokach można podziwiać półokrągłe nisze z wizerunkami Świętych, natomiast na ostatnim poziomie kapliczki z trzech stron znajdują się prostokątne otwory, nad którymi widnieją wgłębienia w kształcie rombów z malowidłami przedstawiającymi słońce, księżyc i Oko Opatrzności na ciemnym tle. Od frontu w niszach przedstawione zostały wizerunki: u dołu Matki Boski Bolesnej w czerwonej sukni pokrytej niebieskim płaszczem z rękami wskazującymi na serce, u góry Chrystusa Ecce Homo z twarzą młodzieńca, bez oznak cierpienia i dłońmi wskazującymi na rany. Po prawej stronie u dołu malowidło Św. Antoniego klęczącego przed Matką Boską, u góry natomiast Św. Floriana ubranego w srebrzystą zbroję i okrytego czerwonym płaszczem z chorągwią w ręku. Po lewej stronie Obelisku w górnej jego części przedstawiony jest prawdopodobnie wizerunek Św. Krzysztofa z Dzieciątkiem Jezus. Natomiast w dolnej niszy znajduje się malowidło Świętej z Księgą w lewej ręce, z głową pochyloną lekko w prawą stronę i wzrokiem skierowanym ku górze. W 2010 r. kapliczka została gruntownie odrestaurowana.
Orszak Trzech Króli
Po raz pierwszy w Jarosławiu, w dniu 6 stycznia 2012 r. ulicami miasta przejdzie Orszak Trzech Króli.Gośćmi Honorowymi będą: Nuncjusz Apostolski w Polsce abp Celestino Migliore i Metropolita Przemyski abp Józef Michalik. O godz. 12.00 poszczególni królowie z orszakami wyruszają z trzech kościołów: Kościół Chrystusa Króla - ORSZAK EUROPEJSKI - Król Kacper (kolor czerwony) Kościół O. Dominikanów - ORSZAK AFRYKAŃSKI - Król Baltazar (kolor niebieski) Kościół Miłosierdzia Bożego - ORSZAK AZJATYCKI - Król Melchior (kolor zielony) Ok. godz. 13.00 przemarsz królów i ich orszaków kończy się przy stajence na Rynku - w lokalnym Betlejem, gdzie jednym z najważniejszych elementów jest dzielenie się opłatkiem, inscenizacje jasełkowe i wspólne kolędowanie dla całego Miasta. Na zakończenie odbędzie się koncert Eleni.
II Halowy Turniej Piłki Nożnej im. Ludwika MELNAROWICZA
Uczestnicząc w Halowym Turnieju Piłki Nożnej rozegranym w dniu 19 grudnia br. uczniowie jarosławskich szkół podstawowych uczcili pamięć zmarłego przed laty prof. Ludwika MELNAROWICZA. W rozegranym w dniu 19 grudnia br. na hali sportowej Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji im. Burmistrza Adolfa Dietziusa w Jarosławiu II-gim Halowym Turnieju Piłki Nożnej im. Ludwika Melnarowicza uczestniczyło sześć drużyn z jarosławskich szkół podstawowych. W skład zespołów wchodzili młodzi chłopcy urodzeni w roku 2000 i młodsi. Celem tego ciekawego, organizowanego pod patronatem Burmistrza Miasta Jarosławia turnieju było upamiętnienie kilkudziesięcioletniej działalności sportowej i nauczycielskiej zmarłego w 1989 roku prof. Ludwika Melnarowicza. Pan L . Melnarowicz należał do najbardziej utalentowanych zawodników piłki nożnej Jarosławskiego Klubu Sportowego, po zakończeniu kariery sportowej został trenerem piłki nożnej. W latach 1952 - 1978 uczył wychowania fizycznego. Absolwent Centralnego Instytutu Kultury Fizycznej, był członkiem Zarządu Głównego SZS. W rozegranych eliminacjach grupowych wyłoniono półfinalistów na następnie finalistów turnieju. W grach półfinałowych spotkały się zespoły: I półfinał Niepubliczna SP Sióstr Niepokalanek - SP Nr 10 im. Wojska Polskiego Zwycięzcę tego spotkania wyłoniły dopiero rzuty karne (w normalnym czasie wynik brzmiał 2-2). W ich egzekwowaniu lepsi okazali się zawodnicy Niepublicznej Szkoły pokonując swoich rywali w stosunku 5 - 4. II półfinał Szkoła Podstawowa Nr 11 z Oddziałami Integracyjnymi im.A. Mickiewicza uległa 1 - 2 drużynie ze Szkoły Podstawowej Nr 4 im. St. Żeromskiego. W meczu o III miejsce SP Nr 11 pokonała 1 - 0 SP Nr 10. W finale Turnieju po zaciętej walce zespół młodych piłkarzy ze Szkoły Podstawowej Nr 4 pokonał 1 - 0 kolegów z Niepublicznej Szkoły Podstawowej Sióstr Niepokalanek. Ostateczna klasyfikacja Turnieju: I miejsce SP Nr 4 im. St. Żeromskiego II miejsce NSP Sióstr Niepokalanek III miejsce SP Nr 11 z Oddz. Integracyjnymi im. A. Mickiewicza IV miejsce SP Nr 10 im. Wojska Polskiego V miejsce SP Nr 6 im. ks. Piotra Skargi VI miejsce SP Nr 5 w Zespole Szkół im. Jana Pawła II. Organizatorzy Turnieju, którymi byli Sekcja Piłki Nożnej TS MKS „SAN" Jarosław, Urząd Miasta Jarosławia - Wydział Edukacji i Kultury Fizycznej oraz Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Jarosławiu wybrali i nagrodzili również: - Najlepszego zawodnika turnieju Jana HOŁOWACZA z drużyny NSP Sióstr Niepokalanek, - Najlepszego bramkarza turnieju Dawida KRZESIŃSKIEGO SP Nr 4, - Króla Strzelców turnieju Jakuba PYSIAKA z drużyny SP Nr 10. Wszystkie uczestniczące w zawodach zespoły otrzymały od organizatorów okolicznościowe upominki i słodycze.
Reminiscencje 2011
Nic bardziej mylnego nad stwierdzenie, iż w galerii wieje nudą, a najlepszym tego dowodem najnowsza wystawa w Galerii Głównej u Attavantich. Wystawa piękna, nietuzinkowa, obok której nie da się przejść bez emocji, a co ciekawe wystawa stara i nowa zarazem. Taki właśnie jest urok Reminiscencji 2011, a podtytuł "Przeżyjmy to jeszcze raz", przemawia sam za siebie. Wystawę podsumowującą 2011 rok rozpoczął, jak to zwykle z wystawami bywa, wernisaż. Ale i tym razem wernisaż niecodzienny - wszak nie zawsze w jednym miejscu gromadzi się tak wielu znanych artystów, których ponad czterdzieści prac, przykuwa uwagę w pięknych wnętrzach XVII - wiecznej kamienicy Attavantich. Tomasz Wywrót, dyrektor Centrum Kultury i Promocji w Jarosławiu, w swoim przemówieniu nie krył słów zachwytu wobec barwnego świata sztuki pobudzającego wyobraźnię i skłaniającego do refleksji - świata, który jest niesamowicie zróżnicowany pod względem formalnym oraz artystycznym i do 5 stycznia przyszłego roku zdobi ściany galerii. Nie obyło się bez ciepłych słów podziękowań, których namacalnym wyrazem były piękne, herbaciane róże, wręczane w dowód uznania artystom, którzy niejednokrotnie przybyli z odległych zakątków Polski, aby 17 grudnia, wraz z radnymi i mieszkańcami Jarosławia, świętować rozpoczęcie ostatniej tegorocznej wystawy. Koncepcja i układ ekspozycji, o które zadbała Elżbieta Piekarska, komisarz wystawy, wzbudziły wśród gości uznanie, podziw oraz zaskoczenie, a rozmowy o sztuce dało się słyszeć na każdym kroku - co świadczy o wysokim poziomie tegorocznych Reminiscencji, stanowiących okazję do wielkich wzruszeń. Niska cena biletu ma zachęcać, nie zaś niesłusznie wskazywać na mizerny poziom wystawy. 2 zł za bilet normalny, 0.50 zł za ulgowy, to cena jaką należy zapłacić za podróż do zupełnie innej rzeczywistości, świata, który kreują nazwiska takie jak: Magdalena Bąk, Krystyna Białogłowicz, Stanisław Białogłowicz, Julia Bogdanowicz, Henryk Cebula, Kinga Cebula - Manowiec, Jan Franciszek Ferenc, Maria Ferenc, Grzegorz Frydryk, Barbara Gmiter, Henryk Górecki, Maria Górecka, Stanisław Górecki, Alicja Kłapa, Anna Kobak - Pisowacka, Andrzej Krawczyk, Zbigniew Liwak, Małgorzata Młynarska, Magdalena Mokrzewska - Sarna, Maria Mokrzewska, Eugeniusz Molski, Jadwiga Mróz - Zasowska, Zdzisław Niedźwiedź, Irena Oryl, Elżbieta M. Piekarska, Maria Piśko, Jerzy Plucha, Helena Płoszaj - Wodnicka, Marzena Pomian - Rabiasz, Marta Prewysz - Kwinto, Maria Sękowska, Dariusz Sienkiewicz, Janusz Sobczyk, Stanisław Sobczyk, Marzena Stęc, Janusz Szpyt, Krzysztof Szymanowicz, Elżbieta Śliwińska, Jerzy Ślusarz, Stanisław Świeca, Agnieszka Włodarczyk - Rułka, Renata Wota, Agata Woźniak - Niemkiewicz.
Mistrzostwa Jarosławia „W Dwa Ognie”
W dniu 13 grudnia w hali sportowo - widowiskowej MOSiR w Jarosławiu zorganizowane zostały zawody rekreacyjno - sportowe, Mistrzostwa Szkół Podstawowych Miasta Jarosławia w rozgrywkach w „DWA OGNIE" pod hasłem „Młodość bez nałogów". Ta organizowana od kilkunastu lat impreza ma za cel m.in. upowszechnianie poprzez sport wśród dzieci i personelu pedagogicznego wiedzy na temat uzależnień, zagrożeń jakie są z nimi związane, kształtowanie właściwej, pozytywnej postawy wobec zagadnień związanych z ochroną i doskonaleniem własnego zdrowia, propagowanie hasła „SPORT TO ZDROWIE". W rozgrywkach, których organizatorami byli: Urząd Miasta Jarosławia - Wydział Edukacji i Kultury Fizycznej, Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji im. Burmistrza Adolfa Dietziusa oraz Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Jarosławiu udział wzięły wszystkie szkoły podstawowe z terenu miasta dla których organem prowadzącym jest Gmina Miejska Jarosław. Końcowa klasyfikacja zawodów: I miejsce Szkoła Podstawowa Nr 7 im. St. Stasica II miejsce Szkoła Podstawowa Nr 10 im. Wojska Polskiego III miejsce Szkoła Podstawowa Nr 4 im. St. Żeromskiego IV miejsce Szkoła Podstawowa Nr 5 w Zespole Szkól im. Jana Pawła Szkoła Podstawowa Nr 11 im. A. Mickiewicza z Oddziałami Integracyjnymi Szkoła Podstawowa Nr 9 im. Tadeusza Kościuszki Szkoła Podstawowa Nr 6 im. Piotra Skargi . W trakcie trwania zawodów przeprowadzono również konkurs tematyczny wiedzy o szkodliwości palenia tytoniu. W konkursie zwyciężyli: I miejsce Dominika DUL Szkoła Podstawowa Nr 11 II miejsce Kamil PIERZYCKI Szkoła Podstawowa Nr 11 III miejsce Karolina BOGACZ Szkoła Podstawowa Nr 5 IV miejsce Regina KOZDĘBA Szkoła Podstawowa Nr 4 Wszystkie dzieci startujące w zawodach oraz konkursach otrzymały mikołajkowe prezenty w postaci słodyczy. Laureaci konkursu tematycznego nagrody w postaci maskotek, koszulek, długopisów, zespoły (wszystkie) biorące udział w zawodach sprzęt sportowy.
Dni Pamięci Ofiar Stanu Wojennego
11 i 12 grudnia w Jarosławiu odbyły się uroczystości upamiętniające XXX rocznicę wprowadzenia stanu wojennego zorganizowane przez Zarząd Regionu Ziemia Przemyska NSZZ „Solidarność”, Stowarzyszenie Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym Oddział Wojewódzki w Jarosławiu, Burmistrza Miasta Jarosławia, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie oraz Miejski Ośrodek Kultury. Podczas niedzielnego spotkania w MOK, które prowadził Adam Międlar - prezes Stowarzyszenia Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym zostały wręczone krzyże „Semper Fidelis". Związek Polskich Kombatantów z siedzibą w Gdańsku przyznał te honorowe odznaczenia za działalność w stanie wojennym pięciu osobom: ks. Marianowi Rajchlowi, s. Jadwidze Soboli, Elżbiecie Bałczyńskiej, Edwardowi Szczurko oraz Tadeuszowi Słowikowi. Również pięć osób zostało wyróżnionych tytułem Zasłużony dla Regionu Ziemia Przemyska NSZZ „Solidarność". Są to: Józef Świdnicki z małżonką, Roman Żurawski, Felicja Olszańska i śp. Tadeusz Wroński. Niezwykle poruszającą częścią uroczystości był program artystyczny przygotowany przez młodzież MOK w reżyserii Pawła Sroki i Wiktora Maruta, który przygotował oprawę muzyczną. Po części artystycznej z uczestnikami obchodów 30. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego spotkali się Jan Pospieszalski i Ewa Stankiewicz - twórcy filmu „Wolność i Solidarność 30 lat później". Drugiego dnia obchodów w Kościele pw. św. Mikołaja i Stanisława bpa została odprawiona Msza św. pod przewodnictwem ks. Władysława Drewniaka. W homilii ks. Drewniak podzielił się osobistymi doświadczeniami z czasów stanu wojennego . Wspominał dzień 13 grudnia 1981 roku, dzień w którym administrację nad krajem przejęło wojsko. Dalsza część uroczystości odbyła się pod pomnikiem bł. ks. Jerzego Popiełuszki, gdzie złożono kwiaty i wspólnie się pomodlono. Wcześniej w Miejskim Ośrodku Kultury odbyła się okolicznościowa sesja popularno-naukowa. W dwudniowych uroczystościach uczestniczyli m.in. zastępca burmistrza Bogdan Wołoszyn oraz sekretarz Jan Biłas.
W 30. rocznicę wydarzeń tamtych dni
11 grudnia br. dokonano podsumowania konkursów ogłoszonych w ramach obchodów Dni Pamięci Ofiar Stanu Wojennego, których celem było upamiętnienie tamtych wydarzeń i popularyzacja wiedzy historycznej okresu od czerwca 1956 do czerwca 1989 roku. 11 grudnia br. w Miejskim Ośrodku Kultury, podczas uroczystości obchodów 30. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Polsce ogłoszone zostały wyniki oraz wręczone nagrody laureatom konkursów plastycznego pt. „STAN WOJENNY W POLSCE" oraz historycznego pt. POLSKA DROGA DO DEMOKRACJI, CZYLI OD CZERWCA 1956 ROKU DO CZERWCA 1989 ROKU". Konkursy, które skierowane były do dzieci i młodzieży z terenu miasta i powiatu jarosławskiego miały na celu m.in. poszerzenie wiedzy o wydarzenia związane z najnowszą historią Polski, w tym historią swojego regionu, miasta i rodziny w ww. okresie. Organizatorami konkursów byli: Urząd Miasta Jarosławia, Zarząd Regionu Ziemia Przemyska NSZZ „Solidarność", Stowarzyszenie Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym Oddział Wojewódzki w Jarosławiu oraz Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie. Spośród nadesłanych kilkudziesięciu prac komisje konkursowe postanowiły przyznać następujące nagrody: W konkursie plastycznym „STAN WOJENNY W POLSCE": Kategoria przedszkola I miejsce - Patryk Olech i Maksymilian Żurawski (MP 8) - praca zbiorowa II miejsce - Natalia Kulpa (MP 3) III miejsce - Natalia Stachurska (MP 9) Kategoria szkoły podstawowe klasy I - III I miejsce - Marta Grześ (SP 6) II miejsce - Julia Piątek (Sekcja Plastyczna Świetlicy Charytatywnej Stowarzyszenia Rodzina „Kolpinga") III miejsce - Julia Mickiewicz i Natalia KOŁCZ (SP) Kategoria szkoły podstawowe klasy IV - VI I miejsce - Dawid Tasior (SP 5) II miejsce ex aequo - Oliwia Piela (SP 11), Katarzyna Czajka (SP 11) III miejsce - Aleksandra Lotycz (SP 10) Kategoria szkoły gimnazjalne I miejsce - Karolina Kozorowska (PG 1) II miejsce - Weronika Makowska (PG 2) II miejsce - Adrianna Pawlak (PG 1) III miejsce - Michał Maciałek (PG 3) Katagoria szkoły ponadgimnazjalne I miejsce - Karolina Grabowska II miejsce - Elżbieta Kamińska III miejsce - Marianna Jagoda Wszystkie laureatki z Zespołu Szkół Spożywczych, Chemicznych i Ogólnokształcących w Jarosławiu. W konkursie historycznym „POLSKA DROGA DO DEMOKRACJI, CZYLI OD CZERWCA 1956 ROKU DO CZERWCA 1989 ROKU": Kategoria szkoły podstawowe I miejsce - Piotr MUSUR (SP 4) II miejsce - Tomasz Kulnianin (SP 5) III miejsce - Katarzyna Kurasz (SP 5) Kategoria szkoły gimnazjalne I miejsce - Jarosław Macnar (PG 1) II miejsce - Mikołaj Rejterowski (PG 1) III miejsce ex aequo - Kinga Wygnaniec (PG 1), Kacper Kuźma (PG 5) Kategoria szkoły ponadgimnazjalne Pierwszego miejsca komisja nie przyznała II miejsce - Wioletta Wywrót (ZSTiO) III miejsce ex aequo - Barbara Korecka i Judyta Piechota (ZSTiO), Anna Rusinek (LO im. Książąt Czartoryskich) Okolicznościowe dyplomy gratulacyjne zostały również wręczone opiekunom dzieci oraz młodzieży biorącej udział w konkursach. Nagrody laureatom wręczyli: zastępca burmistrza Bogdan Wołoszyn, Przewodniczący ZR Ziemia Przemyska NSZZ „Solidarność" Andrzej Buczek oraz przedstawiciel IPN Oddział Rzeszów Artur Brożyniak.
Muzeum Kamienica Orsettich w Jarosławiu
Ekspozycja czynna: środa - niedziela 10.00 - 14.00 w sezonie (1 VII - 31 VII) środy, czwartki 9.00 - 15.00 (ostatnie wejście 14.30) Możliwość zwiedzania Muzeum w innych godzinach po wcześniejszym uzgodnieniu. W ramach swojej działalności Muzeum gromadzi eksponaty związane z historią miasta i regionu w postaci archiwaliów, ikonografii, wyrobów rzemiosła, zabytków archeologicznych i etnograficznych, numizmatyki, sztuki współczesnej i wydawnictw. Wystawy stałe: Historia Jarosławia Wnętrza mieszczańskie Wielka izba Biblioteka, archiwum i czytelnia multimedialna z programem "Ikonka" - bezpłatna Czynna od poniedziałku do piątku w godzinach otwarcia Muzeum. Ceny biletów: Muzeum: 5,50 zł i 3,50 zł (ulgowe) z VAT Przewodnik po Muzeum - 10 zł (w tym VAT) Przewodnik po starówce i opactwie Benedyktynek - 20 zł (w tym VAT) Lekcje muzealne: Zapraszamy nauczycieli oraz młodzież szkolną do korzystania z naszej oferty zajęć edukacyjnych . Polecamy lekcje muzealne : Jarosław miastem królewskim i miastem królów Jarmarki jarosławskie Rzemiosło cechowe Pod berłem Habsburgów. Jarosław w okresie rozbiorów Dokumenty, pieczęcie i pieczątki Nasza szkoła. Dzieje jarosławskiego szkolnictwa w II połowie XIX i XX w. Kościół, cerkiew, zbór i bożnica. Jarosław miastem wielu kultur i narodowości. Eksponat i ekspozycja muzealna Zabytkowa architektura Jarosławia Kamienica z wiatą. Historia, wystrój i wyposażenie Jarosław na fotografii i pocztówce Fotografia w zbiorach Muzeum w Jarosławiu Od Daguerra do współczesności. Historia fotografii Historia książki Prezentacja księgozbioru dotyczącego Jarosławia i regionu Sztuka cerkiewna w zbiorach Muzeum w Jarosławiu, połączona ze zwiedzaniem cerkwi Pradzieje Jarosławia i okolic Badania archeologiczne w Jarosławiu Historia wzgórza benedyktynek w Jarosławiu w świetle badań archeologicznych Jesteśmy otwarci na propozycje w zakresie tematyki lekcji muzealnych.
Najpiękniejsze zabytki Jarosławia - Cerkiew
Znajduje się na terenie ZAMKU Tarnowskich i Jarosławskich z XV wieku, przebudowanego przez Kostków i Ostrogskich w piękną renesansową siedzibę ze zwierzyńcem na stoku i u stóp góry. W II połowie XVII wieku zamek popadł w ruinę, a z końcem wieku uległ rozbiórce. Cerkiew Zbudowana w latach 1717 - 1747, głównie z fundacji Wapińskich, mieszczan jarosławskich. Przebudowana w latach 1911 - 1912 przez inż. Mieczysława Dobrzańskiego na trzynawową, w charakterze pseudobizańtyńskim. Na elewacji frontowej rzeźba Orkusiewicza "Ukrzyżowanie".
Kamienica Orsettich
Jedna z najpiękniejszych kamienic mieszczańskich w Polsce z XVI - XVII wieku. Usytuowana przy rynku, stanowi dziś jedno z cenniejszych muzeów wnętrz zabytkowych. Przebudowywana i zmieniająca swych właścicieli, zatrzymała jednak wraz z charakterystyczną attyką grzebieniową dominujące piętno późnego renesansu. Na potężnej bryle z trzema arkadami od frontu, umieszczona przy narożu ulicy trybunalskiej zajmuje tzw. działkę pełną, niepodzielną rynku, określoną od czasu średniowiecza według prawa magdeburskiego jako kurialne dworzyszcze. Nazwa "Kamienica Orsettich" datuje się od czasów zasadniczej jej przebudowy oraz nadania cech późnego renesansu manierystycznego, jako dominanty, przez ówczesnego właściciela Wilhelma Orsettiego, kupca i bankiera krakowskiego. Kamienica jarosławska nazwana jego imieniem jest więc jednym z symptomów związków polsko - włoskich oraz symbolem klasy mieszczańskiej najwyższej rangi. Kulturę zaś jej ówczesnego życia winny obrazować przedmioty stanowiące wyposażenie wnętrz mieszkalnych kamienicy. Jednak przedmioty jakie otaczały, Wilhelma Orsettiego w pierwszej połowie XVII wieku nie zachowały się niestety do dziś w jego kamienicy. Niemniej jednak pewne akcenty zabytków ruchomych z jego czasów w oryginalnej architekturze wnętrz mają za cel przywołać nastrój tamtych lat. Muzeum wnętrz, które dziś istnieje w tych murach jest nietypowym a zestaw zbiorów należy do nieczęsto występujących w polskim muzealnictwie.
Klasztor Sióstr Benedyktynek
Fundowane przez Annę Ostrogską w 1611 roku na górze św. Mikołaja, na terenie pierwotnego miasta, przeniesionego w 1375 roku na obecny obszar starego miasta. Realizacja fundacji przy czynnym udziale Magdaleny Mortęskiej, wybitnej reformatorki życia zakonnego w Polsce. Kościół pw. św. Mikołaja i Stanisława biskupa, budowany w latach 1614-1624. Jednonawowy na planie krzyża, przez dobudowę kaplic i wież zamknięty na rzucie prostokąta (z absydą). Portal z 1621 roku przeniesiony z elewacji zachodniej po 1635 roku. Z dawnego wnętrza pozostała bardzo bogata dekoracja sztukatorska. Klasztor - skrzydło północne budowane równolegle z kościołem, drugie po 1635 roku i łączyło się z odejściem od pierwotnego planu (przeniesienie portalu). Całość założenia nie została nigdy zrealizowana. Zespół klasztorny opasany został murami z 8 basztami i wieżą bramną. Kasata józefińska objęła również w 1782 roku opactwo pp. benedyktynek. Kościół zamieniony został na magazyn, klasztor na koszary. Wspaniałe wyposażenie kościoła i majątek klasztorny uległy konfiskacie. W czasie I wojny światowej zespół znacznie zniszczony, odbudowany w okresie międzywojennym. W czasie II wojny światowej teren opactwa był miejscem straceń.
Kolegiata
Fundacja Zofii z Odrowążów Tarnowskiej w 1571 roku, zrealizowana przy organizacyjnej pomocy Piotra Skargi.Kolegiata pw. Bożego Ciała - d. kościół św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty budowany w latach 1582-1594 prawdopodobnie według planów Józefa Bricciusa. W budowie uczestniczył Stefan Murator z Jarosławia. Kościół renesansowy, pierwotnie jednonawowy z transeptem, przebudowany po pożarach 1600 i 1625 roku. Dobudowa kaplic w latach 1616 - 1624, kruchta z lat 1625 - 1628. W 1722 roku przed kościołem ustawione rzeźby Tomasza Huttera (obecnie kopie). Niezwykle bogate wyposażenie kościoła uległo konfiskacie po kasacji zakonu jezuitów. Od 1804 roku kościół parafialny (po zamknięciu kolegiaty Wszystkich Świętych). Przeniesione z kolegiaty Wszystkich Świętych zabytkowe wyposażenie zniszczone pożarem w 1862 roku. Dawne Kolegium Jezuitów - budowa rozpoczęta w 1580 roku, pracami kierował Józef Briccius. Pierwotnie był to związany z kościołem czworobok, dwukondygnacyjnymi krużgankami otwarty na wewnętrzny dziedziniec. Po kasacie zakonu budynki kolegium zajęte zostały na magazyny wojskowe i koszary. Spalone w czasie II wojny światowej trzy skrzydła zostały rozebrane. Obecnie z dawnych zabudowań pozostało jedno skrzydło mieszczące parafię.
Kościół Panny Marii
Miejsce związane z legendą o cudownym pojawieniu się wizerunku Piety na polnej gruszy, 20 sierpnia 1381 roku. Pierwotnie drewniana kaplica, w której według tradycji modliła się królowa Jadwiga przed bitwą pod Stubnem w 1387 roku, Murowany kościółek gotycki w 1421 roku. Znajdował się w znacznej odległości od ówczesnego miasta, stąd szereg wieków określany był jako "polny" lub "w polu". Został zburzony, a w latach 1629-1635 wybudowano nowy wraz z klasztorem dla jezuitów sprowadzonych przez Annę Ostrogską. Jezuici przy kościele zbudowali kolegium zamiejskie z nowicjatem i przenieśli tam również nauczanie muzyki. Kościół rozbudowany w latach 1698 - 1713, architekt Jakub Solari, mistrzem murarskim był Szczepan Flanderski. Po połowie XVIII wieku budowa wież i ślepej fasady przy prezbiterium - według planów Józefa Degana. Barokowe hełmy wież wykonali mosiężnik J. Weys i Albertus Aerarius, jarosławianin. Wyposażenie wnętrza z XVIII wieku, z rzeźbami Tomasza Huttera. W głównym ołtarzu gotycka Pieta. Polichromie Rossiego i Ornausa. W korytarzu klasztornym polichromie Adama Swacha z 1731 roku, bardzo interesujące ze względów ikonograficznych, m. in. widoki Jarosławia, Lwowa i Torunia oraz portrety Zofii z Odrowążów Tarnowskiej - Kostkowej, Anny z Kostków Ostrogskiej, Anny Aloyzy z Ostrogskich Chodkiewiczowej, Jana Kazimierza, Jakuba Sobieskiego, Jana III Sobieskiego, biskupa Aleksandra Fredry. Po kasacie zakonu jezuitów (1773) zespół przekazany dominikanom w 1777 r. W głównym ołtarzu znajduje się cudowna, gotycka Pieta.
Ratusz Jarosław
Potwierdzony źródłowo w XV wieku, zapewne drewniany, gotycki. Według niepełnych badań architektonicznych obecnie istniejącego obiektu, najstarsza jego część pochodzi z pocz. XVII wieku. Po pożarze w 1625 roku przebudowany jako piętrowa barokowa budowla. Znacznie zdewastowany w czasie użytkowania na magazyny wojskowe (1782 - 1852). W 1852 roku wykupiony przez miasto od rządu austriackiego, odnowiony, neogotycki. Gruntowna przebudowa w latach 1895-96 według projektów Dolińskiego i Kotłowskiego w charakterze neorenesansowym, zachowanym do dziś. W 1900 roku od strony wschodniej dobudowany został areszt miejski. W 1909 dobudowane skrzydło zachodnie, kopiujące istniejący wygląd zewnętrzny.
Rynek Krosno
Wytyczony został najprawdopodobniej w czasie lokacji miasta w połowie XIV w. Pierwotnie był mniejszy od współczesnego, a jego powierzchnia znajdowała się o 1,2-1,4 m poniżej obecnego poziomu. Otaczały go budynki drewniane, które od końca XV w. stopniowo zastępowano murowanymi. Trwała zabudowa pojawiła się pod koniec XV w. Z tego okresu pochodzi najstarsza zachowana kamienica Wójtowska oraz piwnice przyrynkowych kamienic. Rynek w dzisiejszym kształcie stanowi rozległy plac kształtem zbliżonym do prostokąta o wymiarach 115 x 72 m. Wokół niego wznoszą się zabytkowe kamieniczki pochodzące z różnych okresów, wielokrotnie przebudowywane i modernizowane. Część z nich posiada charakterystyczne arkadowe podcienia nadające miastu swoisty, niepowtarzalny klimat. Podcienia we wschodniej części pierzei północnej oraz w południowej pochodzą z XVI i XVII w., natomiast w zachodniej części pierzei południowej są rekonstrukcją z przełomu XIX i XX w. Pozostałe kamienice również posiadały podcienia, które jednak z biegiem czasu uległy zniszczeniu. Podcienia tak jak i Rynek służyły niegdyś do celów handlowych.Najciekawsze kamieniczki znajdują się w południowo-wschodniej części rynku. Tu zachował się pierwotny układ wielkości parcel, na których budowano kamienice. Parcele, a tym samym kamieniczki są znacznie większe niż w innych częściach rynku. Była to bowiem najbardziej reprezentacyjna część rynku, należąca do najbogatszych właścicieli.W latach 1999-2000 na krośnieńskim rynku prowadzono badania archeologiczne, które ujawniły cenne elementy dawnej infrastruktury miejskiej tj. wodociągi, kramy kupieckie, studnie, kanały ściekowe, a przede wszystkim relikty dwóch okazałych budowli: domu wójtowskiego oraz renesansowego ratusza. Zarys obydwu budynków zaznaczono w płycie rynku czerwoną cegłą.Dom wójtowski znajdował się w zachodniej części rynku. Był to gotycki budynek kamienno–ceglano-drewniany o wymiarach 14,2 x 10,0 m, wzniesiony około połowy XIV w. Oprócz siedziby wójta spełniał najprawdopodobniej inne funkcje: wagi miejskiej, zbrojowni, więzienia, a w miarę rozwoju miasta – ratusza. Mieścił się tu także warsztat rzemieślniczy. Budynek został zniszczony w czasie pożaru w 1500 lub 1512 r., a wraz z nim archiwum miejskie. Materiał, który uzyskano po rozbiórce ratusza wykorzystano do budowy nowego – renesansowego.Renesansowy ratusz został wzniesiony w latach 20. XVI w. we wschodniej części rynku. Była to trzytraktowa budowla o wymiarach 20,8 x 15 m, która znacznie wyróżniała się na tle innych obiektów Krosna. Mury piwnic wzniesiono z kamieni piaskowcowych, część naziemną z cegieł, a dach pokryto dachówką ceramiczną. Siedziba władz miejskich oprócz zwykłych funkcji pełniła rolę więzienia oraz spełniała również funkcje handlowe. Mieściły się tu składy, sklepy i piwiarnie. Ratusz istniał do pożaru, który miał miejsce w 1818 r. Następnie został rozebrany i pamięć o nim zaginęła.Po zachodniej stronie Rynku znajduje się nowoczesna fontanna, kształtem przypominająca kwiat. Strumienie fontanny sięgające do 3 metrów wysokości posiadają niezwykle efektowne podświetlenie, zmieniające się w czasie. Fontanna nazywana jest papieską, ze względu na to iż została uruchomiona 19 kwietnia 2005 r., w dniu wyboru kardynała Josepha Ratzingera na papieża.
Mury obronne Krosno
Krosno należy do grupy 23 miast, których fortyfikacje zostały ufundowane przez Kazimierza Wielkiego. Budowę murów obronnych rozpoczęto w latach 60-tych XIV w., jednakże za życia króla działań tych nie ukończono. Najprawdopodobniej wzniesiono jedynie odcinki w pobliżu kościoła farnego i pałacu biskupiego, tj. od bramy Krakowskiej do ulic Zjazdowa i Blich. W tym czasie na osi tych dwóch ulic znajdował się przypuszczalnie wał ziemny dzielący obszar dzisiejszego starego miasta na dwie części.Równolegle ze wznoszeniem murów obronnych postępowała budowa kościoła farnego, którego wieża – dzwonnica została bezpośrednio włączona w ich ciąg. Czworoboczna wieża, zamknięta ze wszystkich stron stanowiła poważne wzmocnienie fortyfikacji. Do dziś z wieży zachowało się przyziemie widoczne w południowo-zachodnim narożniku świątyni. Ostrołukowe przejścia w jej dolnej części świadczą o tym, iż przechodziła przez nią komunikacja przymurna. Pierwszy etap fortyfikowania miasta zakończono w połowie XV w. za panowania Władysława Jagiełły. Istniał wówczas pełny obwód obwarowań, przeważnie murowanych, a w miejscach bardziej zagrożonych wzmocniony wałem i fosą. Łączna ich długość wynosiła około 1200 metrów, grubość od 1,8 do 2,4 m, a wysokość od 5,5 do 9 m. Mur zbudowany został z kamieni piaskowcowych, zwieńczony krenelażem. Posiadał pięć baszt. W Z tego okresu pochodzą również dwie bramy: Krakowska od północnego-zachodu i Węgierska od południowego-wschodu. Bramy były wyposażone we wrota, brony, mosty zwodzone. Ich liczba oraz rozmieszczenie uzależnione było od istniejącej sieci dróg, ukształtowanej jeszcze przed lokacją miasta. Powierzchnia miasta otoczona murami miała około 7,5 ha.Jako jedno z nielicznych miast w Małopolsce Krosno posiadało zewnętrzny mur obronny. Jego budowę rozpoczęto w XVI w. od strony południowej i zachodniej. W tym czasie Krosno należało do grupy najlepiej ufortyfikowanych polskich miast, co świadczy o jego wysokiej pozycji. Fragment... Wojny szwedzkie oraz ogólny upadek miasta w drugiej połowie XVII w. uniemożliwił nie tylko dalszą rozbudowę, ale nawet utrzymanie murów obronnych. Od połowy XVIII w. rozpoczęto ich rozbiórkę. Do chwili obecnej z potężnych fortyfikacji zachowały się jedynie niewielkie fragmenty: przyziemie dawnej wieży-dzwonnicy farnej oraz północno-wschodni odcinek murów z zarysem baszty, eksponowany w piwnicach Muzeum Podkarpackiego. Od strony południowo-zachodniej starego miasta przy ul. Podwale zrekonstruowano fragment zewnętrznej linii murów obronnych.
Bazylika Farna
Powstanie kościoła farnego p.w. Trójcy Świętej wiąże się z lokacją miasta w połowie XIV w., a za rok założenia parafii przyjmuje się 1342 r. Wtedy to powstała ceglana gotycka świątynia wielkości dzisiejszego prezbiterium. Gdy dotychczasowy wielkość świątyni przestała wystarczać rozbudowano ją, łącząc prezbiterium z będącą w sąsiedztwie wieżą murów obronnych wydłużoną pięcioprzęsłową nawą. Do dziś z dawnej wieży zachowało się przyziemie będące południowo-zachodnią kruchtą kościoła.Znaczne wzbogacanie się miasta w XV w. przyczyniło się do dalszej rozbudowy świątyni. Dostawiono kaplice: Św. Anny, Św. Wojciecha, Matki Boskiej Szkaplerznej, ŚŚ. Piotra i Pawła. Nadbudowano prezbiterium zasklepiając go zachowanym do dziś późnogotyckim sklepieniem sieciowym. W XVII w. przebudowano kaplice, dobudowano dwie kruchty, a wystrój wnętrza zmieniono z gotyckiego na manierystyczne i wczesnobarokowe. Większość prac wykonano dzięki ofiarności krośnieńskiego proboszcza księdza Kaspra Rożyńskiego oraz rajcy krośnieńskiego Wojciecha Portiusa. W takiej formie świątynia przetrwała do początków XX w., kiedy to poddano ją regotyzacji. Wnętrze kościoła... XVII – wieczne wyposażenie kościoła farnego uchodzi za jedno z najbogatszych i najlepiej zachowanych sakralnych wnętrz w pd.-wsch. Polsce. Ogromnych rozmiarów, bogato zdobiony ołtarz główny wykonany został przez snycerzy krośnieńskich z fundacji księdza Kaspra Rożyńskiego. W jego polu głównym mieści się obraz Adoracja Trójcy Świętej i Matki Boskiej przez Wszystkich Świętych, najprawdopodobniej autorstwa Tomasza Dolabelli. Po jego lewej stronie znajduje się rzeźba św. Stanisława Biskupa, po prawej św. Kazimierza, a w zwieńczeniu Chrystus Zmartwychwstały adorowany przez dwa anioły. Tabernakulum ma kształt ośmiobocznej świątyńki z kopułą i latarnią. Stalle mansjonarskie.... Po lewej stronie ołtarza wmurowana jest w ścianę późnogotycka płyta nagrobna biskupa przemyskiego Stanisława Tarły. Po prawej znajduje się wczesnobarokowy, marmurowy nagrobek kasztelana połanieckiego Jana Skotnickiego i jego żony Zofii z Ligęzów Skotnickiej. Ma on kształt dwukondygnacyjnej nastawy ołtarzowej z rzeźbami zmarłych, klęczących w arkadowej wnęce. Po obu stronach prezbiterium ustawione są renesansowo-manierystyczne, dwurzędowe stalle wykonane dla Kolegium Mansjonarzy. Posiadają bogate zdobienia oraz malowidła przedstawiające świętych oraz sceny biblijne. Prezbiterium od nawy głównej oddziela belka tęczowa z Grupą Pasji z początku XV w. Jest to wybitne dzieło plastyki gotyckiej, a zarazem najstarszy zachowany element wyposażenia wnętrza kościoła. Uwagę zwraca dysproporcja pomiędzy wielkością figury Chrystusa a postaciami Matki Boskiej i św. Jana. Zastosowano tu tzw. perspektywę hierarchiczną. Pod belką tęczową, po prawej stronie zawieszony jest gotycki obraz Koronacja Marii z 1480 r., jedno z ważniejszych dzieł średniowiecznego malarstwa tablicowego na terenie kraju. Uwagę zwraca zastosowana nowatorska technika zdobienia szat plastycznymi aplikacjami, przy pomocy masy żywicznej. Nastawy ołtarzy bocznych przy tęczy to jednorodne stylistycznie z ołtarzem głównym dzieła krośnieńskich snycerzy. W polu głównym lewego ołtarza znajduje się obraz Matki Boskiej Śnieżnej, natomiast w centrum prawego ołtarza mieści się obraz Adoracja Najświętszego Sakramentu. Wśród adorujących postaci rozpoznać można m.in. księdza Kaspra Rożyńskiego oraz Roberta Portiusa. Przy drugiej parze filarów nawy znajdują się barokowe nastawy ołtarzowe przeniesione z nieistniejącego kościoła jezuitów, a przy trzeciej parze filarów ustawione są dwa późnobarokowe ołtarze. Manierystyczna ambona.... Ławka Anny i Roberta... W nawie przyciąga wzrok okazała manierystyczna ambona z około 1640 r., fundowana przez Annę z Hesnerów Portiusową, żonę Wojciecha Portiusa. Posiada ośmioboczny korpus zdobiony kolumienkami i rzeźbami czterech ewangelistów oraz baldachim w kształcie wysmukłej latarni z rzeźbą Chrystusa Salwatora w zwieńczeniu. W głębi nawy ustawione zostały manierystyczne ławki rajców miejskich z połowy XVII w oraz ławka kolatorska Roberta Portiusa i jego żony. Baldachim stalli wieńczy kartusz z gmerkiem Portiusa, a przedpiersie i zdobi malowidło przedstawiające personifikację Sprawiedliwości. Z fundacji Roberta Portiusa zachowała się również dużych rozmiarów cynowa chrzcielnica z 1634 r., mieszcząca się w kaplicy św. Wojciecha. Kaplica ŚŚ. Piotra i... W świątyni warto również zwrócić uwagę na wykonaną przez włoskiego artystę Vincenzo Petroniego kaplicę ŚŚ. Piotra i Pawła - rodowe mauzoleum Portiusów. We wnętrzu widoczne jest bogactwo dekoracji stiukowej. Centrum kaplicy zajmuje ołtarz bogato zdobiony dekoracją snycerską. Na ścianie znajduje się portret fundatora kaplicy oraz jego żony Anny i brata Tomasza. Obraz Memento Mori. Fot.... Krośnieńska fara posiada unikatowy zespół dwudziestu kilku monumentalnych obrazów sztalugowych z połowy XVII w., wykonanych przez krośnieńskich malarzy wykształconych w warsztacie Tomasza Dolabelli. Reprezentują one dwa cykle ikonograficzne: ewangelicko-hagiograficzny oraz dydaktyczno-moralizatorski. Większość z nich została dostosowana do konkretnego miejsca na ścianie, tworząc w ten sposób silny związek z wnętrzem świątyni. Szczególnie cenne są dwa obrazy: Cztery Rzeczy Ostateczne – umieszczony w kaplicy ŚŚ. Piotra i Pawła oraz Memento Mori w kaplicy Matki Boskiej Szkaplerznej. Wieża farna. Fot. M. Kus Tuż obok bazyliki znajduje się wczesnobarokowa dzwonnica wzniesiona w XVII w. Jest to 38-metrowa trójkondygnacyjna budowla, zwieńczona wydatnym gzymsem wspartym na profilowanych kroksztynach. Przykryta jest baniastym hełmem z kolumnową latarnią. Wewnątrz znajdują się trzy dzwony z 1639 roku, z który największy Urban – mierzący 490 cm w obwodzie, jest drugim, co do wielkości zabytkowym dzwonem w Polsce. Dzwonnicę wraz z dzwonami ufundował Wojciech Portius. Wieża jest dziś najbardziej charakterystyczną krośnieńską budowlą, symbolem miasta Krosna, z której codziennie o godz. 12. 00 rozbrzmiewa hejnał.
Kościół OO. Franciszkanów
Gotycki kościół OO. Franciszkanów w Krośnie p.w. Nawiedzenia N.P. Marii. Najstarsza krośnieńska świątynia, kamienno-ceglana, orientowana, trójnawowa z trójprzęsłowym prezbiterium. Wznoszona wieloetapowo. Najstarsze elementy – dolne, kamienne partie prezbiterium i zakrystii pochodzą z końca XIII w. Są to pozostałości niewielkiej, jednoprzestrzennej kaplicy, przy której osiedlili się przybyli do Krosna franciszkanie. Najprawdopodobniej obiekt ten został zniszczony podczas najazdów tatarskich w latach 1287-1288. W XIV i XV franciszkanie podjęli się odbudowy i rozbudowy świątyni. Najpierw nadbudowana ją cegłą i nakryto gotyckim sklepieniem, a następnie powiększono o ceglany pseudohalowy korpus nawowy, ze sklepieniem wspartym na czterech kamiennych filarach międzynawowych. W takim kształcie bryła kościoła przetrwała bez większych zmian do początków XVII w., kiedy to dobudowano do niej cztery kaplice, kruchtę oraz dzwonnicę. Do dzisiaj zachowały się dwie kaplice: Matki Boskiej Różańcowej od strony południowej oraz św. Stanisława, zwana Kaplicą Oświęcimów od strony północnej.W 1872 r. w mieście wybuchł pożar, który mocno uszkodził świątynię, spłonęło niemal całe jej wyposażenie. Zawaliło się sklepienie prezbiterium, zniszczona została konstrukcja dachu. Remont kościoła trwał kilkanaście lat, a następnie w latach 1899-1904 pod kierunkiem architekta Tadeusza Stryjeńskiego i inż. Wiktora Sikorskiego przeprowadzono regotyzację, która nadała kościołowi dzisiejszy wygląd. Z tego okresu pochodzi polichromia prezbiterium i neogotyckie wyposażenie wnętrza: ołtarze, stalle i konfesjonały.We wnętrzu kościoła na szczególna uwagę zasługują: Kamienne nagrobki szlacheckie, wybitne dzieła rzeźby nagrobnej. W sąsiedztwie ołtarza głównego, po lewej stronie prezbiterium znajduje się nagrobek Jana Kamienieckiego, wojewody podolskiego (zm. w 1560 r.), dłuta słynnego artysty włoskiego – Jana Marii Padovano. Obok zlokalizowany jest nagrobek Jadwigi z Włodków Firlejowej wykonany w 1611 r. przez włoskiego rzeźbiarza Lukiana Reitino, jeden z najwspanialszych i największych nagrobków małopolskich początku XVII w., mierzący 475 cm wysokości. Naprzeciw usytuowany jest monumentalny nagrobek Barbary z Kamienieckich Mniszchowej, babki słynnej carowej Rosji Maryny Mniszchówny. Jego twórcą był lwowski rzeźbiarz Jakub Trwały. Czwarty nagrobek znajduje się w nawie. Jest to renesansowy pomnik nagrobny Jana i Elżbiety Jędrzejowskich – dwukondygnacyjne dzieło nieznanego artysty. Fragmenty średniowiecznych malowideł ściennych z XV i XVI w. w kaplicy Przemienienia Pańskiego. Malowidła zostały odkryte w 1994 r. za nagrobkiem Barbary Mniszchowej w czasie przeprowadzania jego konserwacji. W wyniku prac konserwatorskich wykonano transfer równoczesny dwóch warstw malowidła – zdjęto je ze ściany i przełożono na nowe, przenośne podobrazie. Starsza warstwa malowidła przedstawia męczeństwo św. Stanisława, natomiast młodsza św. Annę Samotrzeć z figurą rycerza donatora. Słynący cudami obraz Matki Boskiej Murkowej znajduje się obecnie w ołtarzu głównym. Pierwsza informacja o obrazie pochodzi z 1657 r. z czasu, gdy Krosno oblegane było przez wojska księcia siedmiogrodzkiego Jerzego II Rakoczego. Wówczas mieszczanie złożyli przed nim uroczystą prośbę o ocalenie miasta. Krosno oparło się najeźdźcy, a Matkę Boską obrano za patronkę miasta i otoczono szczególnym kultem. Uroczysta Koronacja Obrazu Matki Boskiej Murkowej odbyła się 13 czerwca 2010 r. Kaplica Oświęcimów. Dobudowana do kościoła OO. Franciszkanów, jedna z najpiękniejszych barokowych kaplic w Polsce. Ufundowana w latach 1647-48 przez najwybitniejszego przedstawiciela rodu Stanisława Oświęcima - dworzanina Władysława IV, po śmierci siostry Anny Oświęcimówny. Projektantem kaplicy był mediolańczyk Vincenzo Petroni, a wspaniałą, bogatą dekorację stiukową wykonał najwybitniejszy sztukator działający w XVII-wiecznej Polsce – Włoch Govanni Battista Falconi. Kaplica wzniesiona została na planie kwadratu, nakryta kopulą zwieńczoną latarenką. U wejścia znajduje się bogato rzeźbiony marmurowy portal i dekoracyjna krata. Głównym elementem wyposażenia kaplicy jest ołtarz 1890 r. z obrazem św. Stanisława wskrzeszającego Piotrowina. Uwagę zwracają naturalnej wielkości obrazy Anny i Stanisława. W podziemiu kaplicy mieści się krypta grobowa przyrodniego rodzeństwa Anny i Stanisława Ośwęcimów, z którym wiąże się romantyczna legenda o nieszczęśliwej miłości. Według niej Anna zmarła czekając na Stanisława, który w Rzymie, u Ojca Świętego starał się o zgodę na ślub z przyrodnią siostrą. Legenda stała się inspiracją dla wielu twórców literatury, muzyki i malarstwa.
Kościół OO. Kapucynów
Kościół Kapucynów p.w. Podwyższenia Krzyża Św. został wzniesiony na placu, na zewnątrz linii murów obronnych, w latach 1771–1811. Jest jednym z najpóźniej wybudowanych kościołów barokowych w Polsce. Świątynia jest jednonawowa, z krótkim jednoprzęsłowym prezbiterium, murowana z ciosu piaskowcowego. Rozczłonkowana, bogato zdobiona elewacja zachodnia stanowi ewenement wśród zwykle surowych, oszczędnych w wyrazie kościołów zakonu kapucynów. Na osi fasady znajduje się półkoliście zamknięta płycina z malowidłem przedstawiającym Chrystusa na Krzyżu, pochodzącym z pierwszej połowy XIX w. We wnętrzu uwagę zwraca iluzjonistyczna polichromia wykonana w 1809 r. przez krośnieńskich malarzy. Ołtarz główny pochodzi z 1879 r. W jego centrum umieszczony jest rokokowy krucyfiks z drugiej połowy XVIII w. Z elementów wyposażenia kościoła wymienić należy kropielnice z czarnego marmuru (pocz. XIX w.), rokokowy krzyż procesyjny, tablice epitafijne, naczynia liturgiczne z XVIII i XIX w., ornaty z II poł. XVIII w., wykonane techniką gobelinową w manufakturze Romerów w Bieździadce.
Kościół św. Wojciecha
Drewniany kościół wzniesiony został około połowy XV w. na tzw. Przedmieściu Górnym. Konsekrowany w 1460 r. przez biskupa przemyskiego Mikołaja Błażejowskiego pod wezwaniem śś. Jerzego, Wojciecha, Walentego, Dziesięciu Tysięcy Męczenników, Małgorzaty, Heleny i Zofii.Świątynia jest orientowana, jednonawowa, zbudowana w konstrukcji zrębowej na kamiennym podmurowaniu. W latach 1855 - 1856 przeprowadzono jej remont, a następnie w 1903 r. gruntownie przebudowano wg projektu architekta Tadeusza Stryjeńskiego. W wyniku restauracji utraciła swój pierwotny charakter. Wymieniono wówczas podmurowanie, wieńce ścian, konstrukcję dachu i stropów, ściany obustronnie oszalowano deskami. Wzniesiono nową wieżyczkę na sygnaturkę, a dach pokryto blachą. Od strony zachodniej dobudowano kruchtę.Z wyposażenia na uwagę zasługuje manierystyczny ołtarz główny w formie tryptyku z początku XVII wieku, gruntownie przekształcony w 1903 r. W polu środkowym przedstawione jest ukrzyżowanie, na skrzydłach św. Wojciech i św. Stanisław. Ponadto znajdują się tu dwie barokowe nastawy ołtarzowe wykonane przez krośnieńskich snycerzy, a przeniesione tutaj z krośnieńskiej fary w 1785 r. Mają one kształt owalnych akantowych glorii podtrzymywanych przez pary aniołów. Lewy jest pod wezwaniem św. Wojciecha, prawy św. Rozalii. Uwagę zwracają również trzy rzeźby: późnogotycka św. Zofii z połowy XVI w., późnorenesansowa Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z końca XVI w. oraz gotycka św. Wojciecha z połowy XV w. Według legendy w miejscu, w którym wznosi się kościół odpoczywał bądź też wygłaszał kazanie św. Wojciech w czasie swojej podróży z Pragi do Gniezna.
Stary cmentarz (ul. Krakowska)
Cmentarz parafialny założony został najprawdopodobniej w 1786 r., poza granicami ówczesnego miasta. Powstał po wydaniu przez władze austriackie zakazu grzebania na placu przy kościele farnym. Użytkowany go do początku lat dwudziestych XX wieku, a ostatecznie zamknięto dla pochówków w 1954 r. Spoczywa na nim wielu zasłużonych krośnian: burmistrzowie, radni miasta i powiatu, urzędnicy, nauczyciele, lekarze, duchowni artyści, rzemieślnicy, kupcy. Liczną grupę wśród pochowanych stanowią działacze niepodległościowi i żołnierze.Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1832 r. Jest to trójboczny, czterometrowej wysokości kamienny obelisk Karoliny i Antoniego Schayterrów. Za najcenniejszy uważany jest kuty w czerwonym piaskowcu nagrobek burmistrza Sylwestra Jaciewicza z 1895 r., autorstwa Józefa Sroczyńskiego. W centralnej części nekropoli znajduje się pomnik ku czci poległych powstańców styczniowych z 1903 roku, autorstwa Andrzeja Lenika według projektu Napoleona Nawarskiego. Ma kształt kamiennego kopca zwieńczonego krzyżem z cierniową koroną i orłem.Na krośnieńskim cmentarzu spoczywają między innymi: - wybitny artysta malarz Stanisław Bergman, uczeń Jana Matejki, - architekt Napoleon Nawarski, autor projektu konserwatorskiego ruin zamku w Odrzykoniu, - burmistrzowie Adam Śmiglewski, August Lewakowski, - publicysta, działacz naftowy Jan Nepomucen Gniewosz, - lekarz, działacz społeczny Juliusz Kallay.
Kirkut (ul. Goszczyńskiego)
Cmentarz żydowski jest jedynym materialnym śladem pobytu i działalności ludności wyznania mojżeszowego w Krośnie. Powstał prawdopodobnie w drugiej połowie XIX w. i służył do czasów II wojny św. Na cmentarzu zachowało się około 200 macew w różnym stanie. Wśród nich najcenniejszy jest pomnik Bernarda Műnza z 1930 r., przypominający swym kształtem złamaną jabłoń. Znajduje się on w zachodniej części cmentarza. Trudno natomiast ustalić miejsce zbiorowej mogiły 120 Żydów rozstrzelanych w sierpniu 1942 r. W latach 2002-2005 cmentarz został odnowiony przez Stowarzyszenie Olszówka w ramach projektu Wielokulturowość w Karpatach.
Gmach Sądu (ul. Sienkiewicza 12)
Wzniesiony latach 1910-1913 na potrzeby sądu powiatowego, wg projektu Stanisława Bergmana. Jest to budynek dwupiętrowy z ozdobną fasadą, zakończoną trójdzielnym zwieńczeniem. W jego w centrum w 1912 r. zamontowano zegar z Fabryki Zegarów Wieżowych Michała Mięsowicza w Krośnie. W okresie I i II wojny pełnił funkcję szpitala wojskowego.
Dawny Gmach Rady Powiatowej (ul. Staszica 2)
Wybudowany latach 1903-1904 wg projektu Oskara Łozińskiego. Jest to okazały budynek piętrowy, trójskrzydłowy. Elewację ozdobiono dekoracją sztukatorską, a w części frontowej podwyższono ryzalitem. Nad oknami w drugiej kondygnacji znajdują się trzy płaskorzeźbione herby, od prawej: herb Krosna, orzeł w koronie oraz herb czteropolowy z emblematami: trzy korony, szachownica, orzeł i orzeł. Do 1975 r. mieściła się tu siedziba Rady Powiatowej, a od 1993 r. siedziba Urzędu Miasta Krosna.
Dawny budynek Towarzystwa Zaliczkowego (ul. Kapucyńska 1)
Jest to dwukondygnacyjna budowla wzniesiona w latach 1893-1894 w stylu neorenesansowym, wg projektu Adolfa Stapfa. W elewacji frontowej uwagę zwraca dwukolumnowy portyk znajdujący się przy głównym wejściu oraz dekoracyjne obramienia okien. Tuż pod okapem dachu umieszczony jest sgraffitowy fryz przedstawiający założycieli towarzystwa oraz sceny związane z tkactwem i przemysłem naftowym. Fryz jest dziełem krośnieńskiego artysty Franciszka Daniszewskiego. Pierwotnie oprócz towarzystwa mieściło się tu kasyno z salą bankietową. Towarzystwo zostało założone w 1874 r. przez Tytusa Trzecieskiego, Karola Klobassę i Ignacego Łukasiewicza w celu wspierania rozwoju miejscowego przemysłu i rzemiosła.
Dom Malarza Stanisława Bergmana (ul. Staszica 3)
Willa wzniesiona w latach 1903-1904 wg projektu Jana Sas Zubrzyckiego. Jest to piętrowy, okazały budynek z narożną trójkondygnacyjną wieżą, w której mieściła się pracownia artysty. Posiada bogatą dekorację wykonaną w jasnym tynku mocno kontrastującą z cegłą. Wewnątrz budynku zachowały się pozostałości polichromii autorstwa artysty. Stanisław Bergman był absolwentem krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych i Akademii w Monachium, uczniem Jana Matejki.
Budynek dawnej Szkoły Realnej (ul. Skargi 2)
Wzniesiony kosztem miasta wg projektu architekta Bolesława Mańkowskiego w latach 1904-1905. Jest to neogotycki budynek murowany z cegły, ozdobiony elementami kamieniarskimi. Obecnie mieści się tutaj Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika.
Dom rzeźbiarza Andrzeja Lenika (ul. Lwowska 6)
Dom stanął w latach 1898-1899 wg projektu Jana Sas Zubrzyckiego. Składa się z części mieszkalnej oraz z dobudowanej po kilku latach wieży, w której mieściła się pracownia artysty. Dekorację sgraffitową na fasadzie wykonali: Andrzej Lenik i Seweryn Bieszczad. Lenik był absolwentem Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie. Specjalizował się w wytwarzaniu dekoracji wnętrz kościelnych.
Pomnik Ignacego Łukasiewicza (pl. Konstytucji 3 Maja)
Ignacy Łukasiewicz był konstruktorem prototypu lampy naftowej, założycielem pierwszej w świecie kopalni ropy naftowej w Bóbrce koło Krosna, współtwórcą Towarzystwa Zaliczkowego w Krośnie. W znaczący sposób przyczynił się do rozwoju Krosna i okolic w II połowie XIX w. Pochowany jest na cmentarzu w Zręcinie. Pomnik twórcy światowego przemysłu naftowego znajduje się na skwerze przy siedzibie ówczesnej Rady Powiatowej. Jest to postać Ignacego Łukasiewicza odlana z brązu na granitowym cokole. Prawą dłonią wskazuje na ziemię jako źródło bogactwa (oleju skalnego). Pomnik dłuta Jana Raszki, wybitnego rzeźbiarza i medaliera, wzniesiony został w 1932 r.
Pomnik Mikołaja Kopernika (ul. P. Skargi)
Pomnik znajduje się przed I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika. Odsłonięty został w roku 1973, podczas trwania ogólnopolskich obchodów 500. rocznicy urodzin uczonego, zwanych Rokiem Kopernikowskim. Posąg prezentuje sylwetkę Kopernika w ujęciu do połowy. Astronom opiera rękę na kuli ziemskiej, drugą ręką przysłania oczy, patrząc w niebo. Autorem rzeźby jest znany krośnieński malarz i rzeźbiarz Stanisław Kochanek.
Krzyż papieski i pomnik Jana Pawła II (ul. Bieszczadzka)
Powstanie krzyża i pomnika papieskiego ściśle jest związane z wizytą Jana Pawła II w Krośnie 10 czerwca 1997 r. Podczas swojego pobytu odprawił on na krośnieńskim lotnisku Mszę św., w trakcie której kanonizował Św. Jana z Dukli. Na tę uroczystość wybudowano ołtarz, którego zwieńczeniem był 37-metrowy krzyż, stylistyką nawiązujący do szybów naftowych. Po wizycie krzyż ustawiono przy wjeździe do miasta, a obok stanął pomnik papieża. Jego autorką jest siostra Czesława Augustyna Marek ze Starej Wsi. Pomnik składa się z 7-metrowego postumentu i ponad 5-metrowego odlewu figury Jana Pawła II stojącego w szatach pontyfikalnych. W lewej dłoni trzyma pastorał, prawą ma podniesioną w geście błogosławieństwa. Pomnik odsłonięto w 1999 r.
Pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego (Rynek)
Inicjatywa budowy pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego została zapoczątkowana na posiedzeniu Rady Miejskiej Krosna w dniu 16 V 1935 r. Realizacja planu została jednak pokrzyżowana przez wybuch Drugiej Wojny Światowej, a do pomysłu powrócono dopiero po siedemdziesięciu latach. Pomnik autorstwa Władysława Dudka z Krakowa, odsłonięto 15 VIII 2005 r. w dniu Święta Wojska Polskiego.
Pomnik ku czci poległych powstańców styczniowych (ul. Krakowska)
Pomnik znajduje się w centralnej części Starego cmentarza. Obelisk wykonał w 1903 roku Andrzej Lenik, według projektu Napoleona Nawarskiego. Ma on kształt kamiennego kopca zwieńczonego krzyżem z cierniową koroną i orłem.